Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Ο ένοπλος αγώνας γνώρισε μια θλιβερή ήττα»

«Δεν αισθάνομαι ότι έχω προδώσει τα ιδανικά μου. Αντιθέτως, αισθάνομαι ότι προδόθηκα από αυτά...», μάς λέει ο συγγραφέας Στεφάν Οσμόν

«Ο ένοπλος αγώνας γνώρισε μια θλιβερή ήττα»

  • A-
  • A+

Ο Στεφάν Οσμόν (φιλολογικό ψευδώνυμο του Στέφαν Ντοτελόντε), γεννήθηκε στο Παρίσι το 1959. Μερικά χρόνια μετά, ως μαθητής και αργότερα ως φοιτητής, επηρεασμένος από τον Μάη του ‘68, συμμετείχε ενεργά στα κινήματα του ένοπλου αγώνα της Ακρας Αριστεράς.

Στην πορεία, μεταξύ άλλων, διετέλεσε στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών της Γαλλίας. Εχει σκηνοθετήσει πολιτικά και κοινωνικά ντοκιμαντέρ, ωστόσο είναι τα δικά του βιβλία που έχουν μεταφέρει άλλοι στον κινηματογράφο.

Το «Κεφάλαιο» σκηνοθέτησε ο Κώστας Γαβράς και το τελευταίο του βιβλίο, «Ανεξέλεγκτα στοιχεία» -που μιλάει ακριβώς για μια παρέα νέων, όπως εκείνη που ο ίδιος ανήκε κάποτε- έγινε ταινία με τον ίδιο τίτλο, από τον Φιλίπ Γκαρέλ, με τους Κλοντίλντ Εσμ και Λουίς Γκαρέλ, το 2005. Το βιβλίο μόλις κυκλοφόρησε και στα ελληνικά, από τις εκδόσεις Πόλις

• Σε τι διαφέρει ο αριστερισμός του Μάη του ‘68 από τον σημερινό;

Τον Μάη του ‘68 όλα ήταν πιο ανέμελα. Υπήρχε ενθουσιασμός και ένας αντιφρονών αναβρασμός. Μπορούσαμε να πιστέψουμε στην επανάσταση, στα οφέλη της και στις πιθανότητες που είχε να επιτύχει. Ωστόσο, χωρίς καμία εξαίρεση, όλες οι εξεγέρσεις έχουν αποτύχει. Σήμερα, το επαναστατικό ρεύμα που είναι, ή μάλλον ήταν, μία από τις παραδόσεις της Αριστεράς, έχει πρακτικά εξαφανιστεί... Αν λυπάμαι; Μάλλον όχι. Οι επαναστάσεις είναι σχεδόν πάντα βίαιες και άδικες.

• Ολες οι ένοπλες οργανώσεις στην Ευρώπη έχουν ηττηθεί. Μόνο στην Ιταλία είχαν λαϊκή υποστήριξη. Τι είναι αυτό που κινητοποιεί ανθρώπους να ενταχθούν σε τέτοιες οργανώσεις (όπως οι ήρωες του βιβλίου σας, αλλά και εσείς ο ίδιος, στα χρόνια της νεότητάς σας), ενώ γνωρίζουν ότι μπορεί και να πεθάνουν κάθε στιγμή;

Και αλλού, πέρα από την Ιταλία, άλλα ένοπλα παράνομα κινήματα έχουν δεχτεί λαϊκή υποστήριξη, όπως στη Βόρεια Ιρλανδία, στη χώρα των Βάσκων ή σε κάποιες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Στην Ευρώπη, το μεγάλο λάθος των ένοπλων οργανώσεων είναι ότι ήθελαν και προσπαθούσαν να εκμεταλλευτούν τις αδυναμίες των φιλελεύθερων δημοκρατιών.

Αλλά όταν ένας κρατικός μηχανισμός αποφασίσει να αμυνθεί, μπορεί να κάνει πολύ μεγάλο κακό στους αντιπάλους του. Οσο για το πώς κάποιος διάγει παράνομο βίο, όντας κομμάτι του ένοπλου αγώνα, ξέροντας πως ο θάνατος (για τον ίδιο) είναι ένας σοβαρός κίνδυνος, αυτό θα αποτελεί πάντα ένα στοιχείο του μύθου του επαναστάτη. Ωστόσο, εγώ προσωπικά είμαι στην ευχάριστη θέση να είμαι ακόμα ζωντανός.

• Ανάμεσα σε έναν μετανοημένο πρώην επαναστάτη, που συνεργάζεται με το κράτος, έναν που ήταν πρώην μέλος ομάδας ένοπλου αγώνα, αλλά δεν συνεργάστηκε ποτέ με τις Αρχές και σε έναν που ακόμη επιμένει σε ένοπλη δράση, ποιον θα επιλέγατε ως τον πιο «ενδιαφέροντα» μυθιστορηματικό ή κινηματογραφικό ήρωα;

Ισως να επέλεγα τον «προδότη» των αξιών της επανάστασης, καθώς η προδοσία είναι ωραίο θέμα για μυθιστόρημα. Τι κι αν είναι απεχθές σε ηθικό επίπεδο; Αυτός που συνεχίζει με τυφλό πείσμα δεν γοητεύει, καθώς του λείπει η λεπτότητα. Πρόκειται για φανατισμό.

Δεν πρέπει να πέφτουμε στα λάθη του ‘70. Ο ένοπλος αγώνας γνώρισε μια θλιβερή ήττα, τόσο πολιτική όσο και προσωπική (με την έννοια των προσώπων). Ωστόσο οι αποτυχίες, ειδικά όταν πρόκειται για συλλογικές αποτυχίες, φτιάχνουν συνήθως όμορφες ιστορίες.

• Εσείς ταυτίζεστε με κάποιον από τους παραπάνω χαρακτήρες;

Θα αρκεστώ στο να πω πως ποτέ δεν αγάπησα την προδοσία -όσο γοητευτική κι αν είναι στους μυθιστοριογράφους.

• Ως νέος είχατε ενταχθεί σε ένοπλη οργάνωση. Και ως μεγαλύτερος εργαστήκατε στο υπουργείο Οικονομικών της Γαλλίας. Στο τέλος του βιβλίου σας βάζετε τον ήρωα να λέει πως «απέχω από την πολιτική - ωστόσο αυτή είναι το μεγαλύτερο πάθος μου». Πόσο αυτοβιογραφικό είναι το βιβλίο αυτό; Υπάρχει χώρος σήμερα (πέρα από τη λογοτεχνία ή το σινεμά) για τα «όνειρα» που είχατε νέος;

Η αλήθεια είναι πως στα δικά μου μάτια δεν υπάρχει τίποτα πιο ευγενές από την πολιτική. Το πρόβλημα είναι ότι την έχω πατήσει πολλές φορές: πρώτα με την επανάσταση, μετά με τον ρεφορμισμό της Αριστεράς και όταν εργάστηκα στο υπουργείο Οικονομικών της Γαλλίας.

Δεν αισθάνομαι ότι έχω προδώσει τα ιδανικά μου. Αντιθέτως αισθάνομαι ότι προδόθηκα από αυτά... Οσο για τα αυτοβιογραφικά στοιχεία που υπάρχουν στο βιβλίο, πράγματι υπάρχουν κάποια μικρά μυστικά, που ωστόσο θα κρατήσω για μένα. Τέλος, να πω πως ευτυχώς η ελπίδα για έναν καλύτερο κόσμο είναι πάντα ζωντανή. Και όχι μόνο μέσα από τα βιβλία ή τον κινηματογράφο.

• Οι «μεγάλες προσδοκίες» σας πού είναι; Χάθηκαν στην πορεία ή όχι;

Η πραγματική δυσκολία έγκειται στο να βρούμε πώς θα χρησιμοποιήσουμε τις «μεγάλες προσδοκίες» μας για ν’ αλλάξουμε την κοινωνία. Εγώ δεν βρήκα τη σωστή λύση. Αλλά είμαι σίγουρος ότι η νέα γενιά θα έχει καλύτερες ιδέες απ’ ό,τι η δική μου.

• Σήμερα στηρίζετε την ιδέα της Ε.Ε.;

Πίστεψα πάρα πολύ στην Ε.Ε., δουλεύοντας στο υπ. Οικονομικών της Γαλλίας για μια κυβέρνηση της Αριστεράς. Οταν πήρα μέρος στις διαπραγματεύσεις για τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, ειλικρινά πίστευα ότι θα μπορούσαμε να δημιουργήσουμε ένα χώρο ειρήνης, ευημερίας και δικαιοσύνης. Σήμερα, παρότι η Ε.Ε. δεν έχει γίνει κόλαση, ωστόσο δεν είναι και ο παράδεισος.

• Ψηφίζετε;

Ναι, πάντα ψήφιζα από σεβασμό στον θεσμό της δημοκρατίας. Πρόκειται για ένα προνόμιο που έχει κατακτηθεί και γι’ αυτό θα συνεχίζω να ψηφίζω.

• Τέλος, έχετε συνεργαστεί με τον δικό μας (και δικό σας) Κώστα Γαβρά. Πώς ήταν η συνεργασία σας;

Είναι ένας αξιολάτρευτος άνθρωπος. Από τους πιο έξυπνους, ευγενείς και ταλαντούχους ανθρώπους που έχω γνωρίσει. Η ταινία του «Ζ», το 1969, ήταν ένα σοκ για μένα. Εξαιτίας αυτής, μάλιστα, έκανα πάρα πολλές βλακείες στη συνέχεια. Ο Κώστας Γαβράς με τίμησε πάρα πολύ όταν μετέφερε στον κινηματογράφο το μυθιστόρημά μου, «Το Κεφάλαιο».

Στο γραφείο του είδα το Οσκαρ Καλύτερης Ξένης Ταινίας που πήρε για το «Ζ». Μου επέτρεψε να το πιάσω στα χέρια μου. Ηταν μια αξέχαστη στιγμή.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Εχουμε λαϊκιστικές ελίτ, όχι λαϊκιστικά κινήματα»
Κατάγεται από τη Βουλγαρία και είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια Πολιτικής και Κοινωνικής Θεωρίας στο Πανεπιστήμιο του Κεντ. Η Αλμπένα Αζμάνοβα μιλά σήμερα στο Μέγαρο Μουσικής (στις 19.00, στο πλαίσιο του κύκλου...
«Εχουμε λαϊκιστικές ελίτ, όχι λαϊκιστικά κινήματα»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Η θερινή σύναξις των Ρηγάδων
Η παρουσίαση του βιβλίου του Σωτήρη Βαλντέν «Δικτατορία και Αντίσταση - Προσωπική μαρτυρία». Ηταν συγκινητικό για όσους τα ήξεραν, ζωντανό για όσους τα έζησαν, ενδιαφέρον για όσους τα άκουσαν και απαραίτητο...
Η θερινή σύναξις των Ρηγάδων
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Σήμερα οι δημοκρατίες μας είναι πολύ εύθραυστες»
Ο Ολιβιέ Γκεζ, στο νέο του βιβλίο «Η εξαφάνιση του Γιόζεφ Μένγκελε», ιχνηλατεί την ηθική διαδρομή του περίφημου ναζιστή εγκληματία πολέμου. Χαρακτηρίζει εύθραυστες τις σημερινές δημοκρατίες και μας καλεί να...
«Σήμερα οι δημοκρατίες μας είναι πολύ εύθραυστες»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Ο Τσίπρας είναι εδώ για να μείνει - είναι δρομέας αντοχής»
Ο γνωστός πολιτικός αναλυτής και επικοινωνιολόγος Γιάννης Λούλης το μόνο που δεν κάνει είναι να κρύβεται. Είναι συγκεκριμένος, ειλικρινής, χαρακτηρίζει άμεσα πρόσωπα και καταστάσεις και αναλύει την πολιτική...
«Ο Τσίπρας είναι εδώ για να μείνει - είναι δρομέας αντοχής»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Ο ελεύθερος χρόνος να γίνει κυρίαρχος και να είναι το μέτρο του πλούτου»
Ο γνωστός αγωνιστής-διανοητής της Αριστεράς, καθηγητής Πολιτικής Θεωρίας, Γιώργος Ρούσης, απαντά μέσα από το τελευταίο του, πολυαναμενόμενο βιβλίο «Ο ελεύθερος χρόνος μέτρο του πλούτου - Αντί να χάνουμε τη ζωή...
«Ο ελεύθερος χρόνος να γίνει κυρίαρχος και να είναι το μέτρο του πλούτου»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Η δημοκρατία είναι σήμερα νεκρή, να επανεφεύρουμε την πολιτική»
Ο Ιταλός φιλόσοφος και ακτιβιστής Φράνκο Μπεράρντι χαρακτηρίζει «τελειωμένη» τη δημοκρατία στην Ευρώπη και θεωρεί σημαντικότερη απόδειξη το εγχείρημα της Ελλάδας και του ΣΥΡΙΖΑ, το οποίο σκόνταψε στα...
«Η δημοκρατία είναι σήμερα νεκρή, να επανεφεύρουμε την πολιτική»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας