Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Επιμήκυνση του ελληνικού χρέους και μηδενισμός επιτοκίων»

Η ευρωζώνη πρέπει να επιστρέψει στην ανάπτυξη τονίζει ο καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας, Χένρικ Εντερλάιν

«Επιμήκυνση του ελληνικού χρέους και μηδενισμός επιτοκίων»

  • A-
  • A+

Ο Χένρικ Εντερλάιν τάσσεται ουσιαστικά υπέρ ενός σοσιαλδημοκρατικού προγράμματος σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το οποίο θα περιλαμβάνει επενδύσεις, συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα και επιχορηγήσεις αλληλεγγύης στις χώρες με προβλήματα. Για την Ελλάδα προτείνει επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής του χρέους και μηδενισμό των επιτοκίων.

• Οπως λέτε στην έκθεση που συντάξατε με τον Ζαν Πιζανί Φερί, «η Ευρώπη δεν είναι μόνο μια αγορά, ένα κοινό νόμισμα ή ένας προϋπολογισμός». Γι’ αυτό καλέσατε για μια επανεφεύρεση του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου. Πώς μπορούμε να το πετύχουμε αυτό όταν οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ακολουθούν τον δρόμο της λιτότητας και της καταστροφής του κοινωνικού κράτους;

Ορισμένοι λένε ότι η Ε.Ε. έχει πρόβλημα ζήτησης, άλλοι ότι έχει πρόβλημα προσφοράς, άλλοι καλούν τη Γερμανία να ξοδεύει περισσότερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, άλλοι ότι το Σύμφωνο Σταθερότητας πρέπει να καταργηθεί και άλλοι ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα πρέπει απλά να αγοράζει τα πάντα. Το σημαντικό για μένα είναι πως όλα αυτά αποτελούν ένα ενιαίο πακέτο, το οποίο ορισμένοι ονομάζουν το «μεγάλο παζάρι», ενώ ο Εμανουέλ Μακρόν, ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών, το χαρακτήρισε ένα «Νιου Ντιλ». Εμείς συνθέτουμε διάφορα στοιχεία και η δυσκολία έγκειται στο να βρεθεί η σωστή απάντηση στο κατάλληλο επίπεδο. Πρέπει να βρούμε ένα συνολικό πακέτο. Για εμάς αυτό σημαίνει ένα πακέτο που περιλαμβάνει δομικές μεταρρυθμίσεις σε όλη την ευρωζώνη και όχι μόνο σε Ελλάδα, Ιταλία και Ισπανία, αλλά και στη Γερμανία και στη Γαλλία. Η Γερμανία έχει μακροπρόθεσμα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπίσει και αυτός είναι ο πρώτος πυλώνας. Ο δεύτερος είναι η ανάγκη για μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για επενδύσεις σε όλες ή στις περισσότερες χώρες, περιλαμβανομένης της Γερμανίας. Προτείνουμε γι’ αυτό δύο εργαλεία: πρώτον, την κινητοποίηση του ιδιωτικού κεφαλαίου και δεύτερον, τη σύμπραξη του δημόσιου κεφαλαίου στη ζώνη του ευρώ για την παροχή επιχορηγήσεων στις χώρες που έχουν ανάγκη. Μιλάμε δηλαδή για επιχορηγήσεις αλληλεγγύης, οι οποίες είναι ιδιαίτερα σημαντικές για χώρες όπως η Ελλάδα, προκειμένου να βρουν τα χρήματα τα οποία έχει άμεση ανάγκη η οικονομία τους.

• Εκτιμάτε πως, παρά το γεγονός ότι η διάσπαση της ευρωζώνης έχει υποχωρήσει, ωστόσο δεν έχει εκλείψει, δεδομένων των ολοφάνερων ανισορροπιών μεταξύ Βορρά και Νότου. Πώς θα μπορούσαμε να γεφυρώσουμε αυτό το χάσμα, όταν η Γερμανία επιμένει στον δικό της δρόμο;

Αυτό που λέει η έκθεσή μας είναι ότι δεν μπορείς να ανταλλάξεις τις μεταρρυθμίσεις σε μια χώρα με επενδύσεις σε μια άλλη χώρα. Αυτό δεν έχει λογική. Αυτό που χρειάζεται είναι μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία και εγώ περιμένω από τη Γερμανία να συμβάλει περισσότερο στην παροχή ρευστότητας στην Ε.Ε., κάτι που θα συνεισφέρει φρέσκο χρήμα και δεν μοιάζει με ό,τι έχουμε δει μέχρι σήμερα στην ευρωζώνη ή στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Από την άλλη, πρέπει να καταλάβουμε, και το τονίζω αυτό, ότι η Γερμανία βρίσκεται αντιμέτωπη με τεράστιες προκλήσεις που δεν της επιτρέπουν να οδηγήσει την Ευρώπη έξω από την κρίση. Ο πληθυσμός της Γερμανίας θα έχει μειωθεί κατά 20% μεταξύ της αρχής αυτής της δεκαετίας και του 2026. Το γερμανικό χρέος σήμερα είναι σχετικά χαμηλό, αλλά εάν κάνετε μια προβολή στο μέλλον, δεδομένου ότι ο πληθυσμός θα είναι μικρότερος, το ΑΕΠ θα μειωθεί και αυτό αλλάζει τους όρους του επιπέδου του γερμανικού χρέους. Νομίζω ότι έτσι γίνεται κατανοητό για ποιον λόγο ο γερμανικός λαός είναι απρόθυμος να μεγαλώσει το χρέος του και να συνεισφέρει περισσότερα χρήματα.

• Την ώρα που κάποιοι προτείνουν την επιστροφή στα εθνικά νομίσματα, εσείς λέτε ότι αυτό θα ήταν μια «οικονομική αυτοκτονία», καθώς τα εθνικά χρέη δεν θα εξαφανίζονταν με την επανεισαγωγή, ας πούμε, της δραχμής. Ποια είναι η εναλλακτική που προτείνετε;

Η εναλλακτική μας είναι ότι η ευρωζώνη πρέπει να επιστρέψει στην ανάπτυξη. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι να χάσουμε μια δεκαετία λόγω στασιμότητας. Αυτό θα οδηγούσε τα χρέη σε υψηλότερα επίπεδα ως ποσοστό του ΑΕΠ και δεν θα πετυχαίναμε να βγούμε από την κρίση. Νομίζω ότι αυτό που χρειάζεται τώρα η Ευρώπη είναι η γρήγορη δράση. Σε ορισμένες χώρες, και δεν εννοώ την Ελλάδα, αλλά κυρίως τη Γαλλία, θα πρέπει να υπάρξει αυτή η πρωτοβουλία επενδύσεων, κάτι που θα έπρεπε να συνδυαστεί με κινήσεις της ΕΚΤ. Εάν όλα αυτά μαζί πετύχουν, τότε θα υπάρξει ανάπτυξη στην ευρωζώνη και αυτή θα βοηθήσει στα προβλήματα χρέους, ανεργίας κ.λπ. Η μετάβαση σε μεγαλύτερο κατακερματισμό και ίσως σε διάσπαση θα έριχνε ολόκληρη την ήπειρο σε μια νέα κρίση που θα διαρκούσε μια δεκαετία. Δεν έχουμε τέτοια πολυτέλεια.

• Ποια είναι η προσέγγισή σας για την ελληνική περίπτωση; Νομίζετε ότι το ελληνικό χρέος είναι βιώσιμο ή, αντίθετα, πιστεύετε ότι ένα νέο κούρεμα ή μια μεγάλη διαγραφή μέρους του είναι αναγκαία;

Το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού χρέους είναι τώρα στα χέρια του επίσημου τομέα εκτός Ελλάδος: στη γερμανική κυβέρνηση, στην ΕΚΤ και σε άλλες κυβερνήσεις. Πιστεύω ότι θα ήταν δίκαιο τους επόμενους μήνες ή χρόνια να ληφθεί υπόψη η τεράστια προσπάθεια του ελληνικού λαού και να πούμε ότι αυτό το χρέος πρέπει να επιμηκυνθεί και ότι δεν χρειάζεται να αποπληρωθεί με τον τρόπο που τώρα προβλέπεται, καθώς επίσης και να μηδενιστούν τα επιτόκια. Αυτός θα ήταν ένας τρόπος για να απομειωθεί ένας μέρος του ελληνικού χρέους και θα αποτελούσε ένα σημάδι αλληλεγγύης μεταξύ της Γερμανίας, της ευρωζώνης και της Ελλάδας. Οσον αφορά το χρέος που διακρατείται από τον ιδιωτικό τομέα και το οποίο ανέρχεται μόλις στα 30 δισεκατομμύρια ευρώ, αυτό έχει ήδη υποστεί «κούρεμα» 75% και δεν θεωρώ ότι θα ήταν καλή ιδέα η εκ νέου αναδιάρθρωσή του, διότι αυτό θα έστελνε ένα εξ ολοκλήρου λανθασμένο σήμα όταν η Ελλάδα ξαναβγεί στις αγορές τον επόμενο χρόνο ή το 2016.

• Πιστεύετε ότι είναι ρεαλιστική μια αποτελεσματική λύση στην κρίση, εάν δεν αντιμετωπιστούν η φοροδιαφυγή και η «σκιώδης τραπεζική»;

Νομίζω ότι κάθε είδους φοροδιαφυγή και «σκιώδης τραπεζική» πρέπει να τεθεί υπό έλεγχο, προκειμένου να αυξηθούν τα έσοδα των κυβερνήσεων. Αυτά τα έσοδα είναι νόμιμα και αναγκαία όσο ποτέ. Είμαι απογοητευμένος από το πόσο λίγη πρόοδος έχει επιτευχθεί στο θέμα της επιβολής ενός φόρου για τις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές. Νομίζω όμως ότι θα προχωρήσει τους επόμενους μήνες, καθώς είναι απολύτως απαραίτητος. Η Ευρώπη βρίσκεται σ’ ένα κρίσιμο σημείο. Ή θα αλλάξει κατεύθυνση ή η κρίση θα επιστρέψει.

 

Ποιος είναι

Γεννημένος το 1974 στη Γερμανία, είναι σήμερα διευθυντής της Σχολής Ζακ Ντελόρ του Βερολίνου, ενώ ταυτόχρονα διδάσκει Πολιτική Οικονομία στη Σχολή Διακυβέρνησης Χέρτι. Εχει θητεύσει ως οικονομολόγος στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ενώ έχει επίσης εργαστεί στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου και στο Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ της Κολονίας. Μαζί με τον Γάλλο Ζαν Πιζανί Φερί παρουσίασαν τον Οκτώβριο την έκθεση που τους είχαν αναθέσει η γαλλική και η γερμανική κυβέρνηση με τίτλο «Μεταρρυθμίσεις, επενδύσεις και ανάπτυξη: μια ατζέντα για τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ευρώπη».

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Το ΔΝΤ θέλει κούρεμα του χρέους, αλλά όχι του δικού του τμήματος»
Ο Ράιντ Γκροπ περιγράφει στην «Εφ Συν» τον τρόπο με τον οποίο η Γερμανία επωφελήθηκε από την ελληνική κρίση, όπως έδειξε η μελέτη του Ινστιτούτου IWH, την ίδια ώρα που η γερμανική ηγεσία, έπειθε τους πολίτες...
«Το ΔΝΤ θέλει κούρεμα του χρέους, αλλά όχι του δικού του τμήματος»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Ενα νέο «Κοινοβούλιο του ευρώ» ως διαιτητής μεταξύ Ελλάδας και πιστωτών
Ο Γάλλος οικονομολόγος, Ξαβιέ Τιμπό έκλεινε το μέιλ με τις απαντήσεις για τη συνέντευξη με την ευχή, «Σας εύχομαι τα καλύτερα και καλή μας τύχη σε αυτή την υπόθεση», ενδεικτικό του προβληματισμού που επικρατεί...
Ενα νέο «Κοινοβούλιο του ευρώ» ως διαιτητής μεταξύ Ελλάδας και πιστωτών
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Μουνχάου: Μόνη λύση μια συμφωνημένη χρεοκοπία εντός ευρωζώνης
Ο αρθρογράφος των «Financial Times» Βόλφγκανγκ Μουνχάου υποστηρίζει πως η Ελλάδα πρέπει να προχωρήσει σε μια συμφωνημένη μονομερή χρεοκοπία εντός της ευρωζώνης και πως «η Ελλάδα μπορεί να αθετήσει το 50% του...
Μουνχάου: Μόνη λύση μια συμφωνημένη χρεοκοπία εντός ευρωζώνης
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Ζακ Σαπίρ: «Grexit και υποτίμηση, η καλύτερη λύση»
Ο Γάλλος καθηγητής Οικονομικών Ζακ Σαπίρ θεωρεί δεδομένη την αποτυχία της ευρωζώνης λόγω της αρχικής προβληματικής της δομής και υποστηρίζει ότι χώρες με προβλήματα, όπως η Ελλάδα, θα έπρεπε να την...
Ζακ Σαπίρ: «Grexit και υποτίμηση, η καλύτερη λύση»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Να προχωρήσουμε σε μεγαλύτερη διαγραφή του ελληνικού χρέους»
Η ανάγκη πολιτικής ενοποίησης της ευρωζώνης, η αλλαγή τακτικής από την πλευρά της Γερμανίας, η αντιμετώπιση των ανισοτήτων και η πάταξη της φοροδιαφυγής βρίσκονται στον πυρήνα των προτάσεων που καταθέτει ο Α....
«Να προχωρήσουμε σε μεγαλύτερη διαγραφή του ελληνικού χρέους»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Πρέπει να υπάρξει ευρεία αναδιανομή πλούτου στην Ευρώπη»
Ευρωβουλευτής του Πράσινου Κόμματος ο Σβεν Γκίγκολντ εξηγεί στην «Εφ.Συν» τις μετατοπίσεις στο πολιτικό σκηνικό συνολικά της Γερμανίας, εξαιτίας των οποίων οι Πράσινοι ενισχύονται εντυπωσιακά διεκδικώντας τη...
«Πρέπει να υπάρξει ευρεία αναδιανομή πλούτου στην Ευρώπη»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας