Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Πρέπει να επενδύσουμε στην πολιτιστική διπλωματία
Μάριος Βαλασόπουλος

Πρέπει να επενδύσουμε στην πολιτιστική διπλωματία

  • A-
  • A+

Μπορεί να ανέλαβε προ λίγων μηνών, μπορεί το θέαμα από χιλιάδες αρχεία του ΕΚΕΒΙ (Εθνικό Κέντρο Βιβλίου) να σαπίζουν σε υγρά υπόγεια να τον προσγείωσε γρήγορα σε μια δύσκολη πραγματικότητα, μπορεί να βρήκε υπέρογκα χρέη, ωστόσο ο καθηγητής Κωνσταντίνος Τσουκαλάς ως πρόεδρος πλέον του ΕΙΠ (Ελληνικό Ιδρυμα Πολιτισμού) δηλώνει αισιόδοξος και ετοιμάζεται ήδη τόσο για τη διεθνή έκθεση βιβλίου τον Σεπτέμβριο στη Μόσχα όσο και για τη 200ή επέτειο από το 1821 σε πέντε χρόνια.

«Πιστεύω όμως πως όλα μπορούν να γίνουν», τονίζει. 

⚫  Ποια κατάσταση βρήκατε αναλαμβάνοντας; 

Περίμενα ότι θα βρω προβλήματα, αλλά όχι αυτού του είδους και σε αυτή την έκταση.

Δεν περίμενα ότι η επέκταση των δραστηριοτήτων του Ιδρύματος, που εν πολλοίς μετατρέπεται σε ένα νέο ΕΚΕΒΙ, θα είχε αυτές τις συνέπειες. Το ΕΚΕΒΙ έκλεισε με αποφάσεις -καταστροφικές κατ' εμέ- των τελευταίων υπουργών Πολιτισμού Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ, για λόγους που δεν γνωρίζω.

Δεν προέβλεπα ότι θα βρισκόμασταν με ένα εκατομμύριο παθητικό.

Δεν προέβλεπα ότι θα είχα αποφάσεις εκτελεστέες μέρα με τη μέρα για χρέη του ΕΚΕΒΙ, σε σημείο που να απειλούνται κατασχέσεις. Το ΕΚΕΒΙ τον τελευταίο χρόνο πριν κλείσει, ήταν σε μια χαώδη κατάσταση, κανείς δεν έπαιρνε αποφάσεις για τίποτα.

Ωστόσο, οι διεθνείς υποχρεώσεις του είναι δεδομένες. Ηδη προ τριών μηνών, έγινε η Διεθνής Εκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης.

Θα μπορούσαν και μπορούν να ρυθμιστούν τα χρέη; Η απάντηση είναι, ναι.

Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε συνεχή επαφή με το υπουργείο Πολιτισμού ώστε να βρεθούν άμεσα πόροι και μηχανισμοί για να ορθοποδήσουμε οικονομικά. 

⚫  Θα αυτονομηθεί το ΕΚΕΒΙ; Υπάρχει στρατηγικός σχεδιασμός; 

Αυτό δεν το ξέρω. Αυτό που εμείς μπορούμε να κάνουμε είναι να επισημάνουμε τα αδιέξοδα και να προτείνουμε κάποια πράγματα.

Η πολιτική του βιβλίου στην Ελλάδα δεν είναι αρμοδιότητα του ΕΙΠ.

Το Ιδρυμα δεν διαθέτει ούτε τους ανθρώπους ούτε τις γνώσεις ούτε τις υπηρεσίες ώστε να μπορεί να χαράξει πολιτική βιβλίου.

Στόχος είναι να βρεθεί τρόπος μόνιμης και λογικής λύσης στο πρόβλημα. Δεν μπορώ να προδικάσω τις αποφάσεις του υπουργείου Πολιτισμού.

Ωστόσο, τον Σεπτέμβριο έχουμε τη Διεθνή Εκθεση της Μόσχας, όπου η Ελλάδα είναι τιμώμενη χώρα. Εκεί είμαστε υποχρεωμένοι να πάμε και να είμαστε αξιοπρεπείς ως παρουσία.

Δυνατότητα για προσλήψεις δεν υπάρχει, προσπαθούμε να φέρουμε προσωπικό με μετατάξεις.

Ακόμα και η λειτουργία της ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ, με προβλήματα που είναι επακόλουθα της κατάργησης του ΕΚΕΒΙ, είναι αυτή τη στιγμή υπό αναθέσπιση. 

⚫  Ποια είναι η πολιτιστική πολιτική του ΕΙΠ; 

Ο ρόλος του ΕΙΠ είναι θεμελιώδης. Τύποις, είναι η προβολή του ελληνικού πολιτισμού στο εξωτερικό. Αυτό συμπεριλαμβάνει τα πάντα.

Στην αρχή είχαμε παραρτήματα στις μεγάλες πολιτιστικές πρωτεύουσες. Αυτά τώρα έκλεισαν και έχουμε μόνο κέντρα ελληνικών σπουδών (Οδησσός, Βερολίνο και αλλού).

Ομως, ο ρόλος του Ιδρύματος είναι ουσιαστικότερος: Αν λέμε ότι για τη χώρα μας βαριά βιομηχανία είναι ο τουρισμός, πρέπει να έχουμε υπόψη ότι αυτό δεν οφείλεται στον ήλιο, την άμμο και το σεξ.

Είναι η μαγεία και η έλξη που ασκεί το όνομα «Ελλάδα», που από μόνο του αποτελεί μείζον εμπορικό, θα έλεγα, πλεονέκτημα της χώρας μας έναντι των άλλων χωρών.

Κανένα άλλο γεωγραφικά προσδιοριζόμενο τοπωνύμιο δεν έχει τέτοια οικουμενικότητα.

Παντού στον κόσμο μεταχειρίζονται ελληνικές λέξεις (και το ξέρουν), βαφτίζουν τα παιδιά τους με ελληνικά ονόματα, τα μουσεία τους έχουν ελληνικά έργα τέχνης ή αντίγραφά τους, έχουν ιδρύματα στα οποία η αναφορά στην Ελλάδα είναι εκ των ων ουκ άνευ.

Ολα αυτά συγκροτούν ένα τεράστιο, έτοιμο δίκτυο, που δεν έχουμε εκμεταλλευτεί επαρκώς. Αυτό πρέπει να καταγραφεί με ακρίβεια.

Ποιοι ανά τον κόσμο ελληνολόγοι και κατά τεκμήριο φιλέλληνες θα ήθελαν να συμμετάσχουν στην προβολή του ελληνικού πολιτισμού, αρχαίου και νέου; Ενώ ξέρουμε ποιοι είναι, δεν τους αξιοποιούμε.

Υπάρχει, όμως, και ένα δεύτερο σημαντικότατο πλεονέκτημα της χώρας: δεν τρομάζει. Δεν υπήρξε ποτέ αποικιοκρατική, ποτέ δεν συνδέθηκε με κάτι απειλητικό για τους άλλους πολιτισμούς.

Γι’ αυτό, όλες οι χώρες δέχονται την Ελλάδα ως σημαντικό τμήμα του δικού τους πολιτιστικού υπόβαθρου.

Ακόμα και στην Κίνα, που είναι πολύ δύσπιστοι προς τους άλλους, το άνοιγμα προς την Ελλάδα αποτελεί ένα είδος ακίνδυνης πολιτιστικής διεύρυνσης. 

⚫  Ποιο είναι το ρεαλιστικά ιδανικό σενάριο για το μέλλον του ΕΙΠ; 

Θα έλεγα ότι μια αριστερή κυβέρνηση δεν έχει άλλη επιλογή από το να επενδύσει στον πολιτισμό.

Οχι μόνο για λόγους πολιτιστικής πολιτικής, αλλά για λόγους πολιτικής αυτογνωσίας.

Μια Αριστερά που σέβεται το όνομα, την ιστορία και την ιδεολογία της δεν πιστεύω ότι δεν αντιλαμβάνεται πως σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο, η δική της ιδεολογική κατεύθυνση και βούληση είναι απολύτως εξαρτημένη με την πολιτιστική της εμβέλεια.

Η Ελλάδα, ακόμα και στο ναδίρ που βρίσκεται σήμερα, έχει τη δυνατότητα να εγκαλέσει και να κινητοποιήσει πολύ περισσότερο κόσμο απ’ όσο νομίζουμε.

Καμιά άλλη χώρα δεν μπορεί, σε ένα τέτοιου μεγέθους πρόβλημα, να κινητοποιήσει ατέλειωτους καταλόγους διάσημων και διανοουμένων οι οποίοι στέκονται στο πλευρό της.

Δεν έχουμε κατανοήσει τη σημασία του γεγονότος αυτού. Προ μερικών εβδομάδων με βρήκε ελληνικής καταγωγής επιχειρηματίας από την Ουκρανία, ο οποίος ανέλαβε να χρηματοδοτήσει εξ ολοκλήρου το κόστος για τη διάδοση της γλώσσας μας εκεί.

Γι' αυτό πιστεύω ότι είναι πρωταρχικής σημασίας να επιμείνει η κυβερνώσα Αριστερά στην ανάγκη ολοένα μεγαλύτερης, πιο διευρυμένης, πιο συστηματικής και πιο ανοιχτής πολιτιστικής διπλωματίας...

Για μένα δεν τίθεται καν θέμα: ακόμη κι αν φάμε τα μούτρα μας, αξίζει να στοχεύουμε ψηλά. 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Σχολεία και πανεπιστήμια είναι επιχειρήσεις που πουλάνε πτυχία»
Ο διακεκριμένος ακαδημαϊκός, καθηγητής φιλολογίας και συγγραφέας, Νούτσιο Ορντινε, μας συστήνεται εκ νέου, σχεδόν στα ελληνικά, μέσω του τελευταίου του βιβλίου «Οι κλασικοί στη ζωή - μια μικρή ιδανική...
«Σχολεία και πανεπιστήμια είναι επιχειρήσεις που πουλάνε πτυχία»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Ο σύγχρονος καπιταλισμός είναι θανάσιμη απειλή για τον πλανήτη»
Ο Στίβεν Σμιθ είναι διακεκριμένος Βρετανός ακαδημαϊκός, καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, με ειδικές γνώσεις πάνω στη Ρωσική και την Κινεζική Επανάσταση. Από την πρώτη έκλεισαν ήδη 100 χρόνια....
«Ο σύγχρονος καπιταλισμός είναι θανάσιμη απειλή για τον πλανήτη»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Ο Χίτλερ ήταν το ιδανικό τζάνκι για τους Γερμανούς»
«Είστε όλοι τρελοί οι Ελληνες. Και οι Γερμανοί είναι. Διαφορετικά όμως. Πιο... παράλογα τρελοί. Προσωπικά, δεν μπορώ πλέον ούτε να συνυπάρξω καλά καλά με τη ράτσα μου. Σκέφτομαι σοβαρά να φύγω για πάντα από τη...
«Ο Χίτλερ ήταν το ιδανικό τζάνκι για τους Γερμανούς»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Ο Τσίπρας είναι εδώ για να μείνει - είναι δρομέας αντοχής»
Ο γνωστός πολιτικός αναλυτής και επικοινωνιολόγος Γιάννης Λούλης το μόνο που δεν κάνει είναι να κρύβεται. Είναι συγκεκριμένος, ειλικρινής, χαρακτηρίζει άμεσα πρόσωπα και καταστάσεις και αναλύει την πολιτική...
«Ο Τσίπρας είναι εδώ για να μείνει - είναι δρομέας αντοχής»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Ο ελεύθερος χρόνος να γίνει κυρίαρχος και να είναι το μέτρο του πλούτου»
Ο γνωστός αγωνιστής-διανοητής της Αριστεράς, καθηγητής Πολιτικής Θεωρίας, Γιώργος Ρούσης, απαντά μέσα από το τελευταίο του, πολυαναμενόμενο βιβλίο «Ο ελεύθερος χρόνος μέτρο του πλούτου - Αντί να χάνουμε τη ζωή...
«Ο ελεύθερος χρόνος να γίνει κυρίαρχος και να είναι το μέτρο του πλούτου»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Είμαι εξοργισμένος με τον τρόπο που η Ε.Ε. μεταχειρίζεται οικονομικά την Ελλάδα»
Είναι από τους σπουδαιότερους νεοελληνιστές παγκοσμίως. Ο ομότιμος, πλέον, καθηγητής Νέων Ελληνικών στην Οξφόρδη, Πίτερ Μάκριτζ, βρέθηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα λίγο πριν από τη χούντα. Καταμεσής της...
«Είμαι εξοργισμένος με τον τρόπο που η Ε.Ε. μεταχειρίζεται οικονομικά την Ελλάδα»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας