• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    28°C 25.9°C / 28.5°C
    3 BF
    41%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    29°C 26.6°C / 30.5°C
    3 BF
    46%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    30°C 30.0°C / 30.0°C
    4 BF
    45%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    28°C 24.7°C / 27.9°C
    1 BF
    42%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    3 BF
    41%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    28°C 25.0°C / 28.2°C
    2 BF
    50%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 21.4°C / 24.5°C
    1 BF
    53%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.8°C / 26.8°C
    2 BF
    35%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 25.8°C
    5 BF
    58%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.5°C / 25.9°C
    3 BF
    47%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.8°C / 26.4°C
    5 BF
    47%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.1°C / 25.7°C
    2 BF
    61%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.9°C / 28.9°C
    3 BF
    61%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.1°C / 25.9°C
    0 BF
    44%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.5°C / 26.2°C
    1 BF
    43%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.8°C / 27.7°C
    3 BF
    57%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 25.3°C / 28.1°C
    2 BF
    38%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 24.3°C / 26.6°C
    0 BF
    72%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    29°C 27.8°C / 28.9°C
    2 BF
    42%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.1°C / 24.1°C
    1 BF
    60%

Η καθηγήτρια Διεθνούς Δικαίου της Νομικής Σχολής Αθηνών και πρόεδρος της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φωτεινή Παζαρτζή

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Η έναρξη της έρευνας για εγκλήματα πολέμου θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά»

  • A-
  • A+
Κανένα από τα κράτη που συμμετέχουν τώρα στις εχθροπραξίες δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος του Καταστατικού του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου της Χάγης. Με δύο δηλώσεις του άρθρου 12 παράγραφος 3, η Ουκρανία αποδέχθηκε την αρμοδιότητα του ΔΠΔ για τα εγκλήματα που τυχόν έχουν τελεστεί στην επικράτειά της από τις 21 Νοεμβρίου 2013 και χωρίς καταληκτική ημερομηνία, άρα η δήλωση της Ουκρανίας καλύπτει τυχόν εγκλήματα σε σχέση με την εισβολή του Φεβρουαρίου 2022.

Με τον πόλεμο στην Ουκρανία να έχει εισέλθει στην τρίτη εβδομάδα διεξαγωγής του, πληθαίνουν οι φωνές για τέλεση εγκλημάτων πολέμου εκ μέρους της ρωσικής πλευράς. Η έρευνα από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης ξεκίνησε στις αρχές Μαρτίου. Για τη λειτουργία του δικαστηρίου, τη δικαιοδοσία του και για το ενδεχόμενο παραπομπής του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν σε αυτό μας μίλησε η κ. Φωτεινή Παζαρτζή, καθηγήτρια Διεθνούς Δικαίου της Νομικής Σχολής Αθηνών και πρόεδρος της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.

• Οσο μαίνεται ο πόλεμος στην Ουκρανία πληθαίνουν οι καταγγελίες για εγκλήματα πολέμου εκ μέρους της ρωσικής πλευράς. Ποια είναι η διαδικασία για να αποδειχθούν αυτά και σε μια τέτοια περίπτωση, πόσο εφικτή είναι μια παραπομπή του προέδρου Πούτιν στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, από τη στιγμή που η χώρα του δεν αναγνωρίζει τον εν λόγω θεσμό;

Κανένα από τα κράτη που συμμετέχουν τώρα στις εχθροπραξίες δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος του Καταστατικού του ΔΠΔ. Με δύο δηλώσεις του άρθρου 12 παράγραφος 3, η Ουκρανία αποδέχθηκε την αρμοδιότητα του ΔΠΔ για τα εγκλήματα που τυχόν έχουν τελεστεί στην επικράτειά της από τις 21 Νοεμβρίου 2013 και χωρίς καταληκτική ημερομηνία, άρα η δήλωση της Ουκρανίας καλύπτει τυχόν εγκλήματα σε σχέση με την εισβολή του Φεβρουαρίου 2022.

Ωστόσο, εξαίρεση αποτελεί το έγκλημα της επίθεσης. Η άσκηση δικαιοδοσίας για το έγκλημα αυτό αποκλείεται επειδή, πρώτον, το Δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία για το έγκλημα της επίθεσης όταν διαπράττεται από υπηκόους ή στην επικράτεια κράτους που δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος και, δεύτερον, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών είναι το αρμόδιο όργανο να παραπέμψει στο ΔΠΔ κάθε κατάσταση που σχετίζεται με το έγκλημα της επίθεσης. Στις 28 Φεβρουαρίου 2022, λίγες μέρες μετά την εισβολή της Ρωσίας, ο εισαγγελέας Καρίμ Χαν ανακοίνωσε την πρόθεσή του να προχωρήσει στην έναρξη έρευνας στην Ουκρανία.

Προκειμένου να ξεκινήσει μια έρευνα proprio motu, με πρωτοβουλία του εισαγγελέα δηλαδή, ο εισαγγελέας θα πρέπει να λάβει σχετική εξουσιοδότηση του Προδικαστικού Τμήματος του Δικαστηρίου. Εναλλακτικά, τα συμβαλλόμενα κράτη αναφέρουν την κατάσταση. Και οι δύο δρόμοι επιδιώχθηκαν συγχρόνως για την Ουκρανία. Την 1η Μαρτίου, ο εισαγγελέας ενημέρωσε τους δικαστές για επικείμενο αίτημα εκκίνησης προκαταρκτικής έρευνας, ενώ 41 κράτη (μέχρι σήμερα) υπέβαλαν αίτημα προς το Δικαστήριο να ξεκινήσει έρευνα.

Στις 2 Μαρτίου ο εισαγγελέας ανακοίνωσε την έναρξη της έρευνας βάσει της παραπομπής από τα κράτη, για εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονία, που πιθανόν τελέστηκαν στο έδαφος της Ουκρανίας. Η έρευνα, η οποία έχει ήδη ξεκινήσει, δεν θα οδηγήσει σε διώξεις και δίκες σύντομα. Ακόμη και εάν εκδοθούν τελικά εντάλματα σύλληψης του ΔΠΔ κατά της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας της Ρωσίας, ξεκινώντας από τον πρόεδρο και τα μέλη της κυβέρνησης, τα εντάλματα σύλληψης θα παραμείνουν ανεφάρμοστα αν δεν προσαχθούν πράγματι οι υπεύθυνοι ενώπιον του Δικαστηρίου. Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η έναρξη της έρευνας θα μπορούσε να έχει αποτρεπτικό αποτέλεσμα στους διοικητές και στα στρατεύματα επί του πεδίου.

• Μερίδα πανεπιστημιακών του Διεθνούς Δικαίου στο εξωτερικό υποστηρίζει ότι με αφορμή την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και τη διεξαγωγή ενός «επιθετικού πολέμου» εκ μέρους της θα μπορούσε να συσταθεί ένα νέο ειδικό δικαστήριο για εγκλήματα πολέμου, με πρωτοβουλία της παγκόσμιας κοινότητας. Πόσο υλοποιήσιμο είναι ένα τέτοιο σενάριο;

Οι περιορισμοί δικαιοδοσίας του ΔΠΔ ως προς το έγκλημα της επίθεσης οδήγησαν στην πρόταση της ίδρυση ενός ad hoc διεθνούς ποινικού δικαστηρίου για το έγκλημα της επίθεσης ειδικά. Να θυμίσουμε το προηγούμενο των Δικαστηρίων της Νυρεμβέργης και του Τόκιο, που ιδρύθηκαν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η δήλωση έχει μάλλον χαρακτήρα ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης, ωστόσο ένα τέτοιο σενάριο είναι δύσκολα υλοποιήσιμο, γιατί, μεταξύ άλλων, προϋποθέτει τη συνεργασία των κρατών για τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων, την εξασφάλιση της εμφάνισης των κατηγορουμένων στο δικαστήριο, αλλά και την τήρηση των αρχών της ορθής απονομής δικαιοσύνης.

• Το Δικαστήριο της Χάγης επίσης δεν έχει αναγνωριστεί από χώρες όπως οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, για τις οποίες υπήρχε πλήθος καταγγελιών στο παρελθόν για άσκηση επιθετικού πολέμου εκ μέρους τους. Πόσο ηθικά σωστό είναι να εγκαλείται η Ρωσία για εγκλήματα πολέμου (σχετικές δηλώσεις έκανε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Αντονι Μπλίνκεν), την ώρα που οι ΗΠΑ αρνούνται να αναγνωρίσουν το δικαστήριο που δυνητικά θα μπορούσε να ερευνήσει και καταγγελίες που τις αφορούν;

Τίποτα δεν αποκλείει να δούμε στο μέλλον να παραπέμπονται κρατικοί αξιωματούχοι στο ΔΠΔ και κράτη που μέχρι σήμερα είναι αρνητικά ως προς την αναγνώριση της δικαιοδοσίας του να αλλάζουν στάση. Για παράδειγμα, ως προς την κατάσταση στην Παλαιστίνη, μετά την αποδοχή της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου από την κυβέρνηση της Παλαιστίνης, έχει ήδη ξεκινήσει διαδικασία διερεύνησης τυχόν εγκλημάτων στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη. Το ΔΠΔ πρέπει να αποδείξει έμπρακτα και σε βάθος χρόνου την αξιοπιστία του ως μηχανισμού επιβολής της διεθνούς ποινικής δικαιοσύνης.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Η χώρα μας δεν έπρεπε να εμπλακεί με όπλα στην Ουκρανία»
Ο πτέραρχος και επίτιμος αρχηγός ΓΕΕΘΑ Χρήστος Χριστοδούλου μιλάει στην «Εφ.Συν.» για τη ρωσική εισβολή την Ουκρανία, τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή, τα ρωσικά όπλα που απαρτίζουν μεταξύ...
«Η χώρα μας δεν έπρεπε να εμπλακεί με όπλα στην Ουκρανία»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Η λογική του “καλού παιδιού” δεν αποδίδει τα αναμενόμενα»
Ο επίτιμος αρχηγός ΓΕΣ Γεώργιος Καμπάς μιλάει στην «Εφ.Συν.» με αφορμή την αποκάλυψη της αποστολής νέου πολεμικού υλικού στην Ουκρανία, μια είδηση που την έκρυψε επιμελώς η κυβέρνηση κι έγινε γνωστή από τον...
«Η λογική του “καλού παιδιού” δεν αποδίδει τα αναμενόμενα»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Αποτέλεσμα εγωιστικών αποφάσεων των μεγάλων δυνάμεων ο πόλεμος στην Ουκρανία»
«Οι μεγάλες δυνάμεις θέλουν να κυβερνούν τον κόσμο με τη δύναμη των όπλων, όχι με τη δύναμη του διαλόγου», λέει μιλώντας στην «Εφ.Συν.» ο Κιρίλ Γκαμπούριτς, επιχειρηματίας και πρώην πρωθυπουργός της Μολδαβίας.
«Αποτέλεσμα εγωιστικών αποφάσεων των μεγάλων δυνάμεων ο πόλεμος στην Ουκρανία»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Οι εμπλεκόμενοι, και ιδίως οι ΗΠΑ, να εγκαταλείψουν την ψυχροπολεμική πολιτική της ισχύος»
Χρειάζεται «διάλογος και διαβούλευση» και όχι «τυφλές, ακραίες και μονομερείς κυρώσεις», τονίζει στην «Εφημερίδα των Συντακτών» ο πρέσβης της Κίνας στην Ελλάδα, Σιάο Τζουντσένγκ, για την εξεύρεση λύσης στην...
«Οι εμπλεκόμενοι, και ιδίως οι ΗΠΑ, να εγκαταλείψουν την ψυχροπολεμική πολιτική της ισχύος»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Αντίθετοι οι πολίτες στα σενάρια πολεμικής ανάμειξης
Σε εντελώς αντίθετο κλίμα απ’ αυτό που καλλιεργεί η κυβέρνηση αναφορικά με την εμπλοκή της Ελλάδας στο ουκρανικό ζήτημα είναι τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης της Prorata που παρουσιάζει σήμερα η «Εφ.Συν.».
Αντίθετοι οι πολίτες στα σενάρια πολεμικής ανάμειξης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας