• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.7°C / 15.2°C
    1 BF
    68%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    11°C 8.6°C / 12.1°C
    0 BF
    75%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    13°C 10.0°C / 16.2°C
    5 BF
    67%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.9°C / 7.0°C
    0 BF
    65%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    1 BF
    81%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    9°C 7.1°C / 11.3°C
    2 BF
    73%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    4°C 3.4°C / 6.2°C
    1 BF
    87%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.4°C / 15.6°C
    2 BF
    77%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.9°C / 17.5°C
    1 BF
    88%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    3 BF
    70%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.1°C / 17.1°C
    5 BF
    72%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    5 BF
    63%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 16.2°C / 16.2°C
    3 BF
    64%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    7°C 6.9°C / 9.5°C
    2 BF
    87%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 9.5°C / 12.2°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 16.8°C / 19.3°C
    1 BF
    80%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.9°C / 15.4°C
    2 BF
    62%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    12°C 8.8°C / 12.1°C
    2 BF
    73%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    10°C 7.7°C / 12.2°C
    2 BF
    58%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    4°C 3.8°C / 3.8°C
    1 BF
    73%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Μπήκε το πρώτο σποράκι για τη σεξουαλική αγωγή»

  • A-
  • A+
Πηγές αναφέρουν πως η Ελλάδα είναι η πρώτη σε εκτρώσεις χώρα της Ευρώπης και η τρίτη στον κόσμο. Το 2018, ένας στους τέσσερις 15χρονους αναφέρει ότι είχε τουλάχιστον μία ολοκληρωμένη σεξουαλική επαφή και το 18,3% των εφήβων απαντούν ότι δεν έκαναν χρήση προφυλακτικού κατά τη διάρκειά της...

Ο σκοταδισμός φαίνεται πως χτυπά για τα καλά σε διάφορα επίπεδα: από το -αλήστου μνήμης- συνέδριο για τη «γονιμότητα» την άνοιξη μέχρι και την επιστολή κατά του γκέι γάμου και του μαθήματος της σεξουαλικής αγωγής από τους 160, παραμονές του Pride. Το τελευταίο κρούσμα είναι το συλλαλητήριο τη Δευτέρα έξω από το υπουργείο Παιδείας στο οποίο καλούν χριστιανικά σωματεία ενάντια στην εισαγωγή του μαθήματος της σεξουαλικής αγωγής.

Σύμβουλος Προαγωγής και Αγωγής Υγείας, παιδαγωγός, επιστημονική συνεργάτις του Orlando LGBT+ Ψυχική Υγεία Χωρίς Στίγμα, ειδική στη Διεργασία Ομάδας, η Μαίρη Χιόνη έχει αφιερώσει δεκαετίες στο ζήτημα της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης των παιδιών. Είναι μέλος της επιστημονικής ομάδας που έστησε τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων στα οποία εντάσσεται η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση και συνέγραψε ανάμεσα σε άλλα τον «Οδηγό εκπαιδευτικού για την παιδαγωγική και διδακτική μεθοδολογία προαγωγής των δεξιοτήτων στο Γυμνάσιο. Το παράδειγμα της Περιεκτικής Σεξουαλικής Αγωγής».

Ας αρχίσουμε από τα καλά νέα: μετά από αγώνες -κι εσείς η ίδια έχετε πρωτοστατήσει σε αυτούς- επιτέλους η σεξουαλική αγωγή μπαίνει στα σχολεία. Χρειάστηκαν πολλά χρόνια για να πετύχει η χώρα το αυτονόητο. Τι ακριβώς θα περιλαμβάνουν τα μαθήματα;

Τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων τη σχολική χρονιά 2020-2021 λειτούργησαν πιλοτικά και από φέτος θα εφαρμοστούν σε όλα τα σχολεία της χώρας από το νηπιαγωγείο μέχρι τη Γ’ Γυμνασίου. Οι εκπαιδευτικοί έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν τον θεματικό άξονα «Ζω καλύτερα-Ευ ζην» και την ενότητα με τίτλο «Γνωρίζω το σώμα μου - σεξουαλική διαπαιδαγώγηση». Η καινοτομία είναι ότι το μάθημα υλοποιείται μέσα στο ωρολόγιο πρόγραμμα του σχολείου και για ολόκληρη τη μαθητική κοινότητα.

Είχα την ευκαιρία να είμαι μέλος της επιστημονικής ομάδας που έστησε τα Εργαστήρια, και στην πιλοτική και στη γενικευμένη τους φάση, να γράψω δύο υλικά για την Πλατφόρμα 21+ του ΙΕΠ και να είμαι εκπονήτρια υλικού για τη θεωρητική πλαισίωση του άξονα «Ευ ζην» με τον «Οδηγό εκπαιδευτικού για την παιδαγωγική και διδακτική μεθοδολογία προαγωγής των δεξιοτήτων στο Γυμνάσιο. Το παράδειγμα της Περιεκτικής Σεξουαλικής Αγωγής», με ποικιλία παραδειγμάτων από το πεδίο της Περιεκτικής Σεξουαλικής Αγωγής.

Μπορώ να σας μιλήσω για αυτά τα υλικά. Τα δύο πρώτα απευθύνονται σε μαθήτριες/τες ΣΤ’ Δημοτικού και Γυμνασίου και το θεωρητικό υλικό αφορά το Γυμνάσιο, αλλά με τις ανάλογες προσαρμογές καλύπτει και τη βαθμίδα της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Το περιεχόμενό τους βασίζεται στη θεματολογία της Περιεκτικής Σεξουαλικής Αγωγής (Comprehensive Sexuality Education), η οποία υπηρετεί βασικούς στόχους της αειφόρου ανάπτυξης, όπως είναι η ποιοτική εκπαίδευση και η ισότητα των φύλων. Αποτελεί απάντηση στην πρόληψη και διαχείριση καταστάσεων συνδεδεμένων με τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία των παιδιών και των εφήβων. Οι διακρίσεις, το στίγμα και η έλλειψη ορατότητας που συνδέονται με την παθογένεια φωτίζονται και προσφέρονται οπτικές στηριγμένες στα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα.

Τη Δευτέρα η δουλειά σας θα έχει... την τιμητική της: χριστιανικά σωματεία και σύλλογοι καλούν σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το υπουργείο Παιδείας. Πώς αξιολογείτε αυτές τις αντιδράσεις;

Οι αντιδράσεις κατά τη γνώμη μου συνδέονται με έλλειψη γνώσης και βαθιά ριζωμένες στερεοτυπικές αντιλήψεις, όπως ότι η σεξουαλική αγωγή είναι υπόθεση μόνο της οικογένειας, αφορά την αναπαραγωγή χωρίς να συνδέεται με τη συντροφικότητα και την απόλαυση ή ότι τα ΛΟΑΤΚΙ+ ζητήματα είναι ζητήματα «μακριά από εμάς». Ενα σημαντικό στοιχείο του εκπαιδευτικού υλικού είναι το γράμμα που απευθύνεται στους γονείς πριν από την έναρξη του προγράμματος. Βασίζεται σε επιχειρήματα που αφορούν την αποδόμηση μύθων που προκαλούν αντιδράσεις ειδικά για το ότι ενθαρρύνεται η πρώιμη έναρξη της ερωτικής ζωής, ότι δημιουργείται σύγχυση σε θέματα φύλου, ότι αντιβαίνει σε θρησκευτικά ζητήματα και τοπικές κουλτούρες κ.λπ.

Η Σ.Α. στο σχολείο δεν υποκαθιστά το έργο των γονιών αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά στην πρόληψη και διαχείριση «άβολων θεμάτων» όπως η παρακολούθηση πορνογραφικού υλικού ή ο εκφοβισμός στον φυσικό και ψηφιακό κόσμο, σε ασφαλές πεδίο και με επιστημονικά δεδομένα.

● Εχω την εντύπωση πως πολλές φορές εμείς οι μεγάλοι κατασκευάζουμε μια ασεξουαλική εικόνα για τα παιδιά, κυρίως γιατί αυτό βολεύει εμάς τους ίδιους, ωστόσο φαίνεται πως αυτή απέχει πολύ από την πραγματικότητα στην οποία ζουν. Μπορείτε να μας την αποκαλύψετε;

Για την Ελλάδα τα στοιχεία που συνδέονται με σεξουαλικές συμπεριφορές είναι ανησυχητικά. Στο 6ο Πανελλήνιο Συνέδριο Γυναικολογικής Ενδοκρινολογίας (2017) αναφέρθηκε ότι δεν υπάρχουν συγκεκριμένα δεδομένα για τις εκτρώσεις, ωστόσο υπάρχουν αναφορές πως ο ετήσιος αριθμός τους κυμαίνεται μεταξύ 100.000-150.000, με το 20%-25% αυτών να αφορά νεαρά κορίτσια μικρότερα των 16 ετών, ενώ άλλες πηγές αναφέρουν πως η Ελλάδα είναι η πρώτη σε εκτρώσεις χώρα της Ευρώπης και η τρίτη στον κόσμο. Το 2018, ένας στους τέσσερις 15χρονους αναφέρει ότι είχε τουλάχιστον μία ολοκληρωμένη σεξουαλική επαφή, το 18,3% των εφήβων απαντούν ότι δεν έκαναν χρήση προφυλακτικού κατά τη διάρκειά της και ένας στους 7 εφήβους απαντά ότι πριν από την πρώτη επαφή τους είχαν καταναλώσει αλκοόλ ή κάποια άλλη ουσία.

Αλλη έρευνα αναφέρει πως το pick της πρώτης ολοκληρωμένης σεξουαλικής επαφής είναι στα 14. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η μακροχρόνια εφαρμογή προγραμμάτων σεξουαλικής αγωγής συμβάλλει σε: μείωση των Σεξουαλικά Μεταδιδόμενων Νοσημάτων και της ΗΙV λοίμωξης στις ηλικίες 15-24 ετών, μείωση της ανεπιθύμητης εφηβικής εγκυμοσύνης και των αμβλώσεων, μείωση των περιστατικών σεξουαλικής κακοποίησης και μείωση της ομοφοβίας. Ακόμα, παρατηρείται ότι τα άτομα που συμμετέχουν σε προγράμματα Σ.Α. καθυστερούν την πρώτη ερωτική τους επαφή και αυξάνεται η χρήση προφυλακτικού κατά την πρώτη ερωτική επαφή.

Το μάθημα της σεξουαλικής αγωγής πώς θωρακίζει τα παιδιά απέναντι στο σεξιστικό δηλητήριο και το ρατσιστικό σκοτάδι;

Με την ανάπτυξη δεξιοτήτων μέσα από καλές πρακτικές που εφαρμόζονται στο σχολείο. Αυτό γίνεται με την ανάδειξη της/του εκπαιδευτικού ως μοντέλου συμπεριφοράς, τη λειτουργία δημοκρατικών διαδικασιών στην τάξη/σχολική κοινότητα, με τη διεργασία ομάδας και τη χρήση ομαδοσυνεργατικών μεθόδων ή με την αξιοποίηση του υπάρχοντος προγράμματος - μέσα από τις θεματικές ενότητες, με τη συνεργασία εκπαιδευτικών της ίδιας τάξης ή άλλης τάξης προς τον ίδιο στόχο, με το κρυφό πρόγραμμα που συνδέεται με τις αξίες και τις αρχές ενός σχολείου.

Οταν μιλάμε για σεξουαλική αγωγή δεν εννοούμε απλώς ό,τι έχει να κάνει με το σεξ, αλλά και έννοιες όπως η συναίνεση. Πώς μεταφράζεται αυτό σε μια χώρα με τόσο συχνές γυναικοκτονίες, μισογυνικές, ομοφοβικές και τρανσφοβικές συμπεριφορές;

Oι καταγγελίες μέσω του κινήματος #me too για σεξουαλικές παρενοχλήσεις και κακοποιήσεις σε γυναίκες και άνδρες από διάφορους χώρους, οι 9 γυναικοκτονίες από την αρχή του χρόνου, η αύξηση περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας μέσα στην πανδημία μάς κάνουν να καταλάβουμε ότι η εφαρμογή της Σ.Α. στο σχολείο είναι απαραίτητη. Βοηθά στην ευαισθητοποίηση για τα ανθρώπινα δικαιώματα, στον σεβασμό, στην αποδοχή, την ανοχή και την ενσυναίσθηση για τους άλλους, στην ισότητα των φύλων, στην εμπιστοσύνη και αυτοεκτίμηση, στις δεξιότητες χρήσης αντισύλληψης, στην ενδυνάμωση και αλληλεγγύη, στην κριτική σκέψη, στις ικανότητες διαπραγμάτευσης, λήψης αποφάσεων και στη διεκδικητικότητα, στην επικοινωνία γονιού-παιδιού, στη σεξουαλική ευχαρίστηση και στις σχέσεις αμοιβαίου σεβασμού. Δίνεται η ευκαιρία μέσα στην τάξη σε ασφαλές περιβάλλον να συζητηθούν θέματα με εκπαιδευμένους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι έχουν σύνδεση με εξειδικευμένους φορείς, ή με την πρόσκληση ειδικών, με σαφήνεια και με βάση τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα. Θέματα που έτσι κι αλλιώς συζητούνται ελλιπώς στη σχολική αυλή, στις παρέες ή στο σπίτι ή παρουσιάζονται διαστρεβλωμένα από τα ΜΜΕ και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η τρέχουσα επικαιρότητα δίνει εξαιρετικές δυνατότητες να προσεγγιστούν ζητήματα έμφυλων στερεοτύπων, τοξικής αρρενωπότητας, κατανόησης της κουλτούρας του βιασμού, των ορίων, της χρήσης της σεξιστικής γλώσσας, του bodyshaming. Το μαθητικό δυναμικό μαθαίνει ότι πέρα από την επικρατούσα πορνογραφική ματιά υπάρχουν η οικειότητα, η διαπραγμάτευση και η συναίνεση. Στο υλικό της εκπαίδευσης εκπαιδευτικών για τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων υπάρχουν δύο βιντεομαθήματα που δημιούργησα και που μπορούν να αξιοποιηθούν για τις μαθήτριες και τους μαθητές σχετικά με την παθητική, την επιθετική και την αποφασιστική συμπεριφορά και για τη συναίνεση και το τι σημαίνει σε μια αλληλεπίδραση το ναι, το όχι και το ίσως, με τη χρήση βιωματικών μεθόδων.

Τα παιδιά μας επιτέλους θα εκπαιδευτούν - αναρωτιέμαι όμως ποιος θα εκπαιδεύσει τους δασκάλους και τους γονείς τους; Μήπως είναι η ώρα και για το επόμενο βήμα, σχολές δασκάλων και γονιών;

Το πρώτο σποράκι μπήκε. Δημιουργήθηκε χώρος για τη σεξουαλική αγωγή στο ωρολόγιο σχολικό πρόγραμμα και πλούσιο υλικό γι’ αυτήν μέσα από τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων στον άξονα «Ευ ζην» -τον πρώτο από τους τέσσερις θεματικούς άξονες των Εργαστηρίων- και στην ενότητα Γνωρίζω το Σώμα μου-Σεξουαλική Διαπαιδαγώγηση. Οι εκπαιδευτικοί ήδη εκπαιδεύονται με ψηφιακό υλικό που έχει αναρτηθεί σε ειδική πλατφόρμα από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής από τον Ιούνιο σε πρώτη φάση και η επιμόρφωση αυτή θα γίνει τώρα και σε δεύτερη φάση.

Βοηθητικό θα ήταν να έχουν εκπαίδευση και οι γονείς, όπως και όλα τα στελέχη φορέων που εμπλέκονται και υποστηρίζουν τη σχολική κοινότητα. Eπίσης, οι πανεπιστημιακές σχολές που συνδέονται με εκπαιδευτικούς και επαγγελματίες υγείας χρειάζεται να έχουν στη φαρέτρα τους μαθήματα Περιεκτικής Σεξουαλικής Αγωγής.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Οι εκπαιδευτικοί γνωρίζουν τι τους περιμένει εάν η χώρα επιστρέψει στο παρελθόν»
Ο υφυπουργός Παιδείας Δημήτρης Μπαξεβανάκης υποστηρίζει ότι ο ΟΟΣΑ είναι απλώς «ένας οργανισμός που προσφέρει τεχνογνωσία» και ότι η αυτοαξιολόγηση «δεν συνδέεται με διαθεσιμότητα-απόλυση, μισθολογική...
«Οι εκπαιδευτικοί γνωρίζουν τι τους περιμένει εάν η χώρα επιστρέψει στο παρελθόν»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Είναι απαραίτητο να αλλάξει όλο το σύστημα πρόσβασης και μαζί και τα μαθήματα»
Στην πρώτη του συνέντευξη ο νέος υπουργός Παιδείας καταθέτει την άποψή του για τις μελετώμενες αλλαγές στο εξεταστικό σύστημα, τον ενιαίο χώρο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, την αυτοαξιολόγηση των σχολικών...
«Είναι απαραίτητο να αλλάξει όλο το σύστημα πρόσβασης και μαζί και τα μαθήματα»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Η Αριστερά οφείλει να ανατρέψει τον σημερινό καταμερισμό εργασίας»
Η κυκλοφορία του καινούργιου του βιβλίου «Το Πολιτικό Κόμμα» και η συζήτηση που θα γίνει σήμερα στο πάρκο Ελευθερίας ήταν μια εξαιρετική αφορμή να συνομιλήσουμε με τον Κώστα Ελευθερίου.
«Η Αριστερά οφείλει να ανατρέψει τον σημερινό καταμερισμό εργασίας»
ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ
Σχολική χρονιά... μια από τα ίδια
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης καταγγέλλουν την κυβέρνηση ότι δεν πήρε μέτρα και το πρώτο κουδούνι χτύπησε με ανασφάλεια για μαθητές και εκπαιδευτικούς.
Σχολική χρονιά... μια από τα ίδια
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Μέσα από τα έργα μου παλεύω για μια δίκαιη κοινωνία»
Με τους καμβάδες του σατιρίζει ανελέητα και κριτικάρει με οξύτητα το πολιτικό και θρησκευτικό κατεστημένο της Κύπρου. Μιλήσαμε με τον ζωγράφο Γιώργο Γαβριήλ.
«Μέσα από τα έργα μου παλεύω για μια δίκαιη κοινωνία»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας