Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Ο “ηρωισμός” του ISIS προσελκύει μέλη»

O Κρις Ντίκι με τον δημοσιογράφο της «Εφ.Συν.»

O Κρις Ντίκι με τον δημοσιογράφο της «Εφ.Συν.»

«Ο “ηρωισμός” του ISIS προσελκύει μέλη»

  • A-
  • A+

Ο Κρίστοφερ Ντίκι είναι ένας από τους πιο έμπειρους Αμερικανούς δημοσιογράφους σε διεθνή θέματα, αρχισυντάκτης του thedailybeast.com και πρώην πολεμικός ανταποκριτής, με θητεία σε μέτωπα σε όλο τον πλανήτη.

Τον συναντήσαμε στην Κωνσταντινούπολη, στo πλαίσιo του διεθνούς συνεδρίου «The New Talk» του Πανεπιστημίου Μπαχτσεσεχίρ, όπου συμμετείχε η «Εφ.Συν», και μας μίλησε για τις εξαιρετικά αποτελεσματικές τακτικές στρατολόγησης που ακολουθεί το «Ισλαμικό κράτος», την προσφυγική ροή προς την Ευρώπη και τις εξελίξεις στην ευρύτερη ανατολική Μεσόγειο - θέματα που αφορούν άμεσα τη χώρα μας.

• Αποτελεί το ISIS πραγματική απειλή για όλη την περιοχή της ανατολικής Μεσογείου;

Πιθανότατα ναι. Και όχι μόνο για την περιοχή της Μεσογείου. Το ISIS έχει κερδίσει σημαντικό έδαφος στη Λιβύη και την περιοχή του όρους του Σινά.

Η μαζική μετανάστευση ανθρώπων στη Μεσόγειο και στα ανατολικά σύνορα της Ε.Ε. τα τελευταία χρόνια δείχνει πόσο δύσκολο είναι για τα ευρωπαϊκά κράτη να βρουν ποιοι προέρχονται από πού.

Αλλά οι τρομοκράτες χρειάζεται να στρατολογήσουν, και ψάχνουν απαραίτητα ανάμεσα στους μετανάστες και σε εκείνους που αναζητούν άσυλο. Μερικοί από τους πιο φανατικούς υποστηρικτές του ISIS έχουν ασπαστεί τη δική του μορφή του Ισλάμ αν και έχουν γεννηθεί και μεγαλώσει στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ ή αλλού.

• Βλέπουμε νέους ανθρώπους, από ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γαλλία ή το Ηνωμένο Βασίλειο, να ταξιδεύουν στη Συρία για να στρατολογηθούν ως μαχητές του «Ισλαμικού κράτους». Πώς ο ISIS καταφέρνει να πείσει αυτούς τους ανθρώπους που ενδεχομένως να μην έχουν ξαναβρεθεί σε αυτά τα μέρη;

Το ISIS εκπέμπει πολλά μηνύματα που στοχεύουν με πολλή προσοχή σε διάφορους και διαφορετικούς ανθρώπους, πολλές φορές με αντικρουόμενα συμφέροντα μεταξύ τους, για παράδειγμα ο τόνος του προς τις γυναίκες των δυτικών κρατών είναι πολύ διαφορετικός από εκείνον προς τις γυναίκες των κρατών του Κόλπου.

Αλλά η πιο φανερή και επιτυχημένη επικοινωνιακή εκστρατεία του έχει στόχο νεαρούς άνδρες στη Δύση, που μπορεί να έχουν όλα τα είδη ανέσεων - προσωπικών, οικονομικών και σεξουαλικών. Τους υπόσχεται όμως περιπέτεια, το απόλυτο (κάτι που πάντα αναζητούν τα μπερδεμένα μυαλά) και τη δυνατότητα συμμετοχής σε μία σπουδαία εκστρατεία που θα αποδώσει δικαιοσύνη για τα εγκλήματα που έχουν γίνει εις βάρος των μουσουλμάνων - ανδρών, γυναικών και παιδιών.

Η χρήση εικονογραφίας, αφήγησης και στοιχείων από βιντεοπαιχνίδια, όπως για παράδειγμα το «Call of Duty», ενισχύει ιδιαίτερα τη δυνατότητα του ISIS να προσελκύει και να στρατολογεί αυτούς τους νεαρούς. Ο μόνος τρόπος να ερμηνεύσουμε τις πρακτικές στρατολόγησης των σύγχρονων τρομοκρατικών οργανώσεων είναι να θυμόμαστε τα αρχικά TNT [Testosterone (=τεστοστερόνη), Narrative (=αφήγηση) και Τheater (=θεατρικότητα)]:

Η ιδέα ότι μπορούν να προβάλουν τον «ηρωισμό» τους στην παγκόσμια σκηνή κάνοντας πράξεις όπως εκείνες της 11ης Σεπτεμβρίου ή φρικαλεότητες όπως εκείνες του ISIS που διαδίδονται πολύ γρήγορα μέσω των social media και εν συνεχεία προβάλλονται στα κυρίαρχα ΜΜΕ.

• Πρέπει η μάχη εναντίον του ISIS να είναι κυρίως ιδεολογική ή η χρήση στρατιωτικών μέσων είναι αναπόφευκτη;

Η χρήση στρατιωτικής δύναμης είναι καίριας σημασίας για να περιοριστεί και να εκμηδενιστεί το ISIS, όχι τόσο επειδή δεν πρέπει να του επιτραπεί να ελέγχει κάποιον χώρο που λειτουργεί ως καταφύγιο, αλλά για να του αφαιρεθεί αυτή η αύρα του ανίκητου που εκπέμπει. Εργάζεται συνεχώς για να προβάλλει μία εικόνα ενός συμπαγούς, υπεύθυνου «κράτους», με νοσοκομεία, ξενοδοχεία, σχολεία, γραφειοκρατία και κοινωνικές υπηρεσίες.

Τα περισσότερα από αυτά δεν υφίστανται στην πραγματικότητα, αλλά χρησιμοποιούνται ως προπαγανδιστικά μέσα στην προσπάθεια στρατολόγησης. Ολα αυτά πρέπει να εκτεθούν και να απομυθοποιηθούν, και αυτό μπορεί να γίνει κυρίως με τη χρήση στρατιωτικών μέσων. Φυσικά, το «Ισλαμικό κράτος» θα προσπαθήσει να παρουσιάσει αυτούς που σκοτώθηκαν στον πόλεμο εναντίον του ως μάρτυρες, αλλά το να μπει φρένο στην κεκτημένη ταχύτητα που έχει και να χτυπηθούν οι δυνατότητες σχηματισμού ενός «κράτους» είναι προτεραιότητα.

Την ίδια στιγμή, ο αγώνας πρέπει να δοθεί και στο οικονομικοπολιτικό πεδίο, καθώς αυτό είναι το πιο αδύναμο σημείο της Δύσης.

Εχει παρεμποδίσει σε κάποιο σημείο τις δυνατότητες του «Ισλαμικού κράτους» να αποκτά έσοδα μέσω της παραγωγής πετρελαίου και του λαθρεμπορίου. Ωστόσο, οι πολιτικοί παίκτες στον συνασπισμό εναντίον του «Ισλαμικού κράτους» είναι αδύναμοι και διασπασμένοι στο Ιράκ, στη Λιβύη και στη Συρία.

Επίσης, η Δύση δεν μπορεί να προσφέρει στη δεξαμενή των πιθανών μαχητών του ISIS μία ελκυστική αντι-αφήγηση στον μυστικισμό που καλλιεργούν το ISIS και η Αλ Κάιντα (γνωστοί και ως «Ιππότες υπό το Λάβαρο του Προφήτη»).

• Ανθρωποι, ειδικά από τη Συρία, προσπαθούν καθημερινά να καταφύγουν στην Ευρώπη. Βλέπετε τον αριθμό των προσφύγων να αυξάνεται ακόμα περισσότερο στο προσεχές μέλλον;

Ναι. Με εκατομμύρια ανθρώπους άστεγους στη Συρία, και τους Σύρους στον Λίβανο και την Ιορδανία -όπου τώρα αποτελούν ακόμα και το 20% του πληθυσμού- να βρίσκονται υπό πίεση, αφού είναι άνεργοι, δεν έχουν καταφέρει να ενταχθούν και θεωρούνται ανεπιθύμητοι, είναι αναπόφευκτο ότι εκατοντάδες χιλιάδες, τουλάχιστον, θα προσπαθήσουν να φτάσουν στην Ευρώπη. Και εάν δεν υπάρξει νόμιμος τρόπος να το κάνουν αυτό σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα, θα αναζητήσουν τα μονοπάτια της παράνομης μετανάστευσης, όσο επικίνδυνα κι αν έχουν γίνει αυτά.

• Θεωρείτε ότι η Ελλάδα μπορεί να παίξει ένα διπλωματικό ρόλο στην αποκατάσταση της σταθερότητας στην περιοχή; Τι πιθανά αποτελέσματα θα είχε μία νέα ελληνική κρίση;

Νομίζω ότι η Ελλάδα έχει παίξει θετικό διπλωματικό ρόλο στην περιοχή, στο παρελθόν, όπως για παράδειγμα με το Παλαιστινιακό. Αλλά το «Ισλαμικό κράτος» είναι κάτι πολύ διαφορετικό: είναι απολυταρχικό, δεν γνωρίζει σύνορα και δεν είναι υπεύθυνο. Επίσης δεν είναι διατεθειμένο να ανοίξει διάλογο με μια διπλωματική ομάδα που θα χαλιναγωγούσε τις δραστηριότητές του. Μπορεί μερικοί εκ των συμμάχων του να απομακρυνθούν από τον σκοπό του, αλλά ο πυρήνας του πρέπει να αντιμετωπιστεί με στρατιωτικά μέσα. Οπότε, δεν πιστεύω ότι η Ελλάδα μπορεί να κάνει κάτι σ’ αυτό το μέτωπο. Οσο για την οικονομική κρίση, είναι προφανές ότι όταν μια χώρα υποφέρει από μαζική ύφεση και αρκετοί από τους κατοίκους της φτωχοποιούνται ξαφνικά, τότε γίνεται πιο ευάλωτη σε κάθε είδους φανατισμό.

• Πιστεύετε ότι η εκλογή του Μουσταφά Ακιντζί στη βόρεια Κύπρο θα συμβάλει στην επίλυση του κυπριακού προβλήματος; Μπορεί αυτό να οδηγήσει σε μια γενική βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων;

Ο Ακιντζί έχει προκαλέσει θετικό θόρυβο, και οι αναλυτές με τους οποίους έχω μιλήσει θεωρούν ότι είναι ειλικρινής ως προς τις προθέσεις του.

Ομως, τα πρόσφατα ξεσπάσματα οργής του Ερντογάν εγείρουν ερωτήματα για το πόσο τελικά χώρο έχει για να κινηθεί πραγματικά ο Ακιντζί.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Η βία είναι το μήνυμα. Μηδέν θεωρία, μηδέν δόγμα»
Ο Νικολά Ενέν, Γάλλος δημοσιογράφος που αιχμαλωτίστηκε για μεγάλο διάστημα από τους ισλαμιστές στη Συρία και απελευθερώθηκε πρόσφατα, μιλά αποκλειστικά στην Αγγελική Κουρούνη, την ανταποκρίτρια του «Charlie...
«Η βία είναι το μήνυμα. Μηδέν θεωρία, μηδέν δόγμα»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Τη θέληση και τη δύναμη να πας μπροστά δεν μπορεί να τη σταματήσει κανένα τείχος»
Με δύο Pulitzer και χιλιάδες φωτογραφίες από τη Βραζιλία μέχρι το Ιράκ κι από την Τουρκία μέχρι το Μεξικό στις αποσκευές του, ο Αλκης Κωνσταντινίδης κερδίζει για δεύτερη φορά το πιο σπουδαίο δημοσιογραφικό...
«Τη θέληση και τη δύναμη να πας μπροστά δεν μπορεί να τη σταματήσει κανένα τείχος»
ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ
«Ο πόλεμος ήρθε πολύ κοντά και μας απειλεί όλους»
Μέσα σε λιγότερο από 1 μήνα, «οι λαοί κράτησαν δυο φορές την ανάσα τους, παρακολουθώντας τις επιθέσεις των αμερικάνων ιμπεριαλιστών για ν' ανακτήσουν τον έλεγχο στη Μ. Ανατολή» σημειώνει η ΟΚΔΕ, αναφερόμενη...
«Ο πόλεμος ήρθε πολύ κοντά και μας απειλεί όλους»
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Κοτζιάς στις Βρυξέλλες για προσφυγικό και διεθνείς σχέσεις
Η επικείμενη συμφωνία με τη Λιβύη, οι εξελίξεις στην Ουκρανία, αλλά και οι προοπτικές για ειρήνευση στη Μέση Ανατολή, μετά τις τελευταίες εξελίξεις στη Συρία, είναι τα θέματα με τα οποία θα ασχοληθεί το...
Κοτζιάς στις Βρυξέλλες για προσφυγικό και διεθνείς σχέσεις
ΕΥΡΩΠΗ
«Δεν πιστεύουμε σε τείχη κι απαγορεύσεις», αλλά...
Στην πρώτη άτυπη σύνοδο κορυφής της Ε.Ε. μετά τα δυσοίωνα δείγματα (υπο)γραφής του Ντόναλντ Τραμπ και την έγκριση ενεργοποίησης της διαδικασίας για Brexit από τη βρετανική Βουλή, ο πρώτος γύρος συνομιλιών...
«Δεν πιστεύουμε σε τείχη κι απαγορεύσεις», αλλά...
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Η δημοκρατία είναι σήμερα νεκρή, να επανεφεύρουμε την πολιτική»
Ο Ιταλός φιλόσοφος και ακτιβιστής Φράνκο Μπεράρντι χαρακτηρίζει «τελειωμένη» τη δημοκρατία στην Ευρώπη και θεωρεί σημαντικότερη απόδειξη το εγχείρημα της Ελλάδας και του ΣΥΡΙΖΑ, το οποίο σκόνταψε στα...
«Η δημοκρατία είναι σήμερα νεκρή, να επανεφεύρουμε την πολιτική»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας