Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Τα δικαστήρια παραμένουν η βασική καταφυγή για τους χαμένους»
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Τα δικαστήρια παραμένουν η βασική καταφυγή για τους χαμένους»

  • A-
  • A+
Γνωστός για τη νηφαλιότητα με την οποία προσεγγίζει τα χρονίζοντα προβλήματα της κοινωνικής ασφάλισης, ο πάντα έγκυρος στις προβλέψεις του νομικός Δημήτρης Μπούρλος μάς εξηγεί τι πρέπει να κάνουν οι περισσότεροι συνταξιούχοι που δεν θα λάβουν ούτε ένα ευρώ αναδρομικά, αλλά είναι αποφασισμένοι να τα διεκδικήσουν. Δεν προτρέπει σε μαζικές αγωγές που, όπως λέει, καθιστούν την Ελλάδα σχεδόν παγκόσμια πρωτοτυπία. Ομως, υπενθυμίζει ότι οι κυβερνητικές αποφάσεις έχουν ήδη στρώσει τον δρόμο σε μια τέτοια κατεύθυνση, αφού ακόμη κι όσοι «αποζημιωθούν» για μέρος των μνημονιακών περικοπών, αποκλείονται από την καταβολή δώρων και επικουρικών αν δεν τα διεκδικήσουν σύντομα. Απογοητευμένος για το όνειδος των εκκρεμών συντάξεων στον ΕΦΚΑ, προτείνει λύσεις και καυτηριάζει το γεγονός ότι λόγω των μεγάλων καθυστερήσεων στερούνται την προσωρινή σύνταξη ακόμη και άνθρωποι που εν μέσω πανδημίας δεν έχουν περίθαλψη.

Σύμφωνα με την απόφαση της κυβέρνησης, εντός του Οκτωβρίου αναμένεται η καταβολή αναδρομικών για ένα μέρος των περικοπών που έγιναν την περίοδο 2015-2016 σε κύριες συντάξεις. Πιστεύετε ότι αυτή η πολιτική απόφαση ερμηνεύει απόλυτα την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας ή επιβλήθηκε για δημοσιονομικούς λόγους;

Κατά τη νομική μου άποψη, η απόφαση που εκδόθηκε στην πιλοτική δίκη του ΣτΕ δεν αφορούσε μόνο το θέμα των περικοπών της κύριας σύνταξης, αλλά έκρινε συνολικά το ζήτημα των νομοθετικών ρυθμίσεων που επέβαλαν περικοπές με τους δύο τελευταίους νόμους για το 2012 και το 2013. Οι ρυθμίσεις δε αυτές αφορούσαν και περικοπές κύριων συντάξεων και περικοπές επικουρικών και περικοπές δώρων. Αλλωστε, στην πιλοτική δίκη δεν παρέστη μόνο ο ΕΦΚΑ, αλλά και το ενιαίο επικουρικό, το οποίο προφανώς παρέστη σε δίκη που το αφορούσε. Πέραν δε όλων αυτών, ο τρόπος που έκρινε το θέμα το Συμβούλιο της Επικρατείας δεν αφήνει περιθώρια διαφορετικής αντιμετώπισης για τις λοιπές περικοπές επικουρικών και δώρων.

Προφανώς, η ερμηνεία που έγινε από την κυβέρνηση και το υπουργείο επηρεάστηκε από τη δημοσιονομική διάσταση του θέματος. Αυτός άλλωστε είναι και ο λόγος που στη νομοθετική ρύθμιση που επακολούθησε και η οποία αφορούσε τους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα, προβλέφθηκε ο αποκλεισμός από τις διεκδικήσεις περικοπών επικουρικών και δώρων όσων εισπράξουν τις περικοπές αναδρομικών των κύριων συντάξεων.

Είναι βέβαιο ότι η δημοσιονομική διάσταση δεν επηρεάζει μόνο μια πολιτική εξουσία, αλλά και μια δικαστική κρίση και αυτό είναι σαφώς αποτυπωμένο στις αποφάσεις του ΣτΕ τόσο του 2015 όσο και του 2019. Είναι γνωστό ότι με τις αποφάσεις αυτές περιορίστηκαν οι επιπτώσεις της αντισυνταγματικότητας για δημοσιονομικούς λόγους.

Αληθεύει ότι περισσότεροι από τα 2/3 των συνταξιούχων δεν θα λάβουν ούτε ένα ευρώ; Εάν ναι, βοηθήστε μας να καταλάβουμε, ποιοι ευνοούνται και ποιοι αποκλείονται;

Δυστυχώς, το μεγαλύτερο μέρος των συνταξιούχων δεν θα πάρει κάτι. Ενας συνταξιούχος που είχε άθροισμα κύριας και επικουρικής πάνω από 1.000 ευρώ, καλώς περιμένει να πάρει κάποιο πόσο, το οποίο είναι τόσο μεγαλύτερο όσο μεγαλύτερες είναι οι περικοπές που είχε υποστεί το 2012 και το 2013. Οσοι βέβαια δεν πάρουν τίποτα, έχουν τη δυνατότητα δικαστικής προσφυγής, αφού αξιολογήσουν τις διεκδικήσεις που έχουν.

Τι πρέπει να κάνουν όσοι δεν λάβουν αναδρομικά, ενώ έχουν υποστεί περικοπές;

Στην ουσία, με τη νομοθετική ρύθμιση καταβολής των αναδρομικών οι συνταξιούχοι χωρίστηκαν στις εξής δύο κατηγορίες:

α. Οσοι έχουν ασκήσει αγωγές, μπορούν να εισπράξουν τα ποσά περικοπών κύριας σύνταξης που θα τους καταβληθούν και να συνεχίσουν τις διεκδικήσεις περικοπών επικουρικής και δώρων.

β. Οσοι, όμως, δεν έχουν ασκήσει αγωγές, με την καταβολή των αναδρομικών κύριας σύνταξης θα «χάνουν» το δικαίωμα λοιπών διεκδικήσεων. Κατά το γράμμα της διάταξης, οι αγωγές πρέπει να ασκηθούν μέχρι την καταβολή των ποσών κύριας σύνταξης, γιατί τότε, κατά τη διάταξη, αποσβένονται οι λοιπές αξιώσεις τους, άρα όσοι προτίθενται να ασκήσουν αγωγές πρέπει να το κάνουν τάχιστα.

Οσοι δεν λάβουν αναδρομικά δεν έχουν τέτοιο πρόβλημα απόσβεσης αξίωσης, αν όμως θέλουν να ασκήσουν αγωγές πρέπει να μην υπερβούν την 5ετία από τότε που αρχίζει η αξίωση για το ποσό που διεκδικούν. Υπάρχει βέβαια και η τρίτη κατηγορία στην οποία αναφερθήκαμε, που δεν θα πάρουν τίποτα και οι οποίοι μπορούν δικαστικά να διεκδικήσουν εντός των ορίων της πενταετούς παραγραφής.

Τελικώς, μήπως τα δικαστήρια παραμένουν η ύστατη καταφυγή για τους χαμένους;

Τα δικαστήρια είναι και πρέπει να είναι όχι η ύστατη αλλά η βασική καταφυγή για τους χαμένους. Δεν θέλω να δώσω κάποιο μήνυμα άσκησης μαζικών αγωγών από πλευράς συνταξιούχων, δυστυχώς όμως τέτοιο μήνυμα δόθηκε με τον τρόπο που αντιμετωπίστηκε το θέμα, ύστερα μάλιστα από μια πιλοτική δίκη που, κατά τα λεγόμενα, στόχο είχε ακριβώς την αποτροπή μαζικών προσφυγών μέσω μιας κεντρικής και αμετάκλητης κρίσης του νομικού θέματος της αντισυνταγματικότητος των περικοπών. Θεωρώ απαράδεκτο και νομίζω ότι δεν έχει παγκοσμίως προηγούμενο οι συνταξιούχοι μιας χώρας να βρίσκονται συνεχώς σε διεκδικήσεις για διάφορες αιτίες.

Πάντως, επειδή προσάπτονται κατηγορίες για παροτρύνσεις δικαστικών διεκδικήσεων κ.λπ., δεν πρέπει να λησμονούμε ότι αν σε κάποιους συνταξιούχους καταβληθούν αναδρομικά, αυτό οφείλεται στις δικαστικές διεκδικήσεις που προχώρησαν, βεβαίως με τη συνδρομή συναδέλφων δικηγόρων, προκειμένου να θέσουν φραγμό στη σημαντική απομείωση των συνταξιοδοτικών τους παροχών από το 2010 και μετά.

Oι συνταξιούχοι που θα λάβουν αναδρομικά θα πληρώσουν φόρο γι’ αυτά τα ποσά;

Για το αν θα πληρωθεί φόρος θα πρέπει να περιμένουμε την υπουργική απόφαση που αναμένεται σύντομα να εκδοθεί. Η εκτίμησή μου είναι ότι θα υπάρξει φορολόγηση των αναδρομικών, η οποία όμως θα ανάγεται στις χρονικές περιόδους που αφορούν.

Oι νέοι συνταξιούχοι του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα δικαιούνται αναδρομικά;

Οι νέοι συνταξιούχοι, δηλαδή όσοι συνταξιοδοτήθηκαν υποβάλλοντας αιτήσεις μετά τον νόμο Κατρούγκαλου (13.5.2016), δεν δικαιούνται αναδρομικά από την αιτία αυτή. Γι’ αυτούς τίθενται άλλα θέματα διεκδικήσεων. Πάντως όσοι συνταξιοδοτήθηκαν με περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης, θα λάβουν τον Δεκέμβριο αναδρομικά 14 μηνών, με βάση τον νόμο Βρούτση και τους βελτιωμένους συντελεστές αναπλήρωσης που νομοθέτησε.

Οι εκκρεμείς συντάξεις αφήνουν χιλιάδες χωρίς περίθαλψη σε συνθήκες πανδημίας

Παρακολουθείτε επί δεκαετίες την κοινωνική ασφάλιση από τα μέσα και ως νομικός σύμβουλός Ταμείων, επίσης, έχετε εξειδικευτεί στο συνταξιοδοτικό και το ασφαλιστικό. Σας θυμάμαι ως μέλος σχεδόν σε όλες τις επιτροπές κωδικοποίησης της νομοθεσίας. Αρα, η γνώμη σας έχει βαρύνουσα σημασία. Πείτε μας τι κατά τη γνώμη σας φταίει για το χάος με τις εκκρεμείς συντάξεις στον ΕΦΚΑ και τι μπορεί και πρέπει να γίνει.

Νομίζω ότι αυτό που θίγετε είναι το κεντρικό και βασικό πρόβλημα του ασφαλιστικού στη χώρα μας σήμερα. Δεν στέκομαι στον ακριβή αριθμό των εκκρεμών αιτήσεων, που όπως φαίνεται έχει αυξηθεί. Στέκομαι στην πραγματικότητα που ζούμε, με βάση την οποία πολλοί συμπολίτες μας περιμένουν ακόμη και τέσσερα χρόνια για να πάρουν τη σύνταξή τους και πολλοί από αυτούς όλο αυτό το χρονικό διάστημα δεν παίρνουν ούτε προσωρινή σύνταξη, δεν έχουν περίθαλψη και μάλιστα υπό συνθήκες πανδημίας.

Θεωρώ ότι επενδύθηκαν πολλά στην έκδοση ψηφιακής σύνταξης, που είναι αναμφίβολα σπουδαία υπόθεση. Είναι κάτι που έπρεπε να έχει ξεκινήσει πριν από χρόνια, η οποία όμως απαιτεί σημαντικές παρεμβάσεις και οργάνωση του συστήματος. Αυτό δεν έχει γίνει ή εν πάση περιπτώσει δεν έχει γίνει στον βαθμό που απαιτούσαν οι πραγματικές ανάγκες.

Το πρόβλημα με τις εκκρεμείς συντάξεις, κατά την άποψή μου, δεν επιλύεται μέσω της ψηφιακής σύνταξης και του περιορισμού έτσι των «χειρόγραφων» συνταξιοδοτήσεων. Οι εκκρεμείς συντάξεις, για να περιοριστούν, απαιτούν απασχόληση υπαλλήλων, οργάνωση του συστήματος και κυρίως απλοποίηση των διαδικασιών. Δεν είναι αυτό βεβαίως εύκολο, αλλά είναι απαραίτητο. Αυτά δε είναι προβλήματα που θα πρέπει να επιλυθούν και στη διαδικασία ολοκλήρωσης της ψηφιακής σύνταξης. Ο ΕΦΚΑ δεν έχει αποκτήσει οργάνωση και μορφή ενιαίου φορέα. Δεν έχει αποκτήσει ακόμη ενιαίο κανονισμό ασφάλισης και παροχών. Δεν έχει αποκτήσει ενιαίες ρυθμίσεις για την αναπηρία, παρ’ ότι υπήρξε προεργασία γι’ αυτό από τον Δεκέμβριο του 2016.

Μου κάνει ιδιαίτερη εντύπωση το ότι, ενώ γίνονται προσπάθειες ψηφιακής λειτουργίας υψηλού επιπέδου, ο συνταξιούχος δεν έχει το στοιχειώδες, κατά την άποψή μου, δικαίωμα, ηλεκτρονικά κάθε μήνα να βλέπει το ποσό σύνταξης που του καταβάλλεται πώς προκύπτει, τι μειώσεις έχει κ.λπ. Ή δεν έχει τη σαφή πληροφορία, όταν του κατατίθενται τα αναδρομικά, πώς ακριβώς (με τι κρατήσεις) καταλήγει να παίρνει το ποσό που τελικά του αποδίδεται.

Ως παλαιός κοινωνικοασφαλιστικός, όπως λέτε, πιστεύω στη δημόσια κοινωνική ασφάλιση την οποία όλοι πρέπει να στηρίζουμε ιδιαίτερα στις δύσκολες περιόδους. Οπως περίτρανα αποδείχθηκε, αυτή είναι το βασικό έρεισμα αναπλήρωσης του εισοδήματος όταν επαληθεύεται ο ασφαλιστικός κίνδυνος, είτε αυτός είναι τα γηρατειά είτε η αναπηρία είτε ο θάνατος. Και αυτό δεν πρέπει να το λησμονούμε όλοι.

Τα χρόνια προβλήματα του συστήματος έπρεπε από κοινού και με ειλικρίνεια να αντιμετωπιστούν από το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων, χωρίς «καλούς» και «κακούς». Ακόμη και τώρα θεωρώ ότι υπάρχει ανάγκη αλλά και περιθώριο διαφορετικών προσεγγίσεων που θα στοχεύουν σε βελτίωση του ασφαλιστικού μας συστήματος.

 

ΒΟΥΛΗ
Aκόμη πιο λίγα τα αναδρομικά στους συνταξιούχους του Δημοσίου
Οι πρώην δημόσιοι υπάλληλοι θα λάβουν αναδρομικά μόνο για περικοπές που είχαν επιβληθεί με τον Νόμο 4093/2012. Επίσης, παραιτούνται των αξιώσεών τους για κύριες και επικουρικές συντάξεις, για επιδόματα αδείας...
Aκόμη πιο λίγα τα αναδρομικά στους συνταξιούχους του Δημοσίου
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Από τα κινήματα ξεκινήσαμε, εκεί πρέπει να επιστρέψουμε»
Ο τομεάρχης Παιδείας του ΣΥΡΙΖΑ σε μια εφ' όλης της ύλης συνέντευξη για τα ελληνοτουρκικά, την κρίση της πανδημίας, αλλά και τα εσωκομματικά του ΣΥΡΙΖΑ.
«Από τα κινήματα ξεκινήσαμε, εκεί πρέπει να επιστρέψουμε»
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Τέλος του μήνα μπαίνουν τα αναδρομικά
Με τις συντάξεις του Νοεμβρίου, που καταβάλλονται την τελευταία εβδομάδα του Οκτωβρίου, θα καταβληθούν τα αναδρομικά 11 μηνών σε 1,1 εκατ. συνταξιούχους για περικοπές κύριας και επικουρικής σύνταξης.
Τέλος του μήνα μπαίνουν τα αναδρομικά
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Μετατρέπουν το ασφαλιστικό σύστημα σε “καζίνο”»
«Δείτε τι συμβαίνει στις ΗΠΑ με τις μαζικές αγωγές ασφαλιστικών ταμείων κατά της Allianz για να καταλάβετε τι μπορεί να σημαίνει το νέο σύστημα των ατομικών κουμπαράδων», μας προτρέπει η τομεάρχης Εργασίας και...
«Μετατρέπουν το ασφαλιστικό σύστημα σε “καζίνο”»
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Πότε πληρώνονται εργαζόμενοι, εργοδότες και συνταξιούχοι
Την Τρίτη, 15 Σεπτεμβρίου θα ξεκινήσει η καταβολή της κρατικής συμμετοχής για την πληρωμή του δώρου Πάσχα σε όσες επιχειρήσεις είτε ανέστειλαν τη λειτουργία τους είτε αντιμετώπισαν προβλήματα με πτώση του...
Πότε πληρώνονται εργαζόμενοι, εργοδότες και συνταξιούχοι

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας