Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Κίνδυνος για στρατιά αστέγων

Λούκα Τ. Κατσέλη, ομότιμη καθηγήτρια ΕΚΠΑ και πρ. υπουργός

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Κίνδυνος για στρατιά αστέγων

  • A-
  • A+

«Πρέπει απαραίτητα να διατηρηθεί η δυνατότητα του οφειλέτη που βρίσκεται σε αποδεδειγμένα μόνιμη αδυναμία πληρωμής χρεών να προστατεύει την κύρια κατοικία του και να ρυθμίζει τα χρέη του μέσω προσφυγής στα δικαστήρια», υποστηρίζει η Λούκα Κατσέλη, η οποία ως υπουργός Οικονομίας το 2010 είχε βάλει τη σφραγίδα της στον σχετικό νόμο που φέρει ώς σήμερα το όνομά της.

Η κ. Κατσέλη, με αφορμή το τέλος της προθεσμίας προστασίας στις 30 Απριλίου, εκτιμά ότι υπάρχει κίνδυνος μαζικών εξώσεων, κάνοντας λόγο για υπόθεση που συνιστά μια βραδυφλεγή βόμβα στα θεμέλια της οικονομίας και της δημοκρατίας.

• Οταν νομοθετούσατε το 2010 το πλαίσιο προστασίας των δανειοληπτών είχατε την αίσθηση και εκτίμηση ότι θα έπαιρνε μεγάλες διαστάσεις το φαινόμενο των «κόκκινων» ενυπόθηκων δανείων; Ποια πρόσφατη διεθνή εμπειρία είχατε στον νου σας; Την αμερικανική;

Βασική επιδίωξη της νομοθέτησης του Ν. 3869/2010 (νόμος Κατσέλη) ήταν να εισαγάγουμε στη χώρα μας ένα μόνιμο, σύγχρονο και αποτελεσματικό δίκαιο για την πτώχευση των φυσικών προσώπων, καλύπτοντας ένα μεγάλο θεσμικό κενό που υπήρχε έως τότε.

Ολες σχεδόν οι αναπτυγμένες χώρες, µε αφετηρία τις ΗΠΑ από το 1978, διέθεταν ήδη ρυθµίσεις για την απαλλαγή και ρύθμιση των υπερχρεωµένων ιδιωτών από τα χρέη τους. Ο Καναδάς, η Ιαπωνία, η Μεγάλη Βρετανία και η Δανία διέθεταν αντίστοιχη νομοθεσία από το 1982, η Ελβετία, η Νορβηγία, η Σουηδία και η Αυστρία από το 1994, η Ολλανδία από το 1998, η Γερµανία και το Βέλγιο από το 1999, ενώ από το 2000 και μετά εισήγαγαν πτωχευτικό δίκαιο φυσικών προσώπων και η Γαλλία, η Πορτογαλία και η Τσεχία.

Ο Ν. 3869/2010 επομένως δεν ήταν προϊόν της κρίσης αλλά, λόγω της κρίσης, αποδείχθηκε σωτήριος για χιλιάδες συμπολίτες μας, οι οποίοι βρέθηκαν αποδεδειγμένα σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής των οφειλών τους.

• Τι έλεγαν τότε οι εκπρόσωποι των δανειστών; Και τι οι τραπεζίτες; Ξέρουμε ότι δεν ήθελαν τον νόμο Κατσέλη. Αλλά με ποια επιχειρήματα;

Τότε οι τράπεζες ήταν κάθετα αντίθετες με τον νόμο Κατσέλη, όπως και για τον νόμο 3816/10 που ρύθμισε τον Ιανουάριο 2010 οφειλές μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Δύο ήταν οι κύριοι λόγοι που ισχύουν και σήμερα: πρώτον, γιατί επιχειρούνταν η ρύθμιση και η αναδιάρθρωση δανείων μέσω νομοθετικών διατάξεων χωρίς την εμπλοκή των ίδιων των πιστωτικών ιδρυμάτων και δεύτερον, γιατί η ρύθμιση στεγαστικών δανείων που είχαν εν τω μεταξύ τιτλοποιηθεί ενείχε κόστος.

Αντίθετα, ο επιχειρηματικός κόσμος στήριξε και τα δύο νομοσχέδια, ενώ οι εκπρόσωποι των δανειστών δεν είχαν αντιρρήσεις ιδιαίτερα μετά την ενσωμάτωση στα νομοσχέδια των παρατηρήσεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Γι’ αυτό άλλωστε το πλαίσιο προστασίας υπερχρεωμένων νοικοκυριών εντάχθηκε ως προαπαιτούμενο στο πρώτο Μνημόνιο.

Δέκα χρόνια μετά, η στάση των τραπεζών αποδείχθηκε εξαιρετικά κοντόφθαλμη. Το τραπεζικό σύστημα αλλά και η Τράπεζα της Ελλάδος δεν προέβλεψαν εγκαίρως τη διόγκωση της υπερχρέωσης λόγω των πολιτικών λιτότητας που ακολουθήθηκαν και δεν οργανώθηκαν αποτελεσματικά για να αντιμετωπίσουν εγκαίρως και με βιώσιμο τρόπο το πρόβλημα.

Δεν είδαν τα οφέλη και για τις ίδιες τις τράπεζες από την αποφυγή μαζικών πλειστηριασμών που θα απομείωναν δραματικά την αξία των εμπράγματων εξασφαλίσεων στα χαρτοφυλάκιά τους, δημιουργώντας πρόσθετο πρόβλημα κεφαλαιακής επάρκειας.

Στην πορεία υλοποίησης, το επιχείρημα που χρησιμοποιήθηκε κατά του νόμου ήταν ότι στη διαδικασία εφαρμογής του ευνοήθηκαν, λόγω καθυστερήσεων στην έκδοση δικαστικών αποφάσεων, «στρατηγικοί κακοπληρωτές».

Το επιχείρημα αυτό αποτελεί μύθευμα καθώς, με τις βελτιωτικές τροποποιήσεις που προωθήθηκαν, κυρίως με την άρση του τραπεζικού απορρήτου, το ενδεχόμενο καταστρατήγησης του νόμου ελαχιστοποιήθηκε. Ακόμη κι αν κάποιοι προσωρινά κέρδισαν χρόνο, εν τέλει καμία προστασία δεν κέρδισαν, αλλά διόγκωσαν τις οφειλές τους.

• Συμμερίζεστε τις ανησυχίες ότι χωρίς κανένα πλαίσιο προστασίας, μετά τις 30 Απριλίου, θα επαναληφθεί κι εδώ το φαινόμενο της Ισπανίας, με τις μαζικές εξώσεις νοικοκυριών από τα σπίτια τους;

Ο κίνδυνος υπάρχει. Η δημιουργία στρατιάς αστέγων είναι μια βραδυφλεγής βόμβα στα θεμέλια τόσο της οικονομίας όσο και της δημοκρατίας μας.

Γι’ αυτό πρέπει απαραίτητα να διατηρηθεί η δυνατότητα του οφειλέτη που βρίσκεται σε αποδεδειγμένα μόνιμη αδυναμία πληρωμής χρεών να προστατεύει την κύρια κατοικία του και να ρυθμίζει τα χρέη του μέσω προσφυγής στα δικαστήρια.

• Με τα σημερινά δεδομένα, πώς θα νομοθετούσατε ένα νέο πλαίσιο προστασίας, αν ήσασταν στην ίδια θέση; Υπάρχει κάποιο μοντέλο προστασίας σε άλλες χώρες της Ε.Ε. που αξίζει να αξιοποιηθεί; Τι θα προτείνατε στην κυβέρνηση;

Πέρα από την επαναφορά βασικών διατάξεων του Ν. 3869/10 στο νέο πτωχευτικό πλαίσιο, θεωρώ απαραίτητη τη νομοθέτηση ενός αποτελεσματικού πλαισίου λειτουργίας για τις εταιρείες διαχείρισης δανείων όσο και πλαισίου αναδιάρθρωσης των επιχειρηματικών δανείων που παραμένουν στις τράπεζες.

• Κατά τη γνώμη σας, οι τράπεζες έχουν λόγους να αντιδρούν σε μια ομπρέλα προστασίας του δικαιώματος στην πρώτη κατοικία;

Αν και ο πλειστηριασμός αποτελεί ουσιαστικό αντικίνητρο για την αθέτηση υποχρεώσεων από στρατηγικούς κακοπληρωτές, οι τράπεζες δεν έχουν οποιοδήποτε όφελος από το να εκπλειστηριάζουν ακίνητα που αποτελούν την κύρια κατοικία ευάλωτων οικονομικά και κοινωνικά συμπολιτών μας που αποδεδειγμένα αδυνατούν να πληρώσουν τις οφειλές τους. Ισα ίσα έχουν κίνητρο να δώσουν σ’ αυτούς τους ανθρώπους μια δεύτερη ευκαιρία.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Το σύνδρομο της Ισπανίας απειλεί τους Ελληνες δανειολήπτες
Οι αόριστες κυβερνητικές υποσχέσεις περί προστασίας της πρώτης κατοικίας δεν καθησυχάζουν, μετά και την αποτυχία της ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
Το σύνδρομο της Ισπανίας απειλεί τους Ελληνες δανειολήπτες
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Ο διάλογος στον ΣΥΡΙΖΑ αφορά κάθε προοδευτικό πολίτη»
Η πρώην υπουργός επισημαίνει ότι ο διάλογος στον ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να γίνει υπόθεση κάθε προοδευτικού πολίτη, ενώ προβλέπει να πολλαπλασιάζονται οι πρωτοβουλίες για συγκλίσεις και προγραμματικές συμμαχίες.
«Ο διάλογος στον ΣΥΡΙΖΑ αφορά κάθε προοδευτικό πολίτη»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Οποτε οι προοδευτικές δυνάμεις συνεργάστηκαν, η μάχη κερδήθηκε»
«Η αντιμετώπιση των προκλήσεων για την Ευρώπη επιβάλλει την αναζήτηση προγραμματικών συγκλίσεων για μια προοδευτική διακυβέρνηση», τονίζει στην «Εφ.Συν.» η Λούκα Κατσέλη.
«Οποτε οι προοδευτικές δυνάμεις συνεργάστηκαν, η μάχη κερδήθηκε»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Οι προοδευτικές δυνάμεις πρέπει να συμπορευτούν»
Υπέρ της προγραμματικής ενότητας και της πολιτικής συμπόρευσης των προοδευτικών δυνάμεων τάσσεται η Λούκα Κατσέλη, η οποία πρόσφατα ανέλαβε να συντονίσει την πρωτοβουλία των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών για την...
«Οι προοδευτικές δυνάμεις πρέπει να συμπορευτούν»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Παράταξη χρεοκοπίας της χώρας η Ν.Δ.»
«Η Ν.Δ. χρεοκόπησε τη χώρα με τις πολιτικές της το 2004-2009, θα τη χρεοκοπήσει και το 2020 με την εγκληματική της ολιγωρία στην αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας», υποστηρίζει ο Θανάσης...
«Παράταξη χρεοκοπίας της χώρας η Ν.Δ.»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Πάτησε και ο ΣΥΡΙΖΑ ‘‘μπανανόφλουδες’’»
Υπήρξαν φαινόμενα ερασιτεχνισμού, επιπολαιότητας και αλαζονείας στην άσκηση της εξουσίας», δηλώνει με συνέντευξή του στην «Εφ.Συν.» ο Νίκος Μπίστης, αναφερόμενος στις πρόσφατες αποκαλύψεις.
«Πάτησε και ο ΣΥΡΙΖΑ ‘‘μπανανόφλουδες’’»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας