Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Δεν αλλοιώθηκαν οι ιδέες μας· φύγαμε από τη θεωρία και πήγαμε στην πράξη»

Αριστείδης Μπαλτάς, πρώην υπουργός Παιδείας

EUROKINISSI/ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Δεν αλλοιώθηκαν οι ιδέες μας· φύγαμε από τη θεωρία και πήγαμε στην πράξη»

  • A-
  • A+

Εν όψει της αυριανής ανακοίνωσης της Πολιτικής Διακήρυξης για την επόμενη μέρα του ΣΥΡΙΖΑ, ο Αριστείδης Μπαλτάς, με αφορμή και την έκδοση του βιβλίου του «Εντός παρενθέσεως; Κυβερνώσα ριζοσπαστική αριστερά, περίοδος α΄ (25.1.15 - 21.8.18)» καταθέτει στην «Εφ.Συν.» τη δική του άποψη για τις διεργασίες που γίνονται αυτό το διάστημα σχετικά με τη διεύρυνση του κόμματος. Μιλάει για το βιβλίο, την κυβερνητική εμπειρία, σχολιάζει τις διαφορετικές φωνές στο κόμμα και πάνω απ’ όλα συστήνει... ψυχραιμία.

• Στο τελευταίο βιβλίο σας ασχολείστε με την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ. Τι ακριβώς θέλατε να καταγράψετε με αυτό;

Για πολλούς ένα κόμμα που κυμαινόταν σε ποσοστά κάτω από 10% το να γίνει κυβέρνηση σε μια χώρα της Ευρώπης κατ’ αρχάς συνιστά ένα παράδοξο. Οφείλουμε να το κατανοήσουμε αυτό. Το πρώτο μέρος παρακολουθεί αυτή την πορεία και το δεύτερο επικεντρώνεται στις εμπειρίες της διακυβέρνησης, επειδή κατά τη γνώμη μου είναι εξαιρετικά σημαντικές.

Εκτός των άλλων, το να κυβερνάς σου δίνει μια διαφορετική οπτική πάνω στην κοινωνία, καταλαβαίνεις πράγματα που δεν μπορούσες να καταλάβεις από τη μεριά της αντιπολίτευσης. Το γεγονός ότι υπήρξε αυτή η περίοδος διακυβέρνησης οπλίζει την Αριστερά με μια εμπειρία πολύτιμη, για να καταλάβει πώς μπορεί να κινηθεί μια αριστερή πολιτική δύναμη στο πλαίσιο μιας Ευρώπης που βρίσκεται υπό την ηγεμονία του νεοφιλελευθερισμού.

Ομολογώ ότι αιφνιδιαστήκαμε από την πολιτική «σοκ και δέος» που επέδειξε ο Κυριάκος Μητσοτάκης

• Είπατε για διαφορετική οπτική όταν βρίσκεσαι στην αντιπολίτευση σε σχέση με την οπτική που έχεις όταν κυβερνάς τη χώρα. Είδαμε έναν ΣΥΡΙΖΑ που από τον αντιπολιτευτικό ριζοσπαστισμό προχώρησε στον κυβερνητικό ρεαλισμό. Μήπως κάπου στην πορεία αλλοιώθηκαν κάποιες ιδέες της Αριστεράς;

Δεν αλλοιώθηκαν οι ιδέες μας. Το ν’ αναλάβεις την κυβέρνηση σημαίνει να αναμετρηθείς στην πράξη με τα προβλήματα, να φύγεις από το πλαίσιο της θεωρίας και να πας στην πράξη. Να διαπιστώσεις πώς δουλεύουν εκεί οι ιδέες σου και πώς, εμμένοντας στον στόχο σου, μπορείς να υπερβείς τα αντίστοιχα εμπόδια. Δεν αλλοιώνεις τις ιδέες σου και δεν συμβιβάζεσαι. Προσπαθείς απλώς να υπερβείς τα προβλήματα και να διευρύνεις το πλαίσιο του εφικτού.

• Η Αριστερά διαχρονικά μετά τις ήττες είχε μια έφεση στην εσωστρέφεια και στη μελαγχολία. Παρά το γεγονός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πήρε ένα πολύ καλό ποσοστό στις τελευταίες εκλογές, υπάρχει μια γκρίνια. Πού την αποδίδετε;

Θα έλεγα ότι κάθε ήττα κατ’ αρχάς δημιουργεί ένα πένθος. Και όπως λένε όλες οι ψυχιατρικές σχολές, πρέπει να περάσεις μέσα από το πένθος για να μη μετατραπεί σε μελαγχολία. Αρα χρειάζεσαι ένα διάστημα για να κατανοήσεις βαθιά τι έχασες και πώς το έχασες, ώστε να μην περάσεις στη μελαγχολία αλλά να αντιστρέψεις την οπτική και να δεις την ήττα ως ευκαιρία.

Ευκαιρία αναστοχασμού και στο πεδίο της εικόνας της κοινωνίας, για να δεις πώς μπορείς να την κατανοήσεις καλύτερα, αλλά και στα δικά σου, για να διαπιστώσεις πώς μπορείς ο ίδιος να προχωρήσεις. Αρα η πρώτη φάση τελειώνει με το τέλος του καλοκαιριού και τώρα που μπαίνουμε στον χειμώνα νομίζω ότι είμαστε σε θέση να φύγουμε από το πένθος, να αποτιμήσουμε την πορεία των τελευταίων χρόνων, να εντοπίσουμε νέα στοιχεία σε σχέση με το πώς λειτουργεί η κοινωνία και να αποκτήσουμε μια αίσθηση για το πώς πρέπει να προχωρήσουμε.

• Παρ’ όλα αυτά, τη δεδομένη στιγμή η βασική συζήτηση στον ΣΥΡΙΖΑ είναι η διεύρυνση. Με τις όποιες γκρίνιες συνοδεύεται αυτή. Δεν είδαμε δηλαδή κάποια συζήτηση περί αυτοκριτικής και κατανόησης που αναφέρατε.

Εδώ το θέμα λειτουργεί σε δύο επίπεδα. Το ένα είναι εντός ΣΥΡΙΖΑ, συντεταγμένα, μέσα από τα όργανα. Το δεύτερο επίπεδο είναι εκείνο του δημόσιου χώρου -με την ευρύτερη έννοια- κάποιοι, δυνάμεις θα έλεγα αορίστως, θέλουν να παρέμβουν με τον τρόπο τους στα τεκταινόμενα του ΣΥΡΙΖΑ.

Από την εμπειρία που είχα όλο αυτό το διάστημα η συζήτηση στο πρώτο επίπεδο είναι καλή. Δεν ανέβηκαν οι τόνοι και τείνουμε να ομονοήσουμε σε κάποια πράγματα και να ξεκαθαρίσουμε κάποια άλλα. Υπάρχει μια συγκρατημένη αισιοδοξία. Στο δεύτερο επίπεδο μπορεί να συμβαίνει να σχολιάζει κάποιος κάτι, να του απαντά κάποιος άλλος και να δημιουργείται ένας θόρυβος ο οποίος είναι αναντίστοιχος με την εικόνα που έχουμε από τα μέσα. Να προσθέσω και κάτι άλλο.

Είμαστε προ των πυλών μιας προσυνεδριακής διαδικασίας. Σε μια τέτοια διαδικασία συντρόφισσες, σύντροφοι και πολίτες γράφουν την άποψή τους για τα τεκταινόμενα στον ΣΥΡΙΖΑ. Υπάρχουν ήδη τέτοια άρθρα που παραπέμπουν σε γόνιμο διάλογο. Ομως η εικόνα ότι σφαζόμαστε και πως υπάρχουν δύο πόλοι στο κόμμα με επίδικο τον Τσίπρα, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

• Δεν δημιουργεί όμως μια περίεργη εικόνα το γεγονός ότι ενώ συγκεκριμένα θέματα έχουν υποτίθεται κλείσει, επαναφέρονται από στελέχη; Δίνω το παράδειγμα της εκλογής του προέδρου από τη βάση, το οποίο υποτίθεται πως έκλεισε στη συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας στα τέλη Αυγούστου. Ομως είδαμε να επανέρχεται στην επικαιρότητα λίγες μέρες πριν από την ανακοίνωση της Πολιτικής Διακήρυξης για την επόμενη μέρα...

Δεν θα διαφωνούσα ιδιαιτέρως με αυτό, ότι, ενώ ισχύουν αυτά που λέτε, κάποιοι επιμένουν σε αυτό και δημιουργείται θόρυβος. Θέλει μια ψυχραιμία απέναντι σε τέτοια φαινόμενα όπου κάποιος, ενώ έχουν συμβεί όλα αυτά, να θέλει να πει τη γνώμη του. Βρισκόμαστε σε μια λεπτή φάση, που ανοίγουν οι προσυνεδριακές διαδικασίες.

Οσοι παραμένουμε ψύχραιμοι και θέλουμε αφενός να ενισχύσουμε την ενότητα του ΣΥΡΙΖΑ και αφετέρου τις προοπτικές της διεύρυνσής του αλλά και, τρίτον, να πετύχουμε την έλλογη πραγμάτωση των διαφωνιών, πρέπει να κρατάμε τους τόνους χαμηλά.

• Για να χρησιμοποιείτε πάντως τόσο πολύ τη λέξη ψυχραιμία, σημαίνει ότι εντός ΣΥΡΙΖΑ υπάρχουν και αρκετοί «θερμοκέφαλοι»;

Είναι σαν την «ελληνική» αρρώστια. Κάποιοι αισθάνονται ότι οπωσδήποτε πρέπει να μιλήσουν, κάποιοι άλλοι ότι οφείλουν να απαντήσουν επειδή θίγονται, κάποιοι αισθάνονται ότι πρέπει να απαντήσουν στην απάντηση κ.ο.κ. Η δική μου προτροπή σε όλα αυτά είναι «ψυχραιμία, παιδιά». Κι αν εν τέλει έχει κάποιος την άποψη ότι ο πρόεδρος πρέπει να εκλέγεται από τη βάση, να το πει με το επιχείρημά του πλήρως. Εγώ π.χ. διαφωνώ πλήρως με αυτό και έχω τα επιχειρήματά μου. Να γίνει όμως ουσιαστική συζήτηση με επιχειρήματα, να ακούσει ο κόσμος.

• Μου δώσατε μια ωραία «πάσα» τώρα. Η αλήθεια είναι ότι ο κόσμος -αλλά και εμείς οι δημοσιογράφοι- είμαστε λίγο μπερδεμένοι με όλα αυτά που ακούγονται από τις εκλογές και μετά. Εχουμε ακούσει πάρα πολλά, πολλές ορολογίες, που δεν αντιλαμβάνεσαι πού τελειώνει η μία και πού αρχίζει η άλλη. Το στίγμα όμως, ο ορισμός του νέου ΣΥΡΙΖΑ, δεν έχει γίνει κατανοητό. Αυτό δίνει μια αίσθηση ότι πάτε σε ένα συνέδριο χωρίς να έχετε οριοθετήσει τον στόχο.

Για μένα τα πράγματα είναι σχετικά απλά. Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι κόμμα της Ριζοσπαστικής Αριστεράς. Παραδοσιακά είναι ανοιχτός σε συμμαχίες. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν σύμμαχοι στην Ελλάδα και στην Ευρώπη απέναντι στις δυνάμεις του νεοφιλελευθερισμού.

Οι νέες συμμαχίες μπορούν να γίνουν και με τη διεύρυνση του ΣΥΡΙΖΑ ως κόμμα σε άτομα που εκφράζονται μέσα από τις θέσεις του, ενώ μπορεί να γίνουν και κινήσεις όπου κάποιος που δεν θέλει να ενταχθεί στον ΣΥΡΙΖΑ να δημιουργήσει τη δική του κίνηση και να υπάρξει ένα άλλου είδους συμμαχικό σχήμα. Αρα το πολιτικό ερώτημα είναι να επιτευχθεί αυτού του είδους η σύγκλιση σε Ελλάδα και Ευρώπη, να «δέσει» προγραμματικά -τι ακριβώς εννοούμε με τη συμμαχία- και από εκεί και πέρα αν η μορφή θα έχει να κάνει με ένα ενιαίο κόμμα ή δύο ή περισσότερα πολιτικά υποκείμενα, για μένα είναι ένα ανοιχτό ερώτημα. Ετσι αποσαφηνίζεται το πράγμα. Πάντως η αντικειμενική βάση για τη σύγκλιση υπάρχει.

• Αρα, αφού υπάρχει η βάση για τη σύγκλιση, προς τι οι διαφορές; Το παρουσιάσατε πολύ απλά, ενίοτε όμως τα απλά είναι και τα πιο δύσκολα...

Το ενδιαφέρον στοιχείο εδώ είναι ότι δεν υπάρχει κανενός είδους αμφισβήτηση επί του ηγετικού ερωτήματος. Κανείς δεν αμφισβητεί την προεδρία Τσίπρα και αυτή είναι μια σταθερά σε όλα τα προηγούμενα.

Οπως έχουμε συνηθίσει όλα αυτά τα χρόνια, σε περιόδους ευρύτερων πολιτικών ανακατατάξεων υπάρχουν διάφορες δυνάμεις που η μία τραβάει προς τα εκεί και η άλλη αλλού. Παίζονται ζητήματα συσχετισμών σε διάφορα επίπεδα. Επειδή κανείς δεν μπορεί να διεκδικήσει την ιδιοτέλειά του επωνύμως, αυτή κάποιες φορές πρέπει να κρυφτεί σε μια λέξη και να δημιουργεί λανθασμένες εντυπώσεις, χωρίς να μπαίνουν στην ουσία του πολιτικού θέματος, αν συμφωνούν ή όχι με αυτό.

• Αύριο ο Αλέξης Τσίπρας θα ανακοινώσει την Πολιτική Διακήρυξη και θα οριοθετήσει τον οδικό χάρτη προς το συνέδριο. Τι περιμένετε απ’ όλο αυτό;

Περιμένω αποδραματοποίηση.

• Που σημαίνει;

Εκτιμώ ότι ο οδικός χάρτης, που έχουμε ήδη συζητήσει και εντός ΣΥΡΙΖΑ και με την Προοδευτική Συμμαχία, θα είναι αρκετά σαφής και θα αποδραματοποιήσει τα πράγματα. Δηλαδή με ποια μορφή οργανωτικά και πολιτικά πηγαίνουμε στο συνέδριο. Πώς θα ενταχθούν τα νέα μέλη κ.λπ.

• Θα επανέλθω λίγο στο θέμα της συζήτησης για τα αίτια της ήττας. Πολύς κόσμος θεωρεί ότι η Αριστερά διακατέχεται από μια κρυψίνοια και δεν προβάλλει ανοιχτά τα άσχημα που την αφορούν. Ωστόσο βρισκόμαστε πλέον στον 21ο αιώνα και τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Ο κόσμος θέλει να γνωρίζει και να καταλαβαίνει...

Συμφωνώ με αυτό που λέτε ότι ο κόσμος χρειάζεται να καταλάβει. Σε ό,τι με αφορά αυτό προσπάθησα να κάνω και μέσα από το βιβλίο μου. Εκ των πραγμάτων ανοίγει αυτή την κουβέντα. Στο δεύτερο μέρος που παρατίθεται η εμπειρία της διακυβέρνησης υπάρχει η κριτική, υπάρχουν θέματα στα οποία δείξαμε ολιγωρία, καταγράφονται τα κενά. Στο δικό μου το μυαλό αυτό το βιβλίο θα ήταν κάτι σαν ατομική εισήγηση στο συνέδριο. Το θεωρώ ανοιχτό καθώς χωράει προσθήκες, τροποποιήσεις, παρεμβάσεις -π.χ. δεν τα λες καλά εδώ-, άρα με αυτή την έννοια κάνει τη δουλειά σε ένα βαθμό και ανοίγει τη συζήτηση.

• Είδαμε μια κυβέρνηση να περνάει μέσα σε δύο μήνες τρία πολύ σκληρά νομοσχέδια και υπάρχει η αίσθηση ότι ο ΣΥΡΙΖΑ αντέδρασε μουδιασμένα σε όλο αυτό...

Ομολογώ ότι αιφνιδιαστήκαμε από την πολιτική «σοκ και δέος» που επέδειξε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Κάθε ένα από αυτά που πέρασε σήκωνε πολλή αντιπολίτευση από τη δική μας πλευρά για πολλούς λόγους.

• Γίνεται λόγος για επαναφορά της Δεξιάς του ’60.

Ναι, του ’50 και του ’60. Από το πιστοποιητικό συριζαϊκών φρονημάτων -α, αυτός είναι ΣΥΡΙΖΑ, είναι τελειωμένος-, από μια ΕΥΠ που βάζει δικούς της στον δημόσιο τομέα -ακατανόητο-, από ένα υπουργείο Παιδείας που τείνει προς τον φονταμενταλισμό, ένα υπουργείο Προστασίας του Πολίτη που επιλαμβάνεται λειτουργίες του υπουργείου Δικαιοσύνης, έως και το μοντέλο ανάπτυξης που πρεσβεύει.

Μπετόν, γυαλί, αναθέρμανση της οικονομίας μέσα από την οικοδομική δραστηριότητα, όλα αυτά θυμίζουν τη Δεξιά εκείνων των εποχών. Κατά τα λοιπά η Ν.Δ., παραδόξως, λέει ότι ενδιαφέρεται για την κλιματική αλλαγή. Ολα αυτά είναι εξαιρετικά επικίνδυνα και ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να απαντήσει σε όλα αυτά με θέσεις ηγεμονικές και όχι μόνο κατακρίνοντάς τα. Θα απαντήσει ηγεμονικά με βάση το επεξεργασμένο πρόγραμμά του ή τουλάχιστον αυτό οφείλει να κάνει. Να καταστήσει γνωστό στον κόσμο τι συμβαίνει εδώ με όλα τα μέσα που μπορεί να διαθέσει και ποιο είναι το δικό του πρόγραμμα απέναντι σε αυτές τις πολιτικές.


info: Το βιβλίο του Αριστείδη Μπαλτά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη. Το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς πραγματοποιεί εκδήλωση στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Σπούτνικ, αύριο στις 18.30 στο περίπτερο του ΙΝΠ στον χώρο του φεστιβάλ (Αλσος Στρατού, Γουδή), με αφορμή το βιβλίο του Αριστείδη Μπαλτά όπως επίσης και το βιβλίο «Από την έδρα στα έδρανα. Εργα και ημέρες μιας αριστερής κυβέρνησης» (Εκδόσεις Νήσος, 2019) του προέδρου του ΙΝΠ και πρώην βουλευτή, Κώστα Δουζίνα.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Ο ΣΥΡΙΖΑ καλείται να εμμείνει στις αρχές του και να ανασυγκροτήσει τον εαυτό του»
Ο Αριστείδης Μπαλτάς, το ιστορικό στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ σε μια εκ βαθέων συνέντευξη για το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, για την πρόκληση των εθνικών εκλογών και για τη σχέση του ΣΥΡΙΖΑ με τον ίδιο του τον εαυτό...
«Ο ΣΥΡΙΖΑ καλείται να εμμείνει στις αρχές του και να ανασυγκροτήσει τον εαυτό του»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Πρέπει να μείνω στον Δήμο της Αθήνας»
Ο Νάσος Ηλιόπουλος δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Νέος στην ηλικία αλλά από νωρίς στις πολιτικές επάλξεις, αποτελεί ένα από τα κεφάλαια του ΣΥΡΙΖΑ για το μέλλον.
«Πρέπει να μείνω στον Δήμο της Αθήνας»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να ηγηθεί μιας ευρύτερης αριστερής προοδευτικής παράταξης»
Ο Γιάννης Δραγασάκης, τέως αντιπρόεδρος της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και νυν βουλευτής, ανοίγει τα χαρτιά του στη μεγάλη συζήτηση που έχει ανοίξει για την επόμενη μέρα του ΣΥΡΙΖΑ.
«Ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να ηγηθεί μιας ευρύτερης αριστερής προοδευτικής παράταξης»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Εχουμε την πιο κυνική κυβέρνηση των τελευταίων ετών»
Ο βουλευτής της Α’ Αθήνας του ΣΥΡΙΖΑ, Δημήτρης Τζανακόπουλος, μιλάει στην «Εφ.Συν.» και αποτιμά το έργο της κυβέρνησης της Ν.Δ. ώς τώρα, χαρακτηρίζοντάς την «κυνική» και «υποκριτική».
«Εχουμε την πιο κυνική κυβέρνηση των τελευταίων ετών»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Η κυβέρνηση έχει εξευτελίσει κάθε κανόνα στοιχειώδους αξιοκρατίας»
Ο Θανάσης Παπαχριστόπουλος εξελέγη βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ στον Δυτικό Τομέα της Β’ Αθηνών με ελάχιστες ψήφους διαφορά από τον Παναγιώτη Κουρουμπλή. Συμμετείχε στην εξεταστική επιτροπή για την Υγεία και μέσω της...
«Η κυβέρνηση έχει εξευτελίσει κάθε κανόνα στοιχειώδους αξιοκρατίας»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας