Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Αρχίζουν να ποινικοποιούν την αλληλεγγύη στους πρόσφυγες»
EUROKINISSI - ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Αρχίζουν να ποινικοποιούν την αλληλεγγύη στους πρόσφυγες»

  • A-
  • A+

Το κινητό του Γαβριήλ Σακελλαρίδη το μεσημέρι της προηγούμενης Πέμπτης δεν σταματούσε να χτυπάει από δημοσιογράφους που τον έψαχναν. Οι περισσότεροι προέρχονταν από μέσα ενημέρωσης με φιλική στάση απέναντι στη σημερινή κυβέρνηση.

Αφορμή, η κριτική που άσκησε ο εδώ και δύο χρόνια επικεφαλής του ελληνικού τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας στην προηγούμενη κυβέρνηση ως προς τη διαχείριση του προσφυγικού. Ο ίδιος, αποστασιοποιημένος από την κεντρική πολιτική σκηνή εδώ και τέσσερα χρόνια, προσπαθεί να κρατήσει τις ισορροπίες με αποκλειστικό γνώμονα την αξιοπιστία και την αμεροληψία της οργάνωσης που εκπροσωπεί.

Χαμογελά με τον τρόπο που κάποιοι επιχειρούν να χρησιμοποιήσουν τις δηλώσεις του για μικροπολιτικές σκοπιμότητες. Ο ίδιος νιώθει ότι, καθώς το ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων βρίσκεται στον σκληρό πυρήνα της πολιτικής, αποτελεί και για τον ίδιο έναν τρόπο να κάνει πολιτική με άλλα μέσα.

● Πρόσφατα, χωρίς καμία διαβούλευση ή προειδοποίηση, με θεαματικές αστυνομικές επιχειρήσεις που συνοδεύτηκαν από άσκοπη επίδειξη δύναμης, η Ελληνική Αστυνομία εκκένωσε τέσσερις καταλήψεις στέγης στα Εξάρχεια με μαζικές προσαγωγές ακόμα και βρεφών. Ποια είναι η θέση σας σε σχέση με αυτές τις επιχειρήσεις;

Η μεγάλη μαύρη τρύπα στο ζήτημα των δικαιωμάτων ήταν το προσφυγικό. Εμείς και τότε δεν μασήσαμε τα λόγια μας.

Ως Διεθνής Αμνηστία θεωρούμε ότι είναι απαράδεκτος ο τρόπος με τον οποίο εξελίχθηκαν αυτές οι επιχειρήσεις απέναντι σε πληθυσμούς ιδιαιτέρως ευάλωτους, όπως είναι ανήλικα παιδιά, μητέρες και άνθρωποι που έχουν φύγει από τη ζούγκλα του πολέμου. Στήθηκε όλο αυτό το θέαμα, με ελικόπτερα να πετάνε πάνω από τα Εξάρχεια και με ανθρώπους με αυτόματα όπλα, χωρίς να συντρέχει κανένας λόγος, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ιδιαίτερα μεγάλη ψυχολογική πίεση σε αυτούς τους ανθρώπους. Επιπλέον, ειδικά τις τελευταίες εβδομάδες, υπάρχει μια κατεύθυνση ποινικοποίησης της αλληλεγγύης που εκφράζεται σε πρόσφυγες.

Η έννοια της αστυνομικής βίας και αυθαιρεσίας σίγουρα αποτελεί ενδημικό και συστημικό φαινόμενο, όπως έχουμε καταγράψει σε πλήθος εκθέσεων που έχουμε δημοσιεύσει. Ομως τις τελευταίες εβδομάδες παρατηρούμε μια αλλαγή στη νοοτροπία και στην πολιτική των Σωμάτων Ασφαλείας, σε πλήρη αντίθεση με κάθε έννοια σεβασμού ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αξιοπρέπειας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το πρόσφατο περιστατικό με το ομοφυλόφιλο ζευγάρι στο Μουσείο. Το γεγονός ότι ένα ζευγάρι κρατιέται χέρι χέρι στην ευρύτερη περιοχή των Εξαρχείων και από το πουθενά έρχονται κάποιοι ΜΑΤατζήδες και του κάνουν τσαμπουκά είναι ενδεικτικό μιας γενικότερης αντίληψης που επικρατεί.

● Τι σηματοδοτεί και πώς ερμηνεύεται η ανακοίνωση από το ΚΥΣΕΑ, πριν από λίγες μέρες, της πλήρους κατάργησης των δευτεροβάθμιων επιτροπών εξέτασης των αιτημάτων ασύλου, διαδικασιών διεθνούς προστασίας;

Εικάζω ότι στην κυβέρνηση πίστευαν πως, καταργώντας τις δευτεροβάθμιες επιτροπές ασύλου, θα μπορούσαν να επιταχύνουν τις διαδικασίες. Αυτό, κατά τη γνώμη μου, προδίδει μια μη επαρκή γνώση του ζητήματος, για να το πω ευγενικά. Μου κάνει εντύπωση πως στο ΚΥΣΕΑ η διατύπωση ήταν «κατάργηση των δευτεροβάθμιων επιτροπών και άμεση επιστροφή στις χώρες προέλευσης», ενώ ταυτόχρονα γίνεται λόγος για «συμφωνία με το κοινοτικό δίκαιο».

Πρόκειται για τεράστια αντίφαση, αυτό είναι ασυμβίβαστο με το κοινοτικό κεκτημένο. Υπάρχει η κοινοτική οδηγία 2013/32, η οποία ενσωματώθηκε στο ελληνικό δίκαιο το 2018, που προσδιορίζει με σχολαστική λεπτομέρεια το τι απαιτείται. Στο άρθρο 46 της οδηγίας προσδιορίζονται με λεπτομέρειες οι όροι για μια πραγματική, αποτελεσματική προσφυγή. Να μπορεί δηλαδή κάποιος να προσφεύγει και να του παρέχονται οι εγγυήσεις ότι η προσφυγή του αυτή θα εξετάζεται ουσιαστικά με όλα τα στοιχεία, πρέπει να του παρέχουν -ακόμα και αν δεν έχει τη δυνατότητα ο ίδιος- νομική συνδρομή, το Δημόσιο πρέπει να πληρώσει και τα παράβολα και τον δικηγόρο. Και, το σημαντικότερο, να υπάρχει ανασταλτική ισχύς της απόρριψης του πρώτου βαθμού.

Η πιθανή μεταφορά των υποθέσεων στα διοικητικά δικαστήρια όχι μόνο δεν λύνει το πρόβλημα της απονομής δικαιοσύνης, αντιθέτως δημιουργεί ακόμα μεγαλύτερες δυσλειτουργίες στη διαδικασία του ασύλου. Αν πας και επιβαρύνεις με χιλιάδες προσφυγές τα ήδη επιβαρυμένα δικαστήρια, όχι μόνο θα έχεις νέες καθυστερήσεις, αλλά θα επιβαρύνεις και οικονομικά το Δημόσιο, καθώς τα παράβολα είναι πολύ πιο ακριβά στα διοικητικά δικαστήρια σε σχέση με τις δευτεροβάθμιες επιτροπές ασύλου. Το δικαίωμα στο άσυλο είναι θεμελιώδες δικαίωμα το οποίο δεν μπορεί να παραβιαστεί σε καμία περίπτωση.

● Μετά την πρόσφατη κριτική που ασκήσατε για τη διαχείριση του προσφυγικού από την προηγούμενη κυβέρνηση βρεθήκατε στο επίκεντρο της πλειονότητας των μέσων ενημέρωσης που πρόσκεινται στην κυβέρνηση, με τίτλους όπως: «Καρφιά Σακελλαρίδη σε ΣΥΡΙΖΑ». Ηταν αυτός ο στόχος της παρέμβασής σας;

Οταν βγήκε η απόφαση του ΚΥΣΕΑ, έκανα μια ανάρτηση στο facebook, όπου ασκούσα σφοδρή κριτική στο ΚΥΣΕΑ. Την επόμενη μέρα είδα δημοσιεύσεις ότι ο Σακελλαρίδης έρχεται πάλι κοντά στον ΣΥΡΙΖΑ και είδα να αναπτύσσονται σενάρια πάνω σε αυτό. Λίγες μέρες μετά, μέσα σε μια συνέντευξη όπου ασκώ δριμύτατη κριτική στις πολιτικές πρωτοβουλίες της σημερινής κυβέρνησης, σε μια ερώτηση που αφορούσε τη διαχείριση της προηγούμενης κατάστασης από τον ΣΥΡΙΖΑ, είπα αυτό που πίστευα και πιστεύω. Τώρα η αντιμετώπιση που έχω είναι ότι ασκώ σφοδρή κριτική στον ΣΥΡΙΖΑ.

Αυτό που δεν μπορεί πολύς κόσμος να καταλάβει και αποτελεί ευρύτερο πρόβλημα στον τρόπο που ασκείται ο δημόσιος διάλογος στην Ελλάδα, όχι μόνο στα social media αλλά και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, είναι ότι δεν μπορεί να γίνει κατανοητό πως όταν ένας άνθρωπος μιλά δημόσια και κάνει κριτική, αυτό μπορεί να βασίζεται σε έναν αξιακό κώδικα, σε κάποιες θέσεις που έχει και οι οποίες είναι πάγιες, ανεξάρτητα από το ποιος βρίσκεται στην κυβέρνηση και ποιος στην αντιπολίτευση. Δεν εμπλεκόμαστε όλοι στην πολιτική μέσα από μια μικροπολιτική οπτική, υπάρχουν και αξίες που πρέπει να υπερασπιζόμαστε.

● Ποιο είναι το πολιτικό αποτύπωμα της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ στον τομέα των δικαιωμάτων;

Υπήρχαν πολλές εκφάνσεις της πολιτικής της προηγούμενης κυβέρνησης στο θέμα των δικαιωμάτων τις οποίες εμείς ως Διεθνής Αμνηστία τις επιδοκιμάσαμε. Δεν ξεχνάμε τις νομοθετήσεις για τα ομόφυλα ζευγάρια, την αναγνώριση της κοινωνικής ταυτότητας φύλου, την κύρωση της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης, την αλλαγή του άρθρου 36 του Ποινικού Κώδικα, ακόμα και την εξίσωση της εναλλακτικής με τη στρατιωτική θητεία. Ηταν ένα πλέγμα πολιτικό πάρα πολύ σημαντικό και άφησε ένα πραγματικό θετικό αποτύπωμα, το οποίο δεν πρέπει με τίποτα να αλλάξει. Από την πλευρά μας θα ασκήσουμε πολύ μεγάλη πίεση και στη σημερινή κυβέρνηση αν κάνει την επιλογή να αλλάξει κάποιες από αυτές τις ρυθμίσεις.

Από την άλλη πλευρά, η μεγάλη μαύρη τρύπα στο ζήτημα των δικαιωμάτων ήταν το προσφυγικό. Εμείς και τότε δεν μασήσαμε τα λόγια μας. Για παράδειγμα, για την κατάσταση των καταυλισμών στα νησιά έχει μεγάλες ευθύνες η προηγούμενη κυβέρνηση, όπως και η Ευρωπαϊκή Ενωση με την αντιμεταναστευτική πολιτική.

Θυμίζω, για παράδειγμα, τον Εβρο με τις συνεχείς καταγγελίες για βίαιες επαναπροωθήσεις στην Τουρκία, που έθεσαν σε κίνδυνο τη ζωή εκατοντάδων ανθρώπων. Καταγράψαμε και άλλα προβλήματα, όπως την έλλειψη μιας ολοκληρωμένης πολιτικής στέγασης. Ειδικά αφότου αποχώρησε η Υπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες από το πρόγραμμα ΕΣΤΙΑ, η απειλή των εξώσεων είτε έγινε πραγματικότητα είτε συνεχίζει να επικρέμαται πάνω από τα κεφάλια των προσφύγων.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Δεν μου αρέσει η λογική της “περιστρεφόμενης πόρτας” στην πολιτική»
Ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης είναι ένας άνθρωπος της πολιτικής που συγκεντρώνει μόνο συμπάθειες. Απ’ όλους τους πολιτικούς χώρους. Ηπιος, διαλλακτικός, ευγενικός, με άποψη. Εχει αποσυρθεί βέβαια από την κεντρική...
«Δεν μου αρέσει η λογική της “περιστρεφόμενης πόρτας” στην πολιτική»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Εμπόδιο στην ατζέντα της Ακροδεξιάς και του ναζισμού»
Ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης δίνει μία εφ' όλης της ύλης συνέντευξη στην «Εφ.Συν. - Σαββατοκύριακο»: για τη Διεθνή Αμνηστία, για τη δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου, για τη Μόρια, για το αν θα κατέβει για δήμαρχος,...
«Εμπόδιο στην ατζέντα της Ακροδεξιάς και του ναζισμού»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Είναι μύθος η ανοχή απέναντι στους αναρχικούς»
Αξιωματικός, στρατευμένος στην Αριστερά σε δύσκολα χρόνια, ο Νίκος Τόσκας υπερασπίζεται το άσυλο, τη δημοκρατία, τα κοινωνικά και εργατικά δικαιώματα και δηλώνει παρών δίπλα στους πολίτες.
«Είναι μύθος η ανοχή απέναντι στους αναρχικούς»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Δεν είναι επικίνδυνοι οι μετανάστες, αλλά οι ηγέτες που χειραγωγούν τον κόσμο»
Ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης, Ράφαλ Πανκόφσκι, περιγράφει τη δεξιά στροφή της πολωνικής κοινωνίας μετά το 2015 με αφορμή το μεταναστευτικό, αλλά και την αδυναμία της όποιας Αριστεράς να βάλει φραγμό σε...
«Δεν είναι επικίνδυνοι οι μετανάστες, αλλά οι ηγέτες που χειραγωγούν τον κόσμο»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Τα Κέντρα Υποδοχής μεταναστών είναι κάτεργα»
Ο κοινωνικός ψυχολόγος Μιχάλης Μεντίνης μιλά για τις απάνθρωπες συνθήκες που επικρατούν στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης μεταναστών, αλλά και για τον ρόλο που επιφυλάσσει το σύστημα στους ψυχολόγους και...
«Τα Κέντρα Υποδοχής μεταναστών είναι κάτεργα»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Τη θέληση και τη δύναμη να πας μπροστά δεν μπορεί να τη σταματήσει κανένα τείχος»
Με δύο Pulitzer και χιλιάδες φωτογραφίες από τη Βραζιλία μέχρι το Ιράκ κι από την Τουρκία μέχρι το Μεξικό στις αποσκευές του, ο Αλκης Κωνσταντινίδης κερδίζει για δεύτερη φορά το πιο σπουδαίο δημοσιογραφικό...
«Τη θέληση και τη δύναμη να πας μπροστά δεν μπορεί να τη σταματήσει κανένα τείχος»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας