Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Εξαρτημένος από τα ναρκωτικά ήταν ο Χίτλερ»
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Εξαρτημένος από τα ναρκωτικά ήταν ο Χίτλερ»

  • A-
  • A+

Μέσα από την έρευνά του, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Νόρμαν Ολερ δείχνει ότι, παρά την αποκήρυξη των ναρκωτικών από τους ναζί ως «εβραϊκών», στην πραγματικότητα ήταν οι ίδιοι που προχώρησαν σε μαζική βιομηχανική παραγωγή τους και στη συνέχεια σε συστηματική χρήση από τον στρατό και τους αξιωματικούς, με αποκορύφωμα τον ίδιο τον Χίτλερ.

Συνέντευξη

● Στο βιβλίο σας περιγράφετε μια κατάσταση συστηματικής κατανάλωσης εκατομμυρίων χαπιών Περβιτίν (ενός φαρμάκου βασισμένου στη μεθαμφεταμίνη) από τους Γερμανούς στρατιώτες, οι οποίοι ένιωθαν ανίκητοι. Πώς επηρέαζε αυτό την έκβαση των μαχών;

Αυτό ήταν το πιο σημαντικό στη μάχη εναντίον των Δυτικών Συμμάχων την άνοιξη του 1940, όταν η Γερμανία με τον ίδιο ή ίσως λίγο κατώτερο οπλισμό θεώρησε ότι είναι η καλύτερη ευκαιρία να επιτεθεί, καθώς για να επιτεθείς πρέπει να είσαι ανώτερος από τον αντίπαλο σε στρατό και οπλισμό.

Ετσι, οι Γερμανοί ανέπτυξαν μια στρατηγική αιφνιδιασμού και κατάλληλης χρονικής στιγμής για να προελάσουν στη Γαλλία μέσω των βουνών των Αρδεννών, σημείο που δεν φυλασσόταν από τους Δυτικούς Συμμάχους, οι οποίοι θεωρούσαν ότι ένας τεράστιος στρατός δεν μπορούσε να περάσει μέσα από τα βουνά, επειδή θα χρειαζόταν πολύ χρόνο και έτσι κανείς δεν θα το τολμούσε.

Ομως οι Γερμανοί, κάνοντας χρήση μεγάλων ποσοτήτων μεθαμφεταμίνης, μπόρεσαν να περάσουν ανάμεσα από τα βουνά μέσα σε τρεις ημέρες και τρεις νύχτες, χωρίς να σταματήσουν καθόλου. Βασικά, ο πρώτος εχθρός που νίκησαν ήταν ο ύπνος, ένας εχθρός που κανένας στρατός δεν μπορεί να νικήσει.

Κάθε άνθρωπος χρειάζεται ύπνο τη νύχτα. Ετσι, υπήρχε το πλεονέκτημα ότι οι Γερμανοί, χρησιμοποιώντας μεθαμφεταμίνες –ο πρώτος στρατός στον κόσμο που τις χρησιμοποίησε– ήταν τόσο ισχυροί. Εξαιτίας των διεγερτικών.

● Ενα σημαντικό μέρος της έρευνάς σας αφορά τη χρήση ναρκωτικών από τον ίδιο τον Χίτλερ, αλλά και τη σχέση του με τον προσωπικό του γιατρό, τον Τεοντόρ Μορέλ, ο οποίος, όπως λέτε, είχε κάνει τον φίρερ απολύτως εξαρτημένο από τις ουσίες. Πώς επηρέαζε αυτό την ικανότητά του να διευθύνει έναν πόλεμο με τόσο πολλά μέτωπα, δεδομένου ότι τον περισσότερο καιρό ήταν αποκομμένος από την πραγματικότητα;

Ο Χίτλερ στην αρχή πήρε μερικές πολύ καλές στρατιωτικές αποφάσεις, κάτι που οδήγησε στον να μη δέχεται κριτική ακόμα και από τους στρατηγούς του, καθώς είχε να παρουσιάσει αυτές τις επιτυχίες στη Δύση, όπως στην Πολωνία.

Αυτό βασικά οφειλόταν στο ότι δεν έπαιρνε ναρκωτικά μέχρι το 1941, αλλά φάρμακα, όπως βιταμίνες, ενισχυτικά κ.λπ.

Η μεγάλη χρήση έγινε κυρίως από το 1942 έως και το 1944. Αυτή ήταν και η εποχή που δέχτηκε τη μεγαλύτερη κριτική από τους στρατηγούς του, καθώς ο πόλεμος στην ΕΣΣΔ δυσκόλευε όλο και περισσότερο και γινόταν όλο και πιο καθαρό ότι ήταν λάθος η στρατηγική του Χίτλερ – η οποία δεν σχετιζόταν με τα ναρκωτικά, αλλά με την ιδέα που είχε για το πώς θα νικήσει τη Σοβιετική Ενωση: με έναν βάρβαρο τρόπο μάχης και χωρίς να επιτρέπεται η οπισθοχώρηση.

Αυτή η ιδέα δεν επηρεαζόταν από τα ναρκωτικά, αλλά από την αντίληψή του για το πώς διεξάγεται ο πόλεμος. Επρόκειτο για μια πολύ κακή στρατηγική από την αρχή, επειδή η γερμανική οικονομία και ο γερμανικός στρατός δεν μπορούσαν να νικήσουν δύο μεγάλες δυνάμεις σε δύο διαφορετικά μέτωπα ταυτοχρόνως.

● Και τότε;

Οταν, λοιπόν, αυτή η στρατηγική άρχισε να δείχνει τα ελαττώματα και τα λάθη της και ότι θα οδηγούσε σε ολική ήττα της Γερμανίας, τότε άρχισε να χρησιμοποιεί πληθώρα ναρκωτικών, τα οποία σου δίνουν αυτοπεποίθηση. Κάποια από αυτά έχουν επίδραση στον ανθρώπινο ψυχισμό, όπως αυτό το ενέσιμο οπιοειδές που χρησιμοποιούσε, το Eukodal, της εταιρείας Merck από το Ντάρμσταντ, το οποίο του έδινε τη σταθερότητα να συνεχίζει αυτή την εντελώς λανθασμένη στρατηγική. Ο ίδιος, όμως, πίστευε ότι είναι ο απολύτως σωστός δρόμος. Δεν θα άλλαζε την τακτική του.

Προς το τέλος του πολέμου, επίσης, χρησιμοποιούσε ναρκωτικά προκειμένου να μπορεί ψυχολογικά και διανοητικά να συνεχίζει το παλιό του σχέδιο. Ετσι, τα ναρκωτικά βασικά δεν άλλαξαν το σχέδιό του και δεν τον έκαναν να πάρει κακές αποφάσεις, αλλά τον κρατούσαν σταθερό στον λανθασμένο δρόμο του μέχρι την τελική ήττα του ναζισμού.

● Οι ναζί απέρριπταν τα «ψυχαγωγικά» ναρκωτικά, όπως η κοκαΐνη, το όπιο και η μορφίνη, τα οποία ήταν εύκολο να βρεθούν στη Γερμανία στη διάρκεια της δεκαετίας του 1930, και τα καταδίκαζαν ως «εβραϊκά». Ετσι, όπως λέτε, οι χημικοί του Τρίτου Ράιχ ενθαρρύνονταν να ανακαλύψουν εναλλακτικές διεγερτικές ουσίες. Πείτε μας λίγο περισσότερα γι’ αυτό.

Η Γερμανία ήταν η πρώτη εξαγωγός οπιοειδών στην Ευρώπη (όπως μορφίνης και κοκαΐνης). Ο Χίτλερ, αντίθετα, επέβαλε την απαγόρευση της διαφήμισης ακόμα και του τσιγάρου και ήταν ο πρώτος σε αυτό σε όλη την Ευρώπη. Ηταν αντίθετος σε αυτά που αποκαλούσε «δηλητήρια» και τα οποία δηλητηρίαζαν το σώμα της Γερμανίας. Εβλεπε όλο τον λαό σαν ένα σώμα. Ηθελε, λοιπόν, να αφαιρέσει όλα τα δηλητήρια από αυτό το σώμα.

Σε αυτά τα δηλητήρια περιλαμβάνονταν και οι Εβραίοι, οι οποίοι θεωρούνταν δηλητηριώδες στοιχείο, αλλά και τα ναρκωτικά, οι ομοφυλόφιλοι, οι αριστεροί και οι κομμουνιστές. Ολα αυτά από βιολογική και γενετική άποψη, καθώς όλοι αυτοί ήταν βλαβεροί για την καθαρότητα της Αριας υπερ-φυλής. Αυτή η ιδεολογική τρέλα δεν έβγαζε νόημα.

Ομως η μεγάλη ειρωνεία της ιστορίας είναι ότι την ίδια στιγμή η ναζιστική Γερμανία ήταν μια μοντέρνα κοινωνία με επαγγελματικό ανταγωνισμό και ανταγωνισμό με τις άλλες οικονομίες της Ευρώπης. Και όταν άρχισε ο πόλεμος, ο ανταγωνισμός συνεχίστηκε στην πιο ριζοσπαστική του μορφή.

Σ’ αυτόν τον ανταγωνισμό υπήρχε δίψα για διεγερτικές ουσίες: καφέ, αλκοόλ και τσιγάρα. Οι άνθρωποι ζούσαν σε ένα στρεσογόνο περιβάλλον και χρησιμοποιούσαν ουσίες για να σκέφτονται καλύτερα κ.λπ. Η πραγματικότητα στη Γερμανία του τέλους της δεκαετίας του 1930 αποζητούσε κατά κάποιο τρόπο τα ναρκωτικά. Αυτό συνέβαλε στην ανακάλυψη της μεθαμφεταμίνης ως ενός νέου προϊόντος της φαρμακοβιομηχανίας στο Βερολίνο.

Οι ίδιοι οι ναζί την ανακάλυψαν και την έβγαλαν στην αγορά και στη συνέχεια έγινε δημοφιλής στον πληθυσμό. Τη χρησιμοποιούσαν οι εργάτες και οι καλλιτέχνες, ενώ είχε προστεθεί ακόμα και σε σοκολάτες.

Η μεθαμφεταμίνη έγινε αποδεκτή ως ένα νόμιμο ναρκωτικό. Δεν ήταν παράνομη η χρήση της.

● Πιστεύετε ότι υπάρχει κίνδυνος να υποτιμήσουμε την αρπακτική και επεκτατική φύση του ναζιστικού καθεστώτος, αποδίδοντας τόσο μεγάλο ιστορικό βάρος στη χρήση ναρκωτικών; Εννοώ, υπάρχει κίνδυνος να δούμε την ιστορία ως αποτέλεσμα ενός μόνο αιτίου;

Είχα συνείδηση αυτού του κινδύνου όταν έγραφα το βιβλίο. Ελπίζω ότι δεν έχω επιχειρηματολογήσει υπέρ μιας ιστορίας με ένα μόνο αίτιο. Το βιβλίο μου δεν υποκαθιστά όλα τα άλλα βιβλία για τους ναζί. Αναδεικνύει μια πλευρά που δεν είχε αξιολογηθεί προηγουμένως από τους ιστορικούς. Αυτό που προσπάθησα να κάνω ήταν να ξεκαθαρίσω την εικόνα προσθέτοντας αυτή την οπτική.

Συμφωνώ μαζί σας ότι οι εξηγήσεις της ιστορίας μέσω ενός μόνο αιτίου δεν αποτελούν τον σωστό τρόπο για να πετύχεις το καλύτερο αποτέλεσμα.

Εφερα ως παράδειγμα την περίπτωση της Γαλλίας για να δείξω ότι νικήθηκε τόσο εύκολα όχι μόνο λόγω των ναρκωτικών, αλλά επειδή πολλοί διαφορετικοί παράγοντες έπαιξαν ρόλο. Για παράδειγμα, ο στρατός και η αεροπορία της δεν εκσυγχρονίστηκαν όπως των Γερμανών.

Η Γαλλία και η Βρετανία αρχικά διεξήγαγαν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο όπως τον Α΄. Η προσέγγισή τους ήταν παρωχημένη, σε αντίθεση με τους Γερμανούς, οι οποίοι χρησιμοποιούσαν σύγχρονα άρματα μάχης και αεροπλάνα. Ετσι, δεν μπορούμε να βλέπουμε τα πράγματα μέσα από μία μόνο αιτία.

● Εχετε δηλώσει ότι θέλετε «να διαβάσει το βιβλίο σας μια νεότερη γενιά Γερμανών, οι οποίοι πρέπει περισσότερο να δουν το μέλλον και όχι να ασχολούνται με το παρελθόν». Γιατί; Μήπως εξαιτίας της επανεμφάνισης ακροδεξιών και μισοφασιστικών κινημάτων στην Ευρώπη και αλλού;

Εχουμε αυτό το πρόβλημα με την εκ νέου ανάδυση ακροδεξιών και λαϊκιστικών κινημάτων στην Ευρώπη, περιλαμβανομένης και της Γερμανίας, και πιστεύω ότι βοηθά πολύ τους νέους να μαθαίνουν για την περίοδο του ναζισμού, επειδή μπορούμε να δούμε πόσο άσχημα μπορούν να γίνουν τα πράγματα.

Γι’ αυτό μπορούμε να υπερασπιστούμε καλύτερα τη δημοκρατία εάν γνωρίζουμε τι συνέβη. Γιατί η Γερμανία ήταν δημοκρατική πριν έρθουν οι ναζί και έγινε η πιο αυταρχική δικτατορία της Ευρώπης.

Πιστεύω ότι είναι πολύ σημαντικό να μαθαίνουν οι νέοι ιστορία την ίδια στιγμή που ενδιαφέρονται για τα «έξυπνα» τηλέφωνα και τα κοινωνικά δίκτυα.

Νομίζω ότι θα είναι πιο ενδιαφέρον γι’ αυτούς μέσω της ιστορίας των ναρκωτικών, επειδή τα ναρκωτικά είναι ακόμα μέρος της ζωής μας. Ετσι, ίσως μπορώ να βοηθήσω με αυτόν τον τρόπο.

Ποιος είναι

Γεννημένος το 1970, ο Ολερ είναι Γερμανός δημοσιογράφος και μυθιστοριογράφος. Αρθρα του έχουν δημοσιευθεί σε γνωστά περιοδικά και εφημερίδες, όπως τα «Spiegel», «Stern», «Geo», «Die Zeit» κ.λπ., ενώ ήταν ο τελευταίος Ευρωπαίος στον οποίο έδωσε συνέντευξη ο Γιάσερ Αραφάτ πριν από τον θάνατό του. Εχει συνεργαστεί επίσης ως σεναριογράφος με τον Βιμ Βέντερς για την ταινία «Palermo Shooting». Πρόσφατα κυκλοφόρησε στα ελληνικά από τις εκδόσεις «Μεταίχμιο» το πρώτο του ερευνητικό βιβλίο: «Υπερδιέγερση: τα ναρκωτικά στο Τρίτο Ράιχ».

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Πυρήνας της ακροδεξιάς αφήγησης είναι ο ιστορικός αναθεωρητισμός»
Στη Γερμανία, η μελέτη της δράσης και των μεθόδων πολιτικής στρατολόγησης νέων κυρίως ανθρώπων έχει έναν συστηματικό χαρακτήρα. Η Φραντσίσκα Σμίντκε χαρακτηρίζει υποκριτική τη μετάλλαξη της Ακροδεξιάς, αφού ο...
«Πυρήνας της ακροδεξιάς αφήγησης είναι ο ιστορικός αναθεωρητισμός»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Ο Χίτλερ ήταν το ιδανικό τζάνκι για τους Γερμανούς»
«Είστε όλοι τρελοί οι Ελληνες. Και οι Γερμανοί είναι. Διαφορετικά όμως. Πιο... παράλογα τρελοί. Προσωπικά, δεν μπορώ πλέον ούτε να συνυπάρξω καλά καλά με τη ράτσα μου. Σκέφτομαι σοβαρά να φύγω για πάντα από τη...
«Ο Χίτλερ ήταν το ιδανικό τζάνκι για τους Γερμανούς»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Το Ισραήλ επί εβδομήντα χρόνια ασκεί αποικιακή πολιτική»
Ο Ιλάν Παπέ, παιδί Γερμανοεβραίων που γλίτωσαν από τους ναζιστικούς διωγμούς της δεκαετίας του 1930 και ένας από τους «Νέους Ιστορικούς» του Ισραήλ, προσπαθεί από τη δεκαετία του ’80 να ξαναγράψει την ιστορία...
«Το Ισραήλ επί εβδομήντα χρόνια ασκεί αποικιακή πολιτική»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Σήμερα οι δημοκρατίες μας είναι πολύ εύθραυστες»
Ο Ολιβιέ Γκεζ, στο νέο του βιβλίο «Η εξαφάνιση του Γιόζεφ Μένγκελε», ιχνηλατεί την ηθική διαδρομή του περίφημου ναζιστή εγκληματία πολέμου. Χαρακτηρίζει εύθραυστες τις σημερινές δημοκρατίες και μας καλεί να...
«Σήμερα οι δημοκρατίες μας είναι πολύ εύθραυστες»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Στόχος της εξίσωσης ναζισμού-κομμουνισμού είναι η απονομιμοποίηση της ριζοσπαστικής Αριστεράς»
Ο Ιταλός ιστορικός Έντσο Τραβέρσο υπογραμμίζει στην «Εφ.Συν.» την ανάγκη σεβασμού της ιστορικής μνήμης λαών που έχουν υποστεί την καταπίεση του σταλινισμού, αλλά επιμένει ότι η εργαλειακή εξίσωσή του με τη...
«Στόχος της εξίσωσης ναζισμού-κομμουνισμού είναι η απονομιμοποίηση της ριζοσπαστικής Αριστεράς»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Η Νυρεμβέργη ήταν μια πολιτισμένη προσέγγιση στις ναζιστικές θηριωδίες»
Τη σημασία της ιστορικής μνήμης σήμερα για τα ναζιστικά εγκλήματα επισημαίνει μιλώντας στην «Εφ.Συν», o καθηγητής Νομικής στο Πανεπιστήμιο του Γουόργουικ Αντριου Γουίλιαμς και εξηγεί τα προβλήματα ενώπιον των...
«Η Νυρεμβέργη ήταν μια πολιτισμένη προσέγγιση στις ναζιστικές θηριωδίες»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας