• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    17°C 14.2°C / 19.7°C
    2 BF
    62%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.3°C / 17.7°C
    1 BF
    66%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    15°C 12.0°C / 17.9°C
    1 BF
    64%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    5°C 4.9°C / 4.9°C
    0 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    0 BF
    87%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    17°C 13.6°C / 18.1°C
    2 BF
    42%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.4°C / 14.4°C
    1 BF
    37%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    13°C 11.6°C / 16.8°C
    2 BF
    67%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.8°C / 19.8°C
    3 BF
    72%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    15°C 8.9°C / 14.9°C
    2 BF
    67%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    20°C 16.1°C / 20.4°C
    1 BF
    73%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    21°C 12.6°C / 20.7°C
    2 BF
    50%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    3 BF
    68%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.9°C / 14.5°C
    0 BF
    81%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.5°C / 16.2°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    22°C 14.8°C / 21.8°C
    2 BF
    52%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    17°C 14.4°C / 19.9°C
    1 BF
    54%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 11.3°C / 17.1°C
    0 BF
    71%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 10.7°C / 17.8°C
    2 BF
    59%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    2 BF
    50%
ΦΩΤ.: ΝΙΚΟΛΑΣ ΖΗΡΓΑΝΟΣ

«Με τα χρήματα μπορείς να νοικιάσεις φίλους, δεν μπορείς όμως να τους αγοράσεις»

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Ο καθηγητής Μεχράν Καμράβα είναι διευθυντής του Κέντρου Διεθνών Σπουδών του Πανεπιστημίου Georgetown στην Ντόχα, συγγραφέας δέκα βιβλίων για τη Μέση Ανατολή και θεωρείται διεθνώς ως ένας από τους εγκυρότερους αναλυτές της περιοχής του Κόλπου. «Μετά την "Αραβική Ανοιξη" εποχή» λέει στην «Εφ.Συν.», «η Σαουδική Αραβία χρησιμοποιεί την οικονομική βοήθεια και συνεργασία ως μοχλό για να δημιουργήσει συμμάχους ή, αντίθετα, για να τους τιμωρήσει».

• Στο τελευταίο σας βιβλίο, «Κατάρ, μικρό κράτος, μεγάλες πολιτικές», περιγράφετε το Κατάρ ως έναν «μικροσκοπικό γίγαντα», με μεγάλη επιρροή στη Μέση Ανατολή. Είναι η παρούσα κρίση ένα «κρας τεστ» για το Κατάρ, αλλά και ευρύτερα ως μοντέλο δοκιμάζεται η αντοχή ενός μικρού κράτους απέναντι σε έναν ισχυρό γείτονα;

Αυτή η κρίση έχει να κάνει πολύ με αυτό που αναφέρετε. Το Κατάρ έχει μια διαφορετική εξωτερική πολιτική και δεν υπακούει στο μοντέλο που θέλει τις μικρές σε μέγεθος χώρες να ακολουθούν τη γραμμή ενός ισχυρότερου, μεγάλου γείτονα, που παίζει τον ρόλο του πάτρωνα.

Αυτή η αντίληψη του Κατάρ, να συνομιλεί και να διατηρεί ανοιχτές γραμμές επικοινωνίας με όλους τους γείτονες, δεν γίνεται αποδεκτή από δυνάμεις όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ). Και αυτός ο παράγοντας είναι σημαντικός για να καταλάβουμε την παρούσα κρίση.

Βέβαια, πρέπει να προσέξουμε και τις προσωπικότητες που είναι κλειδιά στις εξελίξεις, τον Μοχάμεντ μπιν Σάλμαν, διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας, τον επίσης νέο σε ηλικία εμίρη του Κατάρ, Ταμίμ μπιν Χαμίντ αλ Θάνι, και τον διάδοχο των ΗΑΕ, Μοχάμεντ μπιν Ζάγιεντ.

Οι δύο διάδοχοι, της Σαουδικής Αραβίας και των Εμιράτων, είναι καινούργιες παρουσίες στη διεθνή διπλωματία και δεν έχουν ακόμη εντρυφήσει στα θέματα και κυρίως στις επιπτώσεις αποφάσεων που λαμβάνουν με ή χωρίς πρόθεση.

Για παράδειγμα, η συμμαχία των χωρών που εναντιώνονται στο Κατάρ, αν και έκανε αρκετό «θόρυβο», ταυτόχρονα προκάλεσε ένα ρήγμα εντός του σουνιτικού στρατοπέδου που εναντιώνεται στο Ιράν. Επίσης δημιούργησε ερωτήματα για το μέλλον του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC).

Πολλοί πολίτες των ΗΑΕ, του Μπαχρέιν, ακόμη και της Σαουδικής Αραβίας, σιωπηλά εναντιώνονται στο μποϊκοτάζ που έχει επιβληθεί από τις κυβερνήσεις τους κατά του Κατάρ. Εν μέρει, αυτό που παρακολουθούμε οφείλεται και στην έλλειψη διπλωματικής διακριτικότητας, που πρακτικά και ώς έναν βαθμό υπονόμευσε την πρωτοβουλία αυτών των χωρών.

• Είναι το Κατάρ πολιτικά απομονωμένο, όπως ισχυρίζονται κάποιοι;

Οχι, δεν πιστεύω ότι το Κατάρ είναι απομονωμένο. Οταν η Σαουδική Αραβία αποφασίζει να διακόψει τις διπλωματικές σχέσεις με κάποια χώρα, πιέζει τους συμμάχους της να κάνουν το ίδιο.

Οταν διέκοψαν τις διπλωματικές σχέσεις με το Ιράν, τους ακολούθησαν πάνω από 20 χώρες. Τις ίδιες πιέσεις άσκησαν και τώρα σε συμμάχους για να στραφούν ενάντια στο Κατάρ.

Πολλές από τις χώρες που πιέστηκαν από τη Σαουδική Αραβία δεν έχουν καλή οικονομική κατάσταση και δεν είναι σε θέση να αντισταθούν.

Είναι αναγκασμένες να ακολουθήσουν. Ομως, σε αυτή την κρίση, χώρες με κακή οικονομία, όπως η Ερυθραία, διαμήνυσαν στο Ριάντ ότι δεν προτίθενται να διακόψουν διπλωματικές σχέσεις με το Κατάρ.

Στη μετά την «Αραβική Ανοιξη» εποχή, η Σαουδική Αραβία χρησιμοποιεί την οικονομική βοήθεια και συνεργασία ως μοχλό για να δημιουργήσει συμμάχους ή, αντίθετα, για να τους τιμωρήσει.

Για παράδειγμα, παρακράτησε τέσσερα δισ. δολάρια που θα έδινε βοήθεια στον Λίβανο (χώρα που δεν διέκοψε διπλωματικές σχέσεις με το Ιράν) και έδωσε 5 δισ. δολάρια στο Σουδάν, που διέκοψε τις διπλωματικές σχέσεις με την Τεχεράνη. Εγώ αυτό το αποκαλώ διπλωματία του δολαρίου.

Με τα χρήματα μπορείς να νοικιάσεις φίλους, δεν μπορείς όμως να τους αγοράσεις. Δημιουργείς περιστασιακούς συμμάχους, για όσο καιρό και σε όποιο βαθμό σε έχουν ανάγκη.

Εχουμε τα παραδείγματα του Μαρόκου, που έχει σημαντικές σαουδαραβικές επενδύσεις και δέχεται πολλούς Σαουδάραβες επισκέπτες οι οποίοι ξοδεύουν πολλά χρήματα μέσα στη χώρα, ή του Πακιστάν, που έχει δύο εκατομμύρια υπηκόους του εργαζόμενους στη Σαουδική Αραβία, που παρ’ όλα αυτά δεν διέκοψαν τις διπλωματικές τους σχέσεις με το Κατάρ.

Οχι, το Κατάρ δεν είναι απομονωμένο, αλλά σίγουρα δέχεται σημαντική πίεση, όχι τόσο πολιτική, όσο οικονομική και εμπορική.

Πολλές επιχειρήσεις επηρεάζονται οικονομικά από τις κυρώσεις, όμως, προς το παρόν, κυριαρχεί εδώ ένα πατριωτικό συναίσθημα, υπάρχει ενότητα, ο κόσμος αναρτά παντού τη σημαία της χώρας, πορτρέτα του εμίρη, ουρανοξύστες φωτίζονται τη νύχτα στα χρώματα της σημαίας του Κατάρ και όσο διαρκεί αυτή η λαϊκή υποστήριξη, το Κατάρ θα αντέχει στις πιέσεις. Ο λαός είναι διατεθειμένος να πληρώσει τις οικονομικές επιπτώσεις.

• Πώς βλέπετε να εξελίσσεται η κρίση, καθώς έχει απομακρυνθεί, αν όχι αποκλειστεί, η χρήση βίας;

Στο τέλος, θα πρέπει να λυθεί το θέμα με διαμεσολάβηση και κάποιους συμβιβασμούς.

Το Κουβέιτ προσπάθησε να μεσολαβήσει, αλλά δεν καρποφόρησε η προσπάθεια, το Μαρόκο προσφέρθηκε, αλλά απορρίφθηκε από τη Σαουδική Αραβία.

Οι Σαουδάραβες και τα ΗΑΕ πίστεψαν ότι ο νεαρός εμίρης του Κατάρ θα αισθανθεί την πίεση και θα αναγκαστεί να υποκύψει.

Ομως, όσο το Κατάρ αντιστέκεται και ο χρόνος περνάει τόσο η πίεση θα αρχίσει να επιστρέφει προς τους Σαουδάραβες και θα πρέπει αυτοί να βρουν μια λύση που να κρατάει τα προσχήματα. Η ερώτηση είναι ποιος θα κάνει πρώτος το βήμα πίσω.

Ενδιαφέρον έχει και ο ρόλος της Τουρκίας, που όχι μόνο έστειλε τρόφιμα και στρατιωτική δύναμη στο Κατάρ, αλλά ζητάει ανοιχτά να βρεθεί λύση.

Οι Σαουδάραβες μπορούν εύκολα να απορρίπτουν το Ιράν, όχι όμως και την Τουρκία.

• Πώς, αλήθεια, εκτιμάτε την επιστροφή της Τουρκίας στην περιοχή, σχεδόν έναν αιώνα μετά την αποχώρησή της και την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας;

Είναι πολύ νωρίς για να το εκτιμήσουμε, καθώς και πόσο θα διαρκέσει αυτή η επιρροή.

Πριν από λίγα χρόνια συζητούσαμε για την εξάπλωση της τουρκικής ήπιας ισχύος σε μια περιοχή που εκτείνεται από τη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία έως τη Νοτιοανατολική Ασία και την Αφρική.

Και αυτό έγινε κυρίως μέσω του κινήματος του Γκιουλέν και των σχολείων του.

Τώρα, που επήλθε ρήξη μεταξύ του Γκιουλέν και του κυβερνητικού κόμματος του ΑΚΡ, υπάρχει ακόμη η ήπια ισχύς, αλλά πλέον δεν είναι τόσο σε επίπεδο ιδεολογικό, όσο σε πολιτιστικό, με τις τουρκικές σαπουνόπερες στην τηλεόραση.

Ωστόσο, σταδιακά, η ήπια ισχύς υποχώρησε και αναδεικνύεται η σκληρή ισχύς, η στρατιωτική διάσταση.

Η Τουρκία επιδιώκει την ηγεμονία στη γειτονιά της και, όπως όλες οι «μέσες» δυνάμεις, θεωρεί τον εαυτό της ως μεγάλη δύναμη στην περιφέρειά της και αυτό το προβάλλει και μέσα από στρατιωτική ισχύ.

Ηδη, από το 2010, ο Ερντογάν άρχισε να συμπεριφέρεται ως εντελώς άλλος.

Στο εσωτερικό της Τουρκίας θεώρησε ότι μπορεί να κάνει ό,τι θέλει και στο εξωτερικό, στην περιφέρειά του, θεώρησε ότι αντιμετωπίζει μόνο μικρά εμπόδια.

• Βλέπετε και αλλαγές συνόρων στη Μέση Ανατολή;

Δεν μπορεί να μιλήσει κανείς με σιγουριά. Για παράδειγμα, οι Κούρδοι δεν είναι ενωμένοι και τόσο η Τουρκία όσο και το Ιράν, αλλά και το Ιράκ, δεν θα ήθελαν να δουν ένα κουρδικό κράτος.

Πολλά θα εξαρτηθούν από την έκβαση του Συριακού και το μέλλον της Συρίας θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το μέλλον της Μέσης Ανατολής.

 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Οι Ευρωπαίοι πρέπει να πάρουμε τις τύχες μας στα χέρια μας»
Ο Ζιλ Κεπέλ είναι διαπρεπής μελετητής και βαθύς γνώστης του αραβικού και ισλαμικού κόσμου, καθηγητής στο Ινστιτούτο Πολιτικών Σπουδών του Παρισιού, με πλούσιο συγγραφικό έργο και πυκνή αρθρογραφία, από τους...
«Οι Ευρωπαίοι πρέπει να πάρουμε τις τύχες μας στα χέρια μας»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Προσφέρουμε εκπαίδευση σε εφτά εκατ. παιδιά που κινδύνευαν με στρατολόγηση»
Τρεις μήνες μετά το εμπάργκο το Κατάρ βλέπει με άλλο μάτι τις σχέσεις του με τους γείτονες που πρωτοστάτησαν σε αυτήν την κίνηση. Ο πρέσβης της χώρας στην Αθήνα, Αμπντουλαζίζ Άλι Αλ Ναάμα, απαντά στις...
«Προσφέρουμε εκπαίδευση σε εφτά εκατ. παιδιά που κινδύνευαν με στρατολόγηση»
ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ
Γιατί οι Αραβες απομονώνουν το Κατάρ
​Ισχυρές γεωπολιτικές αναταράξεις και νευρικότητα στην αγορά πετρελαίου προκαλεί η χθεσινή μείζων διπλωματική κρίση που ξέσπασε στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, μετά την απόφαση κατ’ αρχάς τεσσάρων...
Γιατί οι Αραβες απομονώνουν το Κατάρ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Η ασφάλεια του Περσικού Κόλπου πρέπει να εξασφαλιστεί από τις χώρες της περιοχής»
Για το εμπάργκο και την απόσυρση από τη συμφωνία για τα πυρηνικά των ΗΠΑ, τις σχέσεις με την Ελλάδα και την Τουρκία και την ασφάλεια στον Περσικό Κόλπο μίλησε στην «Εφ.Συν.» ο νέος πρέσβης της Ισλαμικής...
«Η ασφάλεια του Περσικού Κόλπου πρέπει να εξασφαλιστεί από τις χώρες της περιοχής»
ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ
Λήξη τελεσιγράφου, κρίσης συνέχεια
Προς παράταση βαίνει η σοβαρότερη διπλωματική κρίση των τελευταίων δεκαετιών στον Περσικό Κόλπο, καθώς λήγει σήμερα το τελεσίγραφο τεσσάρων αραβικών κρατών (Σαουδικής Αραβίας, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων,...
Λήξη τελεσιγράφου, κρίσης συνέχεια
ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ
Αδιαλλαξία και νέες απειλές
Το Κατάρ απορρίπτει τις κατηγορίες υπόθαλψης της ισλαμιστικής τρομοκρατίας, ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να αλλάξει πολιτική και σκέφτεται αν θα δεχτεί τη βοήθεια που προσφέρει το Ιράν, ενώ τα άλλα...
Αδιαλλαξία και νέες απειλές

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας