Για λόγους ιστορικούς, που σχετίζονται με τις ιδιομορφίες της ελληνικής οικονομίας -ή τις θεμελιώδεις αναπηρίες της- η οικοδομή και η συνεχής τσιμεντοποίηση του αστικού χώρου αντιμετωπίστηκε εδώ και τουλάχιστον 60-70 χρόνια ως κινητήρια δύναμη της όποιας ανάπτυξης.
Από την εποχή της καραμανλικής αντιπαροχής, που μετέτρεψε χωράφια, δασωμένους λόφους και ρέματα στην Αθήνα και στις άλλες μεγαλουπόλεις σε πυκνοδομημένες συνοικίες, μέχρι τα χρόνια του Κυριάκου Μητσοτάκη, που εγκαθίδρυσε το «Ελντοράντο του real estate» ως βάση της οικονομικής μεγέθυνσης, η οικοδομή και οι εργολάβοι που βγάζουν υπεραξίες από τις εξωπραγματικές τιμές στα ακίνητα έχουν αναδειχτεί σε υποβολείς πολιτικών και νομοθετικών ρυθμίσεων.
Ακόμη και η τρόικα των δανειστών, στα μαύρα χρόνια της κρίσης χρέους και των μνημονίων, είχε πειστεί ότι η μόνη λύση μετά την «εσωτερική υποτίμηση» των πάντων -τιμών, μισθών, δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας- ήταν η απελευθέρωση της (εντελώς νεκρής τότε) οικοδομικής δραστηριότητας.
Καρπός αυτής της μνημονιακής «απελευθέρωσης» είναι ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός του 2012, που ουσιαστικά έμεινε στα αζήτητα μέχρι το 2022-2023, οπότε άρχισε να ξαναζεσταίνονται η οικοδομή, οι εργολάβοι και οι μεσίτες ακινήτων. Από τότε άρχισαν να αξιοποιούνται μαζικά τα μεγάλα παράθυρα μεταφοράς συντελεστή ύψους σε μια οικοδομική άδεια με αντιστάθμισμα -ή με πρόσχημα- την εξοικονόμηση ενέργειας. Ευκολάκι, με τους όρους και τα χαλαρά κίνητρα της πράσινης μετάβασης, όπως διαμορφώθηκαν μετά την πανδημία!
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη επένδυσε όλα της τα κρυφά και φανερά χαρτιά στην πλήρη αξιοποίηση του παράθυρου οικοδομικής αυθαιρεσίας που άνοιγε ένας νόμος του 2012. «Καρφώθηκε», ωστόσο, όταν νομοθέτησε την εξαίρεση μερικών «ευγενών» δήμων από το οικοδομικό καζίνο της καθ’ ύψος αύξησης των νέων οικοδομών.
Είναι προφανές, για παράδειγμα, τι θα έφερνε μια ανεξέλεγκτη έγκριση οικοδομικών αδειών για πολυώροφες οικοδομές σε παραλιακούς δήμους, ή σε πράσινους, περιφερειακούς δήμους ήπιας (και ακριβής) οικιστικής ανάπτυξης με χαμηλούς συντελεστές.
Αυτό το ανεξέλεγκτο οικοδομικό καζίνο, άλλωστε, προκάλεσε την -έστω πολύ καθυστερημένη- αντίδραση πολλών δήμων της χώρας, ακόμη και φίλα προσκείμενων στο κυβερνών κόμμα, στη γενικευμένη εφαρμογή του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού και των παράθυρων αυθαιρεσίας που αυτός ανοίγει.
Και αυτό προκάλεσε και την απόφαση-κόλαφο του Συμβουλίου της Επικρατείας, που υποχρεώνει την κυβέρνηση να επινοήσει ένα νέο νομοθετικό τρικ οικοδομικής αυθαιρεσίας.
