Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο πολιτισμός είναι δημόσιο αγαθό - Μια πρόταση για την Αθήνα

Αλεξάνδρα Χαριτάτου

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο πολιτισμός είναι δημόσιο αγαθό - Μια πρόταση για την Αθήνα

  • A-
  • A+

Εργάζομαι πάνω από 30 χρόνια στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (ΕΛΙΑ) και έχω αποκομίσει μια σχετικά μεγάλη εμπειρία στη διαχείριση πολιτισμού.

Είναι αδιαμφισβήτητο πως ένα από τα μεγάλα εθνικά κεφάλαιά μας είναι το πολιτιστικό μας απόθεμα που αποτελεί όχι μόνο τη «βαριά βιομηχανία» μας αλλά και τον καλύτερο πρεσβευτή της χώρας μας στο εξωτερικό.

Πιστεύω πως είναι αναγκαίο να γίνουν περισσότερες και πιο συνειδητές προσπάθειες να εντάξουμε τον πολιτισμό στις προτεραιότητές μας και, συνδέοντάς τον με μια νέα αντίληψη για τον τουρισμό, να τον κάνουμε ακόμα πιο ελκυστικό, λειτουργικό και ανταποδοτικό, κάτι που ωφελεί όλους μας.

Ο πολιτισμός είναι δημόσιο και όχι κρατικό αγαθό, όπως άλλωστε λέει και το Αρθρο 24 του Συντάγματός μας «Η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού μας περιβάλλοντος είναι υποχρέωση του κράτους και δικαίωμα του καθενός».

Καλούμεθα λοιπόν για μια αλλαγή νοοτροπίας, όπου ο δημόσιος τομέας θα συμπράξει με τον ιδιωτικό, όπου τοπικοί φορείς, επιστήμονες, άνθρωποι από την κοινωνία των πολιτών με όραμα, επενδυτές και επιχειρήσεις θα κινητοποιηθούν προς αυτήν την κατεύθυνση και υπό τις καθοδηγήσεις των καταρτισμένων αρμόδιων φορέων θα συμβάλουν στην αναβάθμιση του πολιτισμού και των υπηρεσιών του, τόσο προς τους Ελληνες όσο και προς τους ξένους επισκέπτες μας.

Είναι επίσης σημαντικό ένα συγκροτημένο κράτος να είναι ικανό να απορροφά τα κοινοτικά προγράμματα και με ευρωπαϊκά χρήματα να υλοποιεί έργα που θα επιφέρουν προστιθέμενη αξία χωρίς να ξοδεύονται χρήματα των φορολογουμένων.

Ειδικά η Αθήνα, που είναι μια πόλη διεθνούς ακτινοβολίας και έχει μεγάλες αναπτυξιακές δυνατότητες που δυστυχώς παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητες, μπορεί να αποτελέσει πρότυπο διαχείρισης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, να γίνει πηγή πλούτου και δημιουργίας νέων θέσεων απασχόλησης και πρότυπο καλής πρακτικής για τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη για όλη τη χώρα.

Ενα παράδειγμα του πώς μπορεί να συνδυαστεί το κράτος, με την κοινωνία των πολιτών και τις αγορές είναι η ιδέα που επεξεργάζομαι τα τελευταία 3 χρόνια, να δημιουργηθεί ένα μουσείο για την ιστορία της Αθήνας.

Η Αθήνα είναι η παλαιότερη και μοναδική πρωτεύουσα στον κόσμο που έχει ενεργό το εμπορικό και ιστορικό της κέντρο ακριβώς στο ίδιο σημείο επί 5.000 χρόνια. Αυτή η πόλη, σημείο αναφοράς για όλο τον κόσμο –που έχει δώσει τις βάσεις του δυτικού πολιτισμού- ενώ διασώζει την αρχαία της κληρονομιά σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, η νεότερη ιστορία της προβάλλεται ελάχιστα από μουσεία νεότερης ιστορίας και ως εκ τούτου παρουσιάζεται στον επισκέπτη ως μια πόλη με ένδοξο παρελθόν αλλά χωρίς σύγχρονη ταυτότητα και κυρίως λείπει η αναφορά στη συνολική ιστορική της διαδρομή, από την ίδρυση της έως τις μέρες μας.

Η ανάγκη για αποκατάσταση της ιστορικής ενότητας και η παρουσίαση της συνεχούς πορείας των Αθηνών μέσα από τις διαδοχικές ιστορικές και πολιτιστικές της φάσεις γέννησε την ιδέα αυτού του μουσείου με στόχο να αποτυπώσει την ιστορία της, ξεκινώντας από την προϊστορική εποχή, περνώντας στην αρχαιότητα, το Βυζάντιο, την Τουρκοκρατία, τα νεότερα χρόνια και καταλήγοντας στη σύγχρονη μορφή της. Πρόκειται για το concept του City Museum που υπάρχει σε πολλές άλλες πόλεις (Λονδίνο, Αμστερνταμ, Δρέσδη, Κοπεγχάγη, Σαγκάη κ.λπ.) και που λείπει από μια τόσο εξέχουσας σημασίας, ιστορική πόλη, την Αθήνα.

«Προίκα» του μουσείου θα αποτελέσει η μοναδική προσωπική συλλογή του Μάνου Χαριτάτου, ιδρυτού του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (ΕΛΙΑ), που προτίθεμαι να παραχωρήσω σε αυτό το εγχείρημα και που αποτελείται από εκατοντάδες αυθεντικά τεκμήρια, αντικείμενα και εφήμερα του 19ου και του 20ού αιώνα που εξιστορούν ένα μεγάλο μέρος της καθημερινής ζωής και ιστορίας των Αθηνών, καθώς και την εμπορική και οικονομική δραστηριότητα ελληνικών επιχειρήσεων, που δεν φυλάσσονται σε κανένα άλλο μουσείο της χώρας.

Στόχος του μουσείου είναι να γίνει ένα ζωντανό και συνεχώς ανανεούμενo σημείο αναφοράς της πόλης, όπου εκτός από τη βασική του έκθεση θα φιλοξενεί κι άλλες εκδηλώσεις και περιοδικές εκθέσεις, θα είναι προσβάσιμο σε όλον τον κόσμο, τόσο σε φυσικό επίπεδο επίσκεψης όσο και μέσω του διαδικτύου και όπου με την κατάλληλη χρήση της τεχνολογίας και των social media θα τους προτρέπει να εμπλακούν ουσιαστικά μέσω crowdsourcing και crowdfunding σε συγκεκριμένα projects και τη διαμόρφωσή τους θα τους ευαισθητοποιεί στην διάσωση τεκμηρίων και θα συμβάλλει στο να βοηθήσει τους κατοίκους αυτής της πολυπολιτισμικής πλέον πόλης να ανακαλύψουν τη συνεκτική τους ουσία του και να μπορούν να συνυπάρχουν και να δημιουργούν στον ίδιο χώρο.

Ο πολιτισμός είναι ανάγκη και όχι πολυτέλεια. Ο πολιτισμός διευρύνει τους ορίζοντές μας, δίνει προοπτική στην κοινωνία, μπορεί να δημιουργήσει θέσεις εργασίας, διευκολύνει την επικοινωνία, απελευθερώνει τη δημιουργικότητά μας και ομορφαίνει την καθημερινότητά μας.

* Ιστορικός-μουσειολόγος, υποψήφια βουλευτής Α’ Αθηνών με τη Νέα Δημοκρατία

ΕΚΛΟΓΕΣ 2019
Το μεγάλο στοίχημα για την Αθήνα: η αναγέννηση της Ακαδημίας Πλάτωνος
Σήμερα οι συνθήκες έχουν ωριμάσει για να επανασχεδιαστεί η αξιοποίηση της Ακαδημίας Πλάτωνος και η δημιουργία ενός πρότυπου αρχαιολογικού πάρκου.
Το μεγάλο στοίχημα για την Αθήνα: η αναγέννηση της Ακαδημίας Πλάτωνος
ART - ΝΕΑ
Επαναλειτουργεί το πωλητήριο
Ειδώλια, κεφαλές, νομίσματα, κεραμικά, χαλκογραφίες πιστά αντίγραφα αντιπροσωπευτικών εκθεμάτων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου που παράγονται στα εργαστήρια του ΤΑΠ στου Ρέντη μαζί με κοσμήματα, εκδόσεις,...
Επαναλειτουργεί το πωλητήριο
ΕΚΛΟΓΕΣ 2019
Ισχυρός διπολισμός στην Ηπειρο
Οι εθνικές εκλογές στην Ηπειρο είχαν ένα διαφορετικό χρώμα, άλλη μια φορά μετά τις ευρωεκλογές, αφού ο ΣΥΡΙΖΑ διατηρεί σε υψηλό επίπεδο τις δυνάμεις του και φαίνεται ότι κερδίζει την Αρτα.
Ισχυρός διπολισμός στην Ηπειρο
ΕΚΛΟΓΕΣ 2019
Πρωτοκαθεδρία της Νέας Δημοκρατίας σε Χίο και Λέσβο
Σημαντική αύξηση των ποσοστών του δικομματισμού έδειξαν οι κάλπες σε Χίο και Λέσβο. Η Ν.Δ. διατήρησε την πρωτοκαθεδρία στα δύο νησιά με τους νυν βουλευτές Νότη Μηταράκη και Χαράλαμπο Αθανασίου αντίστοιχα να...
Πρωτοκαθεδρία της Νέας Δημοκρατίας σε Χίο και Λέσβο
ΕΚΛΟΓΕΣ 2019
Και πάλι πρώτος στην Κρήτη ο ΣΥΡΙΖΑ
Το ροζ χρώμα στον χάρτη διατήρησε η Κρήτη, παρά την ευρεία νίκη της Νέας Δημοκρατίας πανελλαδικά, δίνοντας την πρωτιά στον ΣΥΡΙΖΑ σε επίπεδο Περιφέρειας ● Το μεγαλύτερο ποσοστό της πανελλαδικά κατέκτησε η...
Και πάλι πρώτος στην Κρήτη ο ΣΥΡΙΖΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας