• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 15.1°C / 19.2°C
    2 BF
    38%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    17°C 14.2°C / 19.1°C
    3 BF
    45%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    17°C 14.9°C / 17.7°C
    1 BF
    47%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.9°C / 13.6°C
    0 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    0 BF
    82%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.0°C / 16.5°C
    1 BF
    50%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    10°C 10.4°C / 12.9°C
    2 BF
    54%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    2 BF
    49%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 15.4°C / 17.8°C
    4 BF
    70%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    15°C 15.1°C / 15.1°C
    3 BF
    53%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 18.4°C
    5 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.8°C / 16.8°C
    3 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    0 BF
    94%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.0°C / 14.0°C
    1 BF
    49%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    17°C 11.5°C / 17.7°C
    1 BF
    50%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 18.2°C
    0 BF
    68%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.3°C / 19.0°C
    2 BF
    59%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.7°C / 17.7°C
    2 BF
    64%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    17°C 12.7°C / 17.2°C
    2 BF
    83%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    0 BF
    49%

Οι συσχετισμοί δυνάμεων στη Βουλή, οι προτάσεις των κομμάτων, η προεργασία στην Επιτροπή Διαλόγου και το «αγκάθι» με το άρθρο 16 για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια

EUROKINISSI/ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο χάρτης της συνταγματικής αναθεώρησης

  • A-
  • A+

Για ακόμη μία φορά ο πρωθυπουργός, κατά τη διάρκεια του πρόσφατου υπουργικού συμβουλίου, ανακοίνωσε πως οι διαδικασίες για τη συνταγματική αναθεώρηση πρόκειται να ξεκινήσουν σύντομα. Ωστόσο, ούτε το πόσο σύντομα θα είναι αυτό το «σύντομα» έχει καθοριστεί με σαφήνεια, αλλά πολύ περισσότερο, ίσως να μην μπορεί ή και να μην είναι πράγματι τώρα η κατάλληλη στιγμή να καθοριστεί.

Αυτό το συμπέρασμα συνάγεται κατ' αρχάς από το ίδιο το Σύνταγμα και τη διαδικασία που προβλέπει για την αναθεώρησή του: απαιτούνται 50 βουλευτές για να ξεκινήσει η διαδικασία, 151 βουλευτές για να καθορίσουν το ποια άρθρα θα αλλάξουν και 180 για να υποχρεώσουν την επόμενη Βουλή, που, μετά από εκλογές, θα είναι αναθεωρητική, να τα αλλάξει. Διαφορετικά, υπάρχει περίπτωση η νέα κυβέρνηση να μη δεχτεί την απόφαση των πρώτων 151, οπότε η διαδικασία θα πρέπει να ξεκινήσει από την αρχή.

Εδώ τίθεται το καίριο ερώτημα: υπάρχουν στην παρούσα Βουλή 180 βουλευτές οι οποίοι θα συμφωνήσουν στο ποια άρθρα του Συντάγματος θα αναθεωρηθούν οπωσδήποτε στην επόμενη Βουλή; Ειδικά όταν ο πρόεδρος της αξιωματικής αντιπολίτευσης έχει διαμηνύσει σε κάθε τόνο πως αν δεν τροποποιηθεί εκ βάθρων το άρθρο 16 του Συντάγματος δεν πρόκειται να δεχτεί να συμμετάσχει το κόμμα του σε καμία αναθεωρητική διαδικασία;

Η Ν.Δ., ως υπέρμαχος των ιδιωτικών πανεπιστημίων, έχει ήδη προκαθορίσει την αποχή της από κάθε συζήτηση περί αλλαγής του Συντάγματος: «Δεν μπορούμε να συζητήσουμε οποιαδήποτε συνταγματική αναθεώρηση, εάν δεν συμπεριλαμβάνονται σε αυτήν εμβληματικά άρθρα, όπως το άρθρο 16. Δεν νοείται, για εμάς, συνταγματική αναθεώρηση, η οποία δεν αντιμετωπίζει το ζήτημα της δυνατότητας ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων στη χώρα μας», είπε ο κ. Μητσοτάκης πρόσφατα.

Ωστόσο, προτάσεις για την αλλαγή του Συντάγματος έχουν ήδη κατατεθεί από το 2016.

Ποιες είναι οι προτάσεις των κομμάτων

ΣΥΡΙΖΑ

1ον) Αρχιτεκτονική του πολιτεύματος

  • Συνταγματική καθιέρωση απλής αναλογικής.
  • Πρωθυπουργός να ορίζεται αποκλειστικά μόνο εν ενεργεία βουλευτής (με εξαίρεση τους υπηρεσιακούς).
  • Εποικοδομητική ψήφος δυσπιστίας που θα συνοδεύεται από πρόταση για νέο πρωθυπουργό.
  • Εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας από τον λαό - εάν δεν εκλεγεί σε δύο διαδοχικές ψηφοφορίες από τη Βουλή.
  • Κάθε βουλευτής να μπορεί να εκλέγεται μόνο για δύο συνεχόμενες κοινοβουλευτικές περιόδους.

2ον) Ενίσχυση των θεσμών άμεσης δημοκρατίας

  • Υποχρέωση κύρωσης με δημοψήφισμα οποιασδήποτε συνθήκης μεταβιβάζει κυριαρχικές αρμοδιότητες του κράτους.
  • Δυνατότητα διενέργειας δημοψηφίσματος με λαϊκή πρωτοβουλία και συλλογή άνω των 500.000 υπογραφών για εθνικά θέματα και με συλλογή άνω του 1 εκατομμυρίου υπογραφών για ψηφισμένο νόμο (εξαιρούνται νόμοι που αφορούν τα δημοσιονομικά).

3ον) Ενίσχυση του κράτους δικαίου

  • Κατάργηση βουλευτικής ασυλίας.
  • Ριζική αναδιάρθρωση διάταξης περί ευθύνης υπουργών.
  • Θεσμοθέτηση ενός ειδικού γνωμοδοτικού οργάνου, αποτελούμενου αποκλειστικά από δικαστές των ανώτατων δικαστηρίων, για τον συνταγματικό έλεγχο.
  • Οι Ανεξάρτητες Αρχές (ΕΣΡ, Συνήγορος του Πολίτη, Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών - ΑΔΑΕ κ.ά.) να συγκροτούνται με μικρότερες πλειοψηφίες σε περίπτωση που τα 4/5 δεν συγκεντρωθούν σε συγκεκριμένη προθεσμία.

4ον) Σχέσεις Κράτους - Εκκλησίας

  • Ρητή κατοχύρωση της θρησκευτικής ουδετερότητας του κράτους, με διατήρηση ωστόσο (για ιστορικούς και πρακτικούς λόγους) της αναγνώρισης της Ορθοδοξίας ως κρατούσας θρησκείας.
  • Κατοχύρωση της υποχρεωτικότητας του πολιτικού όρκου.

5ον) Κοινωνικά δικαιώματα

  • Ρητή απαγόρευση άρσης του δημόσιου ελέγχου των αγαθών του νερού και της ηλεκτρικής ενέργειας.
  • Σαφής και αποτελεσματική κατοχύρωση των συλλογικών διαπραγματεύσεων ως του μοναδικού μέσου για τον προσδιορισμό του μισθού. Συνταγματική κατοχύρωση της υποχρεωτικότητας της διαιτησίας.

Νέα Δημοκρατία

Η Ν.Δ. είχε γνωστοποιήσει κάποιες γενικές θέσεις για τη συνταγματική αναθεώρηση και αυτή από τον Ιούνιο του 2016. Ωστόσο, ο κ. Μητσοτάκης έχει δηλώσει πως δεν πρόκειται να συμμετάσχουν σε οποιαδήποτε συζήτηση αν δεν αναθεωρηθεί εκ βάθρων το άρθρο 16 του Συντάγματος, αν δεν επιτραπεί δηλαδή η δημιουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων στη χώρα.

Οι προτάσεις της Ν.Δ.:

  • 1. Διασφάλιση της προβλεπόμενης από το Σύνταγμα θητείας της Βουλής, με κατάργηση της δυνατότητας προσχηματικών πολιτικών ελιγμών που κατατείνουν στην πρόωρη διάλυσή της. Για περαιτέρω ενίσχυση της κυβερνητικής σταθερότητας προτείνεται πενταετής θητεία.
  • 2. Αναβάθμιση του Κοινοβουλίου με εκσυγχρονισμό των νομοθετικών και ελεγκτικών διαδικασιών του και ενίσχυση του ρόλου των κοινοβουλευτικών μειοψηφιών.
  • 3. Δραστική περιστολή της δικαστικής προστασίας πολιτικών προσώπων, με την αφαίρεση δικαστικών αρμοδιοτήτων από τη Βουλή και την κατάργηση του άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών. Η βουλευτική ασυλία καλύπτει μόνο πολιτική δραστηριότητα των βουλευτών.
  • 4. Επέκταση των αρμοδιοτήτων του Προέδρου της Δημοκρατίας, χωρίς να αλλάζει ο τρόπος εκλογής του και χωρίς η εκλογή του να σχετίζεται με τη διάλυση της Βουλής.
  • 5. Αναπτυξιακή ώθηση με κίνητρα για την προσέλκυση επενδύσεων, με ασφαλές φορολογικό και ασφαλιστικό περιβάλλον. Περαιτέρω προστασία της ιδιοκτησίας.
  • 6. Ενίσχυση της λειτουργικής και προσωπικής ανεξαρτησίας των δικαστών.
  • 7. Κατάργηση του μονοπωλίου της Ανώτατης Δημόσιας Εκπαίδευσης (άρθρο 16).
  • 8. Απλούστερη διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος.
  • 9. Κατάργηση περιττών και γραφειοκρατικών διατάξεων που δεν συνεισφέρουν στην ευκρίνεια ενός σύγχρονου Συντάγματος.

Κίνημα Αλλαγής

Με έμφαση στο να γίνει το Σύνταγμα πιο λειτουργικό, ορθολογικό και ανθεκτικό, το Κίνημα Αλλαγής προτείνει:

  • Καθιέρωση σταθερού εκλογικού κύκλου: η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας δεν θα μπορεί να αποτελεί πρόσχημα για πρόωρες εκλογές. Διάλυση της Βουλής και πρόωρη προσφυγή σε εκλογές από την κυβέρνηση, όταν επικαλείται την ανάγκη αντιμετώπισης «εθνικού θέματος εξαιρετικής σημασίας», να αποφασίζεται από τη Βουλή με πλειοψηφία 3/5, ώστε «να είναι πιο δύσκολη η κατάχρηση του συγκεκριμένου άρθρου».
  • Κατάργηση προνομίων του πολιτικού συστήματος: αλλαγές στο άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών και αναθεώρηση του άρθρου 62 περί ασυλίας βουλευτών.
  • Ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης: θα αποτρέπονται κυβερνητικές παρεμβάσεις στην επιλογή της ηγεσίας της. Ενδυνάμωση των Ανεξάρτητων Αρχών.
  • Εμπέδωση της διαφάνειας στη χρηματοδότηση των κομμάτων: ουσιαστικός έλεγχος στην οικονομική τους διαχείριση.
  • Ιδρυση «μη κρατικών πανεπιστημίων» με αναθεώρηση του άρθρου 16.
  • Αλλαγή της διαδικασίας αναθεώρησης του Συντάγματος.
  • Πλήρης διαχωρισμός Κράτους - Εκκλησίας.

Επισημαίνεται ότι η ΔΗΜ.ΑΡ. συμπλέει με τις απόψεις του ΚΙΝ.ΑΛΛ., καθώς συμπράττει μαζί του. Το ίδιο συνέβαινε και με το Ποτάμι όσο ήταν μαζί με το ΚΙΝ.ΑΛΛ., αλλά όχι πλέον.

ΚΚΕ

Το Κομμουνιστικό Κόμμα έχει εκφράσει τις θέσεις του ήδη από το 2006, ενώ το 2016 που τέθηκε εκ νέου το ζήτημα από τον πρωθυπουργό είχε δηλώσει: «Με τις προτάσεις της η κυβέρνηση επιδιώκει να ανοίξει νέο γύρο παζαριών με τα άλλα κόμματα, με στόχο τη σταθερότητα στην ανεμπόδιστη εφαρμογή της αντιλαϊκής πολιτικής της, την παραπέρα θωράκιση του αστικού πολιτικού συστήματος, για να υπηρετεί αποδοτικότερα τις ανάγκες του μεγάλου κεφαλαίου... Την ώρα που αυτοί θα συζητάνε και θα διαβουλεύονται, κοροϊδεύοντας τον ελληνικό λαό, εμείς θα συζητάμε για τον δρόμο ανάπτυξης που πρέπει να ακολουθήσει η χώρα, για τις αναγκαίες συνολικές ανατροπές, για την ικανοποίηση όλων των σύγχρονων λαϊκών αναγκών».

Ωστόσο, οι προτάσεις του ΚΚΕ από το 2006 έγκεινται στα εξής:

● Κατάργηση της ερμηνευτικής δήλωσης του άρθρου 80 του Συντάγματος βάσει της οποίας ρυθμίστηκε η συμμετοχή της χώρας μας στην ΟΝΕ και τη ζώνη του ευρώ.

● Πλήρης διαχωρισμός Κράτους - Εκκλησίας.

● Απαγόρευση της διέλευσης και της στάθμευσης ξένων στρατιωτικών δυνάμεων στη χώρα.

● Πάγια συνταγματική κατοχύρωση της απλής αναλογικής.

● Διεύρυνση του δικαιώματος της απεργίας, καθώς και απαγόρευση της ανταπεργίας, της πολιτικής επιστράτευσης και της δημιουργίας απεργοσπαστικών μηχανισμών.

● Πλήρης διασφάλιση του ενιαίου και δημόσιου χαρακτήρα της Παιδείας, με σαφή απαγόρευση λειτουργίας ιδιωτικών πανεπιστημίων.

● Κατάργηση της θανατικής ποινής.

● Κατάργηση του άρθρου που ορίζει ως επικρατούσα θρησκεία την ορθόδοξη χριστιανική. Κατάργηση του θρησκευτικού όρκου.

● Τερματισμός του διορισμού της ηγεσίας των ανώτατων δικαστικών αρχών από την εκάστοτε κυβέρνηση.

Η ηλεκτρονική διαβούλευση και τα συμπεράσματα της Επιτροπής Διαλόγου

Ο Αλέξης Τσίπρας, ήδη από το 2016, έδωσε έμφαση στη συμμετοχή της κοινωνίας στη διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης, γεγονός που τότε είχε επικριθεί έντονα από την αντιπολίτευση ως κάτι μη συνταγματικά προβλεπόμενο. Ωστόσο, πραγματοποιήθηκε ηλεκτρονική διαβούλευση για τη συνταγματική αναθεώρηση, κάτι που έγινε για πρώτη φορά στη χώρα!

Για πρώτη φορά, και παρά τις αντιδράσεις, οι πολίτες (ατομικά, φορείς, κινήματα, συλλογικότητες κ.ά.) μπορούσαν να καταθέσουν τις απόψεις τους (επιστημονικές ή μη) όσον αφορά αλλαγές στο Σύνταγμα της χώρας. Η όλη διαδικασία ολοκληρώθηκε μέσω της Επιτροπής Διαλόγου για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, με πρόεδρο τον κοσμήτορα της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών στο ΕΚΠΑ Μιχάλη Σπουρδαλάκη και μέλη από τον ακαδημαϊκό και επιχειρηματικό χώρο καθώς και την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Οι άξονες για την ηλεκτρονική διαβούλευση, στην οποία πήραν μέρος χιλιάδες πολίτες, ήταν ποικίλοι: αρχιτεκτονική του πολιτεύματος, ενίσχυση των θεσμών άμεσης δημοκρατίας, σχέσεις Κράτους - Εκκλησίας, κοινωνικά δικαιώματα κ.ά., με επιμέρους υπο-άξονες στην κάθε κατηγορία.

Ανοιχτός διάλογος

Τα αποτελέσματα έχουν ήδη δοθεί στη Βουλή και στον πρωθυπουργό. «Πλέον το έργο της Επιτροπής Διαλόγου για τη Συνταγματική Αναθεώρηση έχει ολοκληρωθεί», μας λέει ο κ. Σπουρδαλάκης. «Η αποστολή της Επιτροπής ήταν να συλλέξει τις απόψεις του ίδιου του λαού ως υποκειμένου της δημοκρατίας. Με σοβαρότητα, συστηματικότητα, πλουραλισμό και ελευθερία και μακριά από λογικές δημοψηφισματικού χαρακτήρα και σχολίων τύπου facebook. Αυτό τελικά το καταφέραμε. Ελπίζω, ως πρόεδρος της Επιτροπής αλλά και προσωπικά, στο τέλος αυτής της διαδρομής, να προκύψει ένα κεκτημένο διαλόγου που να αξιοποιηθεί στην αναθεωρητική διαδικασία».

«Αυτό που φάνηκε ξεκάθαρα είναι πως οι πολίτες ενδιαφέρονται για τον καταστατικό χάρτη της χώρας, αρκεί ο διάλογος να είναι χωρίς προσημειώσεις, ανοιχτός και όχι πατροναρισμένος», εξηγεί. Αυτό ακριβώς συνέβη με την ηλεκτρονική διαβούλευση. «Είναι επίσης σημαντικό να πούμε πως τα πρώτα συμπεράσματα δείχνουν μια ευαισθησία των πολιτών για τα κοινωνικά δικαιώματα, για την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων και των πηγών ενέργειας, για τη διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα θεσμών όπως μουσεία, βιβλιοθήκες κ.ά., καθώς και την ανάγκη δημιουργίας φορέων πρόνοιας και προστασίας των κοινωνικών δικαιωμάτων. Αυτό θα ήταν πιθανά ένας κοινός τόπος για να κινηθούν τα κόμματα, ακόμα και εν μέσω της έντονης πόλωσης που υπάρχει».

Τα εμπόδια

Ο ίδιος ωστόσο θέτει ορισμένα ερωτήματα για τη συνέχιση της διαδικασίας, σε κοινοβουλευτικό, πλέον, επίπεδο: «Θα έπρεπε να αναρωτηθούμε αν είναι πράγματι τώρα η κατάλληλη στιγμή, αν οι πολιτικές συνθήκες είναι οι πλέον κατάλληλες για να προχωρήσει το θέμα της αναθεώρησης του Συντάγματος. Υπάρχει μεγάλη πόλωση, ο κ. Μητσοτάκης το έχει δηλώσει ρητά πως δεν πρόκειται να συμμετάσχει η Ν.Δ. αν δεν αλλάξει το άρθρο 16 περί ιδιωτικών πανεπιστημίων, οπότε είναι δύσκολο, καθώς για να προχωρήσει η διαδικασία θα πρέπει να βρεθούν εκείνες οι διατάξεις-κλειδιά που συγκεντρώνουν τη μέγιστη δυνατή συναίνεση. Τα όσα πρότειναν οι ίδιοι οι πολίτες και ανέφερα ήδη ίσως να είναι μια καλή αρχή, ίσως να μπορούν να δημιουργήσουν έναν κοινό τόπο συζήτησης των κομμάτων. Αρκεί βέβαια, όλα τα κόμματα να θελήσουν να συμμετάσχουν».

«Επιπλέον, πρέπει να συμφωνήσουν σε ποιο πνεύμα θα γίνει η όποια συζήτηση. Για παράδειγμα, ενώ υπάρχει μια φαινομενική συμφωνία για την αλλαγή της διάταξης περί ευθύνης υπουργών, στο με τι αυτή θα αντικατασταθεί υπάρχουν έντονες διαφωνίες. Οπως και στο αν θα πρέπει ή όχι να πηγαίνουμε σε εκλογές στην περίπτωση μη εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας, αλλά και διαφωνίες για διατάξεις που αφορούν τα κοινωνικά δικαιώματα. Σε όλα αυτά οι διαφορές μεταξύ των κομμάτων είναι μεγάλες και δεν φαίνεται να συγκλίνουν σε κοινά συμπεράσματα, όπως απαιτείται για να ξεκινήσει στη Βουλή μια αποτελεσματική συζήτηση περί συνταγματικής αναθεώρησης».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΒΟΥΛΗ
Απορρίφθηκαν οι ενστάσεις αντισυνταγματικότητας για το αντιεκπαιδευτικό νομοσχέδιο [ Live ]
Εν μέσω κινητοποιήσεων συζητείται το σχέδιο νόμου για τον περιορισμό της πρόσβασης στα ΑΕΙ, την απόσυρση του οποίου έχει ζητήσει σχεδόν όλη αντιπολίτευση και η εκπαιδευτική κοινότητα. Σειρά δράσεων σήμερα στη...
Απορρίφθηκαν οι ενστάσεις αντισυνταγματικότητας για το αντιεκπαιδευτικό νομοσχέδιο [ Live ]
ΒΟΥΛΗ
Με ευρεία πλειοψηφία η νέα Πρόεδρος της Δημοκρατίας
Η πρόταση του πρωθυπουργού βρίσκει σύμφωνους ΣΥΡΙΖΑ και ΚΙΝ.ΑΛΛ. ● Η Κατερίνα Σακελλαροπούλου αναμένεται να εκλεγεί στο ύπατο αξίωμα της χώρας την Τετάρτη 22 Ιανουαρίου, στην Ολομέλεια της Βουλής,...
Με ευρεία πλειοψηφία η νέα Πρόεδρος της Δημοκρατίας
ΒΟΥΛΗ
Παράταση των εργασιών για την αναθεώρηση του Συντάγματος
Οι βουλευτές μέλη της Επιτροπής συμφώνησαν με τη σχετική πρόταση του προέδρου Ευριπίδη Στυλιανίδη να δοθεί λίγος ακόμα χρόνος για την καλύτερη επεξεργασία των αναθεωρητέων προτάσεων των κομμάτων.
Παράταση των εργασιών για την αναθεώρηση του Συντάγματος
ΒΟΥΛΗ
Απλή αναλογική και ψήφος στους απόδημους
Δύο κορυφαία ζητήματα που σχετίζονται με τη λειτουργία της Βουλής και της κυβέρνησης απασχόλησαν την επιτροπή αναθεώρησης του Συντάγματος. Δεν γεφυρώθηκε το χάσμα μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και Ν.Δ. που επέμειναν στις...
Απλή αναλογική και ψήφος στους απόδημους

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας