• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.8°C / 27.4°C
    1 BF
    52%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    21°C 17.5°C / 23.3°C
    1 BF
    72%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    20°C 18.0°C / 21.5°C
    1 BF
    68%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    1 BF
    88%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    0 BF
    94%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    20°C 18.0°C / 20.8°C
    2 BF
    78%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 15.4°C / 17.2°C
    2 BF
    72%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.6°C / 20.7°C
    1 BF
    74%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.8°C / 26.1°C
    2 BF
    59%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 15.9°C / 21.9°C
    1 BF
    68%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.5°C / 26.8°C
    2 BF
    53%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    27°C 21.6°C / 26.8°C
    2 BF
    67%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.9°C / 19.9°C
    2 BF
    76%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    0 BF
    72%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.4°C / 23.4°C
    2 BF
    51%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 19.8°C / 24.9°C
    3 BF
    85%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.0°C / 27.6°C
    3 BF
    57%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 16.3°C / 21.0°C
    2 BF
    76%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 18.7°C / 21.5°C
    1 BF
    82%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.8°C / 15.8°C
    1 BF
    86%

Τα ονόματα των PriceWater-HouseCoopers, Deloitte, KPMG και Ernst & Young μπορεί να μη λένε πολλά στο ευρύ κοινό, αλλά στη διεθνή αγορά είναι γνωστά ως Big Four (Οι Μεγάλες Τέσσερις) και έχουν τη δύναμη να καθορίζουν τη μελλοντική πορεία των μεγα-εταιρειών

EPA / KATIA CHRISTODOULOU

Οι αθέατοι παίκτες στη σκιώδη οικονομία

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Στην πυκνή ζούγκλα της διεθνούς «ελεύθερης αγοράς» και του «ανταγωνισμού», εκτός από τα μεγαθήρια του χρηματοπιστωτικού τομέα και τους περίφημους (κακόφημους) Οίκους Αξιολόγησης (Μοody’s, Standard and Poor’s και Fitch), ενδημούν και διάφορα άλλα είδη του οικονομικού βασιλείου, λιγότερο ορατά αλλά το ίδιο τοξικά και επικίνδυνα για το δημόσιο συμφέρον.

«Τα νομικά γραφεία, όπως και οι ορκωτοί ελεγκτές, τα γραφεία συμβούλων και οι επικοινωνιολόγοι είναι για τη σκιώδη οικονομία ό,τι είναι και οι δεύτεροι ρόλοι στο Χόλιγουντ δίπλα στους μεγάλους σταρ: πρόκειται για αναγκαίους μηχανισμούς, με γερή δομή, οι οποίοι είναι πλήρως ενσωματωμένοι στο συγκεκριμένο κατεστημένο [των επιχειρήσεων], ακόμα και στην ίδια του την ελίτ».

Ετσι περιγράφει ο γνωστός Γάλλος δημοσιογράφος Μαρκ Ρος τον ρόλο τους στη συστηματική προσπάθεια των επιχειρηματικών κολοσσών να αποφύγουν τη φορολογία και να αυξήσουν θεαματικά την κερδοφορία τους.

Το θέμα επανήλθε στην επικαιρότητα με αφορμή την υπόθεση δίωξης εις βάρος της τέως γενικής γραμματέως Δημοσίων Εσόδων, Κατερίνας Σαββαΐδου, για την εμπλοκή της στο «πάγωμα» προστίμου στην εταιρεία Gennet.

Στην υπόθεση, όπως έχει δείξει η «Εφ.Συν.», υπάρχουν δεδομένα με οσμή σύγκρουσης συμφερόντων για την ίδια, η οποία προϋπήρξε υψηλόβαθμο στέλεχος της PriceWaterHouseCoopers. Αρμόδια να απαντήσει είναι η ελληνική Δικαιοσύνη, όμως αντίστοιχα φαινόμενα είναι καθημερινά σε διεθνές επίπεδο.

Τα ονόματα των PriceWater-HouseCoopers, Deloitte, KPMG και Ernst & Young μπορεί να μη λένε πολλά στο ευρύ κοινό, αλλά στη διεθνή αγορά είναι γνωστά ως Big Four (Οι Μεγάλες Τέσσερις) και έχουν τη δύναμη να καθορίζουν σε κάποιο βαθμό τη μελλοντική πορεία των μεγα-εταιρειών.

Και αυτό γιατί έχουν την ευθύνη για τις οικονομικές καταστάσεις της επιχείρησης που ελέγχουν, επαληθεύουν τους ισολογισμούς της, αξιολογούν τις προοπτικές αναφορικά με τα κέρδη ή τα μερίδια αγορών, ετοιμάζουν τα έγγραφα που απαιτούνται από τις χρηματιστηριακές ή εποπτικές αρχές των κρατών και συμπληρώνουν τη φορολογική της δήλωση.

Στην παρούσα χρηματοπιστωτική κρίση σε πολλές περιπτώσεις οι ελεγκτικές αυτές εταιρείες, όπως λέει ο Ρος, «αγνόησαν τα παραπτώματα των πελατών τους και δεν ενημέρωσαν τις αρχές για τις ενδεχόμενες υποψίες τους».

Προσθέτει δε ότι η ποιότητα του ελέγχου πλήττεται αντικειμενικά από το φαινόμενο του γιγαντισμού των πολυεθνικών επιχειρήσεων, ενώ και οι αμοιβές των ελεγκτών δεν είναι υψηλές, καθώς «ο έλεγχος χρησιμεύει ως δέλεαρ για να εξασφαλίσουν οι Big Four αναθέσεις παροχής συμβουλών σε φορολογικά θέματα που είναι πιο προσοδοφόροι».

Εδώ, βέβαια, προκύπτει και η σύγκρουση συμφερόντων, αφού ο ελεγκτής γίνεται ουσιαστικά και σύμβουλος φοροδιαφυγής. Σε τι άλλο συνίσταται αυτή η σύγκρουση; Στο ότι μαζί με τις πολυεθνικές, οι Big Four χρηματοδοτούν το Σώμα Διεθνών Λογιστικών Προτύπων, δηλαδή μία από τις πιο αθέατες ενώσεις, στην οποία οι Αρχές παραχώρησαν ένα σημαντικό προνόμιο: να ορίζει τους διεθνείς λογιστικούς κανόνες. Με άλλα λόγια, έβαλαν τον λύκο να φυλάει τα πρόβατα.

Σ’ αυτό το παιχνίδι καθοριστικό ρόλο παίζουν και τα «γραφεία συμβούλων», τα οποία σε αντίθεση με τους ελεγκτικούς οίκους δεν έχουν αστική ή ποινική ευθύνη. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα η McKinsey, η οποία ειδικεύεται σε πώληση τεχνογνωσίας σε Δημόσιο και Επιχειρήσεις σε θέματα στρατηγικής και αναδιοργάνωσης.

Μείωση κόστους, διαρκείς απολύσεις και τεχνολογική βελτίωση είναι τα μέσα που χρησιμοποιεί, μαζί με ευρύ δίκτυο επιρροής και αλληλοβοήθειας, στο οποίο συμμετέχουν πρώην εργαζόμενοί της που πέρασαν στον δημόσιο τομέα, στις επιχειρήσεις ή στο συνεταιριστικό κίνημα.

Αυτοί οι «πρώην» είναι ευεπίφοροι στο να υποχωρούν στην πίεση της McKinsey, όταν πρόκειται να διενεργήσουν αναδιοργάνωση μιας εταιρείας ή έλεγχο στις οικονομικές της καταστάσεις. Το φαινόμενο δηλαδή της «περιστρεφόμενης πόρτας» (revolving door), για το οποίο γράψαμε επανειλημμένα.

Τα δικηγορικά γραφεία

Τρίτη κορυφή του «αθέατου τριγώνου» αποτελούν τα μεγάλα δικηγορικά γραφεία, με τους επίλεκτους και διαπρεπείς δικηγόρους, οι οποίοι είναι σπεσιαλίστες στο να ανακαλύπτουν τα κενά και τις τρύπες της νομοθεσίας, προσφέροντας στους πελάτες τους (κυρίως πολυεθνικές) τη δυνατότητα να πληρώνουν τους κατά το δυνατόν λιγότερους φόρους.

Ετσι, επιχειρηματικοί κολοσσοί σχεδόν δεν πληρώνουν φόρους στις χώρες προέλευσής τους. «Αυτό εξηγεί» λέει ο Ρος «γιατί οι είκοσι μεγαλύτερες βρετανικές εταιρείες έχουν περισσότερες από χίλιες εταιρείες-κελύφη σκορπισμένες στις υπεράκτιες ζώνες».

Η σημερινή διευθύντρια του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, ειδική του δικαίου των επιχειρήσεων, διηύθυνε από το 1999 μέχρι το 2004 το φημισμένο αμερικανικό δικηγορικό γραφείο Baker McKenzie, ασχολούμενη με τις συγχωνεύσεις-εξαγορές και τις επιχειρηματικές συναλλαγές. Τώρα, η ίδια, από τη νέα της επίσης χρυσοπληρωμένη θέση, κανοναρχεί για τα διεθνή οικονομικά, τις επιχειρήσεις, τις επενδύσεις και, φυσικά, το χρέος.

Τελευταίοι, αλλά όχι λιγότερο σημαντικοί, είναι οι επικοινωνιολόγοι, οι οποίοι επιφορτίζονται με το καθήκον να «εξειδικεύουν» στο κοινό τις επιλογές του χρηματοπιστωτικού τομέα και των επιχειρήσεων και να εξωραΐζουν τις στρεβλώσεις και τις παρανομίες που γίνονται στην γκρίζα ζώνη της σκιώδους οικονομίας.

Από κοντά και οι οικονομικοί συντάκτες μεγάλων ΜΜΕ, οι οποίοι, είτε λόγω τύφλωσης και ιδεολογικής πίστης στις δυνατότητες της ελεύθερης αγοράς είτε λόγω πιο ταπεινών κινήτρων, απέτυχαν να επισημάνουν στην πρόσφατη κρίση τη σχέση μεταξύ των υπερβολικά σύνθετων χρηματοοικονομικών προϊόντων και της κερδοσκοπίας, αλλά και τους κινδύνους από την υπερβολική ανάληψη κινδύνων εκ μέρους των τραπεζών και των επενδυτικών οίκων.

Η περίοδος αυτή, όπως έχουν επισημάνει πολλοί αναλυτές, συνέπεσε με μια οικονομική συγκυρία άνθησης του οικονομικού Τύπου, χάρη σ’ ένα μοντέλο ανάπτυξης διεθνώς που στηριζόταν στην κατανάλωση, στα δάνεια, στις τράπεζες και στην αγορά ακινήτων, θέματα που έφερναν σημαντικά έσοδα από διαφήμιση στα ΜΜΕ. Και ο νοών νοείτω.

  

 

 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Χρειάζεστε επιμήκυνση του χρέους και δημόσιες επενδυτικές τράπεζες»
Η καθηγήτρια Οικονομικών Στ. Γκρίφιθ-Τζόουνς υποστηρίζει ότι «οι προσπάθειες ρύθμισης του χρηματοπιστωτικού τομέα υποσκάπτονται από τα μεγάλα συμφέροντα» και επισημαίνει τον ρόλο των δημόσιων επενδυτικών...
«Χρειάζεστε επιμήκυνση του χρέους και δημόσιες επενδυτικές τράπεζες»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Πρέπει να υπάρξει ευρεία αναδιανομή πλούτου στην Ευρώπη»
Ευρωβουλευτής του Πράσινου Κόμματος ο Σβεν Γκίγκολντ εξηγεί στην «Εφ.Συν» τις μετατοπίσεις στο πολιτικό σκηνικό συνολικά της Γερμανίας, εξαιτίας των οποίων οι Πράσινοι ενισχύονται εντυπωσιακά διεκδικώντας τη...
«Πρέπει να υπάρξει ευρεία αναδιανομή πλούτου στην Ευρώπη»
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Με το μάτι στα Δυτικά Βαλκάνια
Ενώ ο διεθνής παράγοντας συνεχίζει να ασκεί πιέσεις για να προχωρήσει η ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ, ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς, σε συναντήσεις με τους ομολόγους του από το Μαυροβούνιο και την ΠΓΔΜ,...
Με το μάτι στα Δυτικά Βαλκάνια
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Η τρύπα στα έσοδα φέρνει φοροελέγχους
Σαφάρι φορολογικών ελέγχων σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς της χώρας και σε νησιά ξεκινά η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) προκειμένου να «θρέψει» τις εισπράξεις οι οποίες στο τετράμηνο υστερούν...
Η τρύπα στα έσοδα φέρνει φοροελέγχους
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Ζούμε την ανοσοποίηση της οικονομίας έναντι της δημοκρατίας»
Ο Βόλφγκανγκ Στρεκ μιλάει στην «Εφ.Συν.» για το νέο του βιβλίο, στο οποίο ιχνηλατεί τις μεταμορφώσεις του καπιταλιστικού κράτους, από εκείνο που μπορεί και συλλέγει φόρους για να εκπληρώνει την κοινωνική του...
«Ζούμε την ανοσοποίηση της οικονομίας έναντι της δημοκρατίας»
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Απομακρύνεται το σενάριο συμφωνίας με το ΔΝΤ
Η βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους εξαρτάται πλέον από την κατάληξη της διαφωνίας μεταξύ Ευρώπης και ΔΝΤ. Ισχυρίζεται ότι θα χρειαστούν και άλλες μεταρρυθμίσεις, ειδικά στο ασφαλιστικό και στο φορολογικό...
Απομακρύνεται το σενάριο συμφωνίας με το ΔΝΤ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας