• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 24.3°C / 28.5°C
    3 BF
    60%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 24.1°C / 27.8°C
    3 BF
    73%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    30°C 28.3°C / 29.9°C
    3 BF
    49%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    3 BF
    30%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 21.9°C
    0 BF
    94%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    26°C 23.5°C / 29.0°C
    1 BF
    65%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.4°C / 25.4°C
    2 BF
    41%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.8°C / 26.8°C
    1 BF
    48%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.4°C / 25.8°C
    1 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 25.1°C / 26.9°C
    3 BF
    57%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.4°C / 24.9°C
    3 BF
    69%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 22.3°C / 25.7°C
    0 BF
    69%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    3 BF
    74%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.0°C / 24.9°C
    4 BF
    65%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    28°C 24.5°C / 28.3°C
    2 BF
    53%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.8°C / 26.0°C
    4 BF
    49%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 24.5°C / 27.8°C
    2 BF
    48%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.3°C / 24.9°C
    1 BF
    77%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.2°C / 25.7°C
    2 BF
    90%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.4°C / 21.4°C
    2 BF
    49%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η κομμουνίστρια δασκάλα, η μεγάλη λογοτέχνις

  • A-
  • A+
Πρώτη φορά στη δημοσιότητα ο φάκελός της στην Ασφάλεια στην «Εφ.Συν.» του Σαββατοκύριακου ● Ενα σημαντικό ιστορικό υλικό που συμπληρώνει και διευρύνει τις γνώσεις μας αναφορικά με το πώς αντιμετωπίστηκε η αριστερή και προοδευτική διανόηση στην Ελλάδα στα πέτρινα χρόνια της μεταβαρκιζιανής εποχής, της εποχής του Εμφυλίου και της μετεμφυλιακής περιόδου, στην εποχή της δικτατορίας.

Η Ελλη Αλεξίου δεν χρειάζεται συστάσεις. Κορυφαία λογοτέχνις, σπουδαία παιδαγωγός, πρωτοπόρος στους κοινωνικούς αγώνες, κομμουνίστρια. Στο ΚΚΕ την ενέταξε ο Νίκος Πλουμπίδης το 1928. Αγωνίστηκε μέσα από τις τάξεις του ΕΑΜ στην Κατοχή και μετά τον Εμφύλιο προσέφερε τα μέγιστα για τη μόρφωση των παιδιών του Εμφυλίου που βρέθηκαν στην πολιτική προσφυγιά. Γύρισε στην Ελλάδα στις αρχές της δεκαετίας του 1960, με ειδική άδεια του Κωνσταντίνου Καραμανλή, έδρασε μέσα από τις γραμμές της ΕΔΑ, αγωνίστηκε κατά της δικτατορίας και στη μεταπολίτευση συντάχθηκε με το ΚΚΕ. Εφυγε από τη ζωή στις 28-9-1988.

Η προσφορά της Ελλης Αλεξίου στα γράμματα είναι πολύπλευρη όχι μόνο μέσα από το έργο της αλλά και από τις γνώσεις που αποκόμισε ζώντας δίπλα στις μεγαλύτερες μορφές της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Αρκεί κανείς να αναλογιστεί ότι ως κουνιάδα του Νίκου Καζαντζάκη και αργότερα του Μάρκου Αυγέρη έζησε στο στενό περιβάλλον τους ενώ υπήρξε και αρραβωνιαστικιά του Κώστα Βάρναλη.

Ο φάκελος της Ελλης Αλεξίου στην Ασφάλεια συνιστά ένα σημαντικό ιστορικό υλικό που συμπληρώνει και διευρύνει τις γνώσεις μας αναφορικά με το πώς αντιμετωπίστηκε η αριστερή και προοδευτική διανόηση στην Ελλάδα στα πέτρινα χρόνια της μεταβαρκιζιανής εποχής, της εποχής του Εμφυλίου και της μετεμφυλιακής περιόδου, στην εποχή της δικτατορίας. Η δική της περίπτωση, μάλιστα, είναι ξεχωριστή καθώς κατηγορήθηκε και διώχθηκε για πράγματα για τα οποία δεν έφερε την παραμικρή ευθύνη, ενώ οι διώξεις εναντίον της με τον τρόπο που οργανώθηκαν και εκτελέστηκαν φανερώνουν το ανώμαλο και βάρβαρο καθεστώς που επιβλήθηκε στην Ελλάδα μετά την απελευθέρωση.

Αρκεί να αναφέρουμε ότι ενώ μετά τη Βάρκιζα έφυγε νόμιμα και με υποτροφία για σπουδές στο Παρίσι, για τις διωκτικές αρχές θεωρούνταν ότι είχε περάσει στην παρανομία όπως χιλιάδες άλλοι κομμουνιστές. Με αυτή την κατηγορία ασκήθηκε δίωξη εναντίον της στις αρχές της δεκαετίας του ’50, ενώ η αλήθεια των πραγμάτων αποκαταστάθηκε το 1966 όταν συνελήφθη και δικάστηκε.

Ολα αυτά τα στοιχεία, με πλήθος άλλων, παρουσιάζονται αναλυτικά και με όλα τα σχετικά ντοκουμέντα στην ειδική έκδοση για τον φάκελό της που θα κυκλοφορήσει μαζί με την «Εφ.Συν.» του Σαββατοκύριακου.

Στις σκοτεινές εκείνες περιόδους της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας η παρακολούθηση και φακελοποίηση των κομμουνιστών, αριστερών και προοδευτικών πολιτών βασικό πυλώνα της είχε τον έλεγχο της αλληλογραφίας τους. Από αυτόν τον κανόνα δεν θα μπορούσε να ξεφύγει η Αλεξίου. Η Ασφάλεια υπέκλεπτε το περιεχόμενο των γραμμάτων που έστελνε και λάμβανε και τοποθετούσε στον φάκελό της αντίγραφα εκείνων που θεωρούσε πολιτικά επιλήψιμα.

Στην έκδοση του φακέλου της συμπεριλάβαμε τα γράμματα που βρήκαμε σε αυτόν, ώστε ο αναγνώστης να έχει μια συνολική εικόνα του θέματος. Πρόκειται για γράμματα που συμβάλλουν με πληροφορίες για τη ζωή της Αλεξίου, ενώ ταυτόχρονα έχουν και φιλολογική αξία καθώς εμπεριέχουν απόψεις της για τα λογοτεχνικά πράγματα.

Τέλος, συμπεριλάβαμε στην έκδοση και φωτογραφίες της ίδιας και άλλων προσώπων που βρήκαμε στον φάκελό της.

Αυτό το μοναδικό υλικό αξίζει να διαβαστεί όχι μόνο γιατί συμπληρώνουμε τις γνώσεις μας για την Αλεξίου, αλλά και γιατί κατανοώντας μια εποχή κατανοούμε καλύτερα το έργο της στις κοινωνικές συνθήκες που δημιουργήθηκε.

Στιγμές από τη δικτατορία

Τον Σεπτέμβριο του 1968, ύστερα από εντολή του διαβόητου Ευάγγελου Μάλλιου, η Ασφάλεια προχώρησε σε δεύτερη έρευνα στο σπίτι που έμεναν ο Μάρκος Αυγέρης και η Ελλη Αλεξίου.

Η έρευνα προκλήθηκε -κι αυτό είναι το ενδιαφέρον στοιχείο- από καταγγελία πληροφοριοδότη των Αρχών ο οποίος βρισκόταν στο περιβάλλον της Ελλης Αλεξίου και του Μάρκου Αυγέρη. Ο πληροφοριοδότης γνωστοποίησε στην Ασφάλεια ότι τον Αύγουστο του ίδιου έτους που η Αλεξίου με τον Αυγέρη παραθέριζαν στα Νέα Παλάτια Αττικής (παραλία Μαρκόπουλου) άκουσε τον τελευταίο να λέει ότι «έχει αποκρύψει Αρχείον εις το διαμέρισμά του, το οποίον παρά τας έρευνας κατά την σύλληψίν του δεν ανευρέθη, διότι ‘‘για να βρεθή πρέπει να γκρεμίσουν το διαμέρισμα’’».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ο Μεταξάς, το «Οχι» και ο υπουργός της χούντας
Πώς ο διαπιστωτικός και παθητικός χαρακτήρας της γαλλικής φράσης “Alors, c’ est la guerre”, που είπε ο δικτάτορας στον Ιταλό πρέσβη τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940, μετατράπηκε στο μύθο του βροντερού...
Ο Μεταξάς, το «Οχι» και ο υπουργός της χούντας
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ο φάκελος της Μελίνας Μερκούρη στην Ασφάλεια
Ο φάκελος της Μελίνας Μερκούρη στην Ασφάλεια αποτελεί ένα πολύτιμο ιστορικό υλικό με αρκετές πληροφορίες που συμπληρώνουν τη βιογραφία της και τη δική μας γνώση γι’ αυτήν και το έργο της για την προσφορά της...
Ο φάκελος της Μελίνας Μερκούρη στην Ασφάλεια
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ενα αυταρχικό, αντικομμουνιστικό και μεσαιωνικό καθεστώς
Ηταν 4 Αυγούστου 1936, όταν ο πρωθυπουργός Ιωάννης Μεταξάς συγκάλεσε το υπουργικό συμβούλιο και ζήτησε από τους υπουργούς του να υπογράψουν δύο διατάγματα. Υπέγραψαν όλοι εκτός από δύο υπουργούς κι έναν...
Ενα αυταρχικό, αντικομμουνιστικό και μεσαιωνικό καθεστώς
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Η αντιδικτατορική δράση της οικογένειας Τσίπρα
Τι λένε τα αρχεία της Ασφάλειας της περιόδου της δικτατορίας για τη δράση του Παύλου Τσίπρα, πατέρα του πρωθυπουργού, και του θείου του, Ηρακλή Τσίπρα. Σε πολυσέλιδη αναφορά της Διοίκησης Χωροφυλακής Ηρακλείου...
Η αντιδικτατορική δράση της οικογένειας Τσίπρα
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ο Γ. Παπαδόπουλος εν δράσει
Σήμερα δημοσιεύουμε το δεύτερο μέρος της έκθεσης της Υπηρεσίας Εθνικής Ασφαλείας, που αφορά τη δράση χουντικών και φιλοχουντικών στοιχείων στη Θεσσαλονίκη, τη δραστηριότητα εκείνο το διάστημα του δικτάτορα και...
Ο Γ. Παπαδόπουλος εν δράσει
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Με όραμα και αγώνες ποτισμένους με αίμα
Η Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων (ΕΠΟΝ) υπήρξε η μεγαλύτερη, η πιο δημιουργική, η πλέον ηρωική και πιο ματοβαμμένη οργάνωση σε όλη την ιστορία του ελληνικού κινήματος νεολαίας. Ξεκίνησε ως πλατιά...
Με όραμα και αγώνες ποτισμένους με αίμα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας