Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Βαθαίνει η κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς στην Ελλάδα

Έρευνα της Public Issue για την «Εφ.Συν.»

EUROKINISSI / ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΛΛΙΑΡΑΣ

Βαθαίνει η κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς στην Ελλάδα

  • A-
  • A+

Συμπεράσματα με βάση την κοινωνική νομιμοποίηση επιλεγμένων θεσμών στην τελευταία οκταετία (2007-2014), σε μια πολιτική συγκυρία που παραμένει ιδιαίτερα βεβαρημένη λόγω της συνεχιζόμενης κρίσης που βιώνουμε

Ερευνα της Public Issue για την «Εφ.Συν.»

Το Μνημόνιο επιδείνωσε περαιτέρω την προϋπάρχουσα βαθύτατη κρίση απονομιμοποίησης των αντιπροσωπευτικών θεσμών και των Μέσων Ενημέρωσης. Ταυτόχρονα, η κοινωνική πόλωση που έχει δημιουργηθεί, αποτυπώνεται ευδιάκριτα στην παράλληλη αύξηση της κοινωνικής υποστήριξης, τόσο για τους κατασταλτικούς μηχανισμούς (στρατός, αστυνομία), όσο όμως και για τους θεσμούς της αδιαμεσολάβητης λαϊκής κυριαρχίας (λαός/πολίτες, κοινωνικά κινήματα).

Εφ.Συν.

Οι Δείκτες Εμπιστοσύνης στους Θεσμούς της Public Issue αποτελούν ένα σημαντικό επιστημονικό εργαλείο, για τη διαχρονική συγκριτική αξιολόγηση της κοινωνικής εμπιστοσύνης στους σημαντικότερους εγχώριους θεσμούς. Η εμπιστοσύνη που τρέφουν οι πολίτες στους θεσμούς της διακυβέρνησης, της οικονομίας και της κοινωνίας αποτελεί μια σημαντική παράμετρο της πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας μιας χώρας.

Χαρτογράφηση

Η μέτρηση της Public Issue, που καθιερώθηκε το 2007**, επαναλαμβάνεται και φέτος, για λογαριασμό της «Εφ.Συν.», σε μια πολιτική συγκυρία που παραμένει ιδιαίτερα βεβαρημένη. Λόγω της συνεχιζόμενης κρίσης που βιώνουμε, αποκτά εξαιρετική σημασία και γίνεται περισσότερο επίκαιρη παρά ποτέ. Οι (16) επιλεγμένοι θεσμοί, που διερευνώνται στη φετινή έρευνα (σε σύνολο 48 που περιελάμβανε η αρχική έρευνα), καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα της κοινωνικής ζωής: διακυβέρνηση, επιχειρήσεις, κοινωνία πολιτών και μέσα ενημέρωσης. Οι επιμέρους δείκτες που υπολογίζονται για κάθε θεσμό χωριστά, αποτελούν μια εξαιρετικά λεπτομερή χαρτογράφηση για τις επικρατούσες, σήμερα στην Ελλάδα, κοινωνικές αντιλήψεις απέναντι στους θεσμούς.

Η πρώιμη καθιέρωση της μέτρησης στην προ κρίσης εποχή (2007) μας παρέχει τη μοναδική δυνατότητα να αποτυπώσουμε τη διαχρονική εξέλιξη της κοινωνικής υποστήριξης στους θεσμούς, στην τελευταία οκταετία 2007-2014. Πρόκειται για την πλέον σημαντική περίοδο της ύστερης Μεταπολίτευσης. Εποχή παρακμής, που ακολούθησε την επίπλαστη κοινωνική ευφορία των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.

Δείκτες Εμπιστοσύνης (CI)

Ενα αντιπροσωπευτικό δείγμα Ελλήνων πολιτών αποτιμά, ποσοτικά, την εμπιστοσύνη που αισθάνεται για κάθε κοινωνικό θεσμό. Από τις απαντήσεις των ερωτηθέντων κατασκευάζεται ένας δείκτης εμπιστοσύνης (CI), για κάθε θεσμό χωριστά. Κάθε δείκτης προκύπτει με βάση τον λόγο θετικών/αρνητικών γνωμών για τον δεδομένο θεσμό, δηλαδή το ποσοστό των ατόμων που δηλώνουν ότι τον εμπιστεύονται προς το ποσοστό των ατόμων που δυσπιστούν απέναντί του. Κατά συνέπεια, τιμή 100 στον δείκτη εμπιστοσύνης, υποδηλώνει ότι υφίσταται απόλυτη ισοδυναμία θετικών και αρνητικών αντιλήψεων απέναντι στον θεσμό. Τιμή 200 στον δείκτη υποδηλώνει ότι ο αριθμός των πολιτών που εμπιστεύονται τον θεσμό είναι διπλάσιος από εκείνους που εκφράζουν δυσπιστία απέναντί του. Τέλος, τιμή 50 σημαίνει ότι οι αρνητικές εντυπώσεις είναι διπλάσιες από τις θετικές.

Εφ.Συν.

Οι επιπτώσεις της κρίσης

1. Το 2011, η κοινωνική εμπιστοσύνη στους αντιπροσωπευτικούς θεσμούς (Βουλή, κόμματα) έφτασε στο ναδίρ. Η ελάχιστη ανάκαμψη που παρατηρείται σήμερα (δυστυχώς δεν διατίθενται στοιχεία για τα έτη 2012-13), συντελέσθηκε το πιθανότερο μετά τις εκλογές του 2012. Η ολοκληρωτική έλλειψη εμπιστοσύνης παραμένει.

2. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας (ΠτΔ) παρέμενε, μέχρι το 2009, ο μόνος πολιτικός θεσμός που εμπιστεύονταν οι Ελληνες πολίτες. Ενδεχομένως, αυτό οφειλόταν και στο γεγονός ότι ο ΠτΔ δεν αναμειγνύεται ενεργά στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων. Στην εδραίωση αυτής της εικόνας είχε συντελέσει η αρχικά υψηλή αποδοχή τόσο του σημερινού Προέδρου Κ. Παπούλια όσο και του προηγούμενου Κ. Στεφανόπουλου. Ωστόσο, η μνημονιακή τετραετία δεν άφησε τελικά στο απυρόβλητο ούτε την προεδρία. Ο φετινός δείκτης αποκαλύπτει τη θεαματική συρρίκνωση της κοινωνικής εμπιστοσύνης και προς αυτόν τον θεσμό. Ο ΠτΔ χρεώνεται μερίδιο της πολιτικής ευθύνης για την κατάσταση της χώρας. Δυστυχώς, δεν διατίθενται στοιχεία για τα έτη 2010-2013, ώστε να μπορεί να περιγραφεί αναλυτικότερα η περιοδολόγηση αυτής της πτώσης.

3. Η ταυτόχρονη αύξηση της εμπιστοσύνης προς τον στρατό, την αστυνομία και την Εκκλησία, αλλά και τον λαό (τους πολίτες) καθώς και την κινηματική δράση είναι σαφείς ενδείξεις της ιδεολογικής πόλωσης (συντηρητικοποίηση/ριζοσπαστικοποίηση), που παράγει η κρίση.

Εντείνεται και η κρίση αξιοπιστίας των μέσων ενημέρωσης, την οποία θα παρουσιάσουμε τη Δευτέρα.

* Πολιτικός επιστήμονας Ph.D, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Public Issue. www.mavris.gr, www.publicissue.gr

** Οι σχετικές μετρήσεις του Ελληνικού Δείκτη Εμπιστοσύνης στους Θεσμούς (GICI), για τα έτη 2007-2009 είναι διαθέσιμες διαδικτυακά, στη διεύθυνση: http://www.publicissue.gr/category/pi/surveys/politics-and-elections/institutionsandpoliticalsystem/

 

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ: PUBLIC ISSUE (Α.Μ. ΕΣΡ: 8) 

Μέλος WAPOR, ESOMAR, ΣΕΔΕΑ, ΠΕΣΣ

ΑΝΑΘΕΣΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: Ποσοτική έρευνα, με τηλεφωνικές συνεντεύξεις στα νοικοκυριά των ερωτώμενων και χρήση δομημένου ερωτηματολογίου

ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: Γενικός πληθυσμός 18 ετών και άνω

ΠΕΡΙΟΧΗ: Πανελλαδική

ΔΕΙΓΜΑ: Το μέγεθος του δείγματος ανέρχεται σε 1.007 άτομα.

Χρησιμοποιήθηκε η τεχνική split sample.

Στο Α υποδείγμα μετρήθηκαν οι θεσμοί: Εφημερίδες, Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Τράπεζα της Ελλάδος, Αστυνομία, Βουλή, Τηλεόραση, Λαός (πολίτες) και Δικαιοσύνη.

Στο Β υποδείγμα μετρήθηκαν οι θεσμοί: Ραδιόφωνο, Εκκλησία, Τράπεζες, Στρατός, Πολιτικά Κόμματα, Διαδίκτυο, Κοινωνικά Κινήματα και ΕΥΠ.

ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: 13-20/10/2014

ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ: Ακολουθήθηκε η μέθοδος της πολυσταδιακής στρωματοποιημένης δειγματοληψίας

ΤΥΠΙΚΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ: Για τα αποτελέσματα της έρευνας και σε διάστημα εμπιστοσύνης 95%, το τυπικό σφάλμα υπολογίζεται σε +/- 3,2%

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΔΙΟΥ: Εργάστηκαν 22 ερευνητές και 2 επόπτες

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Λόγω στρογγυλοποίησης, ενδέχεται κάποιες κατανομές να μην αθροίζουν στο 100%.

Τα στοιχεία για τα έτη 2007-2013 προέρχονται από τη Βάση Ερευνών της Public Issue. Βλέπε αναλυτικότερα:

http://www.publicissue.gr.

Η ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Ζητείται έξοδος
Οι επίσημες καταγγελίες του κόμματος των ΑΝ.ΕΛΛ. περί απόπειρας εξαγοράς του βουλευτή Π. Χαϊκάλη δημιουργούν αχλύ σκανδάλου στο ήδη βεβαρημένο πολιτικό τοπίο, και οδηγούν την Ελληνική Δημοκρατία σε όλα όσα...
Ζητείται έξοδος
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Οι αξίες της κοινωνίας μας
Οι εννέα στους δέκα διαφωνούν με την άποψη ότι οι περισσότεροι άνθρωποι είναι άξιοι εμπιστοσύνης και οι εφτά στους δέκα δεν θα ήθελαν έναν τοξικομανή για γείτονά τους. Το 94% δίνει μεγάλη αξία στην οικογένεια,...
Οι αξίες της κοινωνίας μας
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Δέκα κάλπες για τρία ενδεχόμενα αδικήματα
«Μαραθώνια» αναμένεται η συζήτηση και η ψηφοφορία στη Βουλή για τη σύσταση προανακριτικής επιτροπής σε βάρος των δέκα πολιτικών προσώπων για το σκάνδαλο Novartis. Το κομματικά επιτελεία προετοιμάζονται για τη...
Δέκα κάλπες για τρία ενδεχόμενα αδικήματα
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Στη δημοσιότητα 2.500 φάκελοι πολιτικών φρονημάτων
Στην ιστορική απόφαση της άρσης του απορρήτου των φακέλων πολιτικών φρονημάτων που κρατούνταν από τις αστυνομικές αρχές για περίπου 2.500 άτομα του πολιτικού και οικονομικού βίου της χώρας προχώρησε χθες η...
Στη δημοσιότητα 2.500 φάκελοι πολιτικών φρονημάτων
Η ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Το περί δικαίου αίσθημα...
Θεμέλιος λίθος της Δημοκρατίας είναι η διάκριση των εξουσιών. Σε αυτή στηρίχτηκε και αναπτύχθηκε ο κοινοβουλευτισμός με όλα τα λάθη και τις παραλείψεις του, όμως αυτή η διάκριση επέτρεπε στους πολίτες να...
Το περί δικαίου αίσθημα...
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Τυφλή, αλλά στα αναδρομικά αλλήθωρη
Οι περικοπές που τους αφορούν είναι εκτροπή και μέγιστο θεσμικό ατόπημα, σύμφωνα με τις δικαστικές ενώσεις, όταν όμως πρόκειται για άλλους κλάδους κρίνουν συνταγματικές τις μνημονιακές επιλογές της κυβέρνησης.
Τυφλή, αλλά στα αναδρομικά αλλήθωρη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας