• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.3°C / 19.7°C
    2 BF
    80%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 12.6°C / 18.9°C
    2 BF
    70%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    17°C 14.5°C / 18.0°C
    3 BF
    66%
  • Ιωάννινα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    0 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    4 BF
    82%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.0°C / 16.8°C
    1 BF
    72%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 9.0°C / 11.4°C
    2 BF
    62%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.3°C / 17.6°C
    3 BF
    84%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 16.4°C / 19.1°C
    4 BF
    63%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 18.9°C
    5 BF
    68%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.4°C / 16.9°C
    4 BF
    88%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.8°C / 18.6°C
    4 BF
    71%
  • Κεφαλονιά
    Ασθενής ομίχλη
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    2 BF
    94%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 15.5°C
    0 BF
    71%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 15.1°C / 16.1°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 18.8°C
    0 BF
    75%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 16.5°C / 19.8°C
    3 BF
    47%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.3°C / 14.9°C
    2 BF
    78%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 12.7°C / 18.9°C
    2 BF
    61%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    2 BF
    75%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η βαθυστόχαστη «ματιά» του Κωνσταντίνου Τσουκαλά

  • A-
  • A+

Ποιες είναι οι επιπτώσεις της πανδημίας στη σύγχρονη πραγματικότητα; Πολλά και ενδιαφέροντα έχουν γραφεί έως τώρα και ασφαλώς ακόμη περισσότερα θα γραφούν στο μέλλον, διότι είναι αναμφισβήτητο ότι η πανδημία θα αποτελέσει ένα ορόσημο στην ιστορία του εικοστού αιώνα. Περίοπτη, δε, θέση ανάμεσα σε αυτά κατέχει αναμφίβολα ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο του Κωνσταντίνου Τσουκαλά, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Καστανιώτη, με τίτλο «Το πολιτικό στη σκιά της πανδημίας».

Ο συγγραφέας φυσικά δεν χρειάζεται συστάσεις. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους -διαχρονικά- διανοούμενους στη χώρα μας, με εξαιρετική ακαδημαϊκή πορεία και πλουσιότατο συγγραφικό έργο, το οποίο επηρέασε βαθιά ολόκληρες γενιές επιστημόνων (μεταξύ των οποίων και τον γράφοντα, παρότι διαφορετικού γνωστικού αντικειμένου). Ωστόσο το βιβλίο του αυτό δεν είναι όπως τα άλλα, ούτε ως προς τον όγκο ούτε ως προς τη γραφή. Είναι μια συνοπτική και εύληπτη παρέμβαση, με την οποία ο συγγραφέας απευθύνεται στο ευρύτερο αναγνωστικό κοινό, προκειμένου να μοιραστεί μαζί του τις αγωνίες και τις ανησυχίες του για το μέλλον του κόσμου μας μετά την πανδημία.

Για να το κάνει αυτό, όμως, ξεκινά από ορισμένες βασικές διαπιστώσεις ως προς το τι συνέθετε την προ πανδημίας «κανονικότητα», συνοψίζοντας επιγραμματικά τις σημαντικότερες θέσεις που έχει αναπτύξει με τα παλαιότερα βιβλία του, πρώτον ως προς την ιδεολογική επικυριαρχία των αγοραίων αντιλήψεων και, δεύτερον, ως προς την ανάδειξη πανίσχυρων διεθνών ιδιωτικών εξουσιών, που κινούνται ασύδοτα στην γκρίζα ζώνη μιας νέας υπερεθνικής οικονομικής πραγματικότητας, περιορίζοντας ξανά τα κράτη στον ρόλο του «νυκτοφύλακα» και του διαχειριστή μιας αλόγιστης και πολλαπλά καταστροφικής, τόσο για τον άνθρωπο όσο και για το περιβάλλον, «μεγέθυνσης» της οικονομίας.

Στη συνέχεια ο συγγραφέας διατυπώνει με ενάργεια τη βασική του θέση, σύμφωνα με την οποία η πανδημία αποτέλεσε μια απότομη και αναπάντεχη τομή μέσα στην καταθλιπτική και αδιατάρακτη συνέχεια της «κανονικότητας», η οποία όχι μόνον ταρακούνησε συθέμελα όλες τις αυτάρεσκες βεβαιότητες της προηγούμενης περιόδου αλλά και επανέφερε επιτακτικά στο προσκήνιο τον ρόλο της πολιτικής, ως της μόνης «αρμόδιας» για την επίλυση δυσχερών και ακανθωδών προβλημάτων που άπτονται της υγείας, της ζωής αλλά και της εν γένει κοινωνικής συμβίωσης.

Αυτή η επιστροφή της πολιτικής, βέβαια, δεν έγινε σε συνθήκες θερμοκηπίου αλλά υπό την πίεση μιας «κατάστασης ανάγκης», η αντιμετώπιση της οποίας συχνά προκάλεσε επιφυλάξεις και προβληματισμούς ως προς τις παρεμβάσεις της κρατικής εξουσίας.

Παρά ταύτα, όμως, η «επιστροφή της πολιτικής» είναι ένα γεγονός αναμφισβήτητο και κατά βάσιν θετικό, καθώς συνοδεύεται από την αναζωογόνηση και εν δυνάμει τον αναπροσανατολισμό του δημόσιου χώρου, ως εγγυητή τόσο της ατομικής ελευθερίας όσο και της κοινωνικής συνοχής. Αρκεί βέβαια η επιστροφή αυτή να μην αποδειχτεί πρόσκαιρη αλλά να σηματοδοτήσει μια διαρκή και ανθεκτική στον χρόνο αναοριοθέτηση των σχέσεων μεταξύ οικονομίας και πολιτικής, στην οποία προσβλέπει ο συγγραφέας, αναλύοντας διεισδυτικά τους όρους και τις προϋποθέσεις για την επίτευξή της.

Δεν σκοπεύω βέβαια να επεκταθώ στις επιμέρους προσεγγίσεις και αναπτύξεις του βιβλίου, διότι σε αυτές προτρέπω να εντρυφήσουν ενδελεχώς όσοι προβληματίζονται σοβαρά για αυτά τα θέματα, με την πεποίθηση ότι θα έχουν πολλά να αποκομίσουν από έναν λόγο εμβριθή, σύνθετο αλλά και συνάμα κατανοητό. Θα αρκεστώ απλώς να κλείσω με την ακροτελεύτια επισήμανση του συγγραφέα: «Το μόνο που μπορούμε να ελπίσουμε είναι ότι η έκρηξη της πανδημίας θα σηματοδοτήσει την έλευση μιας νέας γενιάς, που θα επιχειρήσει να πάρει τη ζωή της, και μαζί με αυτήν τη μοίρα της οικουμένης, στα χέρια της».

* καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Η αθόρυβη επάνοδος της πολιτικής
Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς με το βιβλίο του «Το πολιτικό στη σκιά της πανδημίας» (εκδόσεις Καστανιώτη 2021) μας προμηθεύει έναν πολύτιμο οδικό χάρτη, για να προσανατολιστούμε σε αυτή την αναγκαία κριτική και...
Η αθόρυβη επάνοδος της πολιτικής
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Το μετέωρο βήμα της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας
Στα βιβλιοπωλεία βρίσκεται εδώ και μερικές μέρες το νέο βιβλίο του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας και επίτιμου καθηγητή της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Προκόπη...
Το μετέωρο βήμα της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Η κοινωνιολογία του φασισµού
Το βιβλίο «Ο φασιστικός ιός» του Καρλ Πολάνυι θα κυκλοφορήσει στα βιβλιοπωλεία τη Δευτέρα 12 Απριλίου από τις Εκδόσεις Τόπος.
Η κοινωνιολογία του φασισµού
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
«Δυνατοί» αναγνώστες
Τελευταία πληθαίνουν οι φωνές εκδοτών, βιβλιοπωλών και αναγνωστών που προτείνουν να θεωρηθεί το βιβλίο είδος πρώτης ανάγκης και ν’ ανοίξουν τα βιβλιοπωλεία με εφαρμογή των εύλογων μέτρων υγειονομικής...
«Δυνατοί» αναγνώστες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας