• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 15.3°C / 19.0°C
    1 BF
    57%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 14.3°C / 17.8°C
    1 BF
    71%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.6°C / 19.5°C
    2 BF
    63%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 16.4°C
    2 BF
    63%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.2°C / 15.9°C
    2 BF
    55%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.6°C / 17.1°C
    0 BF
    77%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 12.9°C
    1 BF
    62%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.2°C / 18.6°C
    1 BF
    78%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.2°C / 19.2°C
    4 BF
    64%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.9°C / 17.9°C
    1 BF
    63%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.8°C / 17.8°C
    4 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.0°C / 15.6°C
    2 BF
    59%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 19.9°C
    2 BF
    73%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 16.5°C
    3 BF
    72%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.4°C / 16.5°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.8°C / 22.8°C
    3 BF
    59%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.5°C / 19.2°C
    0 BF
    58%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    15°C 12.7°C / 15.5°C
    2 BF
    71%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 15.4°C / 17.8°C
    1 BF
    81%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.8°C / 12.8°C
    2 BF
    73%

Το βιβλίο  «Η Λαϊκή Αντίσταση του Δεκέμβρη και το Νεοελληνικό Πρόβλημα» του Γιάννη Ζέβγου, γράφτηκε αμέσως μετά τη Βάρκιζα, όταν ο ΕΛΑΣ έχει διαλυθεί κι έχει αρχίσει η λευκή τρομοκρατία. Κυκλοφόρησε στο ευρύ κοινό την άνοιξη του 1945. Πρόκειται δηλαδή για ένα βιβλίο που γράφτηκε μέσα στις φλόγες. Σε μια πολύ δύσκολη περίοδο για το ΕΑΜικό κίνημα και το ΚΚΕ, σε μια περίοδο ήττας, την οποία ο αντίπαλος επιδίωκε, με κάθε τρόπο, να καταστήσει οριστική

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Δεκέμβρης και η ανολοκλήρωτη Επανάσταση του ’21

  • A-
  • A+
Μαζί με το αυριανό φύλλο του Σαββατοκύριακου προσφέρουμε στους αναγνώστες μας την μελέτη του Γιάννη Ζέβγου «Η Λαϊκή Αντίσταση του Δεκέμβρη και το Νεοελληνικό Πρόβλημα». Το βιβλίο γράφτηκε αμέσως μετά τη Βάρκιζα, όταν ο ΕΛΑΣ έχει διαλυθεί κι έχει αρχίσει η λευκή τρομοκρατία. Κυκλοφόρησε στο ευρύ κοινό την άνοιξη του 1945. Πρόκειται δηλαδή για ένα βιβλίο που γράφτηκε μέσα στις φλόγες. Σε μια πολύ δύσκολη περίοδο για το ΕΑΜικό κίνημα και το ΚΚΕ, σε μια περίοδο ήττας, την οποία ο αντίπαλος επιδίωκε, με κάθε τρόπο, να καταστήσει οριστική.

Εναν μήνα πριν, συμπληρώθηκαν 75 χρόνια από τον Δεκέμβρη του 1944, τη σύγκρουση δηλαδή του ΕΛΑΣ με τα εγγλέζικα στρατεύματα και τους εγχώριους συμμάχους τους. Την ερχόμενη Δευτέρα συμπληρώνονται 75 χρόνια από την υπογραφή της ανακωχής που –με δυσμενείς όρους για τον ΕΛΑΣ– έθεσε τέλος στην ένοπλη σύγκρουση του Δεκέμβρη. Στις 12 Φεβρουαρίου συμπληρώνονται 75 χρόνια από την υπογραφή της περιβόητης Συμφωνίας της Βάρκιζας που οδήγησε στον αφοπλισμό του ΕΛΑΣ, στη λευκή τρομοκρατία και στον μονόπλευρο εμφύλιο πόλεμο, ανοίγοντας διάπλατα τον δρόμο για τον καθολικό εμφύλιο 1946-1949.

Ο Δεκέμβρης του ’44 και τα όσα ακολούθησαν αποτελούν ιστορικά γεγονότα που σφράγισαν τη σύγχρονη ελληνική ιστορία, καθόρισαν την πορεία των εξελίξεων και συνέβαλαν στον μέγιστο βαθμό στη σύγχρονη ελληνική τραγωδία: στις διακρίσεις και στον πολιτικό ρατσισμό, στις διώξεις, στον εξαγνισμό του δωσιλογισμού, στην ενίσχυση του εθνικισμού και της Ακροδεξιάς, στην εξάρτηση από τον ξένο παράγοντα και στην περιστολή της δημοκρατίας, στα στεγανά της εξουσίας, στη στρατοκρατία και στη δικτατορία. Το βασικότερο απ’ όλα ήταν ότι αφαίρεσαν από τον ελληνικό λαό τη δυνατότητα και το δικαίωμα να είναι αφέντης στον τόπο του.

Η «Εφημερίδα των Συντακτών», από θέση αρχής, προσεγγίζει και αναδεικνύει τα ιστορικά γεγονότα μέσα από τις πηγές τους. Για να μπορούν οι αναγνώστες να αντιληφθούν την εποχή όπου αυτά συνέβησαν σε πραγματικό χρόνο με τις αντιφάσεις, τις δυσκολίες και τις αγωνίες που τα περιέβαλαν. Αυτό κάνει και τώρα.

Μαζί με το αυριανό φύλλο του Σαββατοκύριακου προσφέρουμε στους αναγνώστες μας την μελέτη του Γιάννη Ζέβγου «Η Λαϊκή Αντίσταση του Δεκέμβρη και το Νεοελληνικό Πρόβλημα». Το βιβλίο γράφτηκε αμέσως μετά τη Βάρκιζα, όταν ο ΕΛΑΣ έχει διαλυθεί κι έχει αρχίσει η λευκή τρομοκρατία. Κυκλοφόρησε στο ευρύ κοινό την άνοιξη του 1945. Πρόκειται δηλαδή για ένα βιβλίο που γράφτηκε μέσα στις φλόγες. Σε μια πολύ δύσκολη περίοδο για το ΕΑΜικό κίνημα και το ΚΚΕ, σε μια περίοδο ήττας, την οποία ο αντίπαλος επιδίωκε, με κάθε τρόπο, να καταστήσει οριστική.

Ο Γιάννης Ζέβγος, ανώτατο ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕ και του ΕΑΜ, υπουργός της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας του Γεωργίου Παπανδρέου, άριστος γνώστης της κατάστασης, με μεγάλη θητεία στο μέτωπο της θεωρητικής-ιδεολογικής πάλης του ΚΚΕ από τη δεκαετία του 1930 ζει τα γεγονότα και προσπαθεί να εμβαθύνει σε αυτά. Να διακρίνει δηλαδή το γενικό, το ειδικό και το συγκεκριμένο, να αναλύσει τις αιτίες τους, να προσδιορίσει το καθήκον της στιγμής αλλά και τους γενικότερους στόχους. Με αυτή την έννοια, αυτή η μελέτη του έχει ξεχωριστή σημασία για να καταλάβουμε την εποχή στην οποία αναφέρεται, καθώς μας βοηθά να αντιληφθούμε πώς σκέφτονταν σε κείνες τις συνθήκες όχι μόνο οι ηγέτες αλλά κι ένα τεράστιο λαϊκό κίνημα.

Για να αντιληφθεί καλύτερα ο αναγνώστης τη σημασία της μελέτης του Γιάννη Ζέβγου θα παραθέσουμε με τίτλους τα περιεχόμενά της:

«Εισαγωγή
1. Το εθνικό αντιφασιστικό κίνημα
2. Το μεγάλο πρόβλημα
3. Η φαυλοκρατία προδίδει – οι κομμουνιστές αναλαμβάνουν τον εθνικό αγώνα
4. Το ΕΑΜ για δημοκρατικές λύσεις
5. Η αντίδραση οργανώνει φασιστικό πραξικόπημα
6. Η αρχή της συνωμοσίας
7. Προπαρασκευή του πραξικοπήματος
8. Το τρομοκρατικό πραξικόπημα αρχίζει
9. Η ένοπλη λαϊκή αντίσταση της Αθήνας
10. Αθάνατη λαϊκή αντίσταση και οι ωμότητες
11. Η αντίσταση υποχωρεί στις Θερμοπύλες
12. Η αντίσταση του Δεκέμβρη και η αντιφασιστική ανθρωπότητα
13. Βάρκιζα
14. Το νεοελληνικό πρόβλημα: α) Η Μεγάλη Ελλάδα των Εθνικιστών β) Το ελληνικό πρόβλημα είναι διεθνές γ) Δημοκρατική αντιφασιστική ενότητα
15. Επίλογος».

Στη μελέτη του Ζέβγου ο αναγνώστης θα βρει απαντήσεις για το πώς φτάσαμε στον Δεκέμβρη του ’44 αλλά και για τα όσα ακολούθησαν καθώς ο συγγραφέας υπογραμμίζει σε όλους τους τόνους πως τότε το ΕΑΜικό κίνημα βρέθηκε να έχει απέναντί του συνασπισμένη όλη την νεοελληνική αντίδραση που –μαζί με τους ξένους συμμάχους της– ήταν υπεύθυνη για τα δεινά του το προηγούμενο διάστημα.

Αλλά, όπως εύκολα γίνεται αντιληπτό από τα περιεχόμενα της μελέτης, ο Ζέβγος συνδέει τα γεγονότα με την προπολεμική ιστορία της χώρας ξεκινώντας από την επανάσταση του 1821 και την συγκρότηση του νεοελληνικού κράτους. Ο συγγραφέας είναι ξεκάθαρος από την εισαγωγή του ακόμα όταν γράφει: «Για να κατανοηθεί η σημασία των Δεκεμβριανών γεγονότων σ’ όλο τους το πλάτος θα κάνουμε μια σύντομη ιστορική αναδρομή. Η φαυλοκρατία αλαλάζει πως η αντίσταση του λαού είτανε αντεθνικό κίνημα, στάση, τρομοκρατία. Υποκριτές και Ιησουΐτες, παρασταίνουν τις εφτάχρονες παρθένες τη στιγμή που η ιστορία τους είναι ιστορία εθνικής προδοσίας, αντιλαϊκής βίας και τυραννίας».

Τόσο το ΚΚΕ όσο και η ευρύτερη Αριστερά –πολύ πριν τον πόλεμο– προσπαθούσαν να προσεγγίσουν τους στόχους τους με βάση την ελληνική πραγματικότητα. Αναζητούσαν δηλαδή το ιστορικό υπόβαθρό της κοινωνίας στην οποία δρούσαν. Στο πλαίσιο αυτό θεωρούσαν ότι μια σειρά ιδιομορφίες της ελληνικής κοινωνίας και κυρίως η κακοδαιμονία της οφείλονταν στον τρόπο με τον οποίο συγκροτήθηκε, μετά την επανάσταση του ’21, το νεοελληνικό κράτος. Την ίδια την επανάσταση την θεωρούσαν ανολοκλήρωτη. Κι ακριβώς γι’ αυτό το λόγο η ΕΑΜική Εθνική Αντίσταση ένα από τα βασικά καθήκοντα που είχε ήταν η απελευθέρωση της χώρας και η ολοκλήρωση της ανολοκλήρωτης επανάστασης.

Η επίλυση δηλαδή με αυτό τον τρόπο του νεοελληνικού προβλήματος, της αντιμετώπισης όλων των στρεβλώσεων του νεοελληνικού κράτους, η εφαρμογή όλων των διακηρύξεων της Επανάστασης του ’21 που ποτέ δεν υλοποιήθηκαν και κυρίως η κατάκτηση της εθνικής ανεξαρτησίας ώστε ο λαός να είναι αφέντης στον τόπο του. Η επίτευξη αυτού του στόχου αποτελούσε και την προϋπόθεση για βαθύτερες κοινωνικές αλλαγές. Κατά συνέπεια οι αναφορές που συχνά συναντάμε ότι η ΕΑΜική Εθνική Αντίσταση ήταν το νέο ’21 δεν ήταν κενές περιεχομένου.

Στη βάση όλων αυτών, το βιβλίο του Ζέβγου έχει μια διπλή αναγνωστική αξία καθώς προσδιορίζει με σαφήνεια την ιστορική συνέχεια και συνδέει το ’21 με την Εθνική Αντίσταση 1940-1944. Η αξία του αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για να κατανοήσουμε την ιστορία μας καθώς φέτος γιορτάζουμε τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση. Τίποτα στην ιστορία δεν ξεκομμένο από το πριν και το μετά και τίποτα δεν μπορεί να κατανοηθεί σε βάθος αν δεν δούμε τι προηγήθηκε και τι ακολούθησε.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Το 1821 της σύγχρονης Ελλάδας
Το ΕΑΜ ιδρύθηκε το βράδυ της 27ης Σεπτέμβρη του 1941, σ’ ένα σπιτάκι δύο δωματίων στο κέντρο μιας μεγάλης αυλής, στο τέρμα της οδού Μαυρομιχάλη, από τους εκπροσώπους τεσσάρων αριστερών κομμάτων της χώρας.
Το 1821 της σύγχρονης Ελλάδας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η οθωμανική οπτική για τους εξεγερμένους Ελληνες
Το έργο «“Aυτοί οι Απιστοι Ελληνες”: Η Ελληνική Επανάσταση μέσα από τα Οθωμανικά Αρχεία» ρίχνει φως σε 700 αδημοσίευτα έγγραφα της οθωμανικής αυτοκρατορικής διοίκησης σχετικά με την Ελληνική Επανάσταση.
Η οθωμανική οπτική για τους εξεγερμένους Ελληνες
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ο πολιτικός κύκλος του Μίκη
Από τον φάκελο του Μίκη στην Ασφάλεια: Η ταραχώδης πολιτική πορεία του ● Οι πρώτες καταγραφές ● Η συνάντηση με την Αριστερά ● Από την ΕΔΑ βουλευτής της Ν.Δ.
Ο πολιτικός κύκλος του Μίκη όπως καταγράφεται στον ογκώδη φάκελό του στην Ασφάλεια
MEDIA
Πώς προσεγγίζουμε το Εικοσιένα;
Επιλεγμένες μελέτες, σχετικά πρόσφατες που δείχνουν ορισμένους τρόπους με τους οποίους η σύγχρονη ιστοριογραφία επιχειρεί να προσεγγίσει το συντακτικό γεγονός του ελληνικού έθνους-κράτους.
Πώς προσεγγίζουμε το Εικοσιένα;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα 200 χρόνια αλλιώς
Η δεξιά αντίληψη θέλει την ιστορία των κοινωνιών ιστορία πολέμων, με πρωταγωνιστές μεγάλες προσωπικότητες και όχι τους απλούς ανθρώπους. Για μεγάλες μάχες ακούμε διαρκώς, που χρωματίζονται με πολύ...
Τα 200 χρόνια αλλιώς

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας