Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η ελληνοτουρκική διένεξη στη θάλασσα
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η ελληνοτουρκική διένεξη στη θάλασσα

  • A-
  • A+
Η αποκαλυπτική μελέτη του καθηγητή Σπύρου Λαπατσιώρα «Διεκδικήσεις του ελληνικού και του τουρκικού κράτους στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο» μαζί με την «Εφ.Συν. Σαββατοκύριακο» ● Πρόθεση του συγγραφέα είναι να παρουσιάσει ένα οιονεί λεξικό για την κατανόηση των διεκδικήσεων των δύο κρατών στον μεταξύ τους θαλάσσιο χώρο.

Αύριο Σάββατο η «Εφ.Συν.» κυκλοφορεί με μια σημαντική προσφορά, το βιβλίο του καθηγητή Σπύρου Λαπατσιώρα «Διεκδικήσεις του ελληνικού και του τουρκικού κράτους στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο». Η μελέτη αυτή διερευνά ένα ζήτημα που παραμένει ακόμα «ταμπού», θαμμένο κάτω από τις εύκολες εθνικιστικές κορόνες και τις κρατικές σκοπιμότητες στην Ελλάδα και την Τουρκία.

Ειδικά στην ελληνική γλώσσα υπάρχει μια εξόφθαλμη ένδεια επιστημονικών μελετών για το ζήτημα, ενώ περισσεύουν οι δημοσιογραφικές αναλύσεις αμφίβολης σοβαρότητας και οι εκλαϊκευμένες συνόψεις των επίσημων κρατικών θέσεων. Και όμως το αντικείμενο του βιβλίου βρίσκεται στο επίκεντρο ενός από τα σημαντικότερα ζητήματα που αντιμετωπίζει τις τελευταίες δεκαετίες η χώρα μας και μάλιστα αυτή την περίοδο είναι σε ιδιαίτερη έξαρση.

Η μελέτη περιέχει λεπτομερή διαγράμματα και χάρτες που επεξηγούν την ανάλυση

Με δεδομένη αυτή την έλλειψη, πρόθεση του συγγραφέα είναι να παρουσιάσει ένα οιονεί λεξικό για την κατανόηση των διεκδικήσεων των δύο κρατών στον μεταξύ τους θαλάσσιο χώρο. Η μελέτη χωρίζεται σε τρία μέρη:

■ Στο πρώτο, ο συγγραφέας εισάγει τον αναγνώστη στις διάφορες έννοιες του Δικαίου της Θάλασσας, εξηγώντας πώς καθορίζονται οι θαλάσσιες ζώνες σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, η οποία υπογράφτηκε το 1982.

■ Στο δεύτερο μέρος εξετάζονται διενέξεις μεταξύ γειτονικών κρατών σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, όπου διαπιστώνονται οι αναλογίες και οι ομοιότητες με την ελληνοτουρκική διένεξη. Εδώ αναλύεται και ο τρόπος που εφαρμόστηκε η Σύμβαση για τη διευθέτηση των διαφορών αυτών από τα αρμόδια διεθνή δικαστήρια (λ.χ. μεταξύ Μεγάλης Βρετανίας και Γαλλίας το 1977, μεταξύ ΗΠΑ και Καναδά το 1984, μεταξύ Μάλτας και Λιβύης το 1985, μεταξύ Καναδά και Γαλλίας το 1992).

■ Στο τρίτο μέρος η μελέτη αναφέρεται στα επιχειρήματα που συγκροτούν τις διεκδικήσεις στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Εξετάζονται οι θέσεις των δύο χωρών για τα όρια του εναέριου χώρου του ελληνικού κράτους και στη συνέχεια η διένεξη για την υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ, η διένεξη για το εύρος των χωρικών υδάτων και η διένεξη για το ζήτημα των συνόρων (γκρίζες ζώνες).

Η μελέτη περιέχει λεπτομερή διαγράμματα και χάρτες που επεξηγούν την ανάλυση.

Οπως εξηγεί ο συγγραφέας, «οι διεκδικήσεις των κρατών, ακόμη και όταν θέλουν να αλλάξουν το Διεθνές Δίκαιο, ενδύονται τη μορφή επίκλησης τμήματος ή του συνόλου αυτού του κανονιστικού πλαισίου το οποίο τις καθιστά “δίκαιες” διεκδικήσεις. Αυτοί είναι και οι βασικοί λόγοι μέσω των οποίων τόσο το ελληνικό όσο και το τουρκικό κράτος παρουσιάζουν τις διεκδικήσεις τους στις μεταξύ τους θαλάσσιες περιοχές υπό τη μορφή “δίκαιων” αιτημάτων με αναφορά στο Διεθνές Δίκαιο αν και η κάθε πλευρά εμφανίζεται να αρνείται το “δίκαιο” της άλλης μέσω της επιλεκτικής της αναφοράς στο Διεθνές Δίκαιο».

Σύμφωνα με τον Γιάννη Μηλιό που υπογράφει τον πρόλογο του βιβλίου, «από την προσεκτική ανάγνωση της μελέτης του Σπύρου Λαπατσιώρα προκύπτει ένα συμπέρασμα, το οποίο έχει ιδιαίτερη σημασία για τους προοδευτικούς πολίτες και τις δυνάμεις της Αριστεράς που αγωνίζονται για μια κοινωνία απαλλαγμένη από την εκμεταλλευτική εξουσία του κεφαλαίου και τις επεκτατικές τάσεις των καπιταλιστικών κρατών, τα οποία εκφράζουν και αναπαράγουν αυτή την εξουσία: οι κρατικές διεκδικήσεις δεν προωθούν παρά τα συμφέροντα των κυρίαρχων τάξεων και ελίτ, όχι τα συμφέροντα του κόσμου της εργασίας και της κοινωνικής πλειοψηφίας».

Οπως γράφει ο Λαπατσιώρας, «τα “εθνικά συμφέροντα” αποτελούν οργανωτική αρχή συγκρότησης της κρατικής κυριαρχίας και επομένως, μέσω της κρατικής προπαγάνδας […], επιτυγχάνεται η υπαγωγή του πληθυσμού σε μια παραμορφωτική και διαστροφική ταύτιση με διεκδικήσεις που ελάχιστη σχέση έχουν με το “συμφέρον” της συντριπτικής πλειοψηφίας του πληθυσμού».

«Η “ειρήνη”, η “φιλία των λαών”, η απόρριψη των “επιθετικών σχεδιασμών”, η διεθνής αλληλεγγύη και συνεργασία, ο “άλλος κόσμος” (που “είναι εφικτός”)», καταλήγει ο Μηλιός, «δεν υπηρετούνται με την άκριτη αποδοχή των μαξιμαλιστικών διεκδικήσεων του εκάστοτε κράτους, αλλά με την κριτική του υπάρχοντος και την ενεργή αντιπαράθεση στους κάθε είδους ιμπεριαλιστικούς-επεκτατικούς σχεδιασμούς και τον εθνικισμό».

Σπύρος Λαπατσιώρας

Ποιος είναι

Ο Σπύρος Λαπατσιώρας είναι επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κρήτης. Είναι επίσης μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του περιοδικού «Θέσεις».

Το επιστημονικό έργο του περιλαμβάνει άρθρα σε διεθνή και ελληνικά περιοδικά, συμμετοχή σε συλλογικούς τόμους και βιβλία, αυτοδύναμα ή με άλλους συν-συγγραφείς σε ερευνητικά θέματα που αφορούν την ιστορία οικονομικών θεωριών, την πολιτική οικονομία, τη μαρξική θεωρία για τον καπιταλισμό και τη μεθοδολογία και φιλοσοφία της οικονομικής θεωρίας. Πρόσφατο βιβλίο του είναι το «Το χρηματοπιστωτικό σύστημα στον σύγχρονο καπιταλισμό» από κοινού με τους Δημήτρη Π. Σωτηρόπουλο και Γιάννη Μηλιό στις εκδόσεις Angelus Novus (2019).

 

ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Σάλπισμα για αντίσταση από την Ασλί Ερντογάν
Η αυτοεξόριστη Τουρκάλα συγγραφέας, Ασλί Ερντογάν, που αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης 9 ετών για προπαγάνδα στην πατρίδα της, καλεί τους εκδότες και τους αναγνώστες της να υψώσουν τη φωνή τους ενάντια στην...
Σάλπισμα για αντίσταση από την Ασλί Ερντογάν
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
«Πρώτη φορά Αριστερά»
Ενα βιβλίο για την άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση πριν από πέντε χρόνια, προσφορά στους αναγνώστες της «Εφ.Συν. - Σαββατοκύριακο» στις 25 Ιανουαρίου.
«Πρώτη φορά Αριστερά»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
«Γνωριμία με τον Γκορμπατσώφ»
Στο φύλλο της «Εφ.Συν.» του Σαββατοκύριακου, οι αναγνώστες μας θα έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν την ταινία των Βέρνερ Χέρτζογκ και Αντρέ Σίνγκερ «Γνωριμία με τον Γκορμπατσώφ» («Meeting Gorbachev», παραγωγής...
«Γνωριμία με τον Γκορμπατσώφ»
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Τζέφρι Πάιατ: Ελλάδα και ΗΠΑ έχουν σύγκλιση συμφερόντων
Την αποτίμηση της επίσκεψης του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Ουάσινγκτον έκανε ο Αμερικανός πρέσβης στην Αθήνα, Τζέφρι Πάιατ, χαρακτηρίζοντάς τη «φανταστικά επιτυχημένη».
Τζέφρι Πάιατ: Ελλάδα και ΗΠΑ έχουν σύγκλιση συμφερόντων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας