Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ενας «αιρετικός», που έσιει άλλον αέρα...
AP Photo / Petros Karadjias
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ενας «αιρετικός», που έσιει άλλον αέρα...

  • A-
  • A+
Ποιος είναι ο Τουρκοκύπριος ηγέτης που τόλμησε να αμφισβητήσει την «Πηγή Ειρήνης» -τη στρατιωτική επέμβαση της Τουρκίας στη βόρεια Συρία- προκαλώντας την οργίλη αντίδραση του Ερντογάν. Οσοι τον γνωρίζουν καλά τονίζουν ότι η τοποθέτησή του αυτή ακολουθεί τη στάση ζωής του υπέρ της ειρήνης και της συμφιλίωσης.

Πολλοί διερωτώνται αυτές τις μέρες για τον Μουσταφά Ακιντζί: ποιος είναι αυτός ο αιρετικός Τουρκοκύπριος και τι είναι αυτό που τον ώθησε να αμφισβητήσει την «Πηγή Ειρήνης» -τη στρατιωτική επέμβαση της Τουρκίας στη βόρεια Συρία- προκαλώντας την οργίλη αντίδραση του Ερντογάν;

Ο ίδιος ο Τούρκος πρόεδρος μέσα στο μένος που του προκάλεσε ο… ασήμαντος Ακιντζί με μια ανάρτησή του στα social media, αποκάλυψε ότι η αντιπολεμική στάση του Τουρκοκύπριου ηγέτη απασχόλησε τη γαλλοτουρκική συνάντηση κορυφής: «Με ρώτησε (ο Γάλλος πρόεδρος) «πώς αξιολογείτε τη δήλωση του προέδρου της ΤΔΒΚ Μουσταφά Ακιντζί για τις επιχειρήσεις στη Συρία;» και εγώ τότε τον ρώτησα «από πότε αναγνωρίζετε την ΤΔΒΚ;».

Τους μόνους που δεν ξάφνιασε καθόλου ο Μουσταφά Ακιντζί είναι εκείνους που τον γνωρίζουν πολύ καλά για χρόνια τώρα για την ανοιχτή, μαχητική και συνεπή στάση ζωής υπέρ της ειρήνης και της συμφιλίωσης. Η απάντηση που δίνουν αυτοί λοιπόν που παρακολουθούν τη διαδρομή του Ακιντζί είναι ότι τοποθετήθηκε όπως ακριβώς σκέφτεται και ενεργεί εδώ και δεκαετίες. Ηταν απλούστατα ο εαυτός του…

Η ανάρτηση Ακιντζί στις 13 Οκτωβρίου στο facebook και οι αντιδράσεις που ακολούθησαν, αποτελούν ευκαιρία για να ψάξει κανείς μια άλλη όψη του Κυπριακού: τον πολιτικό αγώνα επιβίωσης των Τουρκοκυπρίων που θα κριθεί στις εκλογές που θα γίνουν τον Μάιο του 2020 για την ανάδειξη του ηγέτη της κοινότητάς τους.

Ο Ακιντζί θα είναι ξανά υποψήφιος και έχει απέναντί του το πιο σκληρό μέτωπο των φανερών εθνικιστών αντιπάλων του, εντός της τουρκοκυπριακής κοινότητάς του, αλλά και στην Τουρκία –και όχι μόνο. Σήμερα, τα πράγματα είναι οριακά όσο ποτέ προηγουμένως για τους Τουρκοκύπριους και το πιο μεγάλο ερώτημα είναι: τι άλλο θα μεσολαβήσει μέχρι τον Μάιο και τι τελικά θα υπερισχύσει στη σκέψη των Τουρκοκύπριων ψηφοφόρων μπροστά στον φόβο και την απειλή της υποταγής που φέρνει η βαριά σκιά του Τ. Ερντογάν;

Η απαίτηση για υποταγή στην προστάτιδα Τουρκία είναι πηγή των τεταμένων σχέσεων του Μ. Ακιντζί με τον Ερντογάν και τον υπουργό Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου, που υποβόσκουν εδώ και μήνες –ιδίως μετά την κατάρρευση των συνομιλιών, το 2017, στο Κραντ Μοντάνα. Οι λογαριασμοί ξανάνοιξαν όταν ο Ακιντζί έγραψε για τον πόλεμο στη Συρία ότι «ακόμη και αν αποκαλείται “Πηγή Ειρήνης”, αίμα κυλάει και όχι νερό», απευθύνοντας έκκληση «για διάλογο και διπλωματική λύση». Εκανε μάλιστα και παραλληλισμό με την άλλη «Ειρηνευτική Επιχείρηση», το 1974.

Μαινόμενος ο Ερντογάν απάντησε: «Το λέω με τρόπο σαφή και ξεκάθαρο: έχει τελείως ξεπεράσει τα όρια (14/10, πρακτορείο Anadolu). Η εξουσία του δεν κερδήθηκε με τη δική του ισχύ, αλλά χάρη στην Τουρκία. Πρέπει να μάθει τα όριά του. Πιστεύω ότι ο λαός της ΤΔΒΚ θα του δώσει την απάντηση που χρειάζεται».

Στο… κάλεσμα Ερντογάν και μέσα σε τρεις ημέρες ο Ακιντζί και η οικογένειά του δέχθηκαν 6.000 απειλές σε βάρος της ζωής τους, από τον κάθε φανατικό, επώνυμο ή ανώνυμο. Οι εσωτερικοί αντίπαλοι του Ακιντζί, τα εθνικιστικά κόμματα προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν με κάθε τρόπο τη ρήξη με τον Ερντογάν για να προκαλέσουν φόβο, καταγγέλλοντάς τον ότι πλήττει ανεπανόρθωτα τις σχέσεις με την Τουρκία. Ο Ακιντζί όμως παρέμεινε σταθερός (15/10): «Από πότε είναι έγκλημα η υπεράσπιση της ειρήνης; Πιστεύω ότι οι Τουρκοκύπριοι έφτασαν σε σημείο ωριμότητας ώστε να αποφασίζουν με τη δική τους θέληση και όχι με υποδείξεις…».

Δύο ημέρες μετά, κατέθεσε στην τουρκοκυπριακή αστυνομία και εισαγγελία φάκελο με τα ονόματα χρηστών που εξαπέλυσαν απειλές θανάτου, βίας, βλασφημίες και προσβολές τόσο στον ίδιο όσο και σε μέλη της οικογένειάς του. Η κίνηση αυτή δείχνει την απόφασή του να στηριχθεί στο κράτος δικαίου. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ο κύριος όγκος των 6.000 απειλών προήλθε από την Τουρκία και μόνο ένας μικρός αριθμός, γύρω στους 120, εκφράστηκε από χρήστες Διαδικτύου στα κατεχόμενα, εποίκους και Τουρκοκύπριους.

Το ορόσημο του Μαΐου

Στην κατεχόμενη Κύπρο μυρίζει ήδη προεκλογικό μπαρούτι και τα γεγονότα των τελευταίων ημερών το επιβεβαιώνουν. Ο Μ. Ακιντζί είναι σήμερα ο πιο θαρραλέος σύγχρονος εκφραστής της θέλησης μιας πλειοψηφίας των Τουρκοκύπριων να κατακτήσουν μια θέση στον κόσμο ως αυτόνομη κοινότητα με διακριτή ταυτότητα απέναντι στη «μητέρα πατρίδα» Τουρκία, από τη μια, και τη μερίδα εκείνη των Ελληνοκύπριων και Τουρκοκύπριων πολιτικών που είναι εθνικιστές και σταθερά απορριπτικοί στην ομοσπονδία, από την άλλη.

Γι’ αυτόν τον λόγο εξελέγη το 2015 με το 60% των ψήφων των Τουρκοκύπριων που του έδωσαν εντολή να δοκιμάσει ξανά μετά το 2004 να βρουν οι Τουρκοκύπριοι τον δρόμο τους μέσα από την επίλυση του Κυπριακού, να διασώσουν την κυπριώτικη ταυτότητά τους και να ενταχθούν στην Ε.Ε. Ομως, οι προσδοκίες για την ομοσπονδιακή επίλυση, παρά την επιμονή του γενικού γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες, αυτή τη στιγμή βρίσκονται στον αέρα.

Μετά την επανεκλογή του το 2018, ο Κύπριος πρόεδρος Ν. Αναστασιάδης και ηγέτης της ελληνοκυπριακής κοινότητας δεν έδειξε να βιάζεται μπροστά στις επανειλημμένες εκκλήσεις Γκουτέρες, έστω κι αν τώρα εμφανίζεται έτοιμος για διαπραγματεύσεις. Ούτε αισθάνεται πίεση ότι ο κύκλος μιας ιστορικής ευκαιρίας (κατά τον ΟΗΕ) κλείνει και αδιαφορεί αν ο Ακιντζί βρίσκεται κάτω από εντεινόμενη πίεση από την Τουρκία. Αντίθετα, ο Ν. Αναστασιάδης προτίμησε όλο αυτό το διάστημα να παρακάμψει τον Ακιντζί για να συναντήσει με «νέες ιδέες» κατευθείαν την Τουρκία, τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου.

Παράλληλα το Κυπριακό σήμερα επηρεάζεται σοβαρά από τις περιφερειακές εξελίξεις. Στην τουρκική σκακιέρα μέσα στη λαίλαπα της Συρίας, παραδίπλα κυριολεκτικά, βρίσκεται και το άλυτο Κυπριακό και ο νέος ανταγωνισμός που ξέσπασε για τον έλεγχο των θαλασσών της ανατολικής Μεσογείου.

Η Τουρκία δείχνει να βολεύεται από το συνεχές αδιέξοδο στο Κυπριακό γιατί βλέπει τη συνεχή φθορά του διαπραγματευτικού κεκτημένου που πέτυχε ο ΟΗΕ και αναζητεί τον τρόπο αποδέσμευσης από τη μορφή ομοσπονδιακής επίλυσης για να πάει σε διχοτόμηση. Δεν είναι τυχαίο ότι στη μετωπική ρήξη Ερντογάν-Ακιντζί παρενέβη και ο Τούρκος ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ο οποίος ανάρτησε στον προσωπικό του λογαριασμό στο twitter βίντεο που υμνεί τον Ραούφ Ντενκτάς, σημειώνοντας: «Τον θυμόμαστε με νοσταλγία και λαχτάρα». Η λαχτάρα του Τσαβούσογλου σχετίζεται με το γεγονός ότι τον Απρίλιο του 2018 απαίτησε ενώπιον όλων των Τουρκοκύπριων πολιτικών να αλλάξουν πορεία πλεύσης από την ομοσπονδία σε άλλες εναλλακτικές λύσεις.

Ο Ακιντζί τού απάντησε ότι ενόσω είναι ο ηγέτης της τουρκοκυπριακής κοινότητας, κάτι τέτοιο είναι εκτός συζήτησης. Λίγες ημέρες μετά, ο Ακιντζί έκανε δημόσια τοποθέτηση, καλώντας τον πρόεδρο Ν. Αναστασιάδη να συνυπογράψουν το Πλαίσιο Γκουτέρες από 6 σημεία, όπως διαμορφώθηκε στο Κραντ Μοντάνα για κατάληξη των διαπραγματεύσεων επίλυσης. Ο Ελληνοκύπριος ηγέτης με διάφορες προφάσεις απέρριψε την ιδέα συνυπογραφής. Εκτοτε οι σχέσεις Τσαβούσογλου-Ακιντζί είναι συνεχώς προβληματικές, ενώ ο Τούρκος ΥΠΕΞ επιμένει στην ιδέα μιας μορφής διχοτόμησης για την οποία ισχυρίζεται πως ήδη συζητά ο Ν. Αναστασιάδης σε τετ α τετ συναντήσεις τους.

Στην επίπονη προσπάθεια του ΟΗΕ να σπάσει το αδιέξοδο, η Τουρκία αυτή τη στιγμή θέτει προϋποθέσεις για τριμερή συνάντηση Γκουτέρες-Αναστασιάδη-Ακιντζί για να βάλει στο περιθώριο τον Τουρκοκύπριο ηγέτη και προτιμά μια ανοιχτή συζήτηση σε πενταμερή με όλες τις μορφές λύσης στο τραπέζι. Ο μόνος που υποστηρίζει διακριτικά τον Ακιντζί είναι ο Γκουτέρες, που στις 10 Αυγούστου 2019 σε επιστολή του σημείωσε ότι «εκτιμά τη δέσμευση του κ. Ακιντζί σε μια βιώσιμη λύση και την ετοιμότητά του να πάρει περισσότερα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης».

Το προοδευτικό ρεύμα των Τουρκοκύπριων που εκφράζει σήμερα ο Ακιντζί υπερασπίζεται την ιδεολογία του «τουρκοκυπριακού κυπριωτισμού», την ομοσπονδιακή επίλυση, την κοσμική παιδεία και ζωή. Τη νύχτα της εκλογής Ακιντζί, το 2015, οι Τουρκοκύπριοι υποστηρικτές του τραγουδούσαν την «Τηλλυρκώτισσα», ένα παραδοσιακό κυπριακό τραγούδι και στις δύο γλώσσες, την ελληνική και την τουρκική.

Το προοδευτικό ρεύμα εκφράζουν ιδεολογικά τα δύο κεντροαριστερά τουρκοκυπριακά κόμματα, το Ρεπουμπλικανικό, που είχε παλαιότερα μαρξιστικές ρίζες και σχέσεις με το ΑΚΕΛ, και το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Κοινοτικής Απελευθέρωσης του Μ. Ακιντζί. Τα δύο κόμματα πλαισιώνονται από το συνδικαλιστικό κίνημα και αρκετές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Ολοι μαζί έχουν ιστορία αγώνων ενάντια στον εθνικισμό και τους διχοτομιστές (Ταξίμ) της εποχής Ντενκτάς.

Το ιδεολογικό αυτό μείγμα που εκφράζει ο Ακιντζί έχει ισχυρές ρίζες στους Τουρκοκύπριους, αλλά δεν βρίσκει αντιστοιχία με το υπόλοιπο τουρκικό έθνος. Οι προοδευτικοί Τουρκοκύπριοι αποδέχονται την κοσμικότητα του Ατατούρκ, όχι όμως τον εθνικισμό και επεκτατισμό των κεμαλιστών, πολλώ δε μάλλον του Μπαχτσελί και των Γκρίζων Λύκων. Από την άλλη, τα «χνώτα» τους δεν ταιριάζουν με τον ισλαμισμό του ΑΚΡ του Ταγίπ Ερντογάν και κάθε απόπειρά του να επηρεάζει τις ατομικές ελευθερίες επιβάλλοντας το Κοράνι.

Η Λευκωσία που ενώνει

Ο Μ. Ακιντζί ανέπτυξε τις πρώτες πρωτοβουλίες συμφιλίωσης με την ελληνοκυπριακή κοινότητα, με την εκλογή του ως δημάρχου στην τουρκοκυπριακή πλευρά της Λευκωσίας, χτίζοντας συνεργασία με τον Ελληνοκύπριο δήμαρχο Λέλλο Δημητριάδη (κοινό master plan για τη μοιρασμένη πόλη και αποχετευτικό σύστημα).

Δούλεψαν μαζί σε πέτρινα χρόνια, όταν ήταν πολύ νωπές οι πληγές, κέρδισαν διεθνή ακτινοβολία και μέχρι σήμερα δεν βρέθηκαν ανάλογης εμβέλειας πρόσωπα να συνεχίσουν το έργο τους. Τότε η Λευκωσία προκαλούσε διεθνές ενδιαφέρον και παραλληλισμούς με το Βερολίνο. «Ο Ακιντζί είναι από τη Λεμεσό, από τα Τέσσερα Φανάρια, μια φτωχική περιοχή της Λεμεσού. Μόλις τον είδα, κατάλαβα ότι έχει τα χαρακτηριστικά του ανθρώπου του λιμανιού. Εχει πιο πλατύ ορίζοντα. Θωρεί κόσμο ξένο. Εσιει άλλον αέρα…».

ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Η διαπραγμάτευση για το Κυπριακό στη συνομιλία Τσίπρα-Αναστασιάδη
Μετά το «ναυάγιο» των διαπραγματεύσεων μεταξύ Αναστασιάδη & Ακιντζί, ο Κύπριος πρόεδρος είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Έλληνα πρωθυπουργό προκειμένου να τον ενημερώσει για τη διαπραγμάτευση. Τηλεφωνική...
Η διαπραγμάτευση για το Κυπριακό στη συνομιλία Τσίπρα-Αναστασιάδη
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Επαφές στην Ελβετία και στο βάθος συνάντηση Τσίπρα-Ερντογάν
Σε κομβικό σημείο βρίσκονται οι επαφές του Κυπρίου προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη και του Τουρκοκύπριου ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί στο Μοντ Πελεράν της Ελβετίας. Το πρωί της Δευτέρας οι δύο άνδρες...
Επαφές στην Ελβετία και στο βάθος συνάντηση Τσίπρα-Ερντογάν
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ενεργοποίηση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας συμφώνησαν Μητσοτάκης – Ερντογάν
Επιφορτίστηκαν οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών να κάνουν την απαραίτητη προετοιμασία.
Ενεργοποίηση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας συμφώνησαν Μητσοτάκης – Ερντογάν
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
«Κλείδωσε» η συνάντηση Μητσοτάκη με Ερντογάν
Σύμφωνα με πληροφορίες «κλείδωσε» η συνάντηση τους στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, που θα πραγματοποιηθεί στη Νέα Υόρκη, από 23 έως 27 Σεπτεμβρίου.
«Κλείδωσε» η συνάντηση Μητσοτάκη με Ερντογάν
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ο ενικός τούς φέρνει πιο κοντά
Δεν είναι πρωτόγνωρη η οικειότητα μεταξύ των δύο ηγετών, αλλά είναι μάλλον η πρώτη φορά που τα θέματα αιχμής τέθηκαν με ειλικρίνεια. Η διπλωματική καθυστέρηση της πτήσης του Ελληνα πρωθυπουργού, η έκπληξη...
Ο ενικός τούς φέρνει πιο κοντά
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Τετ α τετ Τσίπρα - Ερντογάν για Αιγαίο, Κυπριακό και προσφυγικό
Στην Τουρκία βρίσκεται ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, όπου το το απόγευμα θα έχει συνάντηση με τον Ταγίπ Ερντογάν. Ο κ. Τσίπρας αναμένεται να θέσει τα ζητήματα της μείωσης της έντασης στο Αιγαίο, το Κυπριακό,...
Τετ α τετ Τσίπρα - Ερντογάν για Αιγαίο, Κυπριακό και προσφυγικό

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας