Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ανεπιθύμητο παρελθόν

Στην πυρά της Χαλυβουργικής καταστράφηκαν περίπου 17.500.000 φάκελοι κοινωνικών φρονημάτων

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ανεπιθύμητο παρελθόν

  • A-
  • A+
Τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας, η «Εφ.Συν.» και οι εκδόσεις Θεμέλιο πραγματοποιούν εκδήλωση-συζήτηση με θέμα τι έμεινε, τι σημαίνουν, τι θα 'πρεπε να έχει γίνει για τους φακέλους κοινωνικών φρονημάτων που καταστράφηκαν.

Δύο γεγονότα, η συμπλήρωση τριάντα χρόνων από την καύση των φακέλων της Ασφάλειας και η πρόσφατη έκδοση του βιβλίου του Βαγγέλη Καραμανωλάκη «Ανεπιθύμητο παρελθόν. Οι φάκελοι κοινωνικών φρονημάτων στον 20ό αιώνα και η καταστροφή τους», στάθηκαν η αφορμή για την εκδήλωση-συζήτηση με θέμα «Τι έμεινε από τους φακέλους;», που διοργανώνουν τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ), η «Εφημερίδα των Συντακτών» και οι εκδόσεις Θεμέλιο τη Δευτέρα 14/10, στις 18.30, στη Στοά του Βιβλίου (Πεσμαζόγλου 5 & Σταδίου).

Εκκινώντας από τους φακέλους που καταστράφηκαν, το γιατί αυτό συνέβη και τι σημαίνει σε πολλαπλά επίπεδα (για τη χώρα, την Ιστορία, τα αρχεία, την έρευνα, τους ανθρώπους κ.ά.), αλλά μιλώντας και για όσους εν τέλει σώθηκαν, μέσω της συζήτησης θα ανοίξει ένας ευρύτερος διάλογος για τις κληρονομιές των κατασταλτικών μηχανισμών στη χώρα μας.

Στις 29 Αυγούστου του 1989, σαράντα χρόνια από τη λήξη του εμφυλίου πολέμου, η κυβέρνηση συνεργασίας Νέας Δημοκρατίας και Συνασπισμού (ΚΚΕ και ΕΑΡ) με πρωθυπουργό τον Τζαννή Τζαννετάκη έριξε στην πυρά της Χαλυβουργικής περίπου 17.500.000 φακέλους κοινωνικών φρονημάτων. Η απόφαση αυτή δικαιολογήθηκε ως μία δράση στο πλαίσιο μιας προσπάθειας παγίωσης της εθνικής συμφιλίωσης.

Το βιβλίο του Βαγγέλη Καραμανωλάκη

Ωστόσο, η καταστροφή των φακέλων κοινωνικών φρονημάτων ξεσήκωσε αντιδράσεις τόσο από ιστορικούς, αγωνιστές και επιστήμονες όσο και από το τότε ΠΑΣΟΚ, που ήταν αξιωματική αντιπολίτευση. Παρ' όλα αυτά, οι αντιδράσεις δεν πτόησαν την τότε κυβέρνηση η οποία συνέχισε την καταστροφή των φακέλων, ενώ την ίδια εποχή συνέβαινε το ακριβώς αντίθετο σε άλλα κράτη (για παράδειγμα, τα αρχεία της Στάζι στην Ανατολική Γερμανία).

«Ο αριθμός των περίπου 17,5 εκατ. φακέλων που ρίχτηκαν στην πυρά της Χαλυβουργικής ήταν σχεδόν διπλάσιος του τότε πληθυσμού της Ελλάδας!» δήλωσε σχετικά ο καθηγητής Β. Καραμανωλάκης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. «Οι φάκελοι δεν καταστρέφονταν ποτέ. Ακόμη και εάν κάποιος πέθαινε, ο φάκελός του διατηρείτο, καθώς τα στοιχεία που περιείχε μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την ενοχοποίηση προσώπων του οικογενειακού ή ακόμη και του φιλικού περιβάλλοντός του... Το κάψιμο επιδίωξε την εξαφάνιση των πλέον σκοτεινών κληρονομιών ενός έντονα τραυματικού παρελθόντος.

Λειτούργησε σαν ένα είδος επούλωσης μέσω της διαγραφής: σβήνοντας ανασυγκροτώ τη μνήμη των γεγονότων, η επιλεκτική λήθη μού επιτρέπει να ξεπεράσω αυτό που έχει συμβεί». «Αν με ρωτήσετε εάν αυτό είναι τελικά επούλωση, θα ήμουν διστακτικός να απαντήσω θετικά» καταλήγει. «Τα όσα ζούμε σήμερα δείχνουν ότι το παρελθόν δεν καταστρέφεται α λα καρτ. Επιστρέφει με βάση κάθε φορά τις σύγχρονες ανάγκες και τους διχασμούς».

Στην εκδήλωση-συζήτηση της Δευτέρας συμμετέχουν οι: Ελένη Καρρά (δημοσιογράφος), Μίλτος Κύρκος (πρώην ευρωβουλευτής), Αναστασία Λαμπρία (εκδότρια, εκδόσεις Ποταμός), Δημήτρης Πλουμπίδης (ομ. καθηγητής Ψυχιατρικής ΕΚΠΑ), Ριχάρδος Σωμερίτης (δημοσιογράφος), Βαγγέλης Καραμανωλάκης (αν. καθηγητής Ιστορίας ΕΚΠΑ), Ηλίας Νικολακόπουλος (ομ. καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης ΕΚΠΑ), Γιώργος Πετρόπουλος, (δημοσιογράφος «Εφ.Συν.»). Συντονίζει η συνάδελφος Ιωάννα Σωτήρχου.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Αναμοχλεύοντας το... ανεπιθύμητο παρελθόν
Η εκδήλωση στη Στοά του Βιβλίου («Τι έμεινε από τους Φακέλους»), με αφορμή τη συμπλήρωση 30 χρόνων από την καταστροφή τους και συνδιοργανώτρια την «Εφ.Συν.», ανέδειξε τα πραγματικά σύγχρονα ερωτήματα: θέλουμε...
Αναμοχλεύοντας το... ανεπιθύμητο παρελθόν
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Παρουσίαση του Δοκιμίου Ιστορίας του ΚΚΕ
Ενα νέο ιστορικό τετράτομο εγχειρίδιο ολοκληρώθηκε από την επιστημονική ομάδα του ΚΚΕ και παρουσιάστηκε προχθές στην αίθουσα συνεδρίων του κόμματος, στον Περισσό - η οποία ήταν κατάμεστη. Πρόκειται για το...
Παρουσίαση του Δοκιμίου Ιστορίας του ΚΚΕ
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Οι γραμματείς του ΚΚΕ (2ο μέρος) στην «Εφ.Συν. - Σαββατοκύριακο»
Σήμερα, με την «Εφημερίδα των Συντακτών - Σαββατοκύριακο», το δεύτερο μέρος του ντοκουμέντου «Οι γενικοί γραμματείς του ΚΚΕ μέσα από τους φακέλους της Ασφάλειας». Μοναδικά ντοκουμέντα από τα απόρρητα έγγραφα...
Οι γραμματείς του ΚΚΕ (2ο μέρος) στην «Εφ.Συν. - Σαββατοκύριακο»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Διήμερο για τα 100 χρόνια ΣΕΚΕ
Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων οργανωμένου κομμουνιστικού κινήματος στη χώρα μας, που σηματοδότησε η ίδρυση του ΣΕΚΕ (πρόδρομο του ΚΚΕ) τον Νοέμβριο του 1918, η «Πρωτοβουλία διαλόγου για ένα σύγχρονο...
Διήμερο για τα 100 χρόνια ΣΕΚΕ
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ομόθυμη στήριξη του πολιτικού κόσμου στην «Εφ.Συν.»
Κόμματα και πολιτικοί από όλο το πολιτικό φάσμα εκφράζουν την πλήρη συμπαράστασή τους στην «Εφημερίδα των Συντακτών» έναντι των συκοφαντιών και της λάσπης που μας εκτόξευσε ο Πάνος Καμμένος.
Ομόθυμη στήριξη του πολιτικού κόσμου στην «Εφ.Συν.»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Στην αιωνιότητα με λευκό κοστούμι
Το Ιδρυμα της Βουλής των Ελλήνων τιμά τη μνήμη του αγωνιστή, που εκτελέστηκε τον Αύγουστο του 1954, με την έκθεση «Στενή κι αδιάβατος, τραχεία η οδός. Νίκος Πλουμπίδης 1902-1954» που εγκαινίασε ο Νίκος...
Στην αιωνιότητα με λευκό κοστούμι

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας