• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.1°C / 17.9°C
    2 BF
    60%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 10.8°C / 13.3°C
    1 BF
    73%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.3°C / 15.1°C
    6 BF
    82%
  • Ιωάννινα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    7°C 6.4°C / 6.9°C
    2 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    4 BF
    76%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 8.2°C / 12.6°C
    2 BF
    76%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 3.4°C / 6.8°C
    2 BF
    100%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 13.6°C / 14.6°C
    4 BF
    86%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.4°C / 19.2°C
    4 BF
    54%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    5 BF
    66%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.4°C / 18.5°C
    6 BF
    67%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    7 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.6°C / 12.6°C
    7 BF
    77%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    9°C 8.5°C / 8.9°C
    0 BF
    93%
  • Λαμία
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    9°C 8.4°C / 11.2°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.3°C / 20.8°C
    2 BF
    80%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 14.7°C / 18.1°C
    3 BF
    48%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 10.4°C / 13.3°C
    1 BF
    69%
  • Κατερίνη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    12°C 11.0°C / 13.3°C
    2 BF
    88%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 3.8°C / 3.8°C
    2 BF
    94%

Θανάσης Χρήστου, Πέτρος Σωκράτους Κόκκαλης (1896-1962). Ο αστός επαναστάτης ιατρός από τον αντιβενιζελισμό στον λενινισμό, Αθήνα 2019, Εκδόσεις Λιβάνης

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η βιογραφία του αγωνιστή Πέτρου Κόκκαλη

  • A-
  • A+

Η βιογραφία του Πέτρου Κόκκαλη, έργο του αναπληρωτή καθηγητή του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Θανάση Χρήστου, η οποία μόλις κυκλοφόρησε στο εμπόριο, συνιστά ένα πολύ ενδιαφέρον έργο, γιατί φωτίζει πλευρές μιας ιστορικής φυσιογνωμίας για την οποία πέραν της επωνυμίας λίγα είναι γνωστά.

Ο Πέτρος Κόκκαλης αποτελεί τυπική περίπτωση της ελληνικής μεσαίας αστικής τάξης, τα μέλη της οποίας εξασφάλιζαν την κοινωνική τους άνοδο μέσω της εκπαίδευσης και όχι της επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Γιος γυμνασιάρχη, με καταγωγή από την Αράχοβα της Βοιωτίας, ο Πέτρος Κόκκαλης σπούδασε αρχικά στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, στη συνέχεια στο Βερολίνο, όπου εισήλθε στον κύκλο του Max Planck, στη Ζυρίχη και τη Βέρνη απ’ όπου αποφoίτησε το 1919.

Επέστρεψε στην Αθήνα, όπου εργάστηκε σε νοσοκομεία και κλινικές, ενώ διορίστηκε και υφηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1929. Αντιβενιζελικός στην πολιτική του τοποθέτηση, είναι χαρακτηριστικό των κινήσεων του πολιτικού εκκρεμούς την περίοδο του Εθνικού Διχασμού ότι αναδείχθηκε τακτικός καθηγητής τον Απρίλιο του 1935, μετά τις εκκαθαρίσεις που πραγματοποιήθηκαν συνεπεία του βενιζελικού κινήματος του Μαρτίου.

Η κατάληψη της Ελλάδας από τον Αξονα τον Απρίλιο του 1941 σήμανε την εκδήλωση μιας σταδιακής μετατόπισης του Πέτρου Κόκκαλη από τον πολιτικό και κοινωνικό συντηρητισμό σε περισσότερο προοδευτικές θέσεις. Σημαντικές ενδείξεις αυτής της μετατόπισης είναι η υποστήριξή του προς τον Ιωάννη Κακριδή στη γνωστή δίκη των τόνων το 1942, εν συνεχεία η ρήξη του με τη δωσιλογική κυβέρνηση Λογοθετόπουλου και η επακόλουθη απόλυσή του από το Πανεπιστήμιο το 1942.

Το 1943-44 συμμετείχε στη λεγόμενη Σοσιαλιστική Ενωση, στην οποία τον εισήγαγε ο Κωνσταντίνος Τσάτσος. Επρόκειτο για έναν όμιλο προβληματισμού, στον οποίο είχαν προσέλθει μεταξύ άλλων ο Ξενοφών Ζολώτας, ο Αγγελος Αγγελόπουλος, ο Πέτρος Γαρουφαλιάς αλλά και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής.

Μέσω αυτής της ομάδας θα ερχόταν σε επαφή με την Αριστερά. Η προσχώρησή του στο ΕΑΜ δεν ήταν αυτόματη. Οπως δείχνει ο Θανάσης Χρήστου, η ιστορία εξελίσσεται συχνά μέσω τυχαίων γεγονότων, ιδίως σε εποχές κατάρρευσης δεδομένων σχημάτων και αντιλήψεων, όπως ήταν ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος και η Κατοχή.

Τον Μάρτιο του 1944 ο Κόκκαλης θα επιχειρούσε να διαφύγει στη Μέση Ανατολή, αλλά η μετάβασή του εκεί δεν έγινε δυνατή με αποτέλεσμα να αποφασίσει να διαφύγει στην Ευρυτανία και να συμμετάσχει, μαζί με τους Αλέξανδρο Σβώλο και Αγγελο Αγγελόπουλο, στην Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης.

Ο Κόκκαλης, σε αντίθεση με τους άλλους δύο, θα προσχωρούσε σχεδόν ευθύς μετά στο ΚΚΕ και θα ακολουθούσε την Αριστερά στον Εμφύλιο, ως μέλος της κυβέρνησης του βουνού, και στην υπερορία από το 1949 έως το 1962.

Επιστημονικό, καλλιτεχνικό έργο

Αυτή η τελευταία περίοδος της ζωής του φωτίζεται ιδιαίτερα από το έργο του Χρήστου, ο οποίος δίνει έμφαση σε δύο όψεις της ζωής του βιογραφούμενου: Η μία αφορά το επιστημονικό έργο του Κόκκαλη στον τομέα των μεταμοσχεύσεων, τις οποίες πραγματοποίησε σε συνεργασία με τον Σοβιετικό Wladimir Demichow.

Ο Κόκκαλης, εργαζόμενος στην Ακαδημία Επιστημών της Ανατολικής Γερμανίας ανέπτυξε στενή συνεργασία με την ιατρική ερευνητική κοινότητα της Σοβιετικής Ενωσης. Η άλλη όψη των κλίσεων του βιογραφούμενου που αναδεικνύεται στο βιβλίο είναι τα καλλιτεχνικά ενδιαφέροντα του Πέτρου Κόκκαλη και η συναναστροφή του με σημαντικούς καλλιτέχνες και διανοούμενους.

Η έκδοση αυτή συνοδεύεται από χρονολόγιο γεγονότων και 21 τεκμήρια που επιτρέπουν μια πληρέστερη κατανόηση της αφήγησης του Χρήστου. Το έργο στο σύνολό του συμβάλλει ασφαλώς στην ανάδειξη μιας νέας οπτικής που αφορά τόσο τον ίδιο τον Πέτρο Κόκκαλη όσο και την εποχή του.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Η Αριστερά οφείλει να ανατρέψει τον σημερινό καταμερισμό εργασίας»
Η κυκλοφορία του καινούργιου του βιβλίου «Το Πολιτικό Κόμμα» και η συζήτηση που θα γίνει σήμερα στο πάρκο Ελευθερίας ήταν μια εξαιρετική αφορμή να συνομιλήσουμε με τον Κώστα Ελευθερίου.
«Η Αριστερά οφείλει να ανατρέψει τον σημερινό καταμερισμό εργασίας»
ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ
«Ο ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση 2015-2019: Και η Αριστερά;»
«Ο ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση 2015-2019: Και η Αριστερά;», επιμελήθηκαν οι Χρήστος Λάσκος και Δημοσθένης Παπαδάτος-Αναγνωστόπουλος και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Τόπος.
«Ο ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση 2015-2019: Και η Αριστερά;»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Καταψήφισε η ευρωπαϊκή Αριστερά τον συμβιβασμό για τον κλιματικό νόμο
Κατώτερη των προσδοκιών –και των «κόκκινων γραμμών»– της ευρωπαϊκής Αριστεράς ήταν η συμφωνία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τον κλιματικό νόμο που προβλέπει μείωση των ρύπων του θερμοκηπίου κατά μόλις 55% ως...
Καταψήφισε η ευρωπαϊκή Αριστερά τον συμβιβασμό για τον κλιματικό νόμο
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Ο Ρήγας εντάχθηκε με ενθουσιασμό στο ρεύμα του ριζοσπαστικού Διαφωτισμού»
Με μια φρέσκια ματιά στο έργο του Ρήγα Βελεστινλή ο Δημήτρης Ψαρράς δείχνει ότι αυτό εντάσσεται σ’ ένα ευρωπαϊκό πνευματικό πλαίσιο που εμπνέεται από τις ριζοσπαστικές και επαναστατικές ιδέες των...
«Ο Ρήγας εντάχθηκε με ενθουσιασμό στο ρεύμα του ριζοσπαστικού Διαφωτισμού»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Μας απειλεί όλους η ιδεολογική χειραγώγηση της επιστήμης»
Πόσο απολαυστικό μπορεί να είναι ένα βιβλίο που μιλά για επιστημονική μεθοδολογία; Εξαιρετικά, αν ασχολείται με το θέμα που επέλεξε ο αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης Σεραφείμ Σεφεριάδης,...
«Μας απειλεί όλους η ιδεολογική χειραγώγηση της επιστήμης»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
«Αντέχουν οι ιδέες του Μαρξ;»
Μπορεί να έχουν περάσει 200 χρόνια από τη γέννησή του, αλλά η σκέψη του Μαρξ ακόμη επηρεάζει, αναλύεται και ερευνάται.
«Αντέχουν οι ιδέες του Μαρξ;»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας