Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Twitterbots υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ και της Ν.Δ.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Twitterbots υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ και της Ν.Δ.

  • A-
  • A+

Στην πολύμηνη έρευνα του  ΜIIR περιγράφεται η διαδικασία επηρεασμού της κοινής γνώμης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με επίκεντρο το Τwitter μέσω της κατασκευής εικονικών ψηφιακών δικτύων, τα οποία στοχεύουν στην πολιτική προπαγάνδα πολιτικών και κομμάτων, αλλά και στην προώθηση εμπορικών τηλεοπτικών προϊόντων. 

Η ομάδα μας ασχολήθηκε αποκλειστικά με τη μελέτη του Twitter, το οποίο είναι το πιο προσβάσιμο και πολιτικοποιημένο μέσο κοινωνικής δικτύωσης. Επιπλέον, χρησιμοποιώντας τη βάση δεδομένων του Twitter Streaming API, μπορεί κάποιος απολύτως νόμιμα να μαζέψει τεράστιο όγκο δεδομένων ώστε να μελετήσει κοινωνικοπολιτικά φαινόμενα.

Επιλέξαμε ως παράδειγμα αναφοράς ένα από τα μεγαλύτερα, προκαθορισμένα, εσωτερικά πολιτικά γεγονότα του 2018 για το οποίο γνωρίζαμε εκ προοιμίου πως θα υπάρχει μεγάλη πολιτική αντιπαράθεση: τη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης του Σεπτεμβρίου του 2018. Μια έκθεση που σημαδεύτηκε μεταξύ άλλων από την έντονη αντιπαράθεση για τη Συμφωνία των Πρεσπών του Ιουνίου 2018.

Αντλήσαμε μέσω συγκεκριμένων προγραμμάτων που δημιουργήσαμε (σε γλώσσες προγραμματισμού κυρίως Python και Go, βλ. twitterfarm, ελεύθερο ανοιχτό λογισμικό) όλα τα tweets, τα retweets, τις απαντήσεις, τα quotes και τα mentions που έγιναν από τις 7 Σεπτεμβρίου (πριν από την ομιλία του πρωθυπουργού) μέχρι τις 17 Σεπτεμβρίου 2018 (μετά την ομιλία του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης), χρησιμοποιώντας συγκεκριμένες λέξεις κλειδιά (#ΔΕΘ, #ΔΕΘ2018, #DETH, #DETH2018, #Μακεδονία, #Macedonia, #Συμφωνια_Πρεσπων)

Συλλέξαμε περίπου 173.000 ξεχωριστές ενέργειες από περίπου 20.000 διαφορετικούς λογαριασμούς. Κατά τη διαδικασία βασιστήκαμε αποκλειστικά στο επίσημο API του Τwitter και χρησιμοποιήσαμε δεδομένα και εργαλεία διαθέσιμα στον οποιονδήποτε.

Eπαναλάβαμε την ίδια διαδικασία και τις ημέρες του τελικού (18-20 Δεκεμβρίου 2018) του τηλεοπτικού ριάλιτι «Greece’s Next Top Model», όπου αντλήσαμε περίπου 8.200 λογαριασμούς και περίπου 78.000 ενέργειες.

Η διαδικασία

Στη συνέχεια, αφού ταξινομήσαμε τους διαφορετικούς λογαριασμούς σε μια βάση δεδομένων, επιλέξαμε ένα τυχαίο δείγμα 3.698 ξεχωριστών λογαριασμών, οι οποίοι βρέθηκαν μέσα στη δεξαμενή των tweets που συγκεντρώσαμε.

Τέσσερις δημοσιογράφοι ανέλυσαν έναν προς έναν περίπου 900 λογαριασμούς ο καθένας, διαβάζοντας τουλάχιστον 60 tweets ανά λογαριασμό ο καθένας και βάσει μια σειράς ομογενοποιημένων κριτηρίων (ποσοτικών και ποιοτικών, βλ. link: 11 τρόποι να εντοπίσετε ένα bot) κατηγοριοποίησαν τους λογαριασμούς ως προς τον βαθμό αυτοματοποίησης και το είδος του χρήστη (unknown, active user, normal user, semi-automated, automated) και την εκτίμηση πολιτικής τοποθέτησης του χρήστη σε έναν γραμμικό άξονα από την Ακρα Αριστερά ώς την Ακρα Δεξιά.

Λογαριασμοί των οποίων ο βαθμός αυτοματοποίησης ή η πολιτική κατηγοριοποίησή τους βάσει των διαχρονικών τοποθετήσεών τους κρίθηκαν αδύνατο να προσδιοριστούν, χαρακτηρίστηκαν ως «άγνωστοι». Στο τέλος της διαδικασίας ταξινομήσαμε τα αποτελέσματα σε μια ενοποιημένη βάση δεδομένων.

Αυτοματοποίηση για όλες τις χρήσεις

Στο πλαίσιο της έρευνας επικοινωνήσαμε με πολλούς ανώνυμους χρήστες του Τwitter, με γνωστές διαδικτυακές περσόνες από διάφορους πολιτικούς χώρους, με πρώην στελέχη επιτελικών ομάδων επικοινωνιακού σχεδιασμού πολιτικών κομμάτων, με ακαδημαϊκούς στην Ελλάδα και στο εξωτερικό σχετικούς με το αντικείμενο, αλλά και με επαγγελματίες οι οποίοι ασχολούνται με online marketing.

Οι περισσότεροι δεν ήθελαν να εκτεθούν με το επώνυμό τους, ενώ δεν έλειψαν και οι φόβοι πως η δημοσιογραφική παρουσίαση της έρευνάς μας μπορεί να δυσκολέψει τη δουλειά τους. Ενας από τους πιο έμπειρους επαγγελματίες του χώρου μας είπε: «Υπάρχουν τύποι στην Ελλάδα οι οποίοι βρίσκουν τους πολιτικούς, βουλευτές ή υποψηφίους και τους λένε: “Γεια σου, έχω 300 διαφορετικούς ψεύτικους λογαριασμούς στο Τwitter, είναι όλοι τους τρολ. Θέλεις να τους βάλω να μιλάνε για σένα ή να βρίζουν τον πολιτικό σου αντίπαλο;”. Αυτοί οι άνθρωποι αρκετά συχνά δεν κοιτάζουν ιδεολογίες. Μπορεί σήμερα να πάνε στη Νέα Δημοκρατία, αύριο στον ΣΥΡΙΖΑ και μεθαύριο σε κάποιο άλλο κόμμα. Είναι της λογικής “όποιος με προλάβει θα με κλείσει”. Στη συνέχεια μπορεί ο ίδιος ο οποίος πούλησε σε κάποια φάση λογαριασμούς σε πολιτικούς κάποια στιγμή να ασχοληθεί με άλλα θέματα, επειδή σου λέει “τους έχω τους λογαριασμούς και κάθονται και δεν έχουμε εκλογές”. Κάπου εκεί ξεκινά και η προώθηση τηλεοπτικών εκπομπών, όπως τα ριάλιτι».

Κατά την έρευνα του MIIR, εντοπίστηκαν bots υποστηρικτικά όλων τα κομμάτων του Κοινοβουλίου, πλην της Ένωσης Κεντρώων. ΣΥΡΙΖΑ και ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ κατέχουν τη μερίδα του λέοντος ως προς την αυτοματοποίηση και μάλιστα με πολύ μεγάλη διαφορά σε σχέση με οποιοδήποτε άλλο πολιτικό κόμμα. Η ΝΔ αρνήθηκε να σχολιάσει την έρευνα του MIIR. Ο ΣΥΡΙΖΑ αρνήθηκε οποιαδήποτε σχέση με αυτοματοποιημένους λογαριασμούς. 
Στη συνέχεια παρουσιάζουμε ορισμένα από τα δεκάδες bots (αυτοματοποιημένους λογαριασμούς) στο twitter, τα οποία προωθούν με αντιδεοντολογικό και αδιαφανή τρόπο τα δύο μεγαλύτερα κόμματα στην Ελλάδα. 
 

Bots υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ

Ο λογαριασμός που έχει αδυναμία στα αδέσποτα ζώα

Ο λογαριασμός Αδέσποτος@adespotos_ δημιουργήθηκε τον Φεβρουάριο του 2018 και στη φωτογραφία προφίλ βλέπουμε ένα σκυλάκι που φοράει ένα καπέλο. Μέσα σε 14 μήνες έχει ξεπεράσει τα 89.700 tweets, τους 2.650 ακολούθους, έχει προλάβει να κάνει 94.000 χιλιάδες likes, πραγματοποιώντας τον εξωπραγματικό αριθμό των κατά μέσον όρο 477 ενεργειών ανά ημέρα.

Ολα τα ποσοτικά στοιχεία του (ενέργειες ανά ημέρα, λόγος followers/followings, αριθμός likes κτλ) έδειχναν πως πρόκειται για αυτοματοποιημένο λογαριασμό. Την εκτίμησή μας επιβεβαίωσε και η ποιοτική ανάλυση των σχολίων τού συγκεκριμένου λογαριασμού. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως ανάμεσα στις εκατοντάδες σχόλια ανά ημέρα υπάρχουν και ελάχιστα πρωτογενή σχόλια ή απαντήσεις σε άλλους χρήστες. Πρόκειται για τυπική περίπτωση αυτοματοποιημένου λογαριασμού ο οποίος, ενώ είναι προγραμματισμένος να αναπαράγει άλλους, ορισμένες φορές διακόπτει αυτή τη συνεχή ροή του με προσωπικά σχόλια ή απαντήσεις, με αποτέλεσμα να δίνεται η εντύπωση πως υπάρχει ένα φυσικό πρόσωπο όλη την ώρα από πίσω.

Ενας από τους λογαριασμούς που ακολουθούν το συγκεκριμένο bot είναι και αυτός του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Δημήτρη Παπαδημούλη.

Αν περιηγηθεί κάποιος στο συγκεκριμένο προφίλ, θα διαπιστώσει πως πρόκειται για μια περσόνα με κοινωνικές ευαισθησίες και κυρίως με έντονη αγάπη για τα ζώα, τα αδέσποτα, τα σκυλιά, τις γάτες, τα σπάνια πουλιά και την προστασία τους.

Τα περισσότερα σχόλια είναι retweets, που μοιάζουν με το παραπάνω: (φωτ. 1)

Ανάμεσα όμως στα δεκάδες σχόλια φιλοζωικού περιεχομένου εμφανίζονται ορισμένα αμιγώς πολιτικά σχόλια με συγκεκριμένη πολιτική στόχευση (από ειδησεογραφική ιστοσελίδα προσκείμενη στην κυβέρνηση).

Δύο μέρες νωρίτερα και ανάμεσα σε εκατοντάδες μη πολιτικά σχόλια εμφανίζεται και μια ανάρτηση υποστήριξης της Συμφωνίας των Πρεσπών με τη φωτογραφία των Τσίπρα-Ζάεφ. (φωτ. 2)

Την ίδια μέρα εμφανίζεται και ένα retweet προώθησης της τέως υπουργού Τουρισμού Ελενας Κουντουρά με δηκτικό σχόλιο προς την Ολγα Κεφαλογιάννη και με επισήμανση #ΝΔ_ξεφτίλες. Η συγκεκριμένη επισήμανση μαζί με το επίσης πολύ δημοφιλές τα τελευταία χρόνια #skaNDala είναι η συριζαίικη απάντηση στο εξίσου δημοφιλές, νεοδημοκρατικής έμπνευσης, #Syriza_Xeftiles.

Η Christina που «αγαπά» τον Αλέξη Τσίπρα και έναν παλιό αριστερό ριζοσπάστη

Ενα ακόμη παράδειγμα λογαριασμού με αυτοματοποιημένη χρήση υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ είναι η Christina [email protected], η οποία ενεργοποιείται πρώτη φορά περίπου ένα μήνα πριν από τη ΔΕΘ, στις 4 Αυγούστου 2018. Εξετάζοντας αρχικά τη δραστηριότητα του συγκεκριμένου λογαριασμού από τη μέρα που δημιουργήθηκε ώς και τις 17 Σεπτεμβρίου, ανακαλύψαμε πως η Christina Dim εμφανίζεται να τουιτάρει 504 φορές τη μέρα.

Το δεκαήμερο μάλιστα 7- 17 Σεπτεμβρίου 2018 ο εν λόγω λογαριασμός τουιτάρει 670 φορές σε σχέση με τη ΔΕΘ. Η ίδια κατατάσσεται στην 7η θέση των τοπ σχολιαστών της ΔΕΘ.

Οι ενέργειές της περιλαμβάνουν κυρίως αναπαραγωγή περιεχομένου (retweets και likes) υπέρ του πρωθυπουργού και του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ στα λίγα πρωτογενή σχόλιά της εκθειάζει προσωπικά τον Αλ. Τσίπρα. Παράλληλα σχολιάζει υπό έντονο πολιτικό παροξυσμό την αντιπολίτευση, χρησιμοποιώντας σκαιούς χαρακτηρισμούς.

Ενδεικτικό ακόμη της πολιτικής συμπαράταξης του συγκεκριμένου αυτοματοποιημένου λογαριασμού στο πλευρό του ΣΥΡΙΖΑ είναι και οι απαντήσεις που δίνει την ίδια περίοδο σε διαλόγους με γνωστούς, υποστηρικτικούς του ΣΥΡΙΖΑ, λογαριασμούς, όπως ο The Roof-is-on [email protected]_aa, αλλά και ο [email protected], ο οποίος είναι και ο τοπ σχολιαστής στη ΔΕΘ 2018.

Ο χρήστης niktrah δεν κρύβει τις πολιτικές του πεποιθήσεις, κρύβει όμως το όνομά του. Δηλώνει: «παλιός αριστερός ριζοσπάστης, απόφοιτος ΕΜΠ και ομότιμο μέλος ΤΕΕ. Δεν συζητώ με ρατσιστές, φασίστες και υβριστές». Δημιουργήθηκε το 2011 και τον ακολουθούν δεκάδες στελέχη της κυβέρνησης, του ΣΥΡΙΖΑ και πολλοί δημοσιογράφοι.

Μεταξύ του ίδιου δικτύου συναντάμε και την #Ομάδα_Μνήμης@OmadaMnimis. Η Ομάδα Μνήμης (7.595 followers στις 12.5.2019) είναι η συριζαίικη απάντηση στην περίφημη Ομάδα Αλήθειας Ομάδα Αλήθειας@omadaalithias της Ν.Δ. (30.900 followers στις 12.5.2019). Τον Μάρτιο του 2019 δημιουργήθηκε ακόμα ένας ανάλογος φιλοκυβερνητικός λογαριασμός, η Ομάδα Αποκάλυψης (ΟΜΑΔΑ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗΣ@OApokalypses) σε μια προσπάθεια να ενισχυθεί η μάχη κατά της Ομάδας Αλήθειας.

Η αυτοματοποιημένη δραστηριότητα της Christina Dim συνεχίζεται μέχρι σήμερα με εντατικούς ρυθμούς, έχοντας προβεί μόλις μέσα σε 8 μήνες ζωής (μέχρι τα μέσα Απριλίου 2019) σε 61.500 tweets, 102.000 likes. Η συντριπτική πλειονότητα των ενεργειών της είναι retweets και likes και μάλιστα αναπαράγει και ένα κλασικό μοτίβο της δραστηριότητας των bots, το οποίο προέκυψε από την έρευνά μας, αλλά τεκμηριώνεται και στη διεθνή βιβλιογραφία.

Πρόκειται για μια σχεδόν τελετουργική διαδικασία κατά την οποία τα robots «καλημερίζουν» και «καληνυχτίζουν» τους πραγματικούς ή εικονικούς ακολούθους τους, συνοδεύοντας τον χαιρετισμό τους με «ατάκες-φασόν» και φωτογραφίες συνήθως τοπίων, λουλουδιών, ζώων ή ακόμη συχνότερα με διάφορες φωτογραφίες (συνήθως ημίγυμνων) γυναικών.

Η Christina Dim αναπαράγει σταθερά το περιεχόμενο λογαριασμών βουλευτών και στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ και υπουργών της κυβέρνησης, όπως ο Ν. Παππάς, ο Αλ. Χαρίτσης, ο Δημ. Παπαδημούλης, η Ρ. Δούρου, τους προαναφερθέντες υποστηρικτικούς τού ΣΥΡΙΖΑ λογαριασμούς και προωθεί συστηματικά το περιεχόμενο λογαριασμών συγκεκριμένων δημοσιογραφικών ιστοσελίδων, όπως της «Αυγής» και του Κ. Βαξεβάνη. (φωτ. 3,4,5)

Ενδεικτικό, τέλος, είναι ότι, σύμφωνα με το αναλυτικό εργαλείο twitonomy.com, το οποίο παρέχει στατιστικές πληροφορίες για τη δραστηριότητα λογαριασμών στο Twitter, η Christina Dim μόνο κατά την περίοδο 26 Μαρτίου-8 Απριλίου 2019 τουίταρε συνολικά 3.195 φορές, με το 98% εξ αυτών (ήτοι 3.139) να συνιστούν retweets άλλων λογαριασμών, οι οποίοι παρουσιάζονται στον παραπάνω γράφημα. (φωτ. 6)


Bots υπέρ της ΝΔ

O Ελληνας μαχητής και το βαθύ Τwitter

Ο χρήστης Παναγιώτης Παυλίδης (@47panagiotis) αποτελεί μια χαρακτηριστική περίπτωση καμουφλαρισμένου αυτοματοποιημένου λογαριασμού με διπλό στόχο: την πολύ στοχευμένη και ανώνυμη πολιτική προπαγάνδα αλλά και την εμπορική προώθηση προϊόντος. Ο συγκεκριμένος λογαριασμός με το πολύ κοινό για τα ελληνικά δεδομένα ονοματεπώνυμο, που στη θέση της φωτογραφίας προφίλ έχει έναν γλάρο και στη γενική φωτογραφία ένα άλογο, είχε στις 30 Μαρτίου 2019 46.500 ακόλουθους και 48.600 άλλους χρήστες που ακολουθούσε.

Την περίοδο κατά την οποία αντλήσαμε τα δεδομένα για την έρευνά μας, ο συγκεκριμένος χρήστης φαινόταν να προβαίνει κατά μέσον όρο σε περίπου 502 ενέργειες την ημέρα στο Τwitter! Βάσει της κοινής λογικής αλλά και της διεθνούς βιβλιογραφίας, είναι σπάνιο ένας άνθρωπος να κάνει τόσες ενέργειες μέσα στη μέρα. Ενας ενεργός χρήστης συνήθως δεν ξεπερνά τις 40-50 ενέργειες την ημέρα.

Οι ακόλουθοι (followers) του Παυλίδη προέρχονται από όλα τα μήκη και τα πλάτη του κόσμου, μιλούν διαφορετικές γλώσσες και φυσικά πολλοί από αυτούς είναι επίσης ψεύτικοι ή αυτοματοποιημένοι λογαριασμοί. Ενας από τους Ελληνες πολιτικούς που τον παρακολουθούν είναι και ο βουλευτής της Ν.Δ. Νίκος Δένδιας.

Τι κάνει λοιπόν αυτό το bot; Ασταμάτητη αναπαραγωγή tweets άλλων λογαριασμών μη πολιτικών, με διάφορα απολιτίκ κυρίως σχόλια, δήθεν βαθυστόχαστα αποφθέγματα, φωτογραφίες μοντέλων, διάσημων ποδοσφαιριστών όπως ο Μέσι, φωτογραφίες τοπίων, γατάκια, λουλούδια κτλ. (φωτ. 1)

Και ο παραπάνω λογαριασμός είναι bot και ένα στοιχείο το οποίο μπορεί να υποψιάσει κάποιον είναι το ίδιο το όνομα που περιέχει αλφαριθμητικούς χαρακτήρες.

Ανάμεσα στα μοντέλα, τις φωτογραφίες της φύσης ξεπετάγονται, σαν εμβόλιμες πολιτικές διαφημίσεις τοποθετημένες στρατηγικά την ώρα μιας τηλεοπτικής σειράς, δυο retweets του γνωστού για τις αντικυβερνητικές του απόψεις δημοσιογράφου του ΣΚΑΪ Αρη Πορτοσάλτε και του Πατρινού Νίκου Σωτηρόπουλου, ενός από τους πιο ενεργούς υποστηρικτές της Νέας Δημοκρατίας.(φωτ. 2)

Ο λογαριασμός με το ενδεικτικό όνομα HellenicFighter (μτφ. Ελληνας μαχητής) που αναπαράγεται εδώ είναι επίσης αυτοματοποιημένος. Μια ματιά στα αριθμητικά του δεδομένα αρκεί για να το πιστοποιήσει. Στη φωτογραφία προφίλ του... «Μαχητή» βλέπουμε έναν δικέφαλο αετό, έναν πολεμιστή, την ελληνική σημαία, την Ακρόπολη και την Αγια-Σοφιά. (φωτ. 3)

Ως μότο του έχει: «Σπιτι μου......η Ελλαδα!!! Θρησκεία μου.....Χριστιανός Ορθόδοξος!!! Ελλάδα σε ευχαριστώ που με γέννησες!!!» Τον εθνικιστικό αυτό λογαριασμό τον ακολουθούν και οι επίσημοι λογαριασμοί του Νίκου Δένδια αλλά και της Ντόρας Μπακογιάννη.

Κάποια στιγμή, ανάμεσα σε εκατοντάδες άλλα άσχετα σχόλια και φωτογραφίες που είναι κατασκευασμένα ακριβώς για να προσελκύσουν το ενδιαφέρον χιλιάδων χρηστών στο Τwitter, εμφανίζεται ένα tweet του βουλευτή της Ν.Δ. Δημήτρη Σταμάτη, ο οποίος μεταξύ άλλων επιτίθεται στον Αλέξη Τσίπρα και τον Σταύρο Θεοδωράκη για το «ξεπούλημα» της Μακεδονίας. (φωτ. 4)

Ο ίδιος λογαριασμός δύο μέρες νωρίτερα, στις 27 Μαρτίου 2019, αναπαράγει το παρακάτω tweet, προβάλλοντας την υποψηφιότητα του Στέλιου Κυμπουρόπουλου με τη Ν.Δ. για τις ευρωεκλογές, χαρακτηρίζοντας παράλληλα «ψευτόμαγκες» τους υποψηφίους του ΣΥΡΙΖΑ Ραλλία Χρηστίδου, Πέτρο Κόκκαλη και Λυδία Κονιόρδου. (φωτ. 5)

Κατά τη διάρκεια της ΔΕΘ, ο συγκεκριμένος λογαριασμός HellenicFighter δεν παραλείπει, εκτός από τα εθνικιστικά συνθήματα και σχόλια, να αμφισβητήσει ακόμα και το δημοκρατικό πολίτευμα, γράφοντας «σε αυτόν τον τόπο μας έφαγε η Δημοκρατία».

Τα δίκτυα των bots συνδέονται με τους κομματικούς στρατούς

Αυτή η περίπτωση λογαριασμού παρουσιάζει μεγάλη αξία στην έρευνά μας για τον εξής λόγο: Πρόκειται για έναν αυτοματοποιημένο λογαριασμό (HellenicFighter) με εμφανή εμπορικά χαρακτηριστικά, ο οποίος συνδέεται με άλλα δίκτυα (botnets) επίσης αυτοματοποιημένων λογαριασμών που, εκτός από το να αναπαράγουν ο ένας τον άλλο, συνδέονται και αναπαράγουν το περιεχόμενο ενός λογαριασμού ο οποίος ξεκάθαρα δεν είναι ψεύτικος ούτε αυτοματοποιημένος: πρόκειται για τον LavrentisBeria.

Οποιος στοιχειωδώς ασχολείται τα τελευταία χρόνια με το ελληνικό πολιτικό Τwitter γνωρίζει τον συγκεκριμένο λογαριασμό. Πρόκειται για χαρακτηριστικό παράδειγμα λογαριασμού–περσόνας με ψευδώνυμο και με μεγάλο κοινό ακολούθων.

Αντικομμουνιστικά τρολ - ρωσικά ονόματα

Ο πραγματικός Λαβρέντι Μπέρια ήταν ο Γεωργιανός πολιτικός και αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών της πρώην ΕΣΣΔ (1938-1953), ένας από τους στενότερους συνεργάτες του Στάλιν.

Πρωτοστάτησε στο ζήτημα των αντιφρονούντων και των εσωκομματικών εκκαθαρίσεων, εφαρμόζοντας σκληρά μέτρα κατά των αντιπάλων του Στάλιν, μετά τον θάνατο του οποίου το 1953 συμμετείχε σε τριμελή συλλογική ηγεσία. Κατηγορήθηκε ως προδότης και ύστερα από δίκη καταδικάστηκε σε θάνατο και εκτελέστηκε με συνοπτικές διαδικασίες. Κατηγορήθηκε για βιασμούς, βασανισμούς και φόνους, όπως και για τη σφαγή στο Κατίν.

Πίσω στην ελληνική σφαίρα του Τwitter. Ο χρήστης LavrentisBeria συνδέεται με ακόμα έναν «ρωσικής καταγωγής» ανώνυμο πολύ ενεργό χρήστη, τον επίσης υποστηρικτή της Ν.Δ. με την επωνυμία GeorghyZhukov. Ο πραγματικός Γκεόργκι Κονσταντίνοβιτς Ζούκοφ ήταν ο στρατιωτικός επικεφαλής της μεγάλης αντεπίθεσης των Σοβιετικών και της αντιφασιστικής νίκης των λαών κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Λίγο αργότερα έγινε ο υπ' αριθμόν ένα εχθρός του Στάλιν και αποπέμφθηκε από τη θέση του.

Οι δυο αυτές φυσιογνωμίες «ενέπνευσαν» τους δυο αυτούς αντικομμουνιστικούς λογαριασμούς στο Τwitter (και άλλες όπως τον @LeBrezhnev, από τον Μπρέζνιεφ), οι οποίοι δεν σταματούν να προπαγανδίζουν τη Νέα Δημοκρατία και να επιτίθενται ασταμάτητα κυρίως στην κυβέρνηση, στον Αλέξη Τσίπρα προσωπικά, στον ΣΥΡΙΖΑ αλλά και στην Αριστερά συνολικά. Τα πραγματικά ονόματα των διαχειριστών, παρά τα όσα διακινούνται, δεν έχουν επιβεβαιωθεί δημοσίως.


Τα ρομπότ συνομιλούν μεταξύ τους

Η Παριζιάνα Τζίνα που καληνυχτίζει τους φίλους της και διασυνδέεται με τους γαλάζιους influencers

Μπαίνοντας κανείς στο προφίλ του λογαριασμού [email protected] διαβάζουμε τον αυτοχαρακτηρισμό της ως «single, ΤΡΕΛΗ ΦΙΛΟΖΩΗ ΕΘΕΛΟΝΤΡΙΑ ΦΙΛΟΖΩΙΚΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ», ενώ δηλώνει τόπο καταγωγής κάπου στο Σαν Φρανσίσκο της Καλιφόρνια.

Η αναπαραγωγή του περιεχομένου υποστηρίζει τον τίτλο της φιλόζωης μιας και σταθερά ριτουιτάρει ελληνικούς και ξένους δημοφιλείς φιλοζωικούς λογαριασμούς. Την ίδια στιγμή ριτουιτάρει εικόνες ή βίντεο χαρούμενων και γλυκών ζώων, που ανεβάζουν άλλοι χρήστες του Twitter.

Εκτός των γλυκών τετράποδων, η paristzina ριτουιτάρει φωτογραφίες από όμορφα τοπία, χαρούμενες οικογενειακές στιγμές, τρυφερά τετ α τετ μεταξύ ζευγαριών, ημίγυμνες γυναίκες, από λογαριασμούς οι οποίοι είναι επίσης αυτοματοποιημένοι.

Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα δίκτυο από δεκάδες bots, μεταξύ των οποίων ο λογαριασμός [email protected] με ημερομηνία δημιουργίας τον Γενάρη 2018, 36.600 tweets, 126.000 likes, 9.194 ακολούθους και 7.149 να ακολουθεί, ο οποίος σε σταθερή βάση ανεβάζει φωτογραφίες γυναικών, συνήθως ημίγυμνων για να τραβάνε την προσοχή άλλων χρηστών, ενώ ριτουιτάρει χαιρετισμούς (καλημέρα/καληνύχτα) ή βαθυστόχαστες ατάκες-φασόν άλλων λογαριασμών. (φωτ. 2,3)

Αντίστοιχη περίπτωση είναι και ο χρήστης Λένα @lena_lenaki_len, που «τιτιβίζει», σύμφωνα με τα δεδομένα που αντλήσαμε, 1.131 φορές την ημέρα, η Helen Angel @AngelAngelopou1 με 935 «τιτιβίσματα» την ημέρα και ο χρήστης Μαριλένα @et_pd4 με δραστηριότητα 352 ενέργειες την ημέρα και φωτογραφία στο προφίλ μια ψεύτικη φωτογραφία γυναίκας, την οποία εντοπίζει κανείς εύκολα στην ελεύθερα προσβάσιμη διαδικτυακή δεξαμενή φωτογραφιών του Pinterest.

Ολα αυτά τα ρομποτάκια δείχνουν δήθεν ότι κουβεντιάζουν μεταξύ τους και αλληλοχαιρετιούνται νυχθημερόν, το οποίο αποτελεί ένα σύνηθες μοτίβο αυτοματοποιημένης λειτουργίας των bots.

Στο ίδιο πλαίσιο ξεχωρίσαμε και τον λογαριασμό Αννα@Anast1257 με την οποία η paristzina αναπτύσσει στιχομυθίες στις οποίες μάλιστα κατά… σύμπτωση συμμετέχει κι ένας ήδη γνωστός μας αυτοματοποιημένος λογαριασμός, ο προαναφερθείς Hellenic [email protected], αναδεικνύοντας το πολύπλοκο αλλά συνεκτικό δίκτυο διασύνδεσης των bots. (φωτ. 1)

Από την αναπαραγωγή γλυκών ζώων και βαθυστόχαστων φιλοσοφικών φράσεων, στην αλληλεπίδραση με λογαριασμούς που σπέρνουν εθνικιστικό μίσος.

Το δήθεν φιλοζωικό προφίλ όμως της paristzina καταρρέει με τον εντοπισμό στο προφίλ εμφανώς λογικών αναντιστοιχιών. Χαρακτηριστική είναι ανάρτηση στις 12 Απριλίου 2019 για ένα μικρό μαύρο σκυλάκι το οποίο εντόπισε ο λογαριασμός πετάμενο από έναν ασυνείδητο άνθρωπο, το περιμάζεψε και το πήγε στον γιατρό.

Το σκυλάκι, που απεικονίζεται στην παρακάτω φωτογραφία, έχει δεμένο το πόδι του με έναν μεγάλο μπλε νάρθηκα, ενώ η paristzina ενημερώνει τους φίλους της ότι χρειάζεται χειρουργείο για να μπουν βίδες στο πίσω πόδι.

Κι όμως, μόλις 20 μέρες μετά, με νέα ανάρτησή της στις 3 Μαΐου, ανεβάζει ακριβώς την ίδια φωτογραφία της 12ης Απριλίου από το συμπαθές σκυλάκι, γνωστοποιώντας πως γύρισε «πτώμα» αφού έτρεχε με τον νάρθηκα στον ήλιο. (φωτ. 4) Πώς βέβαια, τώρα, το μικρό σκυλάκι κατάφερε να τρέχει με τον τεράστιο αυτό νάρθηκα στο μπροστινό του πόδι, που ξεπερνά το μπόι του, και την ίδια στιγμή είχε αποθεραπεία-εξπρές σε ελάχιστες μέρες από ένα χειρουργείο που του τοποθέτησαν βίδες στα πίσω πόδια, τίθεται στην κρίση κάθε λογικού αναγνώστη.

Ομως, η αποστολή την οποία απέδωσε ο/η δημιουργός της στην paristzina δεν επιτελείται, παρά μόνο αφού προβαίνει εμφανώς σε πολιτική προπαγάνδα προς όφελος της Ν.Δ., ριτουιτάροντας ανάμεσα στα τοπία και τα ζωάκια τους λογαριασμούς βουλευτών της Ν.Δ., όπως του βουλευτή Δ. Σταμάτη, κάνοντας like στη Μαρία Σπυράκη και τον Αδωνι Γεωργιάδη (φωτ. 5), αλλά και αναπαράγοντας σταθερά γνωστούς υποστηρικτικούς της Ν.Δ. λογαριασμούς όπως οι [email protected], [email protected], Πεταλουδομάχος Πaτρa @hatz_patty, Αναχωρητής ΨΟΦΟΣ@MakeMyDayPunk, George [email protected] (φωτ. 6)

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει να γίνει και στη συχνή αναπαραγωγή ενός συγκεκριμένου επώνυμου λογαριασμού, υποστηρικτή της Ν.Δ. και συνεργάτη στο Γραφείο Δημοσίων Σχέσεων (με ειδίκευση στα social media) του Εμπορικού Συλλόγου Πάτρας, του Νίκου Σωτηρόπουλου.

Ο τελευταίος, σύμφωνα και με την έρευνά μας, παρουσιάζει μεγάλη διαδραστικότητα στο Τwitter και εμφανίζεται ως ένας από τους πιο επιδραστικούς λογαριασμούς, με συχνές αναρτήσεις, οι περισσότερες επιθετικές και σκωπτικές προς τον ΣΥΡΙΖΑ, διατηρώντας παράλληλα και ένα μεγάλο δίκτυο διασυνδεόμενων λογαριασμών.

Ενας εξ αυτών, ο επίσης Πατρινός ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ @giannopoulos35, ο οποίος έχει στο προφίλ του κοινή φωτογραφία με τον Αδωνι Γεωργιάδη.

Την εικόνα της στράτευσης της paristzina στο πλευρό της Ν.Δ. επιβεβαιώνουν και τα δεδομένα από τη ΔΕΘ, καθώς ο εν λόγω λογαριασμός με συχνότητα τουιταρίσματος 415 ενεργειών την ημέρα «τιτιβίζει» σε σχέση με τη ΔΕΘ συνολικά 283 φορές την εξεταζόμενη χρονική περίοδο, κυρίως ριτουιτάροντας περιεχόμενο κατά του Τσίπρα και του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά συνάμα αναπαράγοντας το γνωστό μοτίβο με τους χαιρετισμούς καλημέρα/καληνύχτα!

Ταυτότητα της Ερευνας

Μεσογειακό Ινστιτούτο Ερευνητικής Δημοσιογραφίας (MIIR)

● 4 ερευνητές δημοσιογράφοι
● 2 fact-checkers
● 1 προγραμματιστής-software engineer
● 2 γεγονότα αναλύθηκαν: η Διεθνής Eκθεση Θεσσαλονίκης 2018 και ο τελικός του «Greece’s Next Top Model» (GNTM)
● 28.419 μοναδικοί λογαριασμοί αντλήθηκαν (20.178 από τη ΔΕΘ 2018 και 8.241 από το GNTM)
● 3.698 λογαριασμοί (twitter accounts) αναλύθηκαν
● 250.759 ξεχωριστά actions (tweets, rt, replies, quotes) εξετάστηκαν
● 350 ώρες αξιολόγησης λογαριασμών
● 20 συνεντεύξεις
● 5 μήνες έρευνας
● 1 αλγοριθμικός γράφος απεικόνισης των δικτύων όλων των λογαριασμών δημιουργήθηκε

 Για την έρευνα συνεργάστηκαν οι δημοσιογράφοι και μέλη του MIIR: Κώστας Ζαφειρόπουλος, Ελβίρα Κρίθαρη, Ιωάννα Λουλούδη, Νίκος Μορφονιός, Μαρία Σιδηροπούλου, Ηλίας Σταθάτος. Η παρούσα έρευνα υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τον Δημήτρη Παπαευαγγέλου, μηχανικό λογισμικού και συνιδρυτή του MediaWatch.io, Civic Information Office.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Καθολικό -πλην Νέας Δημοκρατίας- μήνυμα καταδίκης της Χρυσής Αυγής
Δεν ξέχασε ο πολιτικός κόσμος της χώρας τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα έξι χρόνια μετά τη νύχτα που στάθηκε αφορμή για να ξετυλιχθεί το κουβάρι της εγκληματικής δράσης της Χρυσής Αυγής. Μελανή εξαίρεση, η Νέα...
Καθολικό -πλην Νέας Δημοκρατίας- μήνυμα καταδίκης της Χρυσής Αυγής
ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ
Με στοιχεία αυτοκριτικής η απόφαση της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ
Την πολιτική απόφαση της Κεντρικής του Επιτροπής ανακοίνωσε ο ΣΥΡΙΖΑ, κατά την οποία γίνεται αξιολόγηση του εκλογικού αποτελέσματος της 7ης Ιουλίου, γίνεται αναλυτική αναφορά στα άλλα κοινοβουλευτικά κόμματα,...
Με στοιχεία αυτοκριτικής η απόφαση της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Επιστροφή στον δικομματισμό και τις αυτοδύναμες κυβερνήσεις
Η «Εφ.Συν.» αναλύει το εκλογικό αποτέλεσμα, συναντά τους ψηφοφόρους στα «κάστρα» των δύο μονομάχων και συνομιλεί με τους νεαρούς ψηφοφόρους.
Επιστροφή στον δικομματισμό και τις αυτοδύναμες κυβερνήσεις
Η ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Πρωτοφανές προεκλογικό κλίμα
Στην πορεία προς τις εθνικές εκλογές διαπιστώνεται καθημερινά ένα παράδοξο φαινόμενο: το πολιτικό κλίμα είναι υποτονικό, οι αντιπαραθέσεις χλιαρές, το ενδιαφέρον των πολιτών καθόλου έντονο. Δημιουργείται η...
Πρωτοφανές προεκλογικό κλίμα
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Πάνω από 9% η διαφορά Ν.Δ. - ΣΥΡΙΖΑ στις ευρωεκλογές
Στο 9,4% ανέρχεται η διαφορά της Νέας Δημοκρατίας από τον ΣΥΡΙΖΑ με καταμετρημένο το 82,72% των ψήφων. Αναλυτικά τα αποτελέσματα ανά επικράτεια και εκλογική περιφέρεια.
Πάνω από 9% η διαφορά Ν.Δ. - ΣΥΡΙΖΑ στις ευρωεκλογές
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ντέρμπι δείχνει και η δημοσκόπηση της Κάπα Research
Μείωση της ψαλίδας ανάµεσα στον ΣΥΡΙΖΑ και στη Νέα Δημοκρατία, τρεις µέρες προτού ανοίξουν οι κάλπες των ευρωεκλογών, δίνει δηµοσκόπηση της Κάπα Research που διενεργήθηκε για την εφημερίδα «Εθνος».
Ντέρμπι δείχνει και η δημοσκόπηση της Κάπα Research

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας