Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο Γκίντερ Βάλραφ επιστρέφει στον Κορυδαλλό

Ο Βάλραφ θυμάται όλα όσα πέρασε πριν από 43 χρόνια πίσω από τα ίδια κάγκελα

Ο Γκίντερ Βάλραφ επιστρέφει στον Κορυδαλλό

  • A-
  • A+

Την περασμένη βδομάδα βρέθηκε στην Αθήνα για δύο μέρες ο Γκίντερ Βάλραφ, ο γνωστός Γερμανός δημοσιογράφος-ακτιβιστής, ο άνθρωπος που κυριολεκτικά αλλάζει πρόσωπα και αποκαλύπτει «από τα μέσα» την ακραία οικονομική εκμετάλλευση στις μεγάλες επιχειρήσεις, τα απάνθρωπα χαρακτηριστικά των σύγχρονων καταπιεστικών καθεστώτων, την κατασκευή των ειδήσεων από τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης. Η παρουσία του στη χώρα μας συνδέεται με το γύρισμα ενός ντοκιμαντέρ για την πολυτάραχη ζωή του.

Οπως είναι γνωστό, μια από τις πιο ηρωικές δημοσιογραφικές-πολιτικές ενέργειες του Βάλραφ είχε στόχο την ελληνική χούντα. Στις 10 Μαΐου του 1974 αλυσοδέθηκε σε μια κολόνα της ΔΕΗ στο Σύνταγμα κι άρχισε να μοιράζει αντιχουντικές προκηρύξεις στα ελληνικά, τα αγγλικά και τα γερμανικά.

Ακολούθησαν η σύλληψή του, ο ξυλοδαρμός και στη συνέχεια τα βασανιστήρια. Στις 23 Μαΐου το στρατοδικείο τον καταδίκασε σε 14 μήνες φυλάκιση. Αποφυλακίστηκε μαζί με όλους τους πολιτικούς κρατουμένους μετά την πτώση της χούντας, στις 26 Ιουλίου 1974.

Ο Βάλραφ, παλιός μας γνώριμος, δέχτηκε πρόθυμα να περιγράψει για τους αναγνώστες της «Εφ.Συν.» την περιπέτειά του στην Αθήνα, ενώ είχαμε την ευκαιρία να τον συνοδεύσουμε και μέσα στις φυλακές του Κορυδαλλού.

Από την απολογία στο στρατοδικείο*

Με την ενέργειά μου θέλησα να δώσω αυτό που στη γλώσσα των δημοσιογράφων ονομάζεται "έναυσμα", ώστε ν’ αρχίσουν πάλι να μιλάνε, να γράφουν και κατ’ επέκταση να δρουν ενάντια στη δικτατορία στην Ελλάδα.

Ως έναν βαθμό το πέτυχα, κι όσο περισσότερο διάστημα με κρατήσετε πίσω από τα σίδερα -παρακαλώ, μη διστάζετε λόγω του ξένου τύπου που έχει συγκεντρωθεί εδώ, επιβάλετέ μου την ανώτερη δυνατή ποινή, όπως θα κάνατε για κάθε ανώνυμο Eλληνα- τόσο περισσότερο θα μποϊκοταριστεί ο τουρισμός και θα οδηγηθούμε και σε άλλα μέτρα αντίστασης.

Ο χρόνος δουλεύει εναντίον σας! Η στρατιωτική χούντα σας δεν έχει τίποτε άλλο να τη στηρίζει εκτός από τανκς και όπλα, το πολύ πολύ και την αμερικανική CIA σαν νταβατζή, ο ελληνικός λαός είναι αποφασιστικά εναντίον σας, γιατί πέρα από πομπώδεις στρατιωτικές παρελάσεις δεν έχετε να προσφέρετε καμιά απολύτως ιδέα. Είσαστε οι δεινόσαυροι του σημερινού πολιτικού τοπίου μας: μεγάλη θωράκιση, καθόλου μυαλό, γι’ αυτό και είστε καταδικασμένοι σε εξαφάνιση!

*(Γκίντερ Βάλραφ, «Αποκαλύψεις», μτφρ. Δέσποινα Μάρκου, εκδ. Μαύρη Λίστα, Αθήνα 1999)

ΣΚΗΝΗ ΠΡΩΤΗ

Αλυσοδεμένος στο Σύνταγμα

Σε έναν πεζόδρομο του κέντρου επέλεξε το γερμανικό κινηματογραφικό συνεργείο να τραβήξει μερικές σκηνές για την ταινία με θέμα τις περιπέτειες του Βάλραφ. Καθισμένοι μαζί του στο τραπέζι ενός σουβλατζίδικου βρίσκουμε την ευκαιρία για μια μικρή συζήτηση γύρω από την αντιστασιακή του ενέργεια.

«Στην Αθήνα έφτασα μαζί με άλλα δύο άτομα ως απεσταλμένοι από τη Γερμανία, προκειμένου να μάθουμε την τύχη Ελλήνων αντιστασιακών. Είχαμε στα χέρια μας έναν κατάλογο Ελλήνων πολιτικών κρατουμένων για τους οποίους δεν υπήρχε καμιά πληροφορία αν ζουν ή έχουν πεθάνει.

Αποστολή μας ήταν να διαπιστώσουμε τι ακριβώς συνέβη στον καθένα τους. Χρειάστηκε να απευθυνθούμε σε πολλές υπηρεσίες, χωρίς αποτέλεσμα. Διαπιστώσαμε ότι το καθεστώς διέψευδε τα πάντα και δεν ήταν πρόθυμο να παράσχει καμιά σχετική πληροφορία. Τότε αποφάσισα να προχωρήσω σ’ αυτή την πράξη».

• Ηταν δηλαδή η ενέργεια αυτή προϊόν μιας αυθόρμητης σκέψης;

«Η αλήθεια είναι ότι το είχα σκεφτεί από πριν. Αλλά τότε το αποφάσισα. Αν είχα κατορθώσει να συγκεντρώσω τα στοιχεία που αναζητούσαμε, τότε ίσως να μην προχωρούσα στην ενέργεια. Ομως στο πίσω μέρος του μυαλού μου είχα ήδη αποφασίσει ότι αν καταλήξει η αποστολή μας σε αδιέξοδο, θα προχωρήσω στην ενέργεια αυτή».

• Είχες έρθει σε επαφή με αντιπάλους του δικτατορικού καθεστώτος;

«Ναι, ασφαλώς. Είχα επισκεφτεί και τον πρώην πρωθυπουργό Παναγιώτη Κανελλόπουλο, τον οποίο είχα ρωτήσει –κάπως αφηρημένα– πώς είναι η κατάσταση με τους κρατουμένους και ποιες θα ήταν οι συνέπειες αν ερχόταν κάποιος από το εξωτερικό και προχωρούσε σε μια πράξη διαμαρτυρίας. Τον ρώτησα αν κάτι τέτοιο θα βοηθούσε. Κι εκείνος αμέσως απάντησε καταφατικά».

• Παρουσιάστηκες τότε ως απλός δημοσιογράφος;

«Ναι, βέβαια. Δεν ήθελα να φέρω τους συνομιλητές μου σε δύσκολη θέση. Γνώριζα ότι η ποινή γι’ αυτό που έκανα ήταν από έξι μήνες έως δύο χρόνια φυλακή. Γνώριζα ακόμα ότι υπήρχε και η πιθανότητα να υποστώ βασανιστήρια.

»Ηθελα να αποφύγω να αντιληφθούν ότι είμαι συγγραφέας, γιατί το χειρότερο που θα μπορούσε τότε να μου συμβεί είναι να με έβαζαν αμέσως σε ένα αεροπλάνο και να με έστελναν άπρακτο πίσω. Γι’ αυτόν τον λόγο φρόντισα να σβήσω κάθε απόδειξη της ταυτότητάς μου.

»Αγόρασα ακόμα και ελληνικά ρούχα για να μην καταλάβουν ότι ήμουν ξένος. Ακόμα και τη βαλίτσα μου την παρέδωσα στη γερμανική πρεσβεία, με την παράκληση να την κρατήσουν μέχρι να τη ζητήσω, κάτι που όπως τους είπα μπορεί να πάρει λίγο καιρό…».

• Πώς είχες σχεδιάσει την αντίδρασή σου μετά τη σύλληψη;

«Προκειμένου να μην προδοθεί γρήγορα η ταυτότητά μου φρόντισα να πάρω προηγουμένως αναλγητικά φάρμακα για να μη μιλήσω αμέσως και καταλάβουν ότι είμαι Γερμανός. Στις πρώτες ανακρίσεις δεν έβγαλα άχνα.

»Αλλά όταν έγιναν τα βασανιστήρια πιο έντονα και ήθελαν να μάθουν με ποιους συνεργαζόμουν και ποιους είχα συναντήσει εδώ, τότε άρχισα να σκούζω. Τους είπα ότι αυτό ήταν η αρχή και ότι σε λίγο θα εμφανιστούν τανκς στο Σύνταγμα. Η επίδραση των φαρμάκων είχε πια περάσει. Οι πόνοι ήταν αφόρητοι. Τότε τους είπα ότι η γερμανική κυβέρνηση βρίσκεται από πίσω μου. Σε τρεις μέρες με μετέφεραν στις φυλακές του Κορυδαλλού.

»Στο διάστημα των ανακρίσεων με χτυπούσαν με σιδερένια ραβδιά στο κεφάλι, σ’ όλο το σώμα. Τις συνέπειες των βασανιστηρίων αισθάνομαι ακόμα και σήμερα. Επί χρόνια ένιωθα ισχυρούς πονοκεφάλους και είχα αδυναμία συγκέντρωσης. Ημουν όμως τυχερός. Αλλοι δεν βγήκαν ζωντανοί απ’ αυτά τα κελιά. Εγώ τουλάχιστον μπόρεσα έναν χρόνο αργότερα να συνέλθω κάπως και να ξαναδουλέψω».

• Πότε κατάλαβαν ποιος είσαι;

«Οταν είχε πια περάσει η προστασία των φαρμάκων, αναγκάστηκα να μιλήσω γερμανικά. Αλλά δεν είπα ότι είμαι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Τους είπα ότι λέγομαι Χανς Βάλραφ και εργάζομαι στο εργοστάσιο της Φορντ. Αυτό έγραφε και το πρώτο σχετικό τηλεγράφημα του Γερμανικού Πρακτορείου Ειδήσεων. Σκοπός μου ήταν να αποφύγω την ειδική μεταχείριση που θα είχα ως συγγραφέας».

• Ποιες αντιδράσεις προκάλεσε η ενέργειά σου στη Γερμανία;

«Ο συντηρητικός Τύπος στη Γερμανία επιχείρησε να υποβαθμίσει το ζήτημα και να γελοιοποιήσει την ενέργειά μου. Μάλιστα ο Φραντς Γιόζεφ Στράους των Βαυαρών Χριστιανοκοινωνιστών έφτασε να πει ότι η ενέργειά μου ισοδυναμούσε με το να έρθει ένας Ελληνας και να αλυσοδεθεί στην κεντρική πλατεία του Μονάχου.

»Οι περισσότερες δεξιές εφημερίδες, αλλά ακόμα και η γερμανική πρεσβεία στην Αθήνα προεξοφλούσαν ότι επίκειται η αποφυλάκισή μου. Μοναδική εξαίρεση ο τότε πρόεδρος της Γερμανίας Γκούσταβ Χάινεμαν, ο οποίος επικοινώνησε αμέσως με την οικογένειά μου και αργότερα με κάλεσε να τον επισκεφτώ».

• Τελικά όχι μόνο δεν αποφυλακίστηκες, αλλά πέρασες από δίκη.

«Γνώριζα ακριβώς τι θα συμβεί. Και γι’ αυτόν τον λόγο στη δίκη μου φρόντισα η απολογία μου να έχει τη μορφή καταγγελίας του καθεστώτος. Κατόρθωσα μάλιστα να περάσω κρυφά το κείμενο της απολογίας στη γυναίκα μου κι έτσι να μεταδοθεί από το BBC και άλλα διεθνή μέσα».

• Τι θυμάσαι από τη φυλακή της χούντας;

«Είχαμε μόνο τρύπες στο μπετόν. Δεν υπήρχαν τουαλέτες. Κάθε τόσο έκαναν άνω-κάτω το κελί, ψάχνοντας για σημειώματα. Εκείνη την εποχή εγώ μάζευα σημειώματα των κρατουμένων για να τα βγάλω έξω από τη φυλακή και να εκδοθεί μια Μαύρη Βίβλος. Τα σημειώματα αυτά τα ανταλλάσσαμε κατά την ώρα της λειτουργίας στην εκκλησία των φυλακών. Ηταν εκεί περισσότεροι πολιτικοί κρατούμενοι από πιστούς. Στην εκκλησία την Κυριακή συναντούσα τους φυλακισμένους αγωνιστές της αντίστασης».

ΣΚΗΝΗ ΔΕΥΤΕΡΗ

Οι συγκρατούμενοι

Στο ίδιο τραπέζι έρχονται να καθίσουν δύο εμβληματικές μορφές του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος και της αντιδικτατορικής αντίστασης, ο Σπύρος Χαλβατζής και ο Νίκος Τριανταφύλλου, ο οποίος επί χρόνια υπήρξε πρόεδρος του ΣΦΕΑ (Σύνδεσμος Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-1974). Την περίοδο που φυλακίστηκε ο Βάλραφ, ήταν κι ο Τριανταφύλλου στον Κορυδαλλό, ενώ ο Χαλβατζής στην εξορία.

«Ημουν τότε στην απομόνωση και είχα μεγάλη προσμονή όλη τη βδομάδα πότε θα φτάσει η Κυριακή», λέει ο Βάλραφ μετά τον θερμό χαιρετισμό. «Από τους 50 εκκλησιαζόμενους οι 30 ήταν πολιτικοί κρατούμενοι», θυμάται ο Τριανταφύλλου. «Στην εκκλησία πηγαίναμε για να συναντήσουμε τους άλλους κρατουμένους και να ανταλλάξουμε χειρόγραφα σημειώματα».

Του θυμίζουν τις εφημερίδες της Μεταπολίτευσης με τη σκηνή της αποφυλάκισης των πολιτικών κρατουμένων του Κορυδαλλού. Στη φωτογραφία διακρίνεται ο Βάλραφ στους ώμους του πλήθους.

Η επόμενη σκηνή ήταν εξαιρετικά συγκινητική. Ο Βάλραφ άρχισε να απαριθμεί ονόματα συγκρατουμένων του και να ρωτά για την τύχη τους. Οι περισσότεροι είναι νεκροί: Νίκος Καλούδης, Γιάννης Παλαβός, Αντώνης Αμπατιέλος, Κώστας Κάππος…

Στην ερώτηση τι απήχηση είχε η ενέργεια του Συντάγματος, ο Χαλβατζής την αποτιμά πολύ θετική: «Βρισκόμουν τότε στη Γυάρο. Την ενέργεια τη μάθαμε από το κρυφό ραδιόφωνο που μετέδιδε τις εκπομπές των ξένων ραδιοσταθμών».

«Είχα τότε την ελπίδα ότι θα βρεθώ κι εγώ στη Γυάρο», παρατηρεί ο Βάλραφ, «γιατί δεν υπήρχε πληροφόρηση για την τύχη πολλών κρατουμένων».

Σε σχετική ερώτηση του δημοσιογράφου οι Ελληνες αγωνιστές απαντούν ότι όλοι οι 10.000 κρατούμενοι της χούντας υπέστησαν σε μικρό ή μεγάλο βαθμό κακομεταχείριση και βασανιστήρια. Αλλά όταν τους ρωτά αν πήραν αποζημίωση για τη βλάβη που υπέστησαν, εκείνοι ξεσπούν σε αβίαστο γέλιο.

Τον διαβεβαιώνουν,πάντως ότι εδώ και πολλά χρόνια οι αντιστασιακοί καλούνται στις επετείους της 21ης Απριλίου και της 17ης Νοέμβρη να ενημερώσουν μαθητές και εκπαιδευτικούς στα σχολεία όλης της χώρας.

«Πού ήταν χειρότερα τα πράγματα; Στη Γυάρο ή στον Κορυδαλλό, την Ασφάλεια και την ΚΥΠ;», αναρωτιέται ο Βάλραφ. Ο Χαλβατζής εξηγεί ότι τα βασανιστήρια γίνονταν κυρίως στην Ασφάλεια, την ΚΥΠ και την ΕΣΑ. «Μετά τη δίκη και την καταδίκη δεν υπήρχαν τα ίδια βασανιστήρια. Στους τόπους εξορίας υπήρχαν βέβαια σκληροί περιορισμοί. Είχες δικαίωμα να στείλεις μία κλειστή επιστολή και δύο ανοιχτά δελτάρια τον μήνα. Πολλές φορές πέθαιναν συγγενείς, γονείς, αδέρφια κρατουμένων και το μάθαιναν δέκα-δεκαπέντε μέρες αργότερα».

Ως προς την τιμωρία άλλων στελεχών της χούντας πέραν των «πρωταιτίων» και ειδικά των βασανιστών, ο Χαλβατζής απαντά ότι ελάχιστοι καταδικάστηκαν: «Το αστικό καθεστώς δεν καταδίκασε στελέχη των κρατικών μηχανισμών, της Ασφάλειας, της Αστυνομίας, της Χωροφυλακής. Καταδικάστηκαν κυρίως μόνο κάποιοι ελάχιστοι στρατιωτικοί». Ο Τριανταφύλλου εξηγεί το θεώρημα του στιγμιαίου αδικήματος, σύμφωνα με το οποίο οι μετέπειτα πράξεις της διοίκησης έμειναν στο απυρόβλητο. «Το χειρότερο είναι ότι για να παραπεμφθεί κάποιος για βασανιστήρια έπρεπε να καταθέσει μήνυση το θύμα».

«Εγώ δεν θα μπορούσα να υποβάλω παρόμοια μήνυση, εφόσον δεν γνώριζα ποιοι με βασάνισαν», συμπεραίνει με πικρό χαμόγελο ο Βάλραφ.

ΣΚΗΝΗ ΤΡΙΤΗ

Στα κελιά του Κορυδαλλού

Τον Μάιο του 1974, λίγο πριν πέσει το καθεστώς της χούντας, ο Γκίντερ Βάλραφ περνούσε τις πύλες των φυλακών Κορυδαλλού ως κρατούμενος. Την Παρασκευή 24/2 τις πέρασε ξανά, ύστερα από 43 χρόνια, αυτή τη φορά βέβαια ως επισκέπτης. Συνοδευόταν από δύο παλιούς πολιτικούς συγκρατουμένους του, τον πρώην πρόεδρο του ΣΦΕΑ Νίκο Τριανταφύλλου και τον Βασίλη Δούρο, ενώ τους υποδέχτηκαν με ένα σφηνάκι τσικουδιά ο γενικός γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής Ευτύχης Φυτράκης και ο διευθυντής των φυλακών Κορυδαλλού Χριστόφορος Γιαννακόπουλος.

Ο Βάλραφ, αφού ενδιαφέρθηκε να μάθει για τις σημερινές συνθήκες στη φυλακή, ζήτησε αστειευόμενος να κάνει ανταλλαγή με κάποιον κρατούμενο, θυμίζοντάς μας έτσι τον δικό του μοναδικό τρόπο διεξαγωγής των δημοσιογραφικών ερευνών που τον καταξίωσαν.

Κι έπειτα εξέφρασε την επιθυμία να επισκεφτεί την εκκλησία των φυλακών που έχει μέχρι σήμερα έντονα στη μνήμη του. Ηταν ο χώρος που στα χρόνια της δικτατορίας χρησιμοποιούσαν προκειμένου να έχουν την ευκαιρία να μιλήσουν μεταξύ τους και να κοινωνικοποιηθούν ο ίδιος και οι υπόλοιποι αντιστασιακοί πολιτικοί κρατούμενοι, οι οποίοι -όπως θυμάται ο Γερμανός δημοσιογράφος- ήταν βέβαια στην πλειονότητά τους άθεοι.

Η «Εφ.Συν.» ακολούθησε τον Βάλραφ μέσα στις φυλακές, πίσω από τα κάγκελα και τις βαριές σιδερένιες πόρτες, κάποιες από τις οποίες τρίζουν χαρακτηριστικά όταν ανοίγουν. Πρώτος σταθμός η σημερινή εκκλησία, μπροστά από την οποία κρέμεται με αλυσίδες από τα κάγκελα ένα ξύλινο σήμαντρο, από αυτά που συναντά κανείς σε μοναστήρια. Με τη χρήση ενός σφυριού παράγει ήχο, λειτουργώντας ως αυτοσχέδια καμπάνα.

Φυσικά η εκκλησία αυτή δεν έχει καμία σχέση με τη μικρότερη και χαμηλότερη που χρησιμοποιούσαν οι πολιτικοί συγκρατούμενοι του Βάλραφ. Από εκείνη την παλιά εκκλησία έχει μείνει μόνο μια επιγραφή και στη θέση της βρίσκεται σήμερα απλώς ο διάδρομος που οδηγεί στις πτέρυγες όπου βρίσκονται τα κελιά των κρατουμένων.

Αυτά που παραμένουν ίδια είναι τα μαγειρεία. Μπορεί να έχουν εκσυγχρονιστεί, όμως η χωροταξική τους δομή είναι αυτή της εποχής της χούντας. Στη σιδερένια πόρτα τους υπάρχει ένα μικρό παραθυράκι, από το οποίο κοίταζε ο φύλακας. «Αυτό το λέγαμε Ιούδα, γιατί υποτίθεται ότι ερχόταν ο προδότης», μας λέει ο Β. Δούρος.

Κι έπειτα φτάνουμε στις πτέρυγες όπου κρατούνταν ο Βάλραφ. Ο σωφρονιστικός υπάλληλος που μας συνοδεύει χτυπάει με πολλή δύναμη τη σιδερένια πόρτα. Μας ανοίγουν. Πίσω από τα κάγκελα βρίσκεται ένας μεγάλος διάδρομος και οι όροφοι με τα κελιά των κρατουμένων. Κάποιοι από τους εγκλείστους σπεύδουν προς το μέρος μας για να συνομιλήσουν με τον Γερμανό δημοσιογράφο, όπως εκείνος που φωνάζει:

«Δεν έχω ούτε γονείς έξω ούτε κανέναν. Είμαι μόνος μου στη ζωή!». Ο Βάλραφ τούς δίνει το χέρι, ακούει τις προσωπικές τους ιστορίες και θυμάται ότι κάποτε, αν και πολιτικός κρατούμενος, βρέθηκε κι εκείνος πίσω από τα ίδια κάγκελα. Αυτός είναι και ο τελευταίος μας σταθμός μέσα στο κατάστημα του Κορυδαλλού.

Στην έξοδο οι παλιοί συγκρατούμενοι θα χαιρετηθούν. «Ευχαριστούμε τον συναγωνιστή γιατί ήταν συναγωνιστής εκείνης της εποχής κατά της δικτατορίας», θα δηλώσει ο Β. Δούρος, ενώ ο Ν. Τριανταφύλλου θα αναφέρει ότι «κι εμείς διδασκόμαστε από αυτή την ιστορία και συνεχίζουμε τους αγώνες μας για μια καλύτερη κοινωνία χωρίς καταπίεση και εκμετάλλευση».

Ζητήσαμε από τον Γκ. Βάλραφ τις εντυπώσεις του από την επίσκεψη:

«Ξαφνικά όλα έγιναν παρόν. Είχα μπροστά μου την κατάσταση εκείνης της εποχής. Αλλά αυτό που ένιωθα ήταν ένα άλλο πνεύμα. Αλλο πνεύμα αποπνέουν σήμερα η φυλακή, ο διευθυντής, οι υπάλληλοι. Ισως θα έπρεπε να δοκιμάσω και την εμπειρία μιας δημοκρατικής φυλακής (γέλια). Και βέβαια δεν υπήρχε η αυλή με τα ζώα, το γήπεδο ποδοσφαίρου κ.λπ.

Οι κρατούμενοι σήμερα μου έδωσαν την εντύπωση ότι σιτίζονται καλά, ενώ εμείς τότε τρώγαμε ελάχιστα. Στον λίγο χρόνο που έμεινα φυλακή έχασα οκτώ κιλά, χωρίς ποτέ να είμαι υπέρβαρος. Η διαφορά ήταν μέρα με τη νύχτα. Εν τούτοις υπάρχουν προβλήματα. Αυτό είναι ξεκάθαρο. Σε ένα μέρος όπου βρίσκονται τόσο πολλοί και από διαφορετικές χώρες άνθρωποι… Για μένα ήταν ένα πολύ έντονο συναίσθημα.

Με τύφλωσε ο ήλιος

Εκείνο που θυμάμαι πιο έντονα από εκείνη την εποχή ήταν η στιγμή της απελευθέρωσής μας. Υπήρχαν εδώ έξω χιλιάδες άνθρωποι. Το φως του ήλιου με τύφλωνε. Ξαφνικά άνοιξαν οι πύλες και εισέβαλαν ενθουσιώδεις άνθρωποι και με πήραν στους ώμους τους. Ηταν κάτι απερίγραπτο.

Μέσα στην ίδια τη φυλακή η σημαντικότερη μέρα ήταν η Κυριακή, διότι τότε μπορούσαμε να συναντηθούμε οι πολιτικοί κρατούμενοι στην εκκλησία, ενώ τον υπόλοιπο χρόνο είμαστε κλεισμένοι σε χωριστά κελιά. Γνώριζαν ποιος είμαι και με βοηθούσαν με κάθε τρόπο, παρέχοντάς μου για παράδειγμα λίγα τρόφιμα. Γιατί το φαγητό ήταν τόσο άθλιο που δεν μπορούσε κανείς να το φάει.

Η χειρότερη πάντως ανάμνησή μου είναι από την περίοδο πριν από τη δίκη, στην Ασφάλεια και την ΚΥΠ, όπου με υπέβαλαν σε οδυνηρά βασανιστήρια. Ωστόσο δεν μένω εκεί. Εχω περάσει πολλά και σε πολλά μέρη και σήμερα είναι μεγάλη χαρά να συναντώ τους φίλους μου απ’ τα παλιά».

 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η Ελένη Μπενά-Κελτεμλίδου πέρασε στην Ιστορία
​Αγωνίστρια της Εθνικής Αντίστασης και του αντιδικτατορικού αγώνα, ιστορικό στελέχος της Αριστεράς και πρώην βουλευτίνα, η Ελένη Μπενά-Κελτεμλίδου έφυγε από τη ζωή στα 97 της χρόνια. Γεννήθηκε το 1920,...
Η Ελένη Μπενά-Κελτεμλίδου πέρασε στην Ιστορία
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Οριστικά «απών» ο καλός στρατιώτης Παττακός
Πέθανε και ο τελευταίος από τους αρχιπραξικοπηματίες του 1967, το νούμερο δύο στην ιεραρχία της χούντας, ο οποίος παρέμεινε ώς το τέλος αμετανόητος και ειρωνευόταν όσους βασανίστηκαν, φυλακίστηκαν και...
Οριστικά «απών» ο καλός στρατιώτης Παττακός
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ελλάς Ελλήνων και... Γερμανών ναζιστών
H Χρυσή Αυγή προσπαθεί να αποκρύψει την παρουσία των νεοναζί προσκεκλημένων της στα γραφεία της οργάνωσης και στη φιέστα των Ιμίων, όμως οι ίδιοι αποκάλυψαν με κάθε λεπτομέρεια την προκλητική τους επίσκεψη...
Ελλάς Ελλήνων και... Γερμανών ναζιστών
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ελλάς, Ελλήνων... «μερκελιστών»
Κάθε επίσκεψη της Α. Μέρκελ στην Αθήνα τα τελευταία χρόνια γίνεται αφορμή για νέες πολιτικές αντιπαραθέσεις και το κόμμα που κυβερνά δέχεται τα πυρά της αντιπολίτευσης για «υποχωρητικότητα» και «συμβιβαστικό...
Ελλάς, Ελλήνων... «μερκελιστών»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Το «Δημοκρατικό Μανιφέστο» του Ανδρέα από τη φυλακή
Το ντοκουμέντο που φέρνουμε σήμερα στη δημοσιότητα είναι ένα εννιασέλιδο χειρόγραφο σημείωμα, το οποίο συνοψίζει τις θέσεις που επρόκειτο να προβάλει ο Ανδρέας σ’ αυτή τη δίκη που δεν έγινε ποτέ. Για την...
Το «Δημοκρατικό Μανιφέστο» του Ανδρέα από τη φυλακή
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
«Πίστις μου η Δημοκρατία»
Το ντοκουμέντο που φέρνουμε σήμερα στη δημοσιότητα είναι ένα εννιασέλιδο χειρόγραφο σημείωμα, το οποίο συνοψίζει τις θέσεις που επρόκειτο να προβάλει ο Ανδρέας σ’ αυτή τη δίκη που δεν έγινε ποτέ. Για την...
«Πίστις μου η Δημοκρατία»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας