Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Πώς πετυχαίνει το πρωτοποριακό «οικοσύστημα» της Καρδίτσας;

Πώς πετυχαίνει το πρωτοποριακό «οικοσύστημα» της Καρδίτσας;

  • A-
  • A+

Ολοι μιλούν σήμερα για αλλαγή του αναπτυξιακού μοντέλου. Τι πρέπει όμως να αλλάξει;

Ποιες είναι δηλαδή οι πρακτικές και οι συμπεριφορές που μας οδήγησαν στην πολυετή κρίση, στην κατάρρευση της οικονομίας;

Και από ποιες άλλες πρέπει να αντικατασταθούν; Είναι πλέον γνωστός ο ρόλος των πελατειακών σχέσεων και της διαφθοράς.

Είναι κατανοητό ότι η υποστήριξη των μεμονωμένων επιχειρήσεων, της κάθε «επιχειρηματικότητας», χωρίς σχέδιο για τη χώρα, για την περιφέρεια, για την περιοχή, υπονόμευσε την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα.

Kαι οδήγησε στη φθίνουσα διατήρηση παρωχημένων τεχνολογιών και προϊόντων.

Τράπεζες που αναζητούσαν τη βραχυπρόθεσμη κερδοφορία δεν ασχολήθηκαν με το μέλλον της παραγωγής, αλλά με τις πρόσκαιρες εξάρσεις του Χρηματιστηρίου.

Και η κοινωνία αισθανόταν και ήταν πολύ μακριά από τις βαρύνουσες αποφάσεις, όχι μόνο στο κέντρο αλλά και στις περιφέρειες.

Δεν αρκεί βέβαια να καταγγέλλουμε. Ούτε να περιμένουμε από την πολιτική ηγεσία της χώρας να βρει μόνη της το νέο αναπτυξιακό μοντέλο και να το εφαρμόσει ώς το τελευταίο χωριό.

Από την άλλη μεριά, το ζητούμενο δεν είναι οι «ασκήσεις επί χάρτου», αλλά η αντιστοίχηση αναγκών και επιθυμιών της κοινωνίας με αποφάσεις των θεσμών άσκησης πολιτικής σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο.

Σε πολλές τοπικές κοινωνίες επιχειρείται πλέον η δραστηριοποίηση των αντιπροσωπευτικών φορέων και η δημιουργία θεσμών για την αξιοποίηση υπαρκτών αναπτυξιακών δυνατοτήτων.

Μέσω του προσανατολισμού των λιγοστών εθνικών πόρων και των πόρων των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων, αλλά και με τη συγκέντρωση και αξιοποίηση δυνατοτήτων και πόρων ώς τώρα ανεκμετάλλευτων και πολλές φορές άγνωστων.

Ο τομέας της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας διεκδικεί πλέον μια θέση στο νέο αναπτυξιακό μοντέλο.

Διαμορφώθηκε, ή καλύτερα αναζωογονήθηκε, μέσα από τα χρόνια της κρίσης, για να συνδυάσει την οικονομική δραστηριότητα με την κοινωνική στόχευση, να εγκαθιδρύσει την παραγωγή μαζί με τη δημοκρατική οργάνωση, να συνενώσει καλλιεργήσιμη γη, απόθεμα εξοπλισμού, παραγωγική εμπειρία και τεχνικές δεξιότητες.

H Αναπτυξιακή Καρδίτσας (ΑΝΚΑ Α.Ε.) και το «οικοσύστημα» που δημιούργησε στην περιοχή είναι σήμερα η πιο προχωρημένη προσπάθεια εμπλοκής μιας τοπικής κοινωνίας στον σχεδιασμό της ανάπτυξης της περιοχής της και στη δημιουργία εργαλείων, συνεργειών, δικτύων που επιτρέπουν την ανασυγκρότηση δραστηριοτήτων και την εξεύρεση νέων.

Η ΑΝΚΑ είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας πολλών δήμων και άλλων αντιπροσωπευτικών οργανώσεων και φορέων της περιοχής.

Και χάρη σε δημοκρατικές διαδικασίες η δραστηριότητά της εκφράζει τις αποφάσεις και τον σχεδιασμό αυτών των φορέων για την ανάπτυξη της τοπικής κοινωνίας, χωρίς να εκτραπεί προς γραφειοκρατικές και πελατειακές λειτουργίες.

Υποστηρίζει και φιλοξενεί στα πρώτα τους βήματα ιδιωτικά ή συνεταιριστικά εγχειρήματα, παρέχοντας πληροφορίες, υπηρεσίες και γραμματειακή υποστήριξη.

Ενημερώνει και εκπαιδεύει συνεταιριστές, μέλη επιχειρηματικών δικτύων και ειδικευμένα στελέχη.

Υποστηρίζει με τις γνωμοδοτήσεις της τη δραστηριότητα της Συνεταιριστικής Τράπεζας Καρδίτσας.

Η Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας είναι το πλέον σημαντικό δημιούργημα της ΑΝΚΑ. Ιδρύθηκε το 1994 ως πιστωτικός συνεταιρισμός και το 1998 μετεξελίχθηκε σε τράπεζα.

Εχει εγκαθιδρύσει ένα νέο τύπο τράπεζας που συνδέεται με την τοπική κοινωνία (10% της τοπικής αγοράς) μέσω των καταθέσεων, των χορηγήσεων, αλλά και των σχέσεων με τους τοπικούς φορείς και τα ιδιωτικά και κοινωνικά επιχειρηματικά εγχειρήματα που στηρίζουν την παραγωγική δραστηριότητα της περιοχής.

Η ανάπτυξή της κατά την περίοδο της κρίσης είναι εντυπωσιακή (Βλ. πίνακα) και είναι μια από τις δύο (συνεταιριστικές) τράπεζες που δεν έχει χρειαστεί να μπουν στη διαδικασία της ανακεφαλαιοποίησης.

Από τη Συνεταιριστική Τράπεζα προσφέρονται ειδικότερα σημαντικές διευκολύνσεις σε επιχειρήσεις ή συνεταιρισμούς που εντάσσονται σε ευρωπαϊκά προγράμματα, όπως το πολύ δημοφιλές LEADER, προκαταβάλλοντας με μορφή δανείου αναμενόμενες επιχορηγήσεις.

Από τον Μάιο του 2016 προσφέρει μικροπιστώσεις (έως 25.000 ευρώ) σε επαγγελματίες ή επιχειρήσεις όλων των μορφών (συμπεριλαμβανομένων και των κοινωνικών επιχειρήσεων), σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (EIF), το οποίο εγγυάται κατά 80% τις χορηγήσεις αυτές.

Μέσα στο 2015 είχε γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Ηθικών και Εναλλακτικών Τραπεζών (FEBEA).

Φιλοξενία και τεχνογνωσία

Οι υπηρεσίες που προσφέρει στα κοινωνικά εγχειρήματα και τις μικρές επιχειρήσεις η Αναπτυξιακή Καρδίτσας είναι σήμερα μια κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης στην περιοχή.

To 2016 φιλοξενήθηκαν στα γραφεία της ΑΝΚΑ και υποστηρίχτηκαν 2 αστικοί συνεταιρισμοί, 5 αγροτικοί συνεταιρισμοί, 3 ΚΟΙΝΣΕΠ, 3 δίκτυα μικρών επιχειρήσεων και μια ΜΚΟ.

Φιλοξενία σημαίνει ότι προσφέρονται χώροι για δουλειά και συναντήσεις, ότι οργανώνονται συναντήσεις στα χωριά ή στην πόλη για ευαισθητοποίηση των συνεταίρων ή επιχειρηματιών, ότι με την «αποφοίτηση» τα εγχειρήματα διαθέτουν το ιστορικό της γραμματειακής υποστήριξής τους και ένα πλήρες αρχείο.

Προσφέρεται επίσης βοήθεια για την επεξεργασία του επιχειρηματικού σχεδίου, την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών, τη δικτύωση με πανεπιστημιακά ιδρύματα και τη διεκδίκηση χρηματοδότησης από τη Συνεταιριστική Τράπεζα.

Η υποστήριξη του Δικτύου Τροφίμων και Ποτών, του Δικτύου Επιχειρήσεων Δομικών Υλικών και του Τοπικού Συμφώνου Ποιότητας (που αποτελεί δικτύωση τουριστικών επιχειρήσεων), αφορούσε την ίδια τη δημιουργία τους, αλλά και την οργάνωση κοινών δραστηριοτήτων, προμηθειών και παρουσιών σε εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Πρόκειται για συνεργασίες που έχουν πολλαπλασιάσει τα μέσα τα οποία αρχικά διέθεταν οι μεμονωμένες επιχειρήσεις και έχουν ταχύτατα εμπλουτίσει τις γνώσεις των επιχειρηματιών και των στελεχών.

Εχουμε έτσι μια ολοκληρωτική αλλαγή μεθόδου σε ό,τι αφορά την αναπτυξιακή πολιτική.

Ο επιχειρηματίας ή το μέλος ενός συνεταιρισμού δεν θεωρείται παντογνώστης σε ό,τι αφορά τη δραστηριότητα που αναπτύσσει ή επιδιώκει να αναπτύξει, ούτε θεωρείται εκ των προτέρων ικανός να διοικήσει με επάρκεια το εγχείρημα το οποίο έχει επιλέξει.

Βρίσκεται με τη νέα μέθοδο σε ένα περιβάλλον όπου είναι καταγεγραμμένες οι δυνατότητες της περιοχής και είναι δυνατόν με αυτό το κριτήριο να αξιολογηθούν ή να προταθούν υπάρχουσες ή νέες δραστηριότητες.

Και δεν είναι δεδομένη η αποτελεσματική αξιοποίηση αυτών των δυνατοτήτων, αλλά αναγνωρίζεται η ανάγκη μιας έγκυρης υποστήριξης των επιχειρηματιών ή συνεταιριστών σε ό,τι αφορά τις γνώσεις τους και το περιεχόμενο των επιλογών τους.

Σε αυτές τις συνθήκες, όπου οι επιχειρηματικές ιδέες και τα εγχειρήματα κοινωνικής οικονομίας εντάσσονται σε έναν τοπικό σχεδιασμό και υποστηρίζονται από έναν συλλογικό φορέα, και ειδικότερα από μια συνεταιριστική τράπεζα, η σημασία του κοινού συμφέροντος για να λαμβάνονται αποφάσεις αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα.

Η βιωσιμότητα παίρνει αποστάσεις από την επιδίωξη του μεγαλύτερου κέρδους και έχει περισσότερο σχέση με την ευημερία της περιοχής και την απασχόληση.

Η ανάπτυξη της κοινωνικής επιχειρηματικότητας, για την οποία έχει κατά κύριο λόγο σημασία η εξασφάλιση ενός αξιοπρεπούς εισοδήματος με την ταυτόχρονη υλοποίηση ενός κοινωνικού έργου, εντάσσεται έτσι σε ένα απολύτως φιλικό και υποστηρικτικό περιβάλλον.

Ευρύτερες συνεργασίες

Ενας φορέας σαν την ΑΝΚΑ είναι εκ των πραγμάτων υποψήφιος για τον ρόλο ενός μηχανισμού υποστήριξης των εγχειρημάτων Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας, όπως αυτός που αναμένεται να δημιουργηθεί σύντομα στη Θεσσαλία όπως και σε όλες τις περιφέρειες της χώρας, από το επιχειρησιακό πρόγραμμα για το ανθρώπινο δυναμικό του ΕΣΠΑ.

Διαθέτει και την κατάλληλη εμπειρία για να δώσει λύση στο δύσκολο ζήτημα των οικονομικών σχέσεων μεταξύ μηχανισμών υποστήριξης και υποστηριζόμενων εγχειρημάτων.

Ενα ζήτημα που γέννησε στο παρελθόν διαφθορά και σπατάλη.

Αυτό που δείχνει η έως τώρα πρακτική είναι ότι τα οφέλη που αντλούν τα εγχειρήματα από έναν φορέα υποστήριξης πρέπει να επιβραβεύουν με ένα ισορροπημένο τρόπο τον φορέα αυτό, και συγχρόνως να αναλαμβάνει και αυτός το ρίσκο μιας αποτυχίας του επιχειρηματικού εγχειρήματος, ατομικού ή συλλογικού.

Από τις συζητήσεις με τα στελέχη της ΑΝΚΑ προκύπτει πράγματι ότι πρέπει να θεωρηθεί παρακινδυνευμένη η δημιουργία ενός υποστηρικτικού μηχανισμού, ο οποίος έχει εξασφαλισμένα τα έσοδά του ανεξάρτητα από τα αποτελέσματα για την τοπική οικονομία της δραστηριότητάς του.

Η ΑΝΚΑ δραστηριοποιείται σχετικά με την επέκταση σε άλλες περιοχές του μοντέλου ενός «οικοσυστήματος» παρόμοιου με αυτό της Καρδίτσας.

Διαμορφώνει ένα πρόγραμμα διατοπικής συνεργασίας με αναπτυξιακές εταιρείες από όλες τις περιφέρειες της χώρας, επιδιώκοντας να δημιουργηθούν και αλλού κέντρα στήριξης των τοπικών αναπτυξιακών δυνατοτήτων.

Αφορά κυρίως το πρόγραμμα αυτό τις αναπτυξιακές εταιρείες που διαχειρίστηκαν τα Ολοκληρωμένα Προγράμματα Ανάπτυξης Αγροτικού Χώρου, τα οποία περιελάμβαναν τη διαφοροποίηση των τοπικών οικονομιών προς μη αγροτικές δραστηριότητες, τη στήριξη πολύ μικρών επιχειρήσεων και την ενθάρρυνση τουριστικών δραστηριοτήτων.

Υποστηρίζει τη συνεργασία των συνεταιριστικών τραπεζών Καρδίτσας, Χανίων και Ηπείρου, με αναπτυξιακές εταιρείες και άλλους φορείς ώστε να ενισχυθεί η ικανότητά τους να αξιοποιούν χρηματοδοτικά εργαλεία σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ή το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων (Σχέδιο Γιούνκερ).

Να συμπεράνουμε λοιπόν ότι το θεσμικό πλαίσιο άσκησης αναπτυξιακής πολιτικής ανανεώνεται «από τα κάτω»;

Οτι άνθρωποι που νοιάζονται για τον τόπο τους ανανεώνουν ταυτοχρόνως τη δημοκρατία και τον καθορισμό του περιεχομένου της ανάπτυξης;

Είναι γεγονός ότι αυτές οι αλλαγές έχουν ξεκινήσει και στέλνουν μηνύματα θετικά και καθαρά.

Σε μια χώρα που οδηγήθηκε σε μια βαθιά κρίση με την επί δεκαετίες κυριαρχία ενός ατομισμού που διάβρωσε τον δημόσιο χώρο και τις σχέσεις κοινωνικής αλληλεγγύης, πρόκειται για ελπιδοφόρα μηνύματα.

Συνεταιριστική Καρδίτσας: Μια αναπτυσσόμενη τράπεζα στην καρδιά της κρίσης

Από το τέλος του 2010 έως το τέλος του 2015, οι χορηγήσεις της Συνεταιριστικής Καρδίτσας αυξήθηκαν κατά 65,6%.

Οι συνεταιριστές-μέλη που ήταν 4.109 το 2010, έφτασαν το 2015 τους 7.060 και είναι τώρα πάνω από 7.500.

Τα ίδια κεφάλαια της τράπεζας έφτασαν την 31.12.2015 τα 11,66 εκατ. ευρώ, έναντι 10,78 εκατ. ευρώ την προηγούμενη χρήση, και ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας ήταν 18,11% έναντι ελάχιστου εποπτικού δείκτη 8%.

Συνεταιρισμοί που υποστήριξε η ΑΝΚΑ

Ενεργειακή Συνεταιριστική Εταιρεία Καρδίτσας

Αστικός συνεταιρισμός με 350 μέλη, κεφάλαιο 420.000 ευρώ, αξιοποιεί δασική βιομάζα και αγροβιομάζα. Ιδρύθηκε το 2010. Εντάχθηκε στο LEADER επένδυση 500.000 ευρώ.

Εύκαρπον – Hellenic Superfoods

Εγγεγραμμένα 120 μέλη και καλλιεργούνται 500 στρέμματα με φυτά που παράγουν «υπερτροφές» (μύρτιλο, γκότζι, αρώνια, ιπποφαές).

Τα προϊόντα αυτά παράγονται, μεταποιούνται και συσκευάζονται.

Ξεκίνησε το 2010. Ολοκληρώθηκε επένδυση 460.000 ευρώ που είχε ενταχθεί στο LEADER.

Α.Σ. Στέβιας

Ως τώρα έχουν εγγραφεί 60 μέλη, και καλλιεργούνται 450 στρέμματα.

Αντικείμενο της δραστηριότητας είναι η παραγωγή, μεταποίηση, συσκευασία και εμπορία των προϊόντων στέβιας.

Η προσπάθεια ξεκίνησε το 2012 και έχει ολοκληρωθεί η επένδυση 260.000 ευρώ που είχε ενταχθεί στο τοπικό LEADER.

Α.Σ. Βιομηχανικής Τομάτας «Η Δήμητρα»

Α.Σ. «Διόνυσος»

Α.Σ. Αγελαδοτρόφων- Προβατοτρόφων

◼ Μετεξέλιξη και εξυγίανση παλαιών «χωρικών» συνεταιρισμών (έμειναν 3 από τους 120)

Αστικοί Συνεταιρισμοί (Φαρμακοποιοί, Γεωπόνοι κ.ά.)

◼ ...και δίκτυα επιχειρήσεων

Δίκτυο Επιχειρήσεων Τροφίμων και Ποτών

Δίκτυο Επιχειρήσεων Δομικών Υλικών

Τοπικό Σύμφωνο Ποιότητας (Δικτύωση Τουριστικών Επιχειρήσεων)

Ενωση Αγροτουρισμού Θεσσαλίας

*Οικονομολόγος

[email protected]

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Προς μερική άρση των capital controls στο Χρηματιστήριο
Η Τράπεζα της Ελλάδος και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς έχουν συμφωνήσει σε κοινό σχέδιο για τη μερική άρση των capital controls στο Χρηματιστήριο, το οποίο έχουν θέσει υπόψη του υπουργού Οικονομικών Ευκλείδη...
Προς μερική άρση των capital controls στο Χρηματιστήριο
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
11 δισ. εξαϋλώθηκαν στο Χρηματιστήριο
Σε κόκκινο πανί για τις περιβόητες αγορές αναδεικνύεται η αγορά μετοχών και ομολόγων καθώς εξαπέλυσαν με το ξεκίνημα της νέας κυβέρνησης την επίθεσή τους. Ο οίκος αξιολόγησης Standard & Poors μάλιστα απειλεί...
11 δισ. εξαϋλώθηκαν στο Χρηματιστήριο
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Ζητούμενο η σταθερότητα λένε τώρα οι αναλυτές
Προσδοκίες, ελπίδες, φόβοι και ανησυχίες για την επόμενη ημέρα, μετά την κυβερνητική συνεργασία ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ., συμπυκνώνονται σε ένα συνονθύλευμα εκτιμήσεων από επιχειρηματίες, επενδυτές και αναλυτές, που από...
Ζητούμενο η σταθερότητα λένε τώρα οι αναλυτές
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
500 startups «μαγνήτισαν» 72 δισ. δολ.
Σύμφωνα με παγκόσμια έρευνα της Ernst & Young, το δεύτερο τρίμηνο του έτους και παρά την έντονη μεταβλητότητα στις αγορές μετοχών, συνεχίστηκε η αυξητική τάση των δημόσιων εγγραφών σε διεθνή χρηματιστήρια.
500 startups «μαγνήτισαν» 72 δισ. δολ.
ΓΙΑ Κ.ΑΛ.Ο
Η Κ.ΑΛ.Ο. στην Ελλάδα: μικρά βήματα, μεγάλος δρόμος
Το οικοσύστημα της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας στην Ελλάδα παραμένει σε εξαιρετικά πρώιμο στάδιο και είναι επιτακτική η ανάγκη για βελτίωση της βιωσιμότητας των φορέων του και άμεση στήριξή τους.
Η Κ.ΑΛ.Ο. στην Ελλάδα: μικρά βήματα, μεγάλος δρόμος
ΓΙΑ Κ.ΑΛ.Ο
«Το κοινωνικό κράτος πρέπει να το διασφαλίζουν οι κυβερνήσεις»
Στα τέλη Μαρτίου το Impact Hub της Αθήνας έκλεισε 5 χρόνια ζωής και πραγματοποίησε εκδηλώσεις στον χώρο του. Μεταξύ των ομιλητών ήταν ο Αλμπέρτο Μασέτι Ζανίνι, διευθυντής των διεθνών προγραμμάτων του Impact...
«Το κοινωνικό κράτος πρέπει να το διασφαλίζουν οι κυβερνήσεις»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας