Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Εν αρχή ην ο καφές

Χαρακτηριστικό γνώρισμα των προϊόντων δίκαιου εμπορίου είναι ότι το 60% της παραγγελίας προπληρώνεται στους παραγωγούς την περίοδο της συγκομιδής, ώστε να μην εξαρτώνται από τοκογλυφικά δάνεια.

Εν αρχή ην ο καφές

  • A-
  • A+

Το κίνημα του αλληλέγγυου ή δίκαιου εμπορίου ξεκινάει από μια κούπα καφέ. Από τον καφέ ξεκίνησαν, τέλη δεκαετίας του ‘80, οι πρώτες πρωτοβουλίες για πιστοποίηση προϊόντων «fair trade», εξασφαλίζοντας ότι παράγονται με σεβασμό στο περιβάλλον, αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και δίκαιες πληρωμές για τους παραγωγούς και διακινούνται με εμπορικές συμφωνίες βασισμένες στη διαφάνεια και τον αμοιβαίο σεβασμό.

Στόχος του κινήματος δεν ήταν απλώς να αναδείξει τις τεράστιες ανισότητες στο παγκόσμιο εμπόριο, αλλά να τις καταπολεμήσει στην πράξη.

Από τον καφέ των ζαπατιστικών κοινοτήτων στην Τσιάπας του Μεξικού ξεκίνησαν πριν από περίπου δέκα χρόνια οι πρώτες κινήσεις αλληλέγγυου εμπορίου στην Ελλάδα, που μετεξελίχθηκαν σε εγχειρήματα όπως είναι σήμερα ο κοινωνικός συνεταιρισμός «Συν Αλλοις».

Στον πυρήνα του «Συν Αλλοις», που λειτουργεί από το 2011 με έδρα το κατάστημα του συνεταιρισμού στο Θησείο (Νηλέως 35), βρίσκεται κοοπερατίβα εργασίας, που -όπως διευκρινίζουν τα μέλη της- «δουλεύει ώστε ο καφές του κινήματος των ζαπατίστας και τα άλλα προϊόντα των αγωνιζόμενων παραγωγών του παγκόσμιου Νότου (ζάχαρη, κακάο, τσάι κ.ά.) να φτάσουν σε όσο το δυνατό περισσότερους ανθρώπους», εφαρμόζοντας «εναλλακτικές οικονομικές πρακτικές που αποσκοπούν στην ποιοτική κάλυψη των ανθρώπινων αναγκών, την αλληλέγγυα συνεργασία και τις ισότιμες σχέσεις».

«Στην Ελλάδα, το κίνημα του δίκαιου εμπορίου εμφανίζεται για πρώτη φορά το 2006. Πριν από αυτή τη χρονολογία υπήρχε άγνοια» λέει στην «Εφ.Συν.» ο Ηλίας Ζιώγας, μέλος του συνεταιρισμού για την Αλληλέγγυα Οικονομία «Συν Αλλοις».

Το 2006 θεωρείται χρονιά-ορόσημο, καθώς τότε ιδρύεται ο «Σπόρος», ο πρόγονος του «Συν Αλλοις», και το «Fair Trade Hellas», oι πρώτες πρωτοβουλίες που εστίασαν στο δίκαιο εμπόριο.

Ο ζαπατιστικός καφές

Εν αρχή ήταν ο ζαπατιστικός καφές με τη συντροφική ονομασία «Compaňero», που ξεκίνησε να διανέμεται χέρι με χέρι, αφού τον εισήγαγαν από αλληλέγγυα κολεκτίβα στη Γερμανία.

Αργότερα ήρθε το στέκι του «Σπόρου» στα Εξάρχεια, ο κατάλογος των «δίκαιων» προϊόντων εμπλουτίστηκε με ζάχαρη, κακάο, τσάι και προϊόντα ντόπιων παραγωγών, ενώ παράλληλα ξεκίνησε η απευθείας εισαγωγή καφέ από ζαπατιστικούς συνεταιρισμούς και στήθηκε ένα εναλλακτικό δίκτυο διακίνησης.

Σήμερα, τα προϊόντα δίκαιου εμπορίου διακινούνται σε πάνω από 70 χώρους σε όλη την Ελλάδα, που δραστηριοποιούνται κυρίως στο ευρύ φάσμα της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας.

Χαρακτηριστικό γνώρισμα των προϊόντων δίκαιου εμπορίου είναι ότι το 60% της παραγγελίας προπληρώνεται στους παραγωγούς την περίοδο της συγκομιδής, ώστε να μην εξαρτώνται από τοκογλυφικά δάνεια.

Με παγκόσμιο τζίρο που αγγίζει τα 5,9 δισ. δολάρια ετησίως, το δίκαιο εμπόριο έχει πλέον βρει θέση στα σούπερ μάρκετ και τις πολυεθνικές αλυσίδες.

Η ενσωμάτωση του fair trade από τις πολυεθνικές δίχασε το κίνημα και ώς σήμερα αποτελεί πεδίο αντιπαράθεσης. «Μας έχουν κάνει πρόταση από αλυσίδα μικρογευμάτων να διανέμουμε ζαπατιστικό καφέ και δεν συμφωνήσαμε.

Θεωρήσαμε ότι αυτο-ακυρωνόμαστε», μας λέει ο Ηλίας, συνοψίζοντας τον πεντάλογο του δίκαιου εμπορίου:

«Πρώτον, αγοράζεις κατευθείαν από τον παραγωγό. Δεύτερον, δεν κερδοσκοπείς. Τρίτον, σε ενδιαφέρει πώς έχει παραχθεί το προϊόν - η οικολογική διάσταση και οι εργασιακές σχέσεις. Τέταρτον, στηρίζεις συλλογικές και συνεργατικές προσπάθειες. Πέμπτον, έχεις τη λογική τού “χτίζω μακροχρόνιες σχέσεις”».

Παρά την κρίση, το αλληλέγγυο εμπόριο στην Ελλάδα αντέχει, προσελκύοντας ένα διαφορετικό κοινό από ό,τι παλιότερα:

«Πριν από την κρίση έβλεπες ότι ενδιαφέρονται άνθρωποι που έχουν πολιτικές ανησυχίες με διεθνιστικό χαρακτήρα, όπως η οικονομική ανισότητα Βορρά - Νότου. Τώρα ασχολούνται με το δίκαιο εμπόριο άνθρωποι που θέλουν να οικοδομήσουν ένα άλλο μοντέλο ζωής».

Πληροφορίες:

synallois.org - o ιστότοπος του Συν Αλλοις,

wtfo.org, διεθνής κόμβος των οργανώσεων Fair Trade

ΓΙΑ Κ.ΑΛ.Ο
Σκεφτείτε παγκόσμια, φάτε τοπικά
Βασική αρχή της Διατροφικής Κυριαρχίας είναι ότι στο επίκεντρο της παραγωγής και διανομής της τροφής είναι ο άνθρωπος, όχι τα κέρδη. Το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να έχει πρόσβαση σε ποιοτική, επαρκή, υγιεινή...
Σκεφτείτε παγκόσμια, φάτε τοπικά
ΓΙΑ Κ.ΑΛ.Ο
Αγορές χωρίς μεσάζοντες
Ενα σημαντικό βήμα προς την κάλυψη του κενού στην υφιστάμενη νομοθεσία για τη λειτουργία των αγορών χωρίς μεσάζοντες έκανε το αρμόδιο πανελλαδικό συντονιστικό, καταθέτοντας πλήρη πρόταση νόμου στη γενική...
Αγορές χωρίς μεσάζοντες
ΓΙΑ Κ.ΑΛ.Ο
Ο κόσμος της αλληλεγγύης συναντήθηκε στη Γεωπονική
Η αλληλεγγύη δεν είναι μόνο για όλους, είναι και για όλα: δομές τροφής, κοινωνικές κουζίνες, κοινωνικά ιατρεία-φαρμακεία, αγορές καταναλωτών, κοινωνικοί συνεταιρισμοί, από όλη την Ελλάδα· εναλλακτικά...
Ο κόσμος της αλληλεγγύης συναντήθηκε στη Γεωπονική
ΓΙΑ Κ.ΑΛ.Ο
Στην Κολομβία οικοδομούν την ειρήνη συνεταιριστικά
Σχεδόν τρία χρόνια μετά τη σύναψη της Συμφωνίας Ειρήνης ανάμεσα στην κυβέρνηση της Κολομβίας και το ένοπλο αντάρτικο FARC, οι πρώην αντάρτες συμμετέχουν συλλογικά στην οικονομική και κοινωνική ζωή ώστε να μη...
Στην Κολομβία οικοδομούν την ειρήνη συνεταιριστικά
ΓΙΑ Κ.ΑΛ.Ο
Οι άνθρωποι και ο πλανήτης πάνω από τα κέρδη
Η νέα Χάρτα Αρχών του ΔΑΕ -η πρώτη που υπογράφεται μετά από 9 χρόνια- δεν είναι απλώς ένα μανιφέστο καλών προθέσεων. Συνυπογράφεται από τις δύο μεγαλύτερες οργανώσεις-ομπρέλα του παγκόσμιου κινήματος του...
Οι άνθρωποι και ο πλανήτης πάνω από τα κέρδη
ΓΙΑ Κ.ΑΛ.Ο
Αναζητώντας ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης
Ημερίδα για την αποανάπτυξη, τα κοινά αγαθά και τους δημόσιους χώρους το Σάββατο στη Νομική σχολή. Συνδιοργανώνεται από το Εργαστήριο Συμμετοχικού Σχεδιασμού με βάση τα Κοινά, τη Συμμαχία των Κοινών την Ομάδα...
Αναζητώντας ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας