Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Θέλουμε ιδιωτικές τράπεζες ή μοχλούς ανασυγκρότησης;

Η μεγάλη συγκέντρωση τραπεζικών εργασιών στους μεγάλους ομίλους αύξησε τα κέρδη, ενώ είχε αρνητικές συνέπειες στους εργαζομένους

ΕUROKINISSI

Θέλουμε ιδιωτικές τράπεζες ή μοχλούς ανασυγκρότησης;

  • A-
  • A+

Η κρίση στην Ελλάδα, πριν περάσει στην πραγματική οικονομία, εκδηλώθηκε ως κρίση «δημόσιου χρέους» και κρίση «βιωσιμότητας» των τραπεζών. Για τη διάσωση των τελευταίων εφαρμόστηκαν αλλεπάλληλα πακέτα στήριξης, είτε με τη μορφή εγγυήσεων ρευστότητας, είτε με παροχή «ζεστού» χρήματος, καθώς και «συγκεντροποίηση» εργασιών και κεφαλαίου.

►Εκατόμβες θυσιών για διάσωση τραπεζών. Συνοπτικά, τα μέτρα διάσωσης των τραπεζών ήταν: πρώτον, πακέτο Αλογοσκούφη 28 δισ. (4 δισ. μετρητά με αντάλλαγμα προνομιούχες μετοχές χωρίς ποτέ να καταβληθούν στο Δημόσιο οι προβλεπόμενοι τόκοι). Δεύτερον, πακέτα εγγύησης ρευστότητας 210 δισ. από το Δημόσιο το διάστημα 2010-12. Τρίτον, δανεισμός Δημοσίου από την τρόικα και κεφαλαιακή ενίσχυση με 40,2 δισ. σε μετρητά. Αμεσα 25,5 δισ. στις «συστημικές» (Εθνική, Πειραιώς, Alpha, Eurobank) και έμμεσα 14,7 δισ. για την κάλυψη ανοιγμάτων ΑΤΕ, Τ.Τ., PROTON κ.ά. Τα υπόλοιπα 11,5 δισ. βρίσκονται στο ΤΧΣ (ουσιαστικά του Δημοσίου). Μετά την «ανακεφαλαιοποίηση» το μερίδιο του ΤΧΣ ανήλθε στην Εθνική σε 84,6%, στην Alpha σε 83,7%, στην Πειραιώς σε 80,9% και στη Eurobank σε 93,8%.

Στον βωμό της στήριξης των 4 τραπεζών θυσιάστηκαν με χαμηλό τίμημα κρατικές τράπεζες (ΑΤΕ στην Πειραιώς και Τ.Τ. στη Eurobank). Με τη δημιουργία πολύ μεγάλων ομίλων το 96% των τραπεζικών εργασιών πέρασε στον έλεγχο 4 «συστημικών» τραπεζών, ενώ το συνολικό ενεργητικό (346 δισ.) είναι 1,9 φορές μεγαλύτερο από το ύψος του ΑΕΠ (182 δισ. το 2013). Η μεγάλη συγκέντρωση εργασιών αύξησε τα κέρδη, ενώ είχε αρνητικές συνέπειες στους εργαζομένους (περικοπές μισθών, μείωση υποκαταστημάτων, μείωση προσωπικού, αύξηση ωραρίου εργασίας κ.ά.).

Παρά την ανακεφαλαιοποίηση, οι 4 τράπεζες λόγω των «κόκκινων» δανείων, ύψους 77 δισ. €, έχουν ανάγκη πρόσθετων κεφαλαίων. Ως γνωστόν, την άνοιξη του 2014 προχώρησαν σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου (ΑΜΚ), με αποκλεισμό συμμετοχής του ΤΧΣ, διαθέτοντας τις μετοχές σε χαμηλή τιμή σε σχέση με την αρχική τιμή κτήσης από το ΤΧΣ. Αποτέλεσμα, το μερίδιο του Δημοσίου (ΤΧΣ) μειώθηκε στην Εθνική από 84,6% στο 57,2%, στην Alpha από 83,7% σε 66,3%, στην Πειραιώς από 80,9% σε 66,9% και στη Eurobank από 93,4% σε 35,4% (η τελευταία ελέγχεται πλέον από ξένα funds)! Εκτός από την απώλεια του ελέγχου της Εurobank, αποτελεί σκάνδαλο και η πώληση μετοχών σε πολύ χαμηλή τιμή (Εθνικής από 4,2 € σε 2,2 € και Εurobank από 1,3 σε 0,3 €), με αποτέλεσμα το Δημόσιο να χάσει (μέσω ΤΧΣ) γύρω στα 3,5-4 δισ. Ενα νέο σκάνδαλο, με στόχο την ενίσχυση των κεφαλαίων εν όψει stress tests, ήταν ο «αναβαλλόμενος φόρος» (απαλλαγή φορολογίας σε βάθος 20ετίας) με απώλεια εσόδων για το Δημόσιο 3 δισ. και μακροπρόθεσμα 10-13 δισ.!

►Σενάρια ιδιωτικοποίησης και ευρωπαϊκή τραπεζική εποπτεία. Η ανάγκη νέας κεφαλαιακής ενίσχυσης των τραπεζών με 5-6 δισ. συνδέεται με σχέδια ιδιωτικοποίησης τύπου Eurobank, καθώς και συρρίκνωσης δικτύων και μείωσης προσωπικού περί τα 20.000 άτομα. Η προσπάθεια κάλυψης της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου όχι από το «μαξιλαράκι» των 11,5 δισ. του ΤΧΣ αλλά από Ελληνες ή ξένους ιδιώτες, σημαίνει μείωση του μεριδίου του, ίσως και κάτω του 33%. Ηδη από τα 40,5 δισ. που έδωσε το ΤΧΣ για τη «διάσωσή» τους, η χρηματιστηριακή αξία των μετοχών δεν ξεπερνάει σήμερα τα 18-20 δισ.!

Από την άλλη, η ευρωπαϊκή τραπεζική εποπτεία κάνει στενότερο τον έλεγχο στις επιλογές των τραπεζών. Παρ’ ότι ίδια εποπτεία επιβάλλεται σε 130 μεγάλες τράπεζες της Ε.Ε., παραμένουν εκτός ελέγχου 3.200 μικρότερες, ενώ στην Ελλάδα μόνο μία, η Αττικής. Από την άλλη, η εποπτεία από την ΕΚΤ δεν εξασφαλίζει παροχή χαμηλότοκης ρευστότητας, ενώ ο έλεγχος της συναλλαγματικής πολιτικής κάνει ασφυκτικότερη τη νομισματική εποπτεία. Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με τις αυστηρές δεσμεύσεις του Δημοσιονομικού Συμφώνου, εξαμήνων συντονισμού κ.ά., στενεύουν πάρα πολύ την προώθηση εθνικών αναπτυξιακών και κοινωνικών στόχων.

►Δημόσια ιδιοκτησία και κοινωνικός έλεγχος. Ο ιδιοκτησιακός έλεγχος των τραπεζών από το Δημόσιο είναι αναγκαίος, όχι μόνο λόγω της «διάσωσης» με δημόσιο χρήμα, αλλά και για τη διασφάλιση των λαϊκών αποταμιεύσεων (160 δισ.) και την παροχή ρευστότητας με αναπτυξιακά και κοινωνικά κριτήρια. Η δημιουργία τραπεζών «ειδικού σκοπού» (αναπτυξιακής, στεγαστικής, ΜΜΕ κ.ά.) έπεται της επιλογής εθνικοποίησης-κοινωνικοποίησης, στα πλαίσια του γενικότερου σχεδίου «παραγωγικής ανασυγκρότησης». Η αντιμετώπιση των «κόκκινων» δανείων πρέπει να γίνει με λογική «Σεισάχθειας» (διασφάλιση πρώτης κατοικίας, διαγραφή δανείων σε οφειλέτες με χαμηλό εισόδημα και ιδιοκτησία, μερικό «κούρεμα» και ­ευνοϊκή ρύθμιση για ΜΜΕ), αποτρέποντας χαριστικές ρυθμίσεις σε μεγάλες εταιρείες. Το κόστος ρύθμισης των «κόκκινων» δανείων να καλυφθεί από τα 11,5 δισ. του ΤΧΣ, το ειδικό αποθεματικό και από κέρδη τραπεζών. Η δημιουργία ειδικής υπηρεσίας ή φορέα εποπτείας ρύθμισης «κόκκινων» δανείων δεν υποκαθιστά αλλά κάνει αναγκαίο τον δημόσιο έλεγχο των τραπεζών και μόνο έτσι έχει λόγο ύπαρξης.

Η προοπτική ανάληψης της διακυβέρνησης της χώρας από την Αριστερά, εκτός από τα άμεσα μέτρα αντιμετώπισης της ανθρωπιστικής κρίσης, επιβάλλει τη λήψη τριών μέτρων. Πρώτον, ανατροπή λιτότητας (Μνημονίου), δεύτερον, διαγραφή μεγαλύτερου μέρους του χρέους και αποπληρωμή του υπόλοιπου με ρήτρα ανάπτυξης και, τρίτον, δημόσια ιδιοκτησία και κοινωνικός έλεγχος τραπεζών για προώθηση του σχεδίου παραγωγικής ανασυγκρότησης και αναγέννησης της χώρας και για ένα ελπιδοφόρο μέλλον της νέας γενιάς.

*Διδάκτωρ Οικονομικών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Το Σάββατο φθάνει ο λογαριασμός...
Το πρωί του Σαββάτου θα λάβουν τον λογαριασμό των κεφαλαιακών τους αναγκών οι ελληνικές τράπεζες. Η ΕΚΤ θα γνωστοποιήσει τα αποτελέσματα του ελέγχου ποιότητας στοιχείων ενεργητικού και το βασικό και το ακραίο...
Το Σάββατο φθάνει ο λογαριασμός...
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Μάχη για την ανακεφαλαιοποίηση
Το πρώτο «προαπαιτούμενο» για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία, η άρση της πολιτικής αβεβαιότητας, εκπληρώθηκε το βράδυ της 20ής Σεπτεμβρίου. Τώρα, βασική προτεραιότητα αποτελεί η άρση...
Μάχη για την ανακεφαλαιοποίηση
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Πωλητήριο σε «Νηρέα» και «Σελόντα»
​Δίχτυα για την αναζήτηση επενδυτών που θα αγοράσουν τους δύο μεγαλύτερους ομίλους ιχθυοκαλλιεργειών στην Ελλάδα ρίχνουν οι συστημικές τράπεζες ξεκινώντας επίσημα πλέον τις διαγωνιστικές διαδικασίες για να...
Πωλητήριο σε «Νηρέα» και «Σελόντα»
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Αισιοδοξία υπό όρους για το 2017
Διατηρούν την αισιοδοξία τους οι τέσσερις συστημικές τράπεζες αναφορικά με την επίτευξη των στόχων του 2017 για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPEs), αν και το πρώτο τρίμηνο του έτους δεν...
Αισιοδοξία υπό όρους για το 2017
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς άμεσα (ξανα)ζήτησαν οι δανειστές
Ταχύτητα στην εφαρμογή των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών ζητούν οι δανειστές, καθώς έχουν φροντίσει να προσφέρουν και τεχνική βοήθεια, ωστόσο τραπεζικά στελέχη εκτιμούν ότι δύσκολα θα ικανοποιηθεί η απαίτηση για...
Ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς άμεσα (ξανα)ζήτησαν οι δανειστές
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Αγορές ελληνικών τραπεζών προτείνει η Citigroup
Τρεις θετικοί καταλύτες επέδρασαν ώστε να προχωρήσει η Citigroup σε αναβάθμιση των ελληνικών τραπεζών σε «buy». Είναι η διαχείριση των καθυστερούμενων οφειλών, η ένταξη των ελληνικών ομολόγων στο πρόγραμμα...
Αγορές ελληνικών τραπεζών προτείνει η Citigroup

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας