• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 5.1°C / 8.0°C
    1 BF
    96%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 4.1°C / 8.0°C
    2 BF
    83%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.7°C / 9.4°C
    2 BF
    88%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 1.9°C / 1.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 6.9°C / 6.9°C
    2 BF
    93%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 3.5°C / 4.9°C
    0 BF
    96%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    0°C 0.4°C / 0.4°C
    1 BF
    100%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.7°C / 5.7°C
    2 BF
    94%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 11.9°C / 14.3°C
    3 BF
    84%
  • Μυτιλήνη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    8°C 8.5°C / 8.5°C
    2 BF
    91%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 10.5°C / 11.7°C
    2 BF
    81%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 6.2°C / 6.2°C
    2 BF
    78%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 11.1°C / 11.1°C
    2 BF
    72%
  • Λάρισα
    Ασθενής ομίχλη
    4°C 3.9°C / 4.5°C
    2 BF
    100%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 4.5°C / 7.3°C
    1 BF
    90%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.8°C / 16.8°C
    4 BF
    67%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 5.3°C / 8.2°C
    0 BF
    94%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 7.1°C / 7.1°C
    2 BF
    90%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 4.2°C / 5.7°C
    1 BF
    100%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    1°C 1.4°C / 1.4°C
    1 BF
    99%
© Komgrit Pradissagul | Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Aποκλιμακώνει το χρέος o υψηλός πληθωρισμός

  • A-
  • A+
Εντυπωσιακή αποκλιμάκωση ως ποσοστό του ΑΕΠ ώς το 2024 ● Ο ΟΔΔΗΧ «κλείδωσε» τις δαπάνες για τόκους και άρα το πλαφόν για το πρωτογενές πλεόνασμα σε επίπεδα κάτω από 5 δισ. ετησίως για την επόμενη δεκαετία.

Ο προϋπολογισμός του 2023, που κατατέθηκε την προηγούμενη βδομάδα στη Βουλή, περιλάμβανε δύο εντυπωσιακές προβλέψεις στο κεφάλαιο για το δημόσιο χρέος: Πρώτον, ότι το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ θα αποκλιμακωθεί εντυπωσιακά από 194,5% το 2021 σε 159,3% το 2023. Δεύτερον, ότι οι δανειακές ανάγκες του 2023 θα ανέλθουν μόνο σε 7 δισ. ευρώ, μειωμένες σε σχέση με το 2022 κατά περισσότερο από 5 δισ. ευρώ.

Στη συνέχεια θα δούμε πώς εξηγούνται και τι σημαίνουν όλα αυτά. Το βέβαιο είναι πάντως πως οι εξελίξεις όσον αφορά το δημόσιο χρέος αποτελούν τη «φωτεινή πλευρά» της δημοσιονομικής ζωής˙ το βέβαιο είναι επίσης ότι αυτό δεν οφείλεται σε θαυματοποιούς κυβερνήτες, αλλά σε δύο παράγοντες εντελώς ανεξάρτητους μεταξύ τους: τον πληθωρισμό και τον Οργανισμό Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους (ΟΔΔΗΧ).

Λόγω πληθωρισμού…

Πώς εξηγείται η εντυπωσιακή αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους σε μια περίοδο που η χώρα επανήλθε στα δημοσιονομικά ελλείμματα επί μία τετραετία (2020, 2021, 2022, 2023); Η εξήγηση είναι ο πολύ υψηλός πληθωρισμός που ενέσκηψε από το φθινόπωρο του 2021, κορυφώθηκε το 2022 και αναμένεται να αποκλιμακωθεί αλλά παραμένοντας υψηλός και το 2023. Υψηλός πληθωρισμός σημαίνει υψηλός αποπληθωριστής του ΑΕΠ, ότι δηλαδή το ΑΕΠ αυξάνεται πολύ περισσότερο επειδή αυξάνονται οι τιμές και λιγότερο επειδή έχουμε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Το 2022 ήταν μια σπάνια χρονιά για το δημόσιο χρέος, που πολύ δύσκολα θα υπάρξει ξανά: ένας συνδυασμός υψηλού ρυθμού ανάπτυξης (6,3%) και πολύ υψηλού αποπληθωριστή του ΑΕΠ (9,6%) εκτόξευσε το ποσοστό αύξησης του ΑΕΠ στο 15,9%! Το 2023, με βάση τις προβλέψεις του προϋπολογισμού, ο ίδιος συνδυασμός αναμένεται να αυξήσει το ΑΕΠ «μόνο» κατά 6,6%. Αυτή η σωρευτική αύξηση του ΑΕΠ κατά σχεδόν 23 εκατοστιαίες μονάδες στη διετία 2022-2023 μειώνει το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ κατά 35 εκατοστιαίες μονάδες ανάμεσα στο 2021 και το 2023!

«Υπό κανονικές συνθήκες», δηλαδή υπό συνθήκες χαμηλού πληθωρισμού, όπως μέχρι τα μέσα του 2021, το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ θα συνέχιζε να αυξάνεται, καθώς το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης παραμένει σε όλη την τετραετία 2020-2023. Η παρούσα κυβέρνηση είναι η μοναδική μετά το 2010 που διαχειρίστηκε ελλείμματα σε πλαίσιο δημοσιονομικής «ευελιξίας» και με τη σύμφωνη γνώμη του διεθνούς παράγοντα (ανεξάρτητα από το πώς αξιολογούνται οι επιδόσεις της στη διαχείριση αυτής της δημοσιονομικής ευκαιρίας). Ο υψηλός πληθωρισμός όμως ήρθε να τα «σκουπίσει» όλα και με εντελώς μη αναμενόμενο έως παράδοξο αποτέλεσμα: διατήρηση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και ταυτόχρονα θεαματική μείωση του χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ.

Επειδή όμως στην οικονομία -όπως και στη ζωή γενικά- δεν γίνονται θαύματα, αυτή τη μείωση κάποιοι τη χρηματοδοτούν/πληρώνουν. Και είναι ξανά οι ίδιοι, όπως στην περίοδο των μνημονίων: τα λαϊκά στρώματα, που είδαν το «καλάθι του νοικοκυριού» να ακριβαίνει πολύ πάνω από τον επίσημο πληθωρισμό. Ο υψηλός πληθωρισμός της διετίας έκανε την ίδια ακριβώς δουλειά που έκαναν οι περικοπές και φοροεπιβαρύνσεις της μνημονιακής περιόδου, μείωσε θεαματικά το χρέος ενώ οι μνημονιακές περικοπές και φοροεπιβαρύνσεις το αύξησαν και οι χρηματοδότες ήταν οι ίδιοι: τα λαϊκά στρώματα.

…και ΟΔΔΗΧ

Ωστόσο, παρ’ όλα αυτά, το αποτέλεσμα δεν θα ήταν το ίδιο αν δεν είχε βάλει το χεράκι του και ο… Οργανισμός Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους (ΟΔΔΗΧ). Ο «ταπεινός» αυτός Οργανισμός έχει πραγματικά γλιτώσει το Δημόσιο από δεκάδες δισ. ευρώ επιβαρύνσεων από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα, σε όλες τις φάσεις λειτουργίας του από το 1999 και με διαφορετικές κυβερνήσεις – ακόμη και όταν αυτές δεν το εκτιμούσαν. Το ίδιο πέτυχε και τα τελευταία χρόνια, φροντίζοντας σε «ανύποπτο χρόνο», δηλαδή πριν εμφανιστεί στο δωμάτιο το «θηρίο» του πληθωρισμού, να «φιξάρει» με πράξεις διαχείρισης τα κόστη εξυπηρέτησης του χρέους σε χαμηλό επίπεδο.

Ετσι, ενώ το χρέος εξακολουθεί να αυξάνεται σε όγκο (ως συνέπεια των δημοσιονομικών ελλειμμάτων), η ετήσια δαπάνη του προϋπολογισμού για τόκους όχι μόνο δεν αυξάνεται αλλά αναμένεται ότι θα μειώνεται σταθερά τα επόμενα χρόνια.

Σε κάθε περίπτωση, η δαπάνη για τόκους θα παραμένει κάτω από 5 δισ. ευρώ για όλα τα επόμενα χρόνια. Οι λόγοι που θα βαίνει μειούμενη είναι δύο: Πρώτον, το 2024-2025-2026 λήγουν παλιά swaps, με ετήσια εξοικονόμηση τόκων 400-500 εκατ. ευρώ. Δεύτερον, άλλα 300 εκατ. ευρώ ετησίως θα εξοικονομούνται από το prepayment swap που συνήψε ο ΟΔΔΗΧ για να «κλειδώσει» σε χαμηλά επίπεδα τη δαπάνη για τόκους εξυπηρέτησης των διμερών δανείων με τις χώρες-μέλη (δάνεια GLF). Τέλος, η πραγματική δαπάνη για τόκους είναι μικρότερη από την αναγραφόμενη στον προϋπολογισμό, επειδή στη δεύτερη περιλαμβάνονται όλοι οι τόκοι για το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης, επομένως και οι τόκοι του ενδοκυβερνητικού χρέους.

Χαμηλό ύψος πρωτογενών πλεονασμάτων

Το ύψος των πρωτογενών πλεονασμάτων που πρέπει να υπάρχουν (ώστε το χρέος να μη δημιουργεί χρέος) ορίζεται στο ύψος της ετήσιας δαπάνης για τόκους. Το γεγονός ότι οι κυβερνήσεις αρέσκονται να προσποιούνται πως εξαρτάται από τις ίδιες και τη διαπραγματευτική τους δεινότητα το ύψος των πρωτογενών πλεονασμάτων που απαιτούν οι Βρυξέλλες (δηλαδή οι δανειστές), είναι ατραξιόν του πολιτικού παιχνιδιού.

Αν οι Βρυξέλλες (δανειστές) δεν θορυβηθούν από το είδος της δημοσιονομικής πολιτικής που ασκεί η εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση (οπότε θα ζητήσουν υψηλότερο πλεόνασμα σαν ασφάλιστρο κινδύνου), το πρωτογενές πλεόνασμα που θα απαιτήσουν θα κυμαίνεται στο ύψος των δαπανών για τόκους. Επομένως, το ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος από το 2024 και για τα επόμενα χρόνια τοποθετείται στα 5 δισ. ευρώ. Δεδομένου δε ότι το ΑΕΠ θα αυξάνεται, αυτό σημαίνει ότι οι τόκοι ως ποσοστό του ΑΕΠ θα μειώνονται επίσης. Ξεκινώντας από περίπου 2,4% το 2022, θα τείνουν προς το 2% τα επόμενα χρόνια.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Το ισοζύγιο επιδεινώνεται, ο προϋπολογισμός το κρύβει
Την τρίτη ημέρα ύστερα από την ψήφιση του προϋπολογισμού του 2023 από τη Βουλή, έγινε η πρώτη αποκάλυψη σημαντικής και, όπως αποδεικνύεται, συνειδητής απόκρυψης όσον αφορά θεμελιώδη μακροοικονομικά στοιχεία...
Το ισοζύγιο επιδεινώνεται, ο προϋπολογισμός το κρύβει
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Δημοσιονομικό παράθυρο παροχών λόγω πληθωρισμού... φόρων
Χαμηλώνει κάτω από το 1,6% του ΑΕΠ ο στόχος για το έλλειμμα του 2022 λόγω της ανοδικής πορείας των εσόδων που είναι το φυσικό επακόλουθο των κυμάτων της ακρίβειας.
Δημοσιονομικό παράθυρο παροχών λόγω πληθωρισμού... φόρων
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
«Ηλεκτρισμένος» ο νέος προϋπολογισμός
Το προσχέδιο κατατίθεται την άλλη Δευτέρα στη Βουλή, με πολλούς «αγνώστους Χ» ● Πρόβλεψη για πληθωρισμό άνω του 4% και του χρόνου και μήνυμα ESM προς την κυβέρνηση να βρει «μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο», αν...
«Ηλεκτρισμένος» ο νέος προϋπολογισμός
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Πληθωριστικά υπερέσοδα στον προϋπολογισμό
Τα προσωρινά στοιχεία για την εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού στο πρώτο εξάμηνο του 2022 επιβεβαιώνουν και ενισχύουν τις τάσεις που αναδεικνύονται αναλυτικά από τα τελικά στοιχεία εκτέλεσης του...
Πληθωριστικά υπερέσοδα στον προϋπολογισμό
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Stress test για ομόλογα & δανεισμό
Eν αρχή ην ο πληθωρισμός. Οχι επειδή οι νεοφιλελεύθεροι τον «δαιμονοποίησαν» επί σειρά δεκαετιών αλλά επειδή αυτός και η παραγωγικότητα είναι οι πιο ευαίσθητοι δείκτες της οικονομίας.
Stress test για ομόλογα & δανεισμό
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Ράβουν «κουστούμι» για να έρθει ανάπτυξη
«Φωτιά» παίρνουν το 2017 οι έμμεσοι φόροι οι οποίοι, σε μια χρονιά που η ελληνική οικονομία στοχεύει σε ανάπτυξη 2,7%, αυτοί αυξάνουν κατά 1,5 δισ. ευρώ προκαλώντας νέο κύμα επιβαρύνσεων που θα πλήξει...
Ράβουν «κουστούμι» για να έρθει ανάπτυξη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας