Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο ενεργειακός «γόρδιος δεσμός» του κ. Χατζηδάκη
EUROKINISSI / ΑΝΤΩΝΗΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο ενεργειακός «γόρδιος δεσμός» του κ. Χατζηδάκη

  • A-
  • A+
Η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας αντιμέτωπη με τις πιέσεις μεγάλων και μικρών παραγωγών ΑΠΕ που απαιτούν τήρηση των γενναιόδωρων συμβολαίων τους

Στην ηλεκτρική ενέργεια η αγορά με τα «αόρατα χέρια» της κατάφερε να πλέξει έναν κόμπο τόσο περίπλοκο που την απειλεί με στραγγαλισμό. Με αντικείμενο το ταμείο έχει ξεσπάσει πόλεμος άνευ προηγουμένου ανάμεσα στους παραγωγούς ηλιακής-αιολικής ενέργειας και το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Το Ταμείο είναι ο επονομαζόμενος Ειδικός Λογαριασμός ΑΠΕ (ΕΛΑΠΕ) μέσω του οποίου πληρώνονται όσοι λειτουργούν φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτριες. Φέτος, δε, αναμένεται να εμφανίσει μια «τρύπα» κοντά στα 300 εκατομμύρια ευρώ. Ο τρόπος με τον οποίο αυτός ο λογαριασμός συγκεντρώνει έσοδα από διάφορες πηγές είναι μνημείο περιπλοκής (κατ’ άλλους και διαπλοκής) αλλά τα τελευταία χρόνια είχε εξασφαλίσει μια ομαλή λειτουργία εισπράττοντας και μοιράζοντας σχεδόν 2 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Από την εποχή που η ΔΕΗ ήταν ο κυρίαρχος παραγωγός και προμηθευτής ενέργειας μέσω του πάμφθηνου λιγνίτη και των υδροηλεκτρικών και καθόριζε, ταυτοχρόνως, τις τιμές πώλησης, άλλαξαν πάρα πολλά. Χιλιάδες μικροί και αρκετοί μεγάλοι παίκτες έχουν μπει στο παιχνίδι, άλλοι παράγοντας ενέργεια και άλλοι πουλώντας την ενέργεια που οι ίδιοι παράγουν ή προμηθεύονται από παραγωγούς.

«Χρυσά» συμβόλαια

Κομβικό σημείο της μετάλλαξης του όλου συστήματος ήταν όταν στην είσοδο της δεκαετίας του 2010, μπήκαν στο πεδίο οι παραγωγοί των ανανεώσιμων πηγών (φωτοβολταϊκά, ανεμογεννήτριες) που εξασφάλισαν αρχικά συμβόλαια με τιμές σε δυσθεώρητα ύψη. Υπήρξαν φωτοβολταϊκά που υπέγραψαν συμβόλαια με 450-500 ευρώ ανά μεγαβατώρα, όταν σήμερα, μετά τις τελευταίες αυξήσεις, ο απλός καταναλωτής πληρώνει στη ΔΕΗ περίπου 110 ευρώ για την ίδια ποσότητα ενέργειας.

Ο «χρυσός» εκείνων των συμβολαίων δικαιολογήθηκε εν μέρει από το υψηλό τότε κόστος για την εγκατάσταση των φωτοβολταϊκών, το οποίο όμως σήμερα έχει πέσει κατά 10 φορές. Από τη διαδικασία εκείνη σαφώς ωφελήθηκαν, εκτός από τους παραγωγούς, οι εταιρείες πώλησης φωτοβολταϊκών, το κράτος που εισέπραττε φόρους και οι τράπεζες οι οποίες μέσα στην κρίση χορήγησαν δάνεια με υψηλά επιτόκια, γνωρίζοντας ότι έχουν εξασφαλισμένα έσοδα και εγγυημένες τιμές. Για τους καταναλωτές, ωφέλεια δεν υπήρξε -εάν εξαιρέσει κανείς τον καθαρότερο αέρα- καθώς άρχισαν να βλέπουν στον λογαριασμό τους περίεργες χρεώσεις όπως το «Τέλος ΑΠΕ» που μετονομάστηκε σε ΕΤΜΕΑΡ (Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκπομπών Αέριων Ρύπων) και έφτασε από τα λίγα λεπτά έως και τα 27 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Το πρώτο κούρεμα

Με τις συνεχείς αυξήσεις στο ΕΤΜΕΑΡ, ο λογαριασμός ΕΛΑΠΕ κατάφερνε να μην καθίσταται ελλειμματικός, αλλά το 2014 οι παραγωγοί ΑΠΕ υπέστησαν το πρώτο κούρεμα στις αποζημιώσεις τους. Τότε, η κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου υποσχέθηκε να μην το ξανακάνει και έδωσε πέντε χρόνια παράταση στις 20ετείς άδειες. Στα χρόνια του ΣΥΡΙΖΑ, αντί αύξησης στο ΕΤΜΕΑΡ αποφασίστηκε το κλείσιμο της «τρύπας» με ένα ειδικό τέλος στους προμηθευτές ρεύματος που πήρε το αρκτικόλεξο ΠΧΕΦΕΛ (Πρόσθετη Χρέωση Εκπροσώπων Φορτίου Ειδικού Λογαριασμού) και ίσχυσε μέχρι το 2018. Ανέλαβαν δηλαδή βάρος όχι εκείνοι που παράγουν ΑΠΕ, αλλά εκείνοι που πωλούν ενέργεια και από το ΠΧΕΦΕΛ αντλήθηκαν σχεδόν 700 εκατομμύρια ευρώ εκ των οποίων τα 550 τα έδωσε η ΔΕΗ.

Φτάνουμε έτσι στο 2019 με τη Ν.Δ. να επανέρχεται στην εξουσία θρηνώντας για την οικονομική κατάσταση της ΔΕΗ. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κ. Χατζηδάκης αποφασίζει αυξήσεις στις τιμές της ΔΕΗ, αλλά για να μην επιβαρύνει τον καταναλωτή μειώνει το ΕΤΜΕΑΡ. Οι παραγωγοί ΑΠΕ έδειξαν κάποια ανησυχία, αλλά ο πόλεμος ξέσπασε το καλοκαίρι του 2020 όταν φάνηκε η «τρύπα» στον ΕΛΑΠΕ.

Ηταν όμως μόνον η μείωση του ΕΤΜΕΑΡ που προκάλεσε το έλλειμμα; Μια ματιά στα στοιχεία του ΔΑΠΕΕΠ (του φορέα που διαχειρίζεται το ΕΛΑΠΕ) δείχνει ότι το πρόβλημα βρίσκεται και αλλού. Το ΕΛΑΠΕ, εκτός του ΕΤΜΕΑΡ, έχει δύο ακόμη βασικές πηγές εσόδων: Την αγορά ενέργειας που πληρώνει βάσει της Οριακής Τιμής Συστήματος και το 65% των χρημάτων που εισπράττονται ως πρόστιμα για το παραγόμενο διοξείδιο του άνθρακα.

Από τις τρεις αυτές πηγές, τη μεγαλύτερη κατάρρευση καταγράφει η Αγορά Ενέργειας που έπεσε από τα 927 στα 602 εκατομμύρια ευρώ. Η πτώση αποδίδεται στην κάθετη μείωση των τιμών καυσίμων (κυρίως του φυσικού αερίου) λόγω της πανδημίας που μείωσε τη ζήτηση και τα έσοδα κατά 327 εκ. σε έναν χρόνο. Αυτό σημαίνει ότι αν δεν προέκυπτε η πανδημία, ο ΕΛΑΠΕ δεν θα ήταν ελλειμματικός ακόμη και αν λόγω της μείωσης του ΕΤΜΕΑΡ χάθηκαν σε δύο χρόνια άλλα 300 εκ. ευρώ.

Τώρα τρέχουν

Φαίνεται, λοιπόν ότι ο κ. Χατζηδάκης σχεδίαζε χωρίς να προβλέπει το αναπάντεχο. Ποιος θα το χρεωθεί όμως τώρα; Στο υπουργείο ξεκίνησαν την περασμένη Πέμπτη επαφές, αρχικά με τους μεγάλους παραγωγούς αιολικών (ΕΣΗΑΠΕ) με επικεφαλής τον Γ. Περιστέρη της ΤΕΡΝΑ. Τα ρεπορτάζ κατέγραψαν τις διαμαρτυρίες των ισχυρών επιχειρηματιών του κλάδου που ζητούν, μεταξύ άλλων, ενίσχυση από το Ταμείο Ανάκαμψης ή τα πρόστιμα των ρύπων. Σε καμία περίπτωση, πάντως, δεν δέχονται κάποια έκτακτη εισφορά ή «κούρεμα» στις αποζημιώσεις που εισπράττουν.

Την Παρασκευή, τον κ. Χατζηδάκη είδαν οι εκπρόσωποι της Ομοσπονδίας Παραγωγών Φωτοβολταϊκών (ΠΟΣΠΗΕΦ) ζητώντας και εκείνοι αύξηση των εσόδων από τα πρόστιμα ρύπων ή επιβολή και πάλι τέλους στους προμηθευτές. Ομως, εάν αυξηθούν τα έσοδα από τα πρόστιμα των ρύπων για τον ΕΛΑΠΕ, θα τα στερηθεί το Πράσινο Ταμείο και τα προγράμματα για την ηλεκτροκίνηση. Από την άλλη, αν επιβληθεί τέλος στους προμηθευτές, το πιθανότερο είναι το κόστος αυτό να περάσει στην κατανάλωση. Πάντως, οι συγκεκριμένοι επενδυτές ανακοίνωσαν ότι αμέσως μετά τη συνάντηση στο υπουργείο Περιβάλλοντος είδαν και τον Αδωνη Γεωργιάδη. Ο οποίος είναι γνωστό το πόσο θέλει να προστατεύει τις ιδιωτικές επενδύσεις...

Θα αποδειχτεί, λοιπόν, εχθρός της ιδιωτικής πρωτοβουλίας ο Κωστής Χατζηδάκης; Ο ίδιος λέει ότι θέλει να προστατεύσει τη ΔΕΗ και τους καταναλωτές, αλλά υπόσχεται διάλογο με τους επενδυτές δεχόμενος κατά ριπάς τις διαμαρτυρίες τους και τις απειλές ότι θα καταφύγουν στο Μαξίμου.

Οι επενδυτές επικαλούνται τους νόμους και την ευρωεπενδυτική δυσφήμηση της Ελλάδας και αρνούνται να υποστούν δεύτερο «κούρεμα». Οι τράπεζες σφυρίζουν αδιάφορα στο ενδεχόμενο να μειώσουν τα επιτόκια των δανείων των επενδυτών. Ποιοι απομένουν; Οι καταναλωτές της ενέργειας και οι φορολογούμενοι που ίσως κληθούν τελικά να διαβάσουν όλα τα παραπάνω αρκτικόλεξα για να καταλάβουν γιατί πρέπει να πληρώσουν ακριβότερο ρεύμα ή αυξημένους φόρους.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Πρώτο πωλητήριο για τη ΛΑΡΚΟ
Μέχρι 8/1/2021 οι προσφορές για τα μεταλλεία Εύβοιας, Φθιώτιδας και Καστοριάς που πωλεί ο Ειδικός Διαχειριστής • Θα ακολουθήσει η προκήρυξη για τη Λάρυμνα από το ΤΑΙΠΕΔ.
Πρώτο πωλητήριο για τη ΛΑΡΚΟ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Δεύτερη παράταση στο πρόγραμμα λόγω πανδημίας
Αφού δέχθηκε και εξ οικείων βέλη, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχώρησε σε δεύτερη αναβολή της ημερομηνίας για το πρόγραμμα «Εξοικονομώ-Αυτονομώ» που θα ξεκινούσε πρώτα από τη Θεσσαλία στις 9...
Δεύτερη παράταση στο πρόγραμμα λόγω πανδημίας
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Το Δημόσιο νεκρώνει μήπως και επιζήσει...
Η μέρα κινητοποιήσεων η ερχόμενη Πέμπτη 26 Νοεμβρίου, με όλους τους κλάδους -από τους υγειονομικούς και τους εκπαιδευτικούς ώς τους εργαζόμενους στον ευρύτερο δημόσιο τομέα και εκείνους των μέσων μαζικής...
Το Δημόσιο νεκρώνει μήπως και επιζήσει...
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Επενδυτές με τα... λεφτά μας
Με ψέματα και χαριστικές τροπολογίες η κυβέρνηση προσπαθεί να αναδείξει ντε και καλά τους λεωφορειούχους ΚΤΕΛ σε ιδιώτες επενδυτές που θα σώσουν τις αστικές συγκοινωνίες.
Επενδυτές με τα... λεφτά μας
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Οι καταναλωτές θα πληρώσουν το έλλειμμα του ΕΛΑΠΕ
Τέλη μόνιμα και εφάπαξ με τελικούς αποδέκτες τους πολίτες και με στόχο έσοδα σχεδόν 1 δισ. επιβάλλει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, για να καλύψει την τρύπα 300 εκατ. ευρώ έως το τέλος του έτους.
Οι καταναλωτές θα πληρώσουν το έλλειμμα του ΕΛΑΠΕ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Οι καταναλωτές θα πληρώσουν το έλλειμμα του ΕΛΑΠΕ
Τέλη μόνιμα και εφάπαξ με τελικούς αποδέκτες τους πολίτες και με στόχο έσοδα σχεδόν 1 δισ. επιβάλλει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, για να καλύψει την τρύπα 300 εκατ. ευρώ έως το τέλος του έτους.
Οι καταναλωτές θα πληρώσουν το έλλειμμα του ΕΛΑΠΕ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας