• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 3.7°C / 6.9°C
    3 BF
    66%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 2.0°C / 5.7°C
    3 BF
    54%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    4°C 0.0°C / 4.4°C
    2 BF
    62%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    0°C -3.1°C / -0.1°C
    1 BF
    55%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    -2°C -2.1°C / 0.2°C
    0 BF
    86%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    5°C 1.0°C / 5.4°C
    2 BF
    48%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -3°C -2.6°C / 1.8°C
    2 BF
    59%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    -2°C -1.5°C / -1.5°C
    2 BF
    64%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 7.2°C / 8.8°C
    5 BF
    77%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 4.0°C / 6.9°C
    3 BF
    70%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 7.3°C / 8.8°C
    3 BF
    70%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    4°C 4.0°C / 4.0°C
    6 BF
    55%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 4.9°C / 4.9°C
    3 BF
    60%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    -2°C -2.1°C / 2.3°C
    0 BF
    86%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    4°C 0.5°C / 3.9°C
    2 BF
    69%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 8.8°C
    4 BF
    53%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 5.0°C / 7.1°C
    3 BF
    56%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C -1.7°C / 4.9°C
    2 BF
    57%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    4°C 3.6°C / 6.1°C
    2 BF
    56%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    -1°C -0.9°C / -0.9°C
    2 BF
    63%

Μαζί με τον πρώην πρόεδρο της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας Μπεν Μπερνάνκι, η Σουηδική Ακαδημία βράβευσε και τους καθηγητές Ντάγκλας Ντάιαμοντ και Φίλιπ Ντίμπβιγκ

ΑP PHOTO
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Βραβείο στα τραπεζικά «σωσίβια» του 2008

  • A-
  • A+
Στο ανακοινωθέν της η Ακαδημία σχολιάζει τις εμπνευσμένες από τη θεωρία των τριών οικονομολόγων κινήσεις που έκαναν οι κεντρικές τράπεζες και οι οικονομικές αρχές του πλανήτη για την αντιμετώπιση των δύο τελευταίων μεγάλων κρίσεων.

Δεκατρία χρόνια από την κατάρρευση της Lehman Brothers και τη σκανδαλώδη διάσωση «των πολύ μεγάλων για να αφεθούν να πτωχεύσουν» ιδιωτικών τραπεζών της υφηλίου, με χρήματα των φορολογουμένων, η Βασιλική Ακαδημία Επιστημών της Σουηδίας αποφάσισε με το φετινό Νόμπελ Οικονομίας να «ξεπλύνει» και τα «ιδρύματα» και τα «σωσίβια» που τους πέταξαν αλλά και αυτούς που πήραν τις σχετικές αποφάσεις. Η επιλογή αυτή σήμερα -που τα επιτόκια αυξάνονται με γοργούς ρυθμούς και το κόστος του χρήματος καλπάζει- ίσως να μην είναι τυχαία.

Τρεις Αμερικανοί οικονομολόγοι, μεταξύ των οποίων και ο πρώην πρόεδρος της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας Μπεν Μπερνάνκι, στη διάρκεια της θητείας του οποίου (2006-2014) αναπτύχθηκε και έσκασε η φούσκα των ενυπόθηκων δανείων υψηλού κινδύνου (subprime) και των δομημένων σε αυτά -από τις τράπεζες- σύνθετων χρηματοπιστωτικών παραγώγων, προκαλώντας το παγκόσμιο κραχ του 2008 και μια παρατεταμένη κρίση από την οποία η παγκόσμια οικονομία δεν συνήλθε επί της ουσίας ποτέ. Μαζί με τον Μπερνάνκι -που ηγήθηκε της πολυδάπανης διάσωσης των τραπεζών εκείνη την περίοδο- η Σουηδική Ακαδημία βράβευσε ακόμη τους καθηγητές Ντάγκλας Ντάιαμοντ και Φίλιπ Ντίμπβιγκ.

Βank run

Οπως χαρακτηριστικά ανέφερε, οι τρεις οικονομολόγοι με την εργασία τους στις αρχές της δεκαετίας του 1980 «βελτίωσαν σημαντικά την κατανόησή μας για τον ρόλο των τραπεζών στην οικονομία, ιδιαίτερα στη διάρκεια των οικονομικών κρίσεων» και «έδειξαν το πόσο ζωτικής σημασίας είναι η αποφυγή της κατάρρευσής τους».

Η Ακαδημία επισήμανε ότι ο Μπεν Μπερνάνκι με την ανάλυσή του το 1983 για τη Μεγάλη Υφεση της δεκαετίας του 1930 έδειξε πώς και γιατί η μαζική απόσυρση των καταθέσεων (bank run) από τις τράπεζες και η κατάρρευσή τους ήταν ο καθοριστικός παράγοντας που η κρίση ήταν τόσο σοβαρή και μακρoχρόνια. Από την πλευρά τους οι Ντάιαμοντ, Ντίμπβιγκ υπέδειξαν τον ενδιάμεσο ρόλο που διαδραματίζουν οι τράπεζες καθώς δέχονται τις βραχυπρόθεσμες καταθέσεις των καταθετών και δανείζουν αυτά τα μετρητά σε μακροπρόθεσμες επενδύσεις.

Οι δυο οικονομολόγοι ανέδειξαν, σύμφωνα με την Ακαδημία, «τον κοινωνικά σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι τράπεζες στην εξομάλυνση πιθανής σύγκρουσης μεταξύ των αποταμιευτών που επιθυμούν τη βραχυπρόθεσμη πρόσβαση στα χρήματά τους και της οικονομίας που χρειάζεται τις αποταμιεύσεις για να διατεθούν αυτές σε μακροπρόθεσμες επενδύσεις». Επισήμαναν ακόμη τον τρόπο με τον οποίο οι κυβερνήσεις μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψη ενός bank run εγγυώμενες τις καταθέσεις και ενεργώντας ως δανειστής της έσχατης ανάγκης.

Η Σουηδική Ακαδημία αγνόησε πάντως σχεδόν τελείως τον «παρασιτικό» ρόλο των τραπεζών, το ότι σήμερα, για παράδειγμα, λιγότερο από το 30% των ισολογισμών τους στην Ευρώπη εστιάζει σε πιστώσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων εκτός χρηματοπιστωτικού τομέα, ενώ το υπόλοιπο 70% σε συναλλαγές και προϊόντα που σκοπό έχουν την κερδοσκοπία και την απόσπαση πλούτου από την οικονομία παρά τη δημιουργία.

Κίνδυνοι

Αγνόησαν την υπερτροφία του τραπεζικού τομέα αλλά και την κολοσσιαία ανάπτυξη και δράση του σκιώδους τραπεζικού συστήματος που, όπως έδειξε η πρόσφατη κρίση στη Βρετανία, αποτελεί πλέον έναν μόνιμο κίνδυνο για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Στο ανακοινωθέν της η Ακαδημία επαίρεται για τις εμπνευσμένες από τη θεωρία των τριών οικονομολόγων κινήσεις που έκαναν οι κεντρικές τράπεζες και οι οικονομικές αρχές του πλανήτη για την αντιμετώπιση των δύο τελευταίων μεγάλων κρίσεων - της μεγάλης ύφεσης μετά το κραχ του 2008 και της οικονομικής επιβράδυνσης λόγω της πανδημίας. Πίσω από αυτή την άποψη μεταδίδεται στις μάζες η θέση ότι τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι χειρότερα αν δεν υπήρχαν τα σωσίβια, να είστε ευγνώμονες που σώσαμε τις τράπεζες με τα... χρήματά σας. Ωστόσο ο κόσμος έχασε τα σπίτια του, τις δουλειές του, τις αποταμιεύσεις του, ενώ αντίθετα κάποιοι από τους υπαίτιους που διασώθηκαν με τα λεφτά του πλουτίζουν ξανά σήμερα.

«Παρ’ όλο που αυτές οι διασώσεις έχουν προβλήματα... θα μπορούσαν πραγματικά να είναι καλές για την κοινωνία», δήλωσε από την πλευρά του ο Ντάιαμοντ σε συνέντευξη Τύπου με τη Σουηδική Ακαδημία, υποστηρίζοντας μάλιστα ότι η αποτροπή της κατάρρευσης της Lehman Brothers θα είχε καταστήσει την ύφεση που ακολούθησε το 2009 λιγότερο σοβαρή.

Υποστήριξε ότι οι χρηματοπιστωτικές κρίσεις χειροτερεύουν όταν οι άνθρωποι αρχίζουν να χάνουν την εμπιστοσύνη για τη σταθερότητα του συστήματος. Και αυτό, όπως είπε, σχετίζεται κυρίως με το πόσο πιστεύουν ότι είναι κερδοφόρος -και σταθερός- ο τραπεζικός τομέας. Σε περιόδους όπου οι εξελίξεις είναι απροσδόκητες, όπως με τη σημερινή γρήγορη άνοδο των επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες, πυροδοτούνται φόβοι στο σύστημα. Κάτι που, όπως είπε, συνέβη πρόσφατα στο Ηνωμένο Βασίλειο με την κρίση στην ασφαλιστική αγορά και την παραλίγο κατάρρευση των ασφαλιστικών ταμείων. Ερωτηθείς για το αν προβλέπει νέα χρηματοπιστωτική κρίση, ο Ντάιαμοντ είπε ότι το σύστημα είναι πιο οπλισμένο σήμερα, ωστόσο διεμήνυσε και ότι τα ευάλωτα σημεία μιας μαζικής απόσυρσης των καταθέσεων μπορούν να εκδηλωθούν οπουδήποτε, όχι μόνο στις εμπορικές τράπεζες... Ωχ!

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Ερευνητές της πραγματικής ζωής
Οι Ντέιβιντ Καρντ, Τζοσουά Ανγκριστ και Γκίντο Ιμπενς βραβεύτηκαν χθες από τη Σουηδική Ακαδημία Επιστημών με το φετινό Νόμπελ Οικονομίας για τη συμβολή τους στα οικονομικά της αγοράς εργασίας και την...
Ερευνητές της πραγματικής ζωής
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Νόμπελ «πνοής» για το... σφυρί
Οι δύο καθηγητές του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ τιμήθηκαν από τη σουηδική ακαδημία για τις βελτιώσεις που έφεραν στη θεωρία δημοπρασιών, όπως και τις νέες μορφές δημοπρασιών που επινόησαν.
Νόμπελ «πνοής» για το... σφυρί
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Το παραμύθι για τους μισθούς και το παράδειγμα της Ιαπωνίας
Ενώ οι κεντρικοί τραπεζίτες της Δύσης αφορίζουν τις αυξήσεις στους μισθούς, τρομοκρατώντας με τον εφιάλτη του πληθωριστικού σπιράλ, στην Ιαπωνία η κυβέρνηση και η κεντρική τράπεζα διαμηνύουν ότι η αύξηση των...
Το παραμύθι για τους μισθούς και το παράδειγμα της Ιαπωνίας
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Ασταμάτητο το παγκόσμιο «πλυντήριο»
Τράπεζες και λοιποί ενδιάμεσοι του χρηματοπιστωτικού τομέα αδιαφορούν με τους διεθνείς κανόνες για το ξέπλυμα του μαύρου χρήματος, τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, τη φοροδιαφυγή και τις κυρώσεις Μαγκνίτσκι.
Ασταμάτητο το παγκόσμιο «πλυντήριο»
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Θύματα trafficking μηνύουν τράπεζες
Ασκήθηκαν αγωγές από γυναίκες οι οποίες, όταν ήταν ανήλικες, έπεσαν θύματα σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης από τον γνωστό «μαστροπό της ελίτ» Τζέφρι Επστάιν.
Θύματα trafficking μηνύουν τράπεζες
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Κέρδη με ουρά φέρνει η άνοδος των επιτοκίων
Κότα που γεννά χρυσά αυγά αποδεικνύεται για τις εμπορικές τράπεζες της Ευρώπης ο… πληθωρισμός και η μονομερής προσπάθεια της ΕΚΤ και των άλλων κεντρικών τραπεζών να τον δαμάσουν με αύξηση των επιτοκίων.
Κέρδη με ουρά φέρνει η άνοδος των επιτοκίων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας