• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.8°C / 28.2°C
    2 BF
    39%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 23.8°C / 28.0°C
    1 BF
    46%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    26°C 21.0°C / 27.7°C
    0 BF
    36%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    1 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    4 BF
    56%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    25°C 23.8°C / 25.7°C
    1 BF
    46%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 21.2°C / 21.4°C
    3 BF
    40%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.0°C / 23.0°C
    2 BF
    34%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 22.8°C / 26.4°C
    2 BF
    59%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.5°C / 23.5°C
    3 BF
    70%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 26.1°C / 26.8°C
    3 BF
    53%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.7°C / 25.7°C
    4 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 26.2°C / 26.2°C
    2 BF
    71%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 21.8°C
    0 BF
    55%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    25°C 21.5°C / 26.2°C
    2 BF
    43%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 24.9°C
    4 BF
    78%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.0°C / 27.1°C
    2 BF
    39%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.5°C / 23.5°C
    3 BF
    38%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 21.7°C / 26.4°C
    2 BF
    47%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.7°C / 17.7°C
    2 BF
    49%

Θα κάνουμε ό,τι χρειάζεται για να σώσουμε το ευρώ, διακήρυσε ο Μάριο Ντράγκι το 2012, δέκα χρόνια αργότερα όμως δεν είναι βέβαιο αν μπορεί να σώσει τη χώρα του

AP Photo/Luca Bruno
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο «Ιταλός ασθενής» της ευρωζώνης

  • A-
  • A+
Η ΕΚΤ μπορεί να επεξεργάζεται νέα «εργαλεία παρέμβασης» για τη σωτηρία της γειτονικής χώρας, ωστόσο η κρίση χρέους της βαρύνεται με πολλά «υποκείμενα νοσήματα», συνδυασμός που την κάνει να αποτελεί μεγαλύτερο κίνδυνο από την Ελλάδα.

Ο πρωθυπουργός της Ιταλίας Μάριο Ντράγκι έγινε… διάσημος για την περίφημη ρήση του το 2012, μεσούσης της κρίσης της ευρωζώνης, «Whatever it takes», που σε ελεύθερη μετάφραση σήμαινε θα κάνουμε ό,τι χρειάζεται για να σώσουμε το ευρώ. Μία δεκαετία αργότερα και από τη θέση πλέον του πρωθυπουργού της Ιταλίας, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι έχει ο ίδιος «ό,τι χρειάζεται» για να αποφύγει μια σοβαρή κρίση χρέους της χώρας του.

Η Ιταλία είναι η δακτυλοδεικτούμενη πιθανή αιτία μιας νέας κρίσης της ευρωζώνης. Ο «δίκης οφθαλμός» που λέγεται αγορές την παρακολουθεί ακοίμητος, η δε Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) επεξεργάζεται νέα «εργαλεία παρέμβασης» για τη σωτηρία της. Ωστόσο, σε συνθήκες διεθνούς οικονομικής και γεωπολιτικής αστάθειας, τίποτε δεν είναι βέβαιο.

Το πρόβλημα με τον «Ιταλό ασθενή» είναι πως βαρύνεται με πολλά «υποκείμενα νοσήματα» τα οποία επηρεάζουν δυσμενώς το χρέος και τη χρηματοδότησή του:

● Οι ρυθμοί ανάπτυξης της ιταλικής οικονομίας είναι χαμηλοί καθ’ όλη τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας. Το 2020 καταγράφηκε ύφεση 8,8% και το 2021 ανάπτυξη 6,2%. Ωστόσο, πρόσφατα η Κομισιόν αναθεώρησε επί τα χείρω τις αρχικές της προβλέψεις για το 2022 και το 2023: 2,4% το 2022 και 1,9% το 2023 (από 4,1% και 2,3% αντίστοιχα). Με την ανάπτυξη ασθενική επί μακρόν, ο δυσθεώρητος όγκος του χρέους υπογραμμίζεται. Στα τέλη του 2021 έφτασε το 151% του ΑΕΠ.

● Το έλλειμμα το 2020 πραγματοποίησε ρεκόρ, ανελθόν στο 9,5% του ΑΕΠ! Ισοσκελισμός του προϋπολογισμού δεν προβλέπεται πριν από το 2024, που σημαίνει ότι μέχρι τότε το χρέος θα αυξάνεται σε όγκο.

● Οι ετήσιες ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας ξεπερνούν το 20% του ΑΕΠ – ποσοστό διπλάσιο σε σχέση με της Ελλάδας!

● Το χρέος της Ιταλίας έχει μέση διάρκεια λίγο πάνω από τα 7 έτη, που σημαίνει ότι μεσοσταθμικά για τα επόμενα 7 χρόνια θα πρέπει να αναχρηματοδοτείται χρέος (ομόλογα που λήγουν) ύψους 382 δισ. ευρώ ετησίως!

Σύγκριση με Ελλάδα

Δεν είναι τυχαίο που οι αγορές και όλοι οι θεσμικοί θεωρούν μεγαλύτερο κίνδυνο την Ιταλία παρά την Ελλάδα. Η σύγκριση είναι πράγματι καταλυτική:

● Το ελληνικό χρέος έχει μέση διάρκεια 20 έτη, ενώ το ιταλικό 7. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα πρέπει να το «ανακυκλώσει» μία φορά μέσα στην 20ετία, ενώ η Ιταλία 1 φορά μέσα στην επόμενη 7ετία και 3 φορές μέσα στην επόμενη δεκαετία.

● Η Ελλάδα έχει «μαξιλάρι» διαθεσίμων 38 δισ. ευρώ, περίπου 20% του ΑΕΠ της, ενώ η Ιταλία είχε στα τέλη του 2021 «μαξιλάρι» διαθεσίμων περί το 3,5% του ΑΕΠ της. Η Ελλάδα μπορεί να καλύψει με το «μαξιλάρι» χρηματοδοτικές ανάγκες του χρέους για περίπου μία τριετία χωρίς να βγει στις αγορές, ενώ η Ιταλία είναι υποχρεωμένη να βγαίνει κάθε μήνα στις αγορές. Η Ελλάδα μπορεί επίσης να διαθέσει μεγάλο μέρος του «μαξιλαριού» για να μειώσει το χρέος σε απόλυτους αριθμούς, ενώ η Ιταλία όχι.

● Η Ιταλία δεν έχει πολιτικά τη δυνατότητα να παράγει πρωτογενή πλεονάσματα στο ύψος της δαπάνης για τόκους (ώστε το χρέος να μην αυξάνεται σε όγκο), ενώ έχει τη μεγάλη εκκρεμότητα ότι η συζήτηση για τη σχέση με την ευρωζώνη είναι εκκρεμής – και μια δύσκολη συγκυρία μπορεί να την πυροδοτήσει, με συνέπειες ανεξέλεγκτες.

Υπ’ αυτές τις προϋποθέσεις, οι θεμελιώδεις παραδοχές για τη διαχειρισιμότητα του ιταλικού χρέους ανατρέπονται όταν το μέσο επιτόκιο δανεισμού ξεπερνά το 2% – και ήδη είναι στο 2,3%! Παράγοντες της αγοράς ομολόγων υποστηρίζουν λοιπόν ότι το πρόβλημα δεν είναι απλώς ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ, αλλά αυτός ο επίφοβος συνδυασμός δυσμενών παραγόντων, που κάνει τις αγορές κεφαλαίου να είναι νευρικές ή και… «κυκλοθυμικές» απέναντι στο ιταλικό χρέος.

Πολιτικό ρίσκο

Η άλλη μεγάλη απειλή είναι το ενδεχόμενο της ύφεσης. Παρά τις αυξημένες πιθανότητες η ύφεση να συνδυαστεί με υψηλό πληθωρισμό (που θα ωραιοποιήσει κάπως τα δημοσιονομικά μεγέθη), ο συνδυασμός αύξησης χρέους και ύφεσης θα είναι εκρηκτικός. Τέλος, υπάρχει το πολιτικό ρίσκο. Σε άρθρο του «Politico» ο Ντράγκι στην πρωθυπουργία χαρακτηρίζεται ως «ο τελευταίος άνθρωπος που βρίσκεται ανάμεσα στην ευρωζώνη και την άβυσσο»…

Η Ιταλία σε έναν χρόνο θα έχει εκλογές. Ο ίδιος ο Ντράγκι έχει δηλώσει ότι δεν θα διεκδικήσει ξανά την πρωθυπουργία, αλλά, ανεξάρτητα από αυτό, των εκλογών θα προηγηθεί ένας πολύ δύσκολος χειμώνας, η δε πρόσφατη παρ’ ολίγον κυβερνητική κρίση με τα «5 Αστέρια» υπενθυμίζει τις πολιτικές επισφάλειες της ιταλικής σκηνής…

Συνοψίζοντας, η Ιταλία, με ένα βουνό χρέους 2,7 τρισ. ευρώ, βαρύνεται με πολλά οικονομικά «υποκείμενα νοσήματα» και με πολιτική αβεβαιότητα, έχοντας μπει για τα καλά στα «ραντάρ» των αγορών και μετατρεπόμενη στον «μεγάλο ασθενή» της ευρωζώνης.

Το «εργαλείο» της ΕΚΤ θα είναι αρκετό για τη σωτηρία;

Στις 15 Ιουνίου, σε έκτακτη άτυπη σύνοδο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) συζητήθηκε και εξαγγέλθηκε η δημιουργία νέου «εργαλείου» παρέμβασης για τη στήριξη των ομολόγων του ευρωπαϊκού Νότου. Είχε προηγηθεί θυελλώδης αύξηση των αποδόσεων των ομολόγων Ελλάδας - Ιταλίας, αλλά και Ισπανίας - Πορτογαλίας.

To Reuters αποκάλυψε τότε ότι η νέα «βοήθεια» της ΕΚΤ θα συνοδευτεί με αιρεσιμότητες, δηλαδή με δημοσιονομικές δεσμεύσεις από τις ωφελούμενες χώρες. Χθες, προσέθεσε ότι υπάρχει αντίδραση από τον Γερμανό κεντρικό τραπεζίτη, ο οποίος πιστεύει ότι το νέο «εργαλείο» της ΕΚΤ δίνει λάθος έμφαση, ενάντια στον κύριο εχθρό που είναι ο υψηλός πληθωρισμός.

Πέραν αυτού, το πρόβλημα με τις αιρεσιμότητες είναι ότι πρέπει να αναμιχθούν και άλλες, καθ’ ύλην αρμόδιες, ευρωπαϊκές οντότητες (Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή ESM), που θα έκαναν το «εργαλείο» πολύ δύσχρηστο. Η ΕΚΤ θα μπορούσε να πιέσει για δημοσιονομικές δεσμεύσεις αλλά άτυπα. Ομως, η Γερμανία είναι αμφίβολο αν θα συμφωνήσει με έναν τέτοιο άτυπο χαρακτήρα. Το πρόβλημα δεν μπορεί να επιλυθεί ούτε εύκολα ούτε γρήγορα – και τα «θηρία» των αγορών παρακολουθούν για να εντοπίσουν κάθε ένδειξη «κενού» ή αδυναμίας…

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
«Μέλι» από ΕΚΤ και... Μελόνι στις αγορές των ομολόγων
Αρχισαν οι επανατοποθετήσεις ποσών από ομόλογα χωρών του Βορρά, που λήγουν, στα ομόλογα του Νότου ● Πιο συστημική από τον Σαλβίνι η ακροδεξιά Μελόνι, καθησυχάζει τις αγορές!
«Μέλι» από ΕΚΤ και... Μελόνι στις αγορές των ομολόγων
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Η ΕΚΤ σε ρόλο υπερελεγκτή στην ευρωζώνη
Πανευρωπαϊκό άτυπο Μνημόνιο υπό την ομπρέλα της Φρανκφούρτης, με Ιταλία και Ελλάδα τους κατεξοχήν αποδέκτες του σκληρού μηνύματος ● Ο πληθωρισμός, σύμμαχος στην αντεπίθεση των μονεταριστών.
Η ΕΚΤ σε ρόλο υπερελεγκτή στην ευρωζώνη
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Σε κλοιό επικίνδυνων πιέσεων το europroject
Η κρίση απεφεύχθη, αλλά οι διακηρύξεις «σε μεγαλοπρεπές στιλ», τύπου Ντράγκι του 2012 («whatever it takes») δεν είναι πλέον εξίσου αποτελεσματικές ούτε «αυταπόδεικτες». Για τις αγορές ισχύει το «εν τη παλάμη...
Σε κλοιό επικίνδυνων πιέσεων το europroject
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Αισιοδοξία, αλλά σε μικρό καλάθι
Παρά τη βεβαιότητα που εκφράζουν οι ηγέτες της ευρωζώνης για ισχυρή ανάκαμψη, ταυτόχρονα δεν κρύβουν τους φόβους τους για τις βαθιές ουλές που αφήνει η πανδημία στην οικονομία.
Αισιοδοξία, αλλά σε μικρό καλάθι
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Εως 10% η ύφεση στην ευρωζώνη σε ορίζοντα τριμήνου
Η ύφεση στην ευρωπαϊκή οικονομία θα είναι πολύ σοβαρότερη από αυτήν της παγκόσμιας και η τελική συρρίκνωση του ΑΕΠ μπορεί να φτάσει το 10%, αν το «λοκ ντάουν» διατηρηθεί για τρεις μήνες, εκτιμά ο αντιπρόεδρος...
Εως 10% η ύφεση στην ευρωζώνη σε ορίζοντα τριμήνου
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
«Μπουρλότο» Λαγκάρντ στη Γερμανία
Με αυστηρή κριτική κατά της Γερμανίας και των χρόνιων δημοσιονομικών πλεονασμάτων, που αυτή επιμένει να συντηρεί, ξεκινά τη θητεία της στην ηγεσία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας η Κριστίν Λαγκάρντ.
«Μπουρλότο» Λαγκάρντ στη Γερμανία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας