• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 3.6°C / 9.0°C
    2 BF
    60%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    7°C 3.6°C / 8.2°C
    3 BF
    43%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    7°C 4.0°C / 7.7°C
    2 BF
    69%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    4°C 1.9°C / 3.8°C
    2 BF
    54%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 4.9°C / 6.3°C
    0 BF
    81%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    5°C 2.0°C / 5.7°C
    2 BF
    57%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -2°C -1.6°C / 1.2°C
    1 BF
    64%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    1°C 1.3°C / 1.3°C
    2 BF
    65%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 8.3°C / 11.4°C
    4 BF
    81%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 3.5°C / 5.9°C
    2 BF
    70%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    10°C 7.2°C / 10.4°C
    3 BF
    54%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    5°C 5.1°C / 5.1°C
    3 BF
    47%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.5°C / 11.5°C
    3 BF
    53%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    0°C -0.1°C / 3.4°C
    0 BF
    93%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    6°C 1.5°C / 7.2°C
    1 BF
    59%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 10.8°C
    3 BF
    76%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 2.8°C / 8.2°C
    2 BF
    71%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 3.3°C / 7.7°C
    2 BF
    47%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    6°C 4.7°C / 7.7°C
    2 BF
    53%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    3°C 2.7°C / 2.7°C
    1 BF
    73%

Δημοσιογράφοι και αστυνομικοί έξω από τα γραφεία της PwC στο Ιπεραμπάντ της Ν. Ινδίας

REUTERS / Krishnendu Halder

Luxleaks: Οι «αρχιτέκτονες» του σκανδάλου

  • A-
  • A+

Είναι οι ενορχηστρωτές πολύπλοκων σχεδίων που σώζουν τα επιχειρηματικά κέρδη από τις δαγκάνες των εφοριακών και του κράτους, είναι αυτές που αξιοποιούν τα παραθυράκια των νόμων και  βοηθούν στη μεταφορά τεράστιων κεφαλαίων στα ασφαλή λιμάνια των υπεράκτιων φορολογικών παραδείσων, είναι οι αρχιτέκτονες του τεράστιου οικοδομήματος που ονομάζεται φοροαποφυγή.

Ο λόγος, για τις τέσσερις μεγαλύτερες εταιρίες ορκωτών λογιστών του κόσμου PricewaterhouseCoopers (PwC), Ernst&Young, KPMG, Deloitte, τις επονομαζόμενες και «Big 4» που ξαναήλθαν στο φως της δημοσιότητας μετά την αποκάλυψη της Διεθνούς Σύμπραξης Ερευνητικών Δημοσιογράφων (ISIJ) για το ρόλο- κλειδί που έπαιξε στο σκάνδαλο Luxleaks η Pwc. Πρόκειται για τεράστιες πολυεθνικές εταιρίες που  οικοδομήθηκαν στη βάση των αρχών της εντιμότητας και της ακεραιότητας προκειμένου να αποτελέσουν το αδέκαστο και ανεξάρτητο ελεγκτή των επιχειρήσεων αλλά τα τελευταία 20 χρόνια εξελίχθηκαν στο σημαντικότερο γρανάζι του υπεράκτιου χρηματοπιστωτικού συστήματος, έναν ακόμη μηχανισμό του σύγχρονου καπιταλισμού που μεγεθύνει τις εισοδηματικές ανισότητες στον πλανήτη. Οι “Big 4”, που κάποτε ήταν πολύ περισσότερες αλλά μετά από μια σειρά συγχωνεύσεων στη δεκαετία του 80 και του 90 μειώθηκαν σε λιγότερες των δακτύλων ενός χεριού, έχουν σήμερα παρουσία σε όλα σχεδόν τα μήκη και τα πλάτη του κόσμου χάρη στην αποκεντρωμένη δομή τους μέσω τοπικών κοινοπραξιών. Ωστόσο η κορυφή της  διοικητικής τους πυραμίδας συνεχίζει να βρίσκεται στις εκεί απ’ όπου ξεκίνησαν στα τέλη του 19ου  και τις αρχές του 20ου αιώνα τη δράση , μέσω του σχηματισμού συμμαχιών εταιριών λογιστών, στις ΗΠΑ και τη Βρετανία.

Σήμερα απασχολούν όλες μαζί πάνω από 700 χιλιάδες εργαζόμενους, τα συνολικά τους κέρδη κάθε χρόνο ξεπερνούν τα 100 δις δολάρια ενώ λειτουργούν περισσότερα από 81 γραφεία σε υπεράκτιους φορολογικούς παραδείσους. Η Deloitte μόνο απασχολεί για παράδειγμα πάνω από 150 υπαλλήλους στα μικρά νησάκια του Τζέρσεϊ και του Γκιούρσνεϊ, στα στενά της Μαγχης που αποτελούν από τους μεγαλύτερους φορολογικούς παραδείσους του κόσμου.

Η υπόθεση των μυστικών συμφωνιών φοροαποφυγής που η PwC συνήψε με τις αρχές του Λουξεμβούργου για λογαριασμό 343 πολυεθνικών επιχειρήσεων είναι μία μόνο από τις πολλές ανάλογες υποθέσεις στις οποίες εμπλέκονται οι “Big 4».

  • Έρευνα της αμερικανικής Γερουσίας αποκάλυψε τον περασμένο Απρίλιο ότι για περισσότερα από δέκα χρόνια η PwC βοηθούσε την πολυσχιδή βιομηχανικό κολοσσό Cartepillar να εξάγει μέρος των κερδών της στην Ελβετία. Η ελβετική θυγατρική της Cartepillar πλήρωνε φόρο χαμηλότερο του 6%  για τα επιχειρηματικά της κέρδη, πέντε φορές λιγότερα από το 29% που ισχύει στις ΗΠΑ.  Στο διάστημα αυτό η Cartepillar εξήγαγε από τις ΗΠΑ στην Ελβετία συνολικά κέρδη 8 δις δολαρίων στερώντας από το αμερικανικό δημόσιο φορολογικά έσοδα 2,4 δις δολαρίων.
  • Οι αμερικανικές αρχές κατηγόρησαν ακόμη την KPMG ότι «πουλούσε» στις επιχειρήσεις και τους πλούσιους πελάτες της υπεράκτια φορολογικά καταφύγια, εταιρίες κέλυφος μέσω των οποίων εμφανίζονταν πλαστές ζημιές και ελλείμματα τα οποία μείωναν δραστικά το φόρο των παραπάνω προς το αμερικανικό κράτος. Ταυτόχρονα παραπλανούσε την αμερικανική εφορία για τον τρόπο που λειτουργούσε αυτός ο μηχανισμός.
  • Στον Ντουμπάι οι αρχές κατηγορούν την Ernst & Young ότι βοήθησε το μεγαλύτερη εταιρία χρυσού της Μέσης Ανατολής σε αμφιλεγόμενες με πρακτικές που πιθανόν να παραβιάζουν τους διεθνείς κανόνες απαγόρευσης της εμπορίας χρυσού απο περιοχές της Γης, στις οποίες ανταγωνισμός για την εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου οδηγεί σε αιματοχυσία μεταξύ των τοπικών φυλών.
  • Στη Νέα Υόρκη οι αρχές κατηγόρησαν την Deloitte ότι βοήθησε μια βρετανική τράπεζα να σπάσει το εμπάργκο στο Ιράν, υποβάλλοντας παραποιημένη έκθεση στις ρυθμιστικές αρχές. Στην έκθεση είχαν εξαιρεθεί πληροφορίες για το πως η εν λόγω τράπεζα θα απέφευγε έλεγχο για ξέπλυμα χρήματος.
  • Εμπιστευτικά έγγραφα που απέκτησε μέσω της έρευνας η ICIJ μέσω της έρευνας «Offshore Leaks» δείχνει ότι οι 4 μεγάλες ελεγκτικές εταιρίες του κόσμου διατηρούσαν στενές σχέσεις με την Portcullis TrustNet, μια εταιρία υπηρεσιών offshore της Σιγκαπούρης που δημιουργεί για τους πελάτες της από όλον τον κόσμο θυγατρικές εταιρίες που είναι δύσκολο να βρεθούν τα ίχνη τους. Τα στοιχεία έδειξαν ότι η PwC για παράδειγμα βοήθησε στην δημιουργία περισσότερων των 400 τέτοιων υπεράκτιων οντοτήτων μέσω της Portcullis TrustNet για πελάτες της από την Κίνα, το Χονγκ Κονγκ και την Ταιβάν. Οι περιοχές αυτές του πλανήτη που γεννούν κάθε χρόνο εκατοντάδες νέους μεγιστάνες αποτελούν άλλωστε και το νέο Ελντοράντο των big 4.

Τόσο οι μυστικές συμφωνίες με το Λουξεμβούργο όσες και άλλες πολλές που εμπλέκονται οι Big 4 είναι απόλυτα νόμιμες με βάση το τοπικό δίκαιο. Αυτή άλλωστε είναι και η μόνιμη θέση τους όταν αποκαλύπτονται οι υποθέσεις στις οποίες συμμετέχουν. Ωστόσο αυτό που είναι νόμιμο στο Λουξεμβούργο ενδεχομένως σε κάποια άλλη χώρα να μην είναι. Μελέτη της βρετανικής βουλής έδειξε ότι το 50%-75% των περιπτώσεων νόμιμης φοροαποφυγής που επιδικάζονται στα δικαστήρια κηρύσσονται παράνομες.

Τον κίνδυνο αυτό τον γνωρίζουν οι εταιρίες αυτές αλλά τον αντιμετωπίζουν με αδιαφορία καθώς γνωρίζουν ότι στο τέλος θα είναι κερδισμένες. Ενδεικτική η προειδοποίηση στελέχους της KPMG προς την εταιρία του-που περιλαμβάνεται στα ντοκουμέντα έρευνας της αμερικανικής Γερουσίας- να αγνοηθούν οι κανόνες της εφορίας για την αναφορά των μεθόδων μείωσης του φόρου. «Υπολόγισε ψυχρά» αναφέρει το έγγραφο της Γερουσίας «ότι τα πρόστιμα για την παραβίαση της νομοθεσίας δεν θα ήταν μεγαλύτερα των 14.000 δολαρίων για κάθε προμήθεια 100.000 δολαρίων που θα ελάμβανε η KPMG». O εν λόγω υπάλληλος έγραφε χαρακτηριστικά «...μια μέση συμφωνία θα φέρει αμοιβές της τάξης των 360.000 δολαρίων για την KPMG ενώ το μέγιστο πρόστιμο θα είναι μόλις 31.000 δολάρια».  

Το περιστατικό αποτυπώνει με απόλυτη ακρίβεια την λογική της ασυδοσίας του κυρίαρχου. Και αναδεικνύει βέβαια την τεράστια ισχύ των «τεσσάρων μεγάλων» σε οικονομικό και πολιτικό σύστημα. Οι εταιρίες στήνουν πανίσχυρα λόμπι, ασκούν πιέσεις και ελέγχουν τις αποφάσεις των κυβερνήσεων που τις αφορούν. Έχουν ουσιαστικό λόγο στη διαμόρφωση των εθνικών νόμων και των κανονιστικών πλαισίων που αφορούν τη φορολογία αλλά και στις ρυθμίσεις που η διεθνής κοινότητα σχεδιάζει για το υπεράκτιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Όπως χαρακτηριστικά ομολόγησε ο βρετανός βουλευτής Όστιν Μίτσελ οι «big 4» έχουν φτάσει στο σημείο να είναι πιο ισχυρές ακόμη και από την κυβέρνηση.

Διόλου τυχαία, αντιμετωπίζονται από τις κυβερνήσεις όπως περίπου οι μεγαλύτερες συστημικές τράπεζες του κόσμου, ως «too big to fail», ως πολύ μεγάλες για να αφεθούν να καταρρεύσουν. Παρά τα τεράστια οικονομικά σκάνδαλα στα οποία έχουν εμπλακεί υπήρξε ελάχιστη διάθεση από την εκτελεστική εξουσία για τη θέσπιση ισχυρού κανονιστικού πλαισίου λειτουργίας τους  που θα ήταν το εφαλτήριο για την εξυγίανση τους.

Αντίθετα όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται στην έρευνα της ISIJ, «το πηγαινέλα των λογιστών των Big 4 μεταξύ  ελεγκτικών εταιριών και κυβερνητικών θέσεων είναι τόσο συχνό στην Ευρώπη και τις άλλες περιοχές του κόσμου που υποβαθμίζει κάθε προσπάθεια αστυνόμευσης και επιβολής της φορολογικής νομοθεσίας».

«'Εχουμε ξανά αυτήν την γνωστή ιστορία της περιστρεφόμενης πόρτας», δήλωνε χαρακτηριστικά το μέλος της βρετανικής Βουλής των Λόρδων στη σχετική συζήτηση που πραγματοποιήθηκε εκεί το 2013.  

Κι όμως «αυτές οι επιχειρήσεις υποτίθεται ότι ιδρύθηκαν για να υπερασπίζονται την τιμή του συστήματος, για να είναι οι θεματοφύλακες. Μεγάλωσαν όμως πάρα πολύ και έτσι τώρα το μόνο που τους νοιάζει είναι να βγάζουν περισσότερα χρήματα», τονίζει η Φρανσάιν Μακ Κέναν πρώην λογίστρια της PwC και της KPMG.

ΤΟ ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟ: Πρώην στέλεχος της PwC η νυν γ.γ. Δημοσίων Εσόδων

Μεγάλα ερωτηματικά προκαλεί η επιλογή της Αικατερίνης Σαββαϊδου στη θέση της Γενικής Γραμματέως Δημοσίων Εσόδων από την ελληνική κυβέρνηση στις αρχές του καλοκαιριού. Η έχουσα το βασικό πρόσταγμα για είσπραξη φόρων στη χώρα μας  διετέλεσε επί 4 περίπου χρόνια (2000-2014) ανώτατο στέλεχος της ελληνικής PwC. Στο διάστημα αυτό η PwC έστησε τις γνωστές συμφωνίες φοροαποφυγής των 343 πολυεθνικών επιχειρήσεων μέσω του Λουξεμβούργου. Ούτε ο τρόπος εκλογής της κυρίας Σαββαϊδου από του υπουργείο Οικονομικών, ούτε και η προϋπηρεσία της στην PwC στοιχειοθετούν κάτι παράνομο ή μεμπτό, τουλάχιστον για την ώρα. Τα ερωτηματικά όμως που εγείρονται όμως είναι μεγάλα:

α. Είναι δυνατόν από τη θέση της ως senior manager της ελληνικής PwC η κυρία Σαββαϊδου να μη γνώριζε τι συνέβαινε όταν μάλιστα στο σκάνδαλο φοροαποφυγής εμπλέκονται και 9 εταιρίες ελληνικού ενδιαφέροντος;

β.  Το υπουργείο Οικονομικών, που επικύρωσε μετά το σχετικό διαγωνισμό την εκλογή της κυρίας Σαββαϊδου, έλαβε υπόψιν του το προφανές; Την πιθανότητα η πρόσληψη αυτή να εγείρει κάποτε θέμα σύγκρουσης συμφερόντων;

γ. Ποια είναι η θέση της σημερινής γ.γ. Δημοσίων Εσόδων για τις πράξεις του πρώην εργοδότη της στην υπόθεση;

δ. Η υπηρεσία της έχει αποτιμήσει τις συνολικές απώλειες εσόδων που είχε το ελληνικό δημόσιο από την φοροαποφυγή;

ε. Σε τι κινήσεις προτίθεται να προβει η υπηρεσίατης στη συνέχεια προκειμένου να ανακτηθεί μέρος ή και το σύνολο των απολεσθέντων εσόδων;

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Τα... πήρε γιατί δεν τα πήραν
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αγανάκτησε και καθίζει στο εδώλιο Ιρλανδία και Λουξεμβούργο. Οι Βρυξέλλες είχαν ζητήσει, μάταια όπως αποδείχτηκε, από τις δύο χώρες - φορολογικούς παραδείσους να ανακτήσουν η πρώτη από την...
Τα... πήρε γιατί δεν τα πήραν
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Τοκογλυφικά, αφορολόγητα κέρδη
Ο φορολογικός παράδεισος της Μάλτας προσελκύει Ρώσους μεγιστάνες, όπως ο Ολεγκ Μπόικο, που απομυζά μέσω υψηλότοκων δανείων ακόμη και καρκινοπαθείς, εισπράττοντας εκατομμύρια ευρώ από τις κατασχέσεις. Τα...
Τοκογλυφικά, αφορολόγητα κέρδη
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Φορολογικός παράδεισος η Γερμανία
Δύο νέες έρευνες αποτυπώνουν το ότι ο σκιώδης χρηματοπιστωτικός τομέας της Γερμανίας είναι δεύτερος μετά το Λουξεμβούργο στην Ευρώπη σε όρους ευπάθειας στο ξέπλυμα χρήματος, αλλά και ότι η χώρα αποτελεί μια...
Φορολογικός παράδεισος η Γερμανία
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Συμφωνίες... φοροαποφυγής
Παράνομες έκρινε η Ε.Ε. τις ευνοϊκές συμφωνίες που είχαν συνάψει οι Starbucks και Fiat με τις φορολογικές αρχές της Ολλανδίας και του Λουξεμβούργου αντίστοιχα, προκειμένου να φοροαποφεύγουν. Η Επιτροπή...
Συμφωνίες... φοροαποφυγής
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Ερχονται καμπάνες για Fiat, Starbucks
Καταδικαστικό αναμένεται το πόρισμα της έρευνας που πραγματοποίησε επί ένα χρόνο η Ευρωπαϊκή Επιτροπής για τις συμφωνίες φοροδιαφυγής που είχαν συνάψει η αμερικανική αλυσίδα καφέ Starbucks και η ιταλική...
Ερχονται καμπάνες για Fiat, Starbucks
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Πάρε τα λεφτά και τρέχα
Το Λουξεμβούργο «μετάνιωσε» κι αφού απείλησε να πάει την Κομισιόν στα δικαστήρια, τελικά δέχθηκε να παραδώσει τις λίστες με τις εκατοντάδες φορολογικές συμφωνίες που έχει υπογράψει, διευκολύνοντας τις...
Πάρε τα λεφτά και τρέχα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας