Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Σύμφωνα Σταθερότητας... α λα καρτ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Σύμφωνα Σταθερότητας... α λα καρτ

  • A-
  • A+
Εγκατάλειψη των κοινών δεσμεύσεων για τη μείωση του χρέους και υιοθέτηση διαφοροποιημένων στόχων, χρονοδιαγραμμάτων και πρωτογενών πλεονασμάτων ανά χώρα προτείνει το κορυφαίο συμβουλευτικό όργανο της Κομισιόν ● Ζητεί μόνιμο κοινό δημοσιονομικό εργαλείο έως 2,5% του ΑΕΠ της Ε.Ε., αλλά και... μνημόνια «λάιτ», με σύνδεση των δεσμεύσεων για το χρέος με την πρόσβαση στους πόρους του

Ενώ το πολυαναμενόμενο Ταμείο Ανάκαμψης των 750 δισ. έχει χαθεί στην ομιχλώδη διαπραγμάτευση Ευρωκοινοβουλίου-Ευρωπαϊκού Συμβουλίου -και η απόφαση της γερμανικής προεδρίας να παρακάμψει τη σύνοδο κορυφής του Νοεμβρίου μεταθέτοντας τις όποιες αποφάσεις τον Δεκέμβριο (10-11/12) δεν προοιωνίζεται επίσπευση της διαδικασίας-, η πανδημία έχει φέρει στο προσκήνιο την ανάγκη «απογαλακτισμού» της ευρωζώνης από κανόνες που ενδεχόμενη εφαρμογή τους τώρα θα ισοδυναμούσε με οικονομική αυτοκτονία. Ο λόγος για το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης -το «απεχθές» κατά τον Μακρόν, το «ηλίθιο» κατά τον Πρόντι-, του οποίου την αναθεώρηση προτείνει το Ευρωπαϊκό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (EFB).

Στην 4η ετήσια έκθεσή του το EFB, κορυφαίο συμβουλευτικό όργανο της Κομισιόν, θυμίζει ότι η πανδημία έχει καθυστερήσει την επανεξέταση της οικονομικής διακυβέρνησης της Ε.Ε., όπως τον περασμένο Φεβρουάριο είχε δρομολογηθεί, κι αυτό πρέπει να αντιστραφεί. Προτείνει αλλαγές στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης τις οποίες, κατά την οπτική του, η κρίση του κορονοϊού έχει καταστήσει σχεδόν αυτονόητες.

Είναι η τρίτη φορά από το ξέσπασμα της πανδημίας που το EFB ζητεί αναθεώρηση του Συμφώνου - τις προηγούμενες φορές ήταν τον Μάρτιο, σε παρέμβασή του για την κρίση του Covid, και τον Ιούλιο, στη γνωμοδότηση για τις δημοσιονομικές πολιτικές της ευρωζώνης. Ομως αυτή τη φορά, στην έκθεσή του που δόθηκε στη δημοσιότητα την προηγούμενη εβδομάδα δεν περιορίζεται στη γενική έκκληση, αλλά διατυπώνει τρεις προτάσεις μεταρρύθμισης των ασφυκτικών δημοσιονομικών κανόνων της ευρωζώνης:

1) Η ευρωζώνη χρειάζεται έναν μόνιμο δημοσιονομικό μηχανισμό χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση μεγάλων κραδασμών, αντίστοιχο του Ταμείου Ανάκαμψης. Με τη διαφορά ότι θα πρέπει να πάρει τη μορφή ενός μεγαλύτερου προϋπολογισμού της Ε.Ε. που θα χρηματοδοτείται από ιδίους φορολογικούς πόρους, με δυνατότητα κοινού δανεισμού και με εστίαση σε επενδυτικές προτεραιότητες της Ε.Ε. Οι εκταμιεύσεις προς τα κράτη-μέλη πρέπει να βασίζονται σε έναν συνδυασμό αυτοματοποιημένης αξιολόγησης βάσει συγκεκριμένων δεικτών και ανεξάρτητης αξιολόγησης. Το EFB εκτιμά ότι αυτό το Ταμείο πρέπει να φτάνει το 1,5-2,5% του ΑΕΠ της Ε.Ε., που με σημερινές τιμές αντιστοιχεί σε τουλάχιστον 2,5 τρισ. ευρώ.

2) Το δημοσιονομικό πλαίσιο της Ε.Ε. πρέπει να αναθεωρηθεί, λέει το EFB. Η αύξηση του δημόσιου χρέους υπογραμμίζει την ανάγκη για ρεαλιστικούς και ειδικούς ανά χώρα στόχους βιωσιμότητάς του. Το δημοσιονομικό πλαίσιο της Ε.Ε. πρέπει να ανοικοδομηθεί με βάση τρεις αρχές:

  • Εναν στόχο χρέους διαφοροποιημένο για κάθε χώρα
  • Εναν κανόνα για τις δαπάνες προσαρμογής, δηλαδή το πρωτογενές πλεόνασμα που απαιτείται σε κάθε χώρα ώστε να πιάσει τον δικό της στόχο χρέους, και
  • Μια γενική ρήτρα διαφυγής σε έκτακτες συνθήκες κρίσης.

Το παράδειγμα που χρησιμοποιεί το EFB στην έκθεσή του στέκεται ανάμεσα στην περίπτωση της Ελλάδας με χρέος 187% του ΑΕΠ και της Ιταλίας με το 145%: αναφέρει ένα χρέος 150% του ΑΕΠ, που με τους ισχύοντες κανόνες του Συμφώνου, μέχρι τη μείωση στο 60% του ΑΕΠ που είναι ο κανόνας απαιτεί από κάθε χώρα μια ετήσια δημοσιονομική προσαρμογή ίση με το 1/20 του χρέους της, με μέσο επιτόκιο 2,5% και ρυθμό ανάπτυξης 3%. Αυτές οι παράμετροι οδηγούν σε ένα ετήσιο πρωτογενές πλεόνασμα 2,9% την πρώτη δεκαετία (και εδώ το παράδειγμα θυμίζει πολύ έντονα το πλαίσιο μεταμνημονιακής εποπτείας της Ελλάδας).

Το Ευρωπαϊκό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, λοιπόν, προτείνει είτε να διαφοροποιείται ο στόχος για μείωση του χρέους, π.χ. στο 85% του ΑΕΠ, είτε να επιμηκύνεται ο χρόνος μείωσης, π.χ. από τα 20 χρόνια που προβλέπει το Σύμφωνο στα 30 χρόνια. Πράγμα που και στις δύο περιπτώσεις οδηγεί σε ένα πρωτογενές πλεόνασμα 1,9%. Με δεδομένο όμως ότι μεταξύ 1995 και 2019 το μέσο πρωτογενές πλεόνασμα στην Ε.Ε. ήταν κάτω του 1%, όπως με έμφαση υπενθυμίζει το EFB, το Συμβούλιο εμμέσως υποδεικνύει ως μονόδρομο για τα κράτη με υψηλό χρέος την επιμήκυνση του χρονοδιαγράμματος μείωσης στα 50 χρόνια.

Ωστόσο, παρά τον ρεαλισμό της προσέγγισης, το Ευρωπαϊκό Δημοσιονομικό Συμβούλιο δεν αποφεύγει τον... μνημονιακό πειρασμό και προτείνει ως κίνητρο για τις κυβερνήσεις η συμμόρφωση στους νέους κανόνες να αποτελεί προϋπόθεση για την πρόσβασή τους στους πόρους του προτεινόμενου μόνιμου αποθεματικού. Πράγμα που παραπέμπει σε μνημόνια «λάιτ».

3) Τι αντισταθμίζει την τελευταία πρόταση; Η έμφαση που δίνει το Δημοσιονομικό Συμβούλιο στην ανάγκη «να προστατευτούν οι δαπάνες που ενισχύουν την ανάπτυξη». Το EFB σημειώνει ότι οι παρατεταμένες φάσεις δημοσιονομικής προσαρμογής μείωσαν επικίνδυνα τις δημόσιες επενδύσεις. Πρακτικά, προτείνει σειρά δαπανών και κρατικών ενισχύσεων να πάψει να μετρά «αρνητικά» στο έλλειμμα και στο χρέος, στα πρότυπα των εξαιρέσεων που θέσπισε η Κομισιόν με το ξέσπασμα της πανδημίας.

Ποιες από αυτές της προτάσεις «λάιτ» μεταρρύθμισης του Συμφώνου θα γίνουν αποφάσεις και σε ποιο χρονικό ορίζοντα είναι άγνωστο. Αν, πάντως, πάρουμε υπόψη τις δυσκολίες συμφωνίας για το Ταμείο Ανάκαμψης, ο δρόμος μιας αναθεώρησης του Συμφώνου που ίσως σημαίνει και αναθεώρηση της Συνθήκης της Ε.Ε. ίσως υπερβαίνει τον κύκλο της πανδημίας.

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Συμφωνία στο Ecofin για τον κανονισμό του Ταμείου Ανάκαμψης
Θα αποτελέσει τη βάση διαπραγμάτευσης με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Σήμερα η τελική ψηφοφορία στην Ολομέλεια του Ε.Κ. για τη θέσπιση μηχανισμού που συνδέει τα κονδύλια με το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη...
Συμφωνία στο Ecofin για τον κανονισμό του Ταμείου Ανάκαμψης
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Εμπορικό έλλειμμα-σοκ για την Κίνα
Μετά την πανωλεθρία που καταγράφηκε στα ταμπλό όλων των χρηματιστηρίων του κόσμου το προηγούμενο δεκαήμερο οι αγορές δοκιμάζουν ξανά από σήμερα τα όρια αντοχής τους.
Εμπορικό έλλειμμα-σοκ για την Κίνα
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Καμπανάκι ΕΚΤ κατά πρόωρης παύσης των δημοσιονομικών μέτρων στήριξης στην ευρωζώνη
Η ΕΚΤ προειδοποιεί ότι ένα απότομο τέλος των χρηματοδοτήσεων μπορεί να οδηγήσει σε μια οικονομική συρρίκνωση σοβαρότερη από εκείνη του πρώτου κύματος της πανδημίας.
Καμπανάκι ΕΚΤ κατά πρόωρης παύσης των δημοσιονομικών μέτρων στήριξης στην ευρωζώνη
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Κριτήριο πόρων το κράτος δικαίου
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατέληξαν στη θέσπιση μηχανισμού που θα διακόπτει τη χρηματοδότηση σε κράτη-παραβάτες, χωρίς όμως να χάνουν τους πόρους οι τελικοί δικαιούχοι, οι πολίτες.
Κριτήριο πόρων το κράτος δικαίου
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Διπλή ύφεση στην ευρωζώνη δείχνει ο δείκτης PMI
Προανάκρουσμα οριστικής εγκατάλειψης των προβλέψεων για την ανάκαμψη των οικονομιών της ευρωζώνης το τέταρτο τρίμηνο του έτους αποτελεί η έρευνα της IHS Markit για τον μήνα Οκτώβριο.
Διπλή ύφεση στην ευρωζώνη δείχνει ο δείκτης PMI

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας