Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το τετραήμερο παζάρι κατέληξε σε έναν «φειδωλό» συμβιβασμό
AP Photo/Francisco Seco
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το τετραήμερο παζάρι κατέληξε σε έναν «φειδωλό» συμβιβασμό

  • A-
  • A+
Τα έξι σημεία της συμφωνίας όπως προέκυπτε ώς χτες τα μεσάνυχτα ● 390 δισ. ευρώ οι επιχορηγήσεις, 360 δισ. τα δάνεια ● Τι κέρδισαν από το μεγάλο παζάρι οι σκληροί του Βορρά και ο Τζουζέπε Κόντε και γιατί ο Εμ. Μακρόν δείχνει κατώτερος των περιστάσεων.

Μετά από 4 μέρες επίπονων διαπραγματεύσεων, παρασκηνιακών διαβουλεύσεων και μεγάλων εντάσεων η σύνοδος κορυφής της Ε.Ε. φάνηκε χθες αργά το βράδυ να καταλήγει στον πολυπόθητο συμβιβασμό και σε μια συμφωνία για τον επταετή προϋπολογισμό και το Ταμείο Ανάκαμψης.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ -που έδωσε γη και ύδωρ κατά τη διάρκεια του τετραήμερου προκειμένου να κάμψει τις αντιστάσεις των 4 φειδωλών χωρών- ανακοίνωσε χθες το βράδυ λίγο πριν από το δείπνο των ηγετών την τελευταία συμβιβαστική του πρόταση που όπως όλα έδειχναν ώς εκείνη τη στιγμή θα είναι και η τελική. Η πρόταση προβλέπει:

1. Ταμείο Ανάκαμψης συνολικού ύψους 750 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 390 δισ. ευρώ θα είναι επιχορηγήσεις και τα 360 δισ. ευρώ δάνεια. Η αναλογία επιχορηγήσεων-δανείων αλλάζει σημαντικά, αφού η αρχική πρόταση της Κομισιόν ήταν για δάνεια 500 δισ. ευρώ και επιδοτήσεις 250 δισ. ευρώ.

2. Παράλληλα συρρικνώνονται η συμμετοχή κονδυλίων από το Ταμείο Ανάπτυξης σε διαρθρωτικά ταμεία του προϋπολογισμού όπως το React EU (Συνοχής) στα 47,5 δισ. ευρώ, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης (Just Transition Fund) που από τα συνολικά 32,5 δισ. ευρώ καταλήγει μόλις στα 10 δισ. ευρώ, το πρόγραμμα έρευνας ανάπτυξης Horizon Europe (στα 5 δισ. ευρώ), το InvestEU (στα 2,1 δισ. ευρώ), αγροτικής ανάπτυξης (Rural Development, στα 7,5 δισ. ευρώ), το RescEU (1,9 δισ. ευρώ) και το NDICI (3,5 δισ. ευρώ). Επίσης καταργούνται το EU4Health και το Εργαλείο Φερεγγυότητας, ενώ περικοπές προβλέπονται και για το περιβόητο Digital Program από 8,2 δισ. σε 6,8 δισ. ευρώ.

3. Για το καυτό ζήτημα της διακυβέρνησης του Ταμείου Ανάκαμψης η διαδικασία που ο Μισέλ προτείνει είναι: η Κομισιόν να ζητά την γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής όσον αφορά την εκπλήρωση των στόχων και των όρων ενός κράτους-μέλους που έχει λάβει βοήθεια. Η τελευταία επιχειρεί να επιτύχει συναίνεση και η Κομισιόν εκδίδει σχετική απόφαση ικανοποιητικής εκπλήρωσης όρων και στόχων για την έγκριση πληρωμών. Εάν ένα ή περισσότερα κράτη-μέλη θεωρούν ότι υπάρχουν σοβαρές αποκλίσεις από την ικανοποιητική εκπλήρωση των στόχων, μπορούν να ζητήσουν από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να παραπέμψει το θέμα στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όπου και λαμβάνονται αποφάσεις. Η διαδικασία δεν μπορεί να ξεπεράσει τους τρεις μήνες αφότου η Κομισιόν ζητήσει τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής.

4. Οσον αφορά τη σύνδεση της διάθεσης της βοήθειας με το κράτος δικαίου, που «έκαιγε» Ουγγαρία και Πολωνία, η πρόταση Μισέλ προβλέπει ότι η Κομισιόν θα προτείνει κατάλληλα και αναλογικά μέτρα που θα πρέπει να εγκριθούν από το Συμβούλιο με ειδική πλειοψηφία. «Αυτή η διαδικασία θα πρέπει να σέβεται τις αρχές της αντικειμενικότητας, της μη διάκρισης και της ίσης μεταχείρισης των κρατών-μελών και θα πρέπει να διεξάγεται σε μια μη κομματική και τεκμηριωμένη προσέγγιση».

5. Δώρα για τους φειδωλούς και τους άλλους εταίρους. Την Ολλανδία, που πίεσε περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα και είναι έδρα του μεγαλύτερου λιμανιού της Ευρώπης, του Ρότερνταμ, ο Μισέλ την επιβραβεύει με αύξηση του ποσοστού που διακρατούν από τα έσοδα των τελωνείων τα κράτη-μέλη 25%. Η πρόταση του Μισέλ τον Φεβρουάριο ήταν για 12,5%, πριν από τη σύνοδο αυξήθηκε σε 15%, ενώ το Σάββατο στο 20%. Αυξηση των επιστροφών για τις χώρες που συνεισφέρουν περισσότερα στον κοινοτικό προϋπολογισμό. Οσον αφορά τους φειδωλούς, η πρόταση είναι για επιπλέον επιστροφές 50 εκατ. ευρώ στην Αυστρία και από 25 εκατ. ευρώ σε Δανία, Σουηδία,

6. Η πρόταση του Σαρλ Μισέλ περιλαμβάνει «δωράκια» και για άλλες χώρες. Συγκεκριμένα από τα κονδύλια για τη χρηματοδότηση της περιφερειακής ανάπτυξης το σχέδιο περιλαμβάνει επιπλέον 1 δισεκατομμύριο ευρώ για την Τσεχία, 500 εκατομμύρια ευρώ για τη Γερμανία, 300 εκατομμύρια ευρώ για τη Σλοβενία, 200 εκατομμύρια ευρώ για το Βέλγιο και 100 εκατομμύρια ευρώ για την Κύπρο. Οι βόρειες, αραιοκατοικημένες περιοχές της Φινλανδίας θα λάβουν επιπλέον 100 εκατομμύρια ευρώ.

Παθητική η Μέρκελ

Οι πρώτες αντιδράσεις στην ύστατη πρόταση Μισέλ ήταν θετικές. Τουλάχιστον επτά ηγέτες στήριξαν στη διάρκεια του δείπνου τη γενική αρχιτεκτονική του σχεδίου του. Νωρίτερα τόσο η Μέρκελ όσο και ο Μακρόν είχαν εκφράσει την ελπίδα για την επίτευξη συμφωνίας.

Η Μέρκελ είπε μεταξύ άλλων ότι το κοινό σχέδιό της με τον Μακρόν έδωσε ώθηση για ένα πολύ καλό αποτέλεσμα στη σύνοδο. Βέβαια το σχέδιο αυτό προέβλεπε επιχορηγήσεις 500 δισ. ευρώ και όχι 390 δισ. ευρώ και η ικανοποίησή της όπως και η παθητική στάση της στις διαπραγματεύσεις γεννά ερωτήματα.

Για τον Ιταλό πρωθυπουργό Τζουζέπε Κόντε -που επί της ουσίας σήκωσε το μεγαλύτερο βάρος της μάχης απέναντι στον Ολλανδό Μαρκ Ρούτε και τους υπόλοιπους φειδωλούς καταφέρνοντας να διατηρήσει το ύψος του Ταμείου Ανάπτυξης στα 750 δισ. ευρώ και να έχει μια πιο ευρεία διατύπωση για τη διακυβέρνησή του- τα πράγματα άλλαξαν προς το καλύτερο όταν η πλειοψηφία των ηγετών των άλλων χωρών άρχισαν να παίρνουν θέσεις υπέρ ενός φιλόδοξου σχεδίου ανάκαμψης.

Οι ηγέτες τρίτων χωρών, όπως η Κροατία και η Λιθουανία, το Λουξεμβούργο και το Βέλγιο, ξεκίνησαν να καυτηριάζουν τη στάση των φειδωλών μόλις χθες το πρωί μετά το ξενύχτι της Κυριακής. Προς αυτή την κατεύθυνση συνετέλεσε και η σιωπηλή οπισθοχώρηση Σουηδίας και Δανίας από την ακραία στάση Ολλανδίας και Αυστρίας. Οι τελευταίοι -μόλις 4 χώρες- πατώντας στους κανόνες απόφασης με ομοφωνία κατάφεραν να κερδίσουν πολύ περισσότερα από αυτά που δικαιολογεί το μέγεθός τους. Δεν είναι λίγοι οι αναλυτές που μιλούν για ένα νέο ισοζύγιο δυνάμεων στην Ενωση και το τέλος του γαλλογερμανικού άξονα.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έδειξε πάντως πολύ λίγος για το μέγεθος της χώρας του. Το Σάββατο απείλησε να φύγει από τη σύνοδο και πέρασε απαρατήρητος, ενώ η δήλωσή του ότι δεν θα δεχτεί μείωση των επιδοτήσεων κάτω από τα 400 δισ. ευρώ πήγε περίπατο.

Αξιοσημείωτη ακόμα ήταν η σχεδόν αφωνία και ανυπαρξία της νέας προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν. Ολο το βάρος των διαπραγματεύσεων από πλευράς ευρωπαϊκών θεσμών το σήκωσε ο Σαρλ Μισέλ.

«Δεν δικαιούσθε διά να ομιλείτε»

Οι πίνακες δείχνουν την αλήθεια για τα οφέλη που αντλούν οι χώρες από την ενιαία αγορά σε σχέση με τις συνεισφορές τους στον κοινό προϋπολογισμό ● Οι τέσσερις φειδωλοί ανάμεσα στις χώρες με τα μεγαλύτερα κέρδη

Χρόνια τώρα οι κυβερνήσεις των ευρωπαϊκού Βορρά σαγηνεύουν τα εκλογικά τους σώματα -και συντηρούν τον διαχωρισμό μεταξύ των λαών της Ε.Ε.- κατηγορώντας τους νότιους εταίρους τους για δημοσιονομική ανευθυνότητα.

Ενα από τα βασικά επιχειρήματα που προβάλλουν -με τη βοήθεια μεγάλων μιντιακών συγκροτημάτων των χωρών τους- είναι ότι αυτοί, σε αντίθεση με τους «σπάταλους τεμπέληδες» του Νότου, πειθαρχούν τις ανάγκες τους και βάζουν πάντα βαθύτερα το χέρι στην τσέπη προκειμένου να χρηματοδοτηθεί ο κοινοτικός προϋπολογισμός και να λειτουργήσει η Ενωση.

Στη σύνοδο κορυφής, ο Ολλανδός ηγέτης Μαρκ Ρούτε, ο Αυστριακός ομόλογός του Σεμπάστιαν Κουρτς και οι λοιποί ηγέτες των φειδωλών χωρών πάτησαν σε αυτόν τον «μύθο» προκειμένου να έχουν το ηθικό στήριγμα που θα τους επιτρέψει να ψαλιδίσουν τις επιχορηγήσεις και συνολικά τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης, τον επταετή προϋπολογισμό της Ε.Ε. και να επιβάλουν τους αυστηρούς όρους τους σε όσες χώρες πληρούν τις προϋποθέσεις για λήψη βοήθειας από το Ταμείο.

Μια σειρά από γραφήματα που δημοσιοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων δείχνουν ωστόσο ότι η αλήθεια είναι λίγο διαφορετική. Ο χάρτης με τις συνεισφορές και τις επιδοτήσεις των κρατών-μελών του 2018 δείχνει για παράδειγμα ότι οι ονομαστικές εισφορές που κατέβαλε η Ιταλία ήταν πολύ μεγαλύτερες από τις αντίστοιχες της Ολλανδίας, της Αυστρίας, της Σουηδίας, της Δανίας και της Φινλανδίας.

Η Ιταλία, η Γαλλία, η Ισπανία και οι υπόλοιπες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου (που χτυπήθηκαν σκληρά από την πανδημία και προβλέπεται να λάβουν τη μερίδα του λέοντος από το Ταμείο Ανάκαμψης) αποκομίζουν από την ενιαία αγορά σε σχέση με τις εισφορές τους στον επόμενο επταετή κοινοτικό προϋπολογισμό (όπως δείχνει το σχετικό γράφημα) όφελος πολύ χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ε.Ε. Αντίθετα, οι «φειδωλοί» είναι μεταξύ των χωρών που αποκομίζουν τα μεγαλύτερα οφέλη. Το κατά κεφαλήν ετήσιο όφελος της Ολλανδίας από την ενιαία αγορά για παράδειγμα αγγίζει τα 5.000 ευρώ, ενώ της Γαλλίας είναι λίγο πάνω από τα 2.000 ευρώ και της Ιταλίας χαμηλότερα. Παρότι η Ολλανδία είναι μικρότερη οικονομία και από τη Γαλλία και από την Ιταλία έχει -χάρη στην ενιαία αγορά- μεγαλύτερες εξαγωγές προς τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε. Η υποκρισία που περισσεύει δεν σταματά όμως εδώ.

Η Ολλανδία επίσης, ως ένας από τους τέσσερις φορολογικούς παραδείσους της Ευρώπης, είναι υπεύθυνη για απώλεια φορολογικών εσόδων 10 δισ. δολαρίων κάθε χρόνο στις χώρες της Ε.Ε. μόνο από τις αμερικανικές πολυεθνικές εταιρείες που δηλώνουν τα κέρδη τους εκεί. Η Ιταλία χάνει εξαιτίας της φόρους 1,5 δισ. ευρώ από τις αμερικανικές πολυεθνικές κάθε χρόνο, η Γαλλία 2,7 δισ. ευρώ, ενώ η Ισπανία ένα δισ. ευρώ. Για κάθε επιπρόσθετο δολάριο που η Ολλανδία συγκεντρώνει από τα κέρδη των αμερικανικών εταιρειών που πραγματοποιούνται στις υπόλοιπες χώρες και δηλώνονται στην επικράτειά της, η Ε.Ε. χάνει επιχειρηματικούς φόρους περίπου πέντε δολαρίων.

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Ο θρίαμβος των «γερακιών»
Η Ολλανδία και οι 3 σύμμαχοί της επέβαλαν στη μαραθώνια σύνοδο την ατζέντα τους και τους πρωτοφανείς όρους τους ● Παράδοξη παθητικότητα από την άλλοτε κραταιά Μέρκελ ● Και μείωση των επιχορηγήσεων και...
Ο θρίαμβος των «γερακιών»
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Ανεργία, εξώσεις, δυσπιστία, φτώχεια
Συνολικά 1,4 εκατ. νέοι άνεργοι και 28 εκατ. σε κίνδυνο να χάσουν τα σπίτια τους στις ΗΠΑ ● Επιδείνωση καταναλωτικής εμπιστοσύνης στην ευρωζώνη και έκκληση του ΟΗΕ για επίδομα επιβίωσης σε 2,7 δισ. φτωχούς σε...
Ανεργία, εξώσεις, δυσπιστία, φτώχεια
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Θριαμβολογία αλλά και διαφορετική ανάγνωση της συμφωνίας στις δηλώσεις των πρωταγωνιστών
«Τα καταφέραμε! Η Ευρώπη είναι ισχυρή! Η Ευρώπη είναι ενωμένη!», με αυτά τα λόγια ξεκίνησε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, την ενημέρωση των εκπροσώπων Τύπου.
Θριαμβολογία αλλά και διαφορετική ανάγνωση της συμφωνίας στις δηλώσεις των πρωταγωνιστών
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Η «ιστορική» συμφωνία και μια... χαμένη ευκαιρία
Η πολιτική ακτινογραφία της απόφασης των «27» μετά τον τετραήμερο μαραθώνιο ● Για πρώτη φορά η Ε.Ε. προχωρεί σε κοινό δανεισμό, αλλά με τίμημα ολίγον μνημόνια και ψαλίδισμα κονδυλίων για την υγεία, την έρευνα...
Η «ιστορική» συμφωνία και μια... χαμένη ευκαιρία
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Ε.Ε.: Συμβιβαστική πρόταση Μισέλ για «φρένο εκτάκτου ανάγκης»
Συμβιβαστική πρόταση Σαρλ Μισέλ για να καμφθούν οι αντιστάσεις των σκληρών της Ε.Ε. . Δύσκολες διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες.
Ε.Ε.: Συμβιβαστική πρόταση Μισέλ για «φρένο εκτάκτου ανάγκης»
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Ζητείται συμβιβασμός των 27
Διχασμένοι συναντιούνται στις Βρυξέλλες οι ηγέτες των 27 χωρών της, στην πλέον κρίσιμη σύνοδο κορυφής των τελευταίων ετών • Ποιες αντιθέσεις καλούνται να γεφυρώσουν.
Ζητείται συμβιβασμός των 27

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας