Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Νέοι κανόνες για τις τράπεζες
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Νέοι κανόνες για τις τράπεζες

  • A-
  • A+
Τα... αρκτικόλεξα που διασφαλίζουν την υγεία του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος, τη «θεραπεία» βάσει κανόνων και την προστασία των καταθετών ● Ο κυκεώνας μηχανισμών, κανόνων, οδηγιών, εθνικών νόμων δεν είναι βέβαιο ότι υπηρετεί τον βασικό στόχο, δηλαδή τη λειτουργία ενός υγιούς τραπεζικού συστήματος που χρηματοδοτεί την οικονομία με ξεκάθαρους και διαφανείς όρους. Ούτε η τραπεζική γραφειοκρατία αποτρέπει τις απάτες.

Ο στόχος ήταν ξεκάθαρος: να μην παρασύρονται οι εθνικές οικονομίες όταν πτωχεύουν ή έστω δέχονται ισχυρούς κλυδωνισμούς οι τράπεζες.

Η οδυνηρή εμπειρία της Lehman Brothers δεν έπρεπε να επαναληφθεί και η Ευρώπη αποφάσισε να θέσει σε εφαρμογή αυστηρότερους κανόνες υπολογισμού της κεφαλαιακής επάρκειας και επιπρόσθετα δημιουργήθηκε η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Ενωση ως απάντηση στη χρηματοπιστωτική κρίση (το γιατί η Ευρώπη δεν δημιούργησε νωρίτερα μηχανισμούς πρόληψης και άμυνας είναι άλλης τάξης συζήτηση).

Ετσι δημιουργήθηκαν τρεις «μηχανισμοί» ώστε να διασφαλίσουν την υγεία του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος, τη «θεραπεία» βάσει κανόνων και την προστασία των καταθετών.

Ωστόσο ο κυκεώνας μηχανισμών, κανόνων, οδηγιών, εθνικών νόμων δεν είναι βέβαιο ότι υπηρετεί τον βασικό στόχο, δηλαδή τη λειτουργία ενός υγιούς τραπεζικού συστήματος που χρηματοδοτεί την οικονομία με ξεκάθαρους και διαφανείς όρους. Ούτε η τραπεζική γραφειοκρατία αποτρέπει τις απάτες. Τα ευρωπαϊκά σκάνδαλα με τράπεζες-πλυντήρια άλλωστε δεν είναι λίγα.

SSM: «Φόβος και τρόμος» των τραπεζών του ευρωσυστήματος είναι ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός (SSM) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, που εποπτεύει άμεσα σε ευρωπαϊκό επίπεδο τις μεγαλύτερες και σημαντικότερες τράπεζες της ευρωζώνης. Από τις 4 Νοεμβρίου 2014 ο SSM και η επικεφαλής του, μέχρι πριν από μερικούς μήνες η Γαλλίδα Ντ. Νουί, ασχολήθηκαν ουκ ολίγες φορές με το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, όχι πάντα με επιτυχία, ούτε και με διαφάνεια. Στον SSM, που εδρεύει στη Φρανκφούρτη, εργάζονται γύρω στα 1.250 άτομα και άλλοι 1.800 απασχολούνται με την εποπτεία που ασκούν οι κεντρικές τράπεζες της κάθε χώρας-μέλους και ελέγχουν τα μη συστημικά πιστωτικά ιδρύματα.

SRM: Ο έτερος μηχανισμός ήταν αυτός της εξυγίανσης, o SRM, που έχει στόχο να εξασφαλίσει τη συντεταγμένη εξυγίανση των προβληματικών τραπεζών με το ελάχιστο δυνατό κόστος για τους φορολογούμενους και την πραγματική οικονομία. Ισχύει πλήρως από την 1η Ιανουαρίου 2015 με την εφαρμογή της οδηγίας BRRD (Bank Recovery and Resolution Direction), που προβλέπει τη διάσωση τραπεζών εκ των έσω (bail in), δηλαδή από μετόχους, ομολογιούχους και υπό όρους από τους καταθέτες.

BRRD: Ο τρίτος και σημαντικότερος μηχανισμός είναι το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασφάλισης Καταθέσεων, η πλήρης εφαρμογή του οποίου συνεχώς αναβάλλεται, ενώ θεσμοθετούνται περιοριστικοί όροι για τις τράπεζες που θα μπορούν να ενταχθούν σ’ αυτό το σύστημα.

...και όχι μόνο

ESM: Στα παραπάνω πρέπει να προσθέσουμε τον European Stability Mechanism που «στήθηκε» ώστε να αντιμετωπίζονται οι κρίσεις στην ευρωζώνη, με την προοπτική να μετατραπεί σε ΔΝΤ της ζώνης του ευρώ. Η ελληνική περίπτωση αντιμετωπίστηκε με την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών ώστε να σταθεροποιηθεί το χρηματοπιστωτικό σύστημα -και κάπως έτσι η Ελλάδα αύξησε το δημόσιο χρέος της περί τα 50 δισ. ευρώ για τη σταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος.

ΤΧΣ: Η Ελλάδα ωστόσο, εκτός από SSM, SRM, BRRD και ΕSM, πήρε... «bonus εποπτείας» και ένα Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με ιδιαίτερη νομοθεσία, τη δημιουργία του οποίου απαίτησαν σχεδόν εκβιαστικά οι θεσμοί ώστε να διασφαλίσουν την επιστροφή των δανεικών τους για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Τα ακριβοπληρωμένα στελέχη, ξένοι στη συντριπτική πλειoνότητα, εποπτεύουν τραπεζικές λειτουργίες και διαδικασίες ώστε να διασφαλίσουν χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Σημειώνεται ότι θεσπίστηκαν επιπρόσθετοι κανόνες επιλογής και αξιολόγησης των τραπεζικών στελεχών, πέραν των όσων προβλέπονται από τα «fit και proper tests» και τις αρχές εταιρικής διακυβέρνησης, οι οποίες έχουν καταπατηθεί εξόφθαλμα με τις ευλογίες και του SSM. Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος ειδήμων χρηματοπιστωτικών θεμάτων για να αντιληφθεί τον παραλογισμό αποφάσεων που αφορά την επιλογή στελεχών σε τράπεζες όσο και στο ίδιο το ΤΧΣ.

Στην παραπάνω καταγραφή των… εποπτικών μηχανισμών, με δυσδιάκριτα όρια αρμοδιοτήτων που δημιουργούν σύγχυση και περισσότερα προβλήματα από αυτά που καλούνται να επιλύσουν, προστίθεται και ένα ασφυκτικό κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο έχει αλλάξει άρδην το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα που συνεχώς αναπτύσσεται, μετασχηματίζεται και καλείται να αντιμετωπίσει προκλήσεις άγνωστες μέχρι πριν από μερικά χρόνια. Επιγραμματικά κάποιοι από τους νέους κανόνες:

IFRS9: Νέα λογιστικά πρότυπα IFRS9 (international financial reporting standards), με τα οποία άλλαξε και ο τρόπος υπολογισμού των προβλέψεων για δανειακές ή άλλες εκθέσεις κινδύνου των τραπεζών.

CALENDAR PROVISIONING: Ο καθορισμός ημερολογίου. Αυστηροποιούνται οι απαιτούμενες προβλέψεις για χρόνια μη εξυπηρετούμενα δάνεια θεσπίζοντας μεταβατική περίοδο,

STRESS TESTS: Διεξάγονται κάθε δυο χρόνια για τις σημαντικές τράπεζες της ευρωζώνης υπό την εποπτεία και διαχείριση του SSM και με βάση τους κοινούς κανόνες που έχει διαμορφώσει η EBA (European Banking Authority).

SREP: Καθιέρωση αυστηρού πλαισίου ετήσιας εποπτείας SREP (Supervisory Review and Evaluation Process) των τραπεζών από τον SSM, που αξιολογεί συνολικά την επάρκεια και ποιότητα κεφαλαίων, τη ρευστότητα, την εταιρική διακυβέρνηση, τις μεθόδους και τις διαδικασίες διαχείρισης κινδύνων και τη βιωσιμότητα του επιχειρηματικού προτύπου.

CRD IV: Η οδηγία για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις -the capital requirements Directive CRD IV.

MREL: Kαθιέρωση του «Minimum Requirement for ownfunds and Eligible Liabilities» που καθορίζει την ελάχιστη απαίτηση για τα ίδια κεφάλαια και τις επιλέξιμες υποχρεώσεις και υποχρεώνει τις τράπεζες την επόμενη τετραετία να δημιουργήσουν σημαντικά κεφαλαιακά αποθέματα υποδεέστερης εξασφάλισης, ικανά να απορροφήσουν κατά προτεραιότητα πριν από τις καταθέσεις τις ζημίες που θα προκύψουν από την τράπεζα σε περίπτωση recapitalization and/or resolution (ανακεφαλαιοποίηση/ διαδικασία εξυγίανσης).

Και δεν είναι μόνο οι τραπεζικοί κανόνες αλλά και φορολογικοί και αυτοί που αφορούν την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για την προστασία των επενδυτών και χρήση προνομιακών πληροφοριών, χειραγώγηση, διαφάνεια στη λήψη χρηματιστηριακών εντολών κ.λπ.

Στα παραπάνω προσθέστε και τους γενικούς ευρωπαϊκούς και διεθνείς κανόνες που αφορούν, εκτός από τις τράπεζες, και άλλες επιχειρήσεις και συστήματα πληρωμών για ξέπλυμα μαύρου χρήματος, ανταλλαγή πληροφοριών για μη κατοίκους που διατηρούν τραπεζικούς λογαριασμούς στις χώρες οι οποίες έχουν συμφωνήσει να ανταλλάσσουν αυτές τις πληροφορίες, διασυνοριακές πληρωμές, προστασία προσωπικών δεδομένων κ.ά.

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
H EKT αποφάσισε να «ξεσκονίσει» τους Καταριανούς και τους Κινέζους της Deutsche Bank
Στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας μπαίνει η Deutsche Bank, σύμφωνα με το Reuters που επικαλείται πηγή της εποπτικής αρχής. Ειδικότερα η ΕΚΤ φέρεται να είναι έτοιμη να εκκινήσει διαδικασία...
H EKT αποφάσισε να «ξεσκονίσει» τους Καταριανούς και τους Κινέζους της Deutsche Bank
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Στην ποσοτική χαλάρωση της ΕΚΤ τα ομόλογα EFSF
Στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (QE) της ΕΚΤ «μπαίνουν» τα ομολόγα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (European Financial Stability Facility, EFSF). Γεγονός που αποτελεί έμμεση κεφαλαιακή...
Στην ποσοτική χαλάρωση της ΕΚΤ τα ομόλογα EFSF
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Επίθεση Ντράγκι με στόχο την ανάπτυξη
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα συνεχίζει την επιθετική πολιτική με στόχο την τόνωση της ευρωπαϊκής ανάπτυξης. Ο διοικητής της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, ανακοίνωσε χθες νέα ιστορικά χαμηλά ευρω-επιτόκια, στο 0 από...
Επίθεση Ντράγκι με στόχο την ανάπτυξη
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Χωρίς αλλαγές τα ενέχυρα του ELA
Τη γλίτωσαν για ακόμα μία εβδομάδα τα ενέχυρα (collaterals) που δίνουν οι ελληνικές τράπεζες στον Εκτακτο Μηχανισμό Παροχής Ρευστότητας (ΕLA) της Τραπέζης της Ελλάδος.
Χωρίς αλλαγές τα ενέχυρα του ELA
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Στο καναβάτσο θέλουν την Αθήνα οι δανειστές
Η ελληνική κυβέρνηση θέλει να αναδείξει στους εταίρους τη γεωπολιτική σημασία της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και να καταστήσει σαφές ότι δεν είναι προς το συμφέρον της Ε.Ε. η...
Στο καναβάτσο θέλουν την Αθήνα οι δανειστές
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Προειδοποιούν οι Γερμανοί για τη ρευστότητα
Το εργαλείο της ρευστότητας του ελληνικού τραπεζικού συστήματος χρησιμοποιούν οι… θεσμοί προκειμένου να νουθετήσουν την ελληνική κυβέρνηση, όπως συνέβη και μία εβδομάδα πριν από το έκτακτο Eurogroup, όταν η...
Προειδοποιούν οι Γερμανοί για τη ρευστότητα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας