Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
ΟΟΣΑ: Υπό πίεση η συνθλιμμένη μεσαία τάξη
Φωτογραφία Αρχείου Eurokinissi

ΟΟΣΑ: Υπό πίεση η συνθλιμμένη μεσαία τάξη

  • A-
  • A+

Με «βάρκα σε επικίνδυνα νερά» παρομοιάζει την μεσαία τάξη ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης σε έκθεσή του, όπου αναλύονται οι αρνητικές συνέπειες που έχουν δεχθεί τα μεσαία εισοδήματα τα τελευταία χρόνια. Τι αναφέρει για την Ελλάδα και τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης.

Σε έκθεση με τίτλο «Υπό πίεση: Η συνθλιμμένη μεσαία τάξη» που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα ο ΟΟΣΑ καταγράφει ότι τα μεσαία εισοδήματα αυξήθηκαν ελάχιστα τα τελευταία τριάντα χρόνια τόσο σχετικά όσο και σε απόλυτους όρους. 

«Συνολικά, τα τελευταία 30 χρόνια, το διάμεσο εισόδημα αυξήθηκε κατά ένα τρίτο λιγότερο από το μέσο εισόδημα του πλουσιότερου 10%. Παράλληλα, το κόστος σημαντικών στοιχείων του τρόπου ζωής της μεσαίας τάξης αυξήθηκε ταχύτερα από τον πληθωρισμό», σημειώνει η έκθεση, προσθέτοντας ότι αυτό συνέβη σε ένα πλαίσιο αύξησης της εργασιακής ανασφάλειας, με τη μία στις έξι θέσεις απασχόλησης μεσαίου εισοδήματος να αντιμετωπίζουν υψηλό κίνδυνο από την αυτοματοποίηση.

«Περισσότερα από ένα στα πέντε νοικοκυριά με μεσαίο εισόδημα δαπανούν περισσότερα από όσα κερδίζουν. Η υπερχρέωση είναι μεγαλύτερη για τα μεσαία εισοδήματα από ότι για τα νοικοκυριά με χαμηλό και υψηλό εισόδημα».

Για τον ΟΟΣΑ μία «ισχυρή και ευημερούσα μεσαία τάξη είναι καθοριστικής σημασίας για κάθε επιτυχημένη οικονομία και κοινωνία συνοχής». Η μεσαία τάξη «συντηρεί την κατανάλωση, οδηγεί μεγάλο μέρος των επενδύσεων στην εκπαίδευση, την υγεία και τον στεγαστικό τομέα και παίζει έναν ρόλο - κλειδί στη στήριξη των συστημάτων κοινωνικής προστασίας μέσω των εισφορών της στη φορολογία. Οι κοινωνίες με ισχυρή μεσαία τάξη έχουν χαμηλότερα ποσοστά εγκληματικότητας, απολαμβάνουν υψηλότερα επίπεδα εμπιστοσύνης και ικανοποίησης από τη ζωή, καθώς και μεγαλύτερη πολιτική σταθερότητα και καλή διακυβέρνηση», σημειώνει ο ΟΟΣΑ. Ωστόσο, τα τρέχοντα στοιχεία δείχνουν ότι το 10% με τα υψηλότερα εισοδήματα κατέχει σχεδόν το μισό του συνολικού πλούτου, ενώ το 40% με τα χαμηλότερα εισοδήματα κατέχει μόνο το 3%.

Τι ισχύει για την Ελλάδα

Σύμφωνα με την έκθεση του ΟΟΣα στην Ελλάδα τα εισοδήματα της μεσαίας τάξης για ένα μονοπρόσωπο νοικοκυριό κυμαίνονται από 7.894 έως 21.050 δολάρια και είναι τα χαμηλότερα μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών του Οργανισμού. 

Μετά το 2008 το διάμεσο εισόδημα μειώθηκε ή αυξήθηκε με ετήσιο ρυθμό χαμηλότερο από  από 1% σε 21 από τις 36 χώρες του ΟΟΣΑ μετά το 2008. Στην Ελλάδα, την Ιταλία, την Ιαπωνία, το Μεξικό, τη Σλοβενία και την Ισπανία, τα διάμεσα εισοδήματα στα μέσα της δεκαετίας του 2010 ήταν σημαντικά χαμηλότερα από ότι το 2008, αφού ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός. Στην περίπτωση της Ελλάδας, η μείωση ανερχόταν σε σχεδόν 6% ανά έτος. Μόνο σε έξι χώρες του ΟΟΣΑ η αύξηση του διάμεσου εισοδήματος ξεπέρασε κατά μέσο όρο το 2% ανά έτος.

Από το 2007 έως το 2015, το ποσοστό των νοικοκυριών που έπεσαν σε φτώχεια μέσα σε ένα έτος ήταν 2,1% κατά μέσο όρο, με τα ποσοστά να κυμαίνονται από λιγότερο από 1% στη Δανία, την Ολλανδία και τη Σλοβενία έως το 4% στην Αυστραλία, την Ελλάδα και τη Λετονία. Ωστόσο, τα νοικοκυριά με χαμηλότερο μεσαίο εισόδημα είναι σημαντικά πιο εκτεθειμένα στον κίνδυνο της φτώχειας

Σημειώνεται ότι τα νοικοκυριά με μεσαία εισοδήματα διατρέχουν μεγαλύερο κίνδυνο να διολισθήσουν στην κατώτερη εισοδηματική τάξη σε μεγαλύτερα τους έτους χρονικά διαστήματα. Από το 2007 έως και το 2015 ένα στα δέκα νοικοκυριά και ένα στα επτά νοικοκυριά με χαμηλότερο μεσαίο εισόδημα βρέθηκαν σε κατώτερη εισοδηματική τάξη.

Ο κίνδυνος ήταν μεγαλύτερο στη Λετονία, την Εσθονία, τις ΗΠΑ, την Πορτογαλία, την Ισπανία και την Ελλάδα, όπου αφορούσε σε περισσότερα από το 20% των νοικοκυριών με χαμηλότερο μεσαίο εισόδημα.

Σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ τα νοικοκυριά με μεσαία εισοδήματα συνεισφέρουν τουλάχιστον τα μισά φορολογικά έσοδα. Σε ορισμένες χώρες - ιδιαίτερα την Ελλάδα, το Λουξεμβούργο και την Πολωνία - η τάξη με τα μεσαία εισοδήματα λαμβάνει ποσοστό των παροχών που είναι αναλογικά πολύ υψηλότερο από το ποσοστό της στον πληθυσμό. Στην Ελλάδα, τα νοικοκυριά με μεσαία εισοδήματα αντιστοιχούν στο 59% του πληθυσμού και λαμβάνουν το 70% των παροχών, ενώ τα νοικοκυριά με τα χαμηλότερα εισοδήματα αντιστοιχούν στο 32% του πληθυσμού και λαμβάνουν το 15% των παροχών.

Όσον αφορά τις δαπάνες των νοικοκυριών, τα ενοίκια αποτελούν, κατά μέσο όρο, σχεδόν το 20% του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών με μεσαίο εισόδημα που νοικιάζουν σπίτι. Το βάρος αυτό κυμαίνεται από το 4% στη Λετονία σε περισσότερο από το 25% στη Χιλή, την Τσεχία και την Ελλάδα. Μόνο στην Ελλάδα, την Ουγγαρία, τη Λιθουανία και την Πολωνία, τα νοικοκυριά με μεσαία εισοδήματα δαπανούν λιγότερο από το 10% του συνολικού εισοδήματός τους για μεταφορές. Ο πληθυσμός που καλύπτεται από ιδιωτική ασφάλιση υγείας αυξήθηκε σε ορισμένες χώρες του ΟΟΣΑ την περασμένη δεκαετία - ιδιαίτερα στη Δανία, την Κορέα, τη Σλοβενία και το Βέλγιο - και μειώθηκε σε άλλες, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, την Ιρλανδία, τη Νέα Ζηλανδία και τις ΗΠΑ.

Σχεδόν το 40% των νοικοκυριών με μεσαία εισοδήματα σε 18 χώρες του ΟΟΣΑ είναι οικονομικά ευάλωτα , δηλαδή έχουν ληξιπρόθεσμα χρέη ή δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν απροσδόκητες δαπάνες ή ξαφνικές μειώσεις εισοδήματος. Τα ποσοστά παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές, από 12% στη Νορβηγία έως 70% στην Ελλάδα.

Τα ποσοστά των ελληνικών και ουγγρικών νοικοκυριών με μεσαία εισοδήματα που είναι οικονομικά ευάλωτα είναι πολύ πιο κοντά στα αντίστοιχα ποσοστά των νοικοκυριών με χαμηλότερα εισοδήματα.

Περισσότερα από ένα στα πέντε των νοικοκυριών με μεσαίο εισόδημα δαπανούν περισσότερα από όσα εισπράττουν, κάτι που ενέχει τον κίνδυνο της υπερχρέωσης. Το σχετικό ποσοστό κυμαίνεται από λιγότερο από 10% στην Εσθονία, Λιθουανία και Πολωνία έως πάνω από το 50% στη Χιλή και την Ελλάδα. Πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι, κατά μέσο όρο στον ΟΟΣΑ, ένα στα οκτώ νοικοκυριά με μεσαία εισοδήματα είναι υπερχρεωμένα. Η υπερχρέωση είναι ιδιαίτερα φανερή στη Χιλή, την Ολλανδία και τη Νορβηγία, όπου επηρεάζει τουλάχιστον ένα στα τέσσερα νοικοκυριά. Αντίθετα, το ποσοστό είναι χαμηλότερο από το 5% στην Αυστρία, την Εσθονία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, την Ιταλία, τη Λετονία, την Πολωνία και τη Σλοβενία.

Σε ορισμένες χώρες, το κόστος υγειονομικής περίθαλψης έχει γίνει πηγή μεγάλης ανησυχίας. Κατά μέσο όρο, τα νοικοκυριά με μεσαία εισοδήματα στις χώρες του ΟΟΣΑ που ανήκουν στην ΕΕ δαπανούσαν ένα κατά 28% υψηλότερο ποσοστό του εισοδήματός τους για υγειονομική περίθαλψη το 2015 από ότι μία δεκαετία νωρίτερα. Η δαπάνη αυτή ήταν ιδιαίτερα υψηλή στην Ελλάδα και τη Λετονία με ποσοστά 6,8% και 7,2%, αντίστοιχα, των προϋπολογισμών των μεσαίων εισοδημάτων.
Κατά μέσο όρο, σχεδόν το 9% των ιδιοκτητών ακινήτων που έχουν πάρει στεγαστικά δάνεια ορίζονται ως υπερβολικά επιβαρυμένοι από το κόστος κατοίκησης, καθώς δαπανούν τουλάχιστον το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του για την αποπληρωμή του στεγαστικού δανείου. Το 2016, το ποσοστό αυτό έφθασε το 20% στην Ιρλανδία, την Ελλάδα και τη Σουηδία.

Μέτρα και πρωτοβουλίες

Στο τελευταίο κεφάλαιο της έκθεσης ο Οργανισμός παρουσιάζει μέτρα και πρωτοβουλίες πολιτικής για να βελτιωθούν οι προοπτικές και οι ευκαιρίες της μεσαίας τάξης που αφορούν στη βελτίωση της δικαιοσύνης του φορολογικού συστήματος, στην αντιμετώπιση του αυξανόμενου κόστους διαβίωσης τόσο στη στεγαστική όσο και στην εκπαιδευτική αγορά, στη συγκρότηση δεξιοτήτων των νοικοκυριών της μεσαίας τάξης, στη μείωση των κινδύνων υπερχρέωσης και τη βελτίωση της πρόσβασης σε επιχειρηματικές ευκαιρίες.

Οι «μιλένιαλ» πληρώνουν το τίμημα

Η έκθεση του ΟΟΣΑ ασχολείται και με μια άλλη κατηγορία, τους «μιλένιαλς», δηλαδή άτομα ηλικίας από 17 έως 35 ετών, τα οποία πληρώνουν το τίμημα της πίεσης που δέχεται η μεσαία τάξη τις τελευταίες δεκαετίες.

Η έκθεση διαπιστώνει ότι στις χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ, επτά στους δέκα μπέιμπι-μπούμερς (η γενιά αμέσως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο) κατάφερναν να αναρριχηθούν στη μεσαία τάξη σε ηλικία 20 ετών. Για τους μιλένιαλ (ή "Γενιά Υ") όμως αυτό ισχύει μόνο για έξι στους δέκα.

«Εκείνη η γενιά επωφελήθηκε επίσης από πιο σταθερές θέσεις εργασίας κατά τη διάρκεια του εργασιακού της βίου, σε σύγκριση με τη νεότερη γενιά», συνεχίζει η έκθεση η οποία παρατηρεί «μια αποδυνάμωση της οικονομικής επιρροής της μεσαίας τάξης» από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 και μετά. 

«Τα εισοδήματά τους μετά βίας αυξήθηκαν στις χώρες του ΟΟΣΑ» και «το κόστος των βασικών ειδών για τις μεσαίες τάξεις αυξήθηκε περισσότερο από τον πληθωρισμό», συνεχίζει η έκθεση.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΕΥΡΩΠΗ
Ζητούν καλύτερο κράτος πρόνοιας και αναδιανομή πλούτου υπέρ των φτωχών
Περισσότερο αλλά και καλύτερο κράτος πρόνοιας, όπως και αναδιανομή του πλούτου υπέρ των φτωχών, ζητούν από τις κυβερνήσεις τους οι λαοί –μεταξύ αυτών και οι Ελληνες– των πιο ανεπτυγμένων οικονομικά χωρών του...
Ζητούν καλύτερο κράτος πρόνοιας και αναδιανομή πλούτου υπέρ των φτωχών
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Για την εντατική, καλέστε... «996»
Ωράρια εργασίας από 9 το πρωί έως 9 το βράδυ, 6 ημέρες την εβδομάδα, στον τομέα υψηλής τεχνολογίας της Κίνας ξεσηκώνουν κύμα διαμαρτυρίας για απανθρωπιά και απλήρωτες υπερωρίες.
Για την εντατική, καλέστε... «996»
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Στη Γερμανία οι μισθοί αυξάνονται ακόμη
Τη μεγαλύτερη αύξηση των τελευταίων τεσσάρων ετών θα δουν Γερμανοί εργαζόμενοι στους μισθούς τους, καθώς οι απολαβές τους αναμένεται να αυξηθούν κατά 3,1% φέτος κατά μέσο όρο. Το ινστιτούτο WSI εξηγεί ότι η...
Στη Γερμανία οι μισθοί αυξάνονται ακόμη
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Οι «τεμπέληδες» εργάζονται περισσότερο από όλους τους Ευρωπαίους
Τις περισσότερες ώρες από όλους τους Ευρωπαίους εργάζονται οι Έλληνες σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Ο μέσος Έλληνας εργάζεται...
Οι «τεμπέληδες» εργάζονται περισσότερο από όλους τους Ευρωπαίους
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
ΟΟΣΑ: Οι Έλληνες πρώτοι σε ώρες εργασίας στην Ευρώπη
Τα νέα στοιχεία του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) που καταγράφει την εργασία σε 35 μέλη του από τον «δυτικό κόσμο» δείχνουν ότι η Ελλάδα είναι στην κορυφή των ευρωπαϊκών κρατών, με...
ΟΟΣΑ: Οι Έλληνες πρώτοι σε ώρες εργασίας στην Ευρώπη
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Αυξήσεις μισθών ζητά ο ΟΟΣΑ
Η απασχόληση στον αναπτυγμένο κόσμο επέστρεψε από πέρυσι στα προ κρίσης επίπεδα, όμως οι μισθοί στα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα παραμένουν στάσιμοι, ενώ το μερίδιο των μεσαίων δεξιοτήτων θέσεων εργασίας...
Αυξήσεις μισθών ζητά ο ΟΟΣΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας