Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Σε σταυροδρόμι επιβράδυνσης ή ακόμη και βαθιάς ύφεσης η παγκόσμια οικονομία
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Σε σταυροδρόμι επιβράδυνσης ή ακόμη και βαθιάς ύφεσης η παγκόσμια οικονομία

  • A-
  • A+

Στους τελευταίους μήνες του 2018 αλλά και τους δύο πρώτους του 2019, Ευρώπη, ΗΠΑ, Κίνα και λοιπές μεγάλες οικονομίες του κόσμου επιβραδύνουν συγχρονισμένα σε ρυθμούς ανάπτυξης αρκετά χαμηλότερους σε σχέση με αυτούς που έτρεχαν έναν χρόνο νωρίτερα.

Στην ευρωζώνη, η Ιταλία βυθίστηκε το προηγούμενο εξάμηνο στην 5η ύφεσή της την τελευταία 20ετία, η Γερμανία απέφυγε την ύφεση στο τσακ, ενώ η Βρετανία προσγειώθηκε ανώμαλα με ρυθμό ανάπτυξης μόλις 0,2% τους τελευταίους τρεις μήνες του 2018.

Στις ΗΠΑ, η κατανάλωση -ο κινητήρας της οικονομίας- εξασθενεί διαρκώς, η βιομηχανία ελλείψει ζήτησης σβήνει μία μία τις μηχανές της, ενώ τα νέα στοιχεία που θα δοθούν (καθυστερημένα λόγω του shutdown) αυτή την εβδομάδα αναμένεται να δείξουν ότι και εδώ η ανάπτυξη παρά τις γενναίες φοροελαφρύσεις του Ντόναλντ Τραμπ επιβραδύνεται.

Στην άλλη πλευρά του Ειρηνικού, η Κίνα επέστρεψε το 2018 σε ρυθμούς ανάπτυξης που είχε να δει από το 1990 και η κυβέρνηση και η κεντρική τράπεζά της μάχονται με νύχια και με δόντια προκειμένου να μην υπάρξει περαιτέρω επιδείνωση. Ελλείψει επαρκούς ζήτησης τέλος, οι περισσότερες επιχειρήσεις μειώνουν παγκοσμίως τις επενδύσεις τους και περιμένουν.

Σε αυτό το περιβάλλον, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έσπευσε τον προηγούμενο μήνα να υποβαθμίσει τις προβλέψεις του (του Οκτωβρίου) για την παγκόσμια ανάπτυξη σε 3,5% (-0,2%) φέτος και 3,6% (-0,1%) το 2020, από 3,7% το 2018. Πολύ κοντά δηλαδή στο 3% που πριν από το 2009 το Ταμείο θεωρούσε όριο της γραμμής που διαχώριζε την ανάπτυξη από την ύφεση. Η κατάσταση όμως μπορεί να είναι ακόμη χειρότερη.

Μετά το 1970 η παγκόσμια οικονομία διολισθαίνει κατά μέσο όρο σε ύφεση μία φορά ανά δεκαετία. Η τελευταία ύφεση που σημειώθηκε στην υφήλιο ήταν πριν από δέκα χρόνια, αμέσως μετά την κατάρρευση του αμερικανικού τραπεζικού κολοσσού Lehman Brothers και το παγκόσμιο κραχ στα τέλη του 2008.

Η ύφεση αυτή ήταν η χειρότερη των τελευταίων 70 ετών (Great Recession) και αρκετοί οικονομολόγοι πιστεύουν ότι η παγκόσμια οικονομία δεν κατάφερε ποτέ να την ξεπεράσει πραγματικά.

Οι εν λόγω οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η ήπια επιβράδυνση που το ΔΝΤ ευαγγελίζεται σήμερα θα μπορούσε εύκολα να εξελιχθεί σε μια πιο βαθιά ύφεση η οποία θα γονατίσει ανθρωπότητα και πλανήτη. Και αυτό όχι τόσο γιατί ήρθε η ώρα δέκα χρόνια μετά την προηγούμενη ύφεση, αλλά κυρίως επειδή το «οπλοστάσιο» που χρησιμοποιήθηκε για την αντιμετώπιση της προηγούμενης κρίσης, 10 χρόνια πριν, σήμερα επί της ουσίας δεν υπάρχει.

Το 2008-09 οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες απάντησαν στην κρίση με μείωση επιτοκίων, εισροή φτηνού χρήματος στο χρηματοπιστωτικό σύστημα μέσω των προγραμμάτων ποσοτικής χαλάρωσης, διάσωση των τραπεζών με χρήματα φορολογουμένων, αύξηση των δημόσιων ελλειμμάτων.

Η διατήρηση της ομαλότητας και της συνεργασίας στο διεθνές εμπόριο επέτρεψε ακόμη στην Κίνα και τις άλλες μεγάλες οικονομίες του αναπτυσσόμενου κόσμου να διατηρήσουν τους ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξής τους και να καλύψουν μέρος από το κενό που δημιούργησε η ύφεση στον αναπτυγμένο κόσμο.

Οι δυνατότητες αξιοποίησης όλων αυτών των παραμέτρων σήμερα όμως είναι σχεδόν ανύπαρκτες: Τα επιτόκια των περισσότερων κεντρικών τραπεζών του αναπτυγμένου κόσμου παραμένουν στο μηδέν ή πολύ κοντά σε αυτό. Η αποτίμηση των πολιτικών της ποσοτικής χαλάρωσης δείχνει ακόμη ότι είχαν αμφιλεγόμενη επίδραση στην τόνωση της ανάπτυξης.

Το μεγαλύτερο μέρος των τρισεκατομμυρίων που προσφέρθηκαν από τις κεντρικές τράπεζες μέσω της ποσοτικής χαλάρωσης χρησιμοποιήθηκε από το χρηματοπιστωτικό σύστημα για επενδύσεις χαρτοφυλακίου και νέες φούσκες αντί για επενδύσεις στην πραγματική οικονομία, συντελώντας στην εκτόξευση των οικονομικών ανισοτήτων.

Ετσι η συναίνεση της κοινής γνώμης σε μια νέα διάσωση των τραπεζών στην περίπτωση που υπάρξει ξανά κραχ θα πρέπει να θεωρείται απίθανη. Προς αυτή την κατεύθυνση συνηγορούν βέβαια και τα χρέη κυβερνήσεων που βρίσκονται σήμερα σε πολύ υψηλότερα επίπεδα απ’ ό,τι μία δεκαετία πριν.

Η προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, τέλος, και η κλιμάκωση των εμπορικών διενέξεων εκτοξεύουν τον οικονομικό εθνικισμό στα ύψη βάζοντας όλο και περισσότερο στην άκρη τη διακρατική συνεργασία.

Σε αυτό το όλο και πιο σκοτεινό περιβάλλον κάποιοι προτείνουν στροφή 180 μοιρών. Καλούν κυβερνήσεις και κεντρικές τράπεζες να κάνουν αυτό που δεν έκαναν το 2008, υιοθετώντας πολιτικές οι οποίες θα μεταφέρουν περισσότερο χρήμα προς τον κόσμο της εργασίας προκειμένου να τονωθεί η κατανάλωση και μαζί της η ζήτηση.

Αυτό όμως απαιτεί αλλαγή θέασης στην οικονομία από την πλευρά της ζήτησης αντί της προσφοράς. Οσο όμως τα κέντρα αποφάσεων κυριαρχούνται από τους δογματικούς νεοφιλελεύθερους οικονομολόγους μια τέτοια προοπτική δείχνει ακόμη απίθανη.

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Ισχυρές οι προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας για 2018 και 2019
Συνέχεια των ισχυρών ρυθμών ανάπτυξης στην παγκόσμια οικονομία βλέπει για φέτος και για το 2019 το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και καλεί τις κυβερνήσεις να αδράξουν την ευκαιρία προκειμένου να επιμηκύνουν αυτήν...
Ισχυρές οι προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας για 2018 και 2019
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Χαμηλές προσδοκίες του ΔΝΤ για την παγκόσμια οικονομία
Νέες ανησυχίες για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας πρόσθεσε χθες το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, καθώς υποβάθμισε για τρίτη φορά σε έναν χρόνο τις προβλέψεις του για την ανάπτυξη, ενώ προειδοποίησε ότι η...
Χαμηλές προσδοκίες του ΔΝΤ για την παγκόσμια οικονομία
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Επιβραδύνεται η ανάπτυξη στην Κίνα
Η συνεχής επιβράδυνση σηματοδοτεί απώλεια μομέντουμ στην οικονομία και ενισχύει τις προβλέψεις αρκετών οικονομικών αναλυτών ότι το Πεκίνο θα συνεχίσει να παίρνει μέτρα τόνωσης της εγχώριας κατανάλωσης.
Επιβραδύνεται η ανάπτυξη στην Κίνα
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Η δεκαετής ανάπτυξη δεν έφθασε στην τσέπη του μέσου Αμερικανού
Ακριβά πληρώνει ο μέσος Αμερικανός την παρατεταμένη περίοδο ανάπτυξης της οικονομίας, τονίζει το ΔΝΤ. Στην ετήσια έκθεσή του για τη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου υπογραμμίζει μια σειρά από προβληματικούς...
Η δεκαετής ανάπτυξη δεν έφθασε στην τσέπη του μέσου Αμερικανού
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Είναι θέμα δικαιοσύνης, ηλίθιοι!
Ενώ το ΔΝΤ προειδοποιεί τις κυβερνήσεις για τον κίνδυνο ενός νέου κραχ που θα φέρει το τέλος του κόσμου, τα «κίτρινα γιλέκα» διαδηλώνουν για πιο «πεζά» πράγματα όπως το τέλος του μηνιάτικου, στριμώχνοντας όλο...
Είναι θέμα δικαιοσύνης, ηλίθιοι!
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Επιταχύνει η ευρωπαϊκή οικονομία
Η οικονομία της ευρωζώνης επιταχύνει τους τελευταίους μήνες, η ανάπτυξή της στο α’ τρίμηνο του 2017 ξεπέρασε την ανάπτυξη των ΗΠΑ και της Βρετανίας, ενώ στο δεύτερο «έτρεξε», κατ' εκτίμηση, με ρυθμό 0,6%,...
Επιταχύνει η ευρωπαϊκή οικονομία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας