Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο «μαύρος χρυσός» και το έπαθλο του Κιρκούκ

Στην Ευρώπη κατά τον μήνα Οκτώβριο του 2018 πολλές περιοχές δέχθηκαν λιγότερο από το 50% του κανονικού για την περίοδο ύψος βροχής | (AP Photo/Khalid Mohammed)

Ο «μαύρος χρυσός» και το έπαθλο του Κιρκούκ

  • A-
  • A+

Εδώ και δεκαετίες η κουρδική πολιτική κυριαρχείται από όνειρα και επιδιώξεις για τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου κράτους στα ιστορικά εδάφη, όπου κατοικεί ο κουρδικός λαός. Το δημοψήφισμα της Δευτέρας αναπτερώνει τις ελπίδες αυτές, όμως οι επιδιώξεις αυτές μόνο εύκολο δεν είναι να πραγματοποιηθούν.

Μετά το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου οι Μεγάλες Δυνάμεις έφτιαξαν τον χάρτη της Μέσης Ανατολής με τον... δικό τους τρόπο, κατακερματίζοντας τον κουρδικό πληθυσμό (υπολογίζεται ότι σήμερα αριθμούν 30 εκατομμύρια) σε τέσσερα κράτη, Τουρκία, Ιράν, Συρία και Ιράκ.

Το δημοψήφισμα και η νίκη του «ναι», όπως ανακοίνωσε η ηγεσία της κουρδικής περιφέρειας, δημιουργούν νέες ισορροπίες στην περιοχή, οι οποίες δεν σχετίζονται αποκλειστικά με εθνικούς, γεωπολιτικούς, ιστορικούς σκοπούς.

Έχουν και σαφή οικονομικά ζητήματα, καθώς μία πιθανή ανεξαρτητοποίηση του ιρακινού Κουρδιστάν θα αφαιρούσε από τη Βαγδάτη και τους συμμάχους της μία περιοχή εξαιρετικά πλούσια σε πετρέλαιο, με παραγωγή εκατοντάδων χιλιάδων βαρελιών την ημέρα. Θα καθιστούσε, παράλληλα, τους Κούρδους εξαιρετικά δυνατούς παίκτες στην ευρύτερη περιοχή αυξάνοντας τον πονοκέφαλο για την Τουρκία και το Ιράν που έχουν εκατομμύρια Κούρδους στα εδάφη τους.

Η Κουρδική Περιφέρεια αναφέρει ότι το δικό της κομμάτι του Ιράκ θα μπορούσε να έχει περίπου 45 δισ. βαρέλια σε αποθέματα πετρελαίου, περισσότερα από τη Νιγηρία, η οποία είναι μέλος του ΟΠΕΚ. Η περιοχή έβγαζε περίπου 544,600 βαρέλια πετρελαίου την ημέρα το 2016 και εκτιμάται ότι θα τα αυξήσει στα 602,000 φέτος, όπως ανέφερε, σύμφωνα με το Bloomberg, τον Απρίλιο η συμβουλευτική εταιρεία Rystad Energy. Πέρυσι η περιοχή αυτή αντιπροσώπευε περίπου το 12% της συνολικής παραγωγής του Ιράκ.

Για να πουλήσει το πετρέλαιό στην αγορά η κουρδική περιοχή βασίζεται σε έναν αγωγό που φθάνει στη Μεσόγειο μέσω του τουρκικού λιμανιού Τσεϊχάν. Πέρυσι οι κουρδικές εξαγωγές έφθασαν τα 515 .000 βαρέλια την ημέρα πέρυσι και φέτος έχουν αυξηθεί στα 583,600 βαρέλια.

Το μεγάλο «έπαθλο» είναι η αμφισβητούμενη περιοχή του Κιρκούρκ, με την μακρά και ταραχώδη ιστορία, την οποία κατέλαβαν οι Κούρδοι το 2014, όταν ο ιρακινός στρατός υποχώρησε μετά από μάχες με το Ισλαμικό Κράτος. Η Βαγδάτη, πάντως, αρνείται να αναγνωρίσει ότι η περιοχή βρίσκεται υπό κουρδικό έλεγχο. Το Κιρκούρκ παράγει περίπου 350.000 – 400.000 βαρέλια πετρέλαιο την ημέρα, σύμφωνα με τον υπουργό Πετρελαίου του Ιράκ, Φαϊγιάντ Αλ Νίμα, αριθμός που αναδεικνύει την στρατηγική του σημασία για όποιον ελέγχει την περιοχή.

Οι Κούρδοι, όμως, δεν είναι μόνοι τους σε αυτό το σημείο του Ιράκ, καθώς την περιοχή, εκτός από τους Άραβες, διεκδικούν και οι Τουρκμένοι, κάτι που σημαίνει ότι το δημοψήφισμα θα μπορούσε να φέρει γενικότερη αναταραχή στην περιοχή. Λίγες ημέρες πριν από το δημοψήφισμα, άλλωστε, σε μια εκδήλωση για την ψηφοφορία Τουρκμένοι συγκρούστηκαν με Κούρδους, υπενθυμίζοντας στους εμπλεκόμενους πως οι ισορροπίες την περιοχή είναι πολύ λεπτές.

Η Βαγδάτη, άλλωστε, έχει απειλήσει πως εάν οι Κούρδοι συμπεριλάβουν και το Κιρκούκ στο δημοψήφισμα αυτό θα σημαίνει  ότι μια ιρακινή επαρχία κατέχεται από ξένη δύναμη και ο πρωθυπουργός του Ιράκ θα πράξει τα δέοντα.

Είναι, όμως, σε κίνδυνο οι εξαγωγές πετρελαίου; Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι να κλείσει η Τουρκία τον αγωγό, ο οποίος μπορεί να μεταφέρει έως και 700.000 βαρέλια από τις κουρδικές περιοχές στη Μεσόγειο, σημειώνει στο Bloomberg ο Μάικλ Νάιτς, από το Ινστιτούτο της Ουάσινγκτον και ο Μάικλ Ρούμπιν από το Ινστιτούτο American Enterpise.

Ο Νάιτς προσθέτει ότι κάτι τέτοιο θα σημαίνει πως η κουρδική περιφέρεια θα χάσει όλα όσα κέρδισε τον τελευταίο καιρό. Αναφέρει χαρακτηριστικά ότι οι Κούρδοι πλήρωναν μέσω αυτών παλαιά τους χρέη σε εταιρείες πετρελαίου.

Πάντως το γεγονός ότι ο αγωγός λειτουργεί κανονικά από την ημέρα που ανακοινώθηκε ότι θα πραγματοποιηθεί το δημοψήφισμα, είναι καθησυχαστικό για την αγορά πετρελαίου.

Μένει, πλέον, να φανεί ποια θα είναι η αντίδραση της Βαγδάτης, των γειτονικών χωρών και, πάλι ξανά, των Μεγάλων Δυνάμεων.

[ad-slot]

ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ
Διώξεις και λεηλασίες στο Κιρκούκ καταγγέλλουν οι Κούρδοι
Διαρκώς αυξάνεται η ένταση στο Κουρδιστάν με το δημοψήφισμα. Κατά χιλιάδες εγκαταλείπουν οι Κούρδοι άμαχοι το Κιρκούκ, μετά την ανακατάληψή του από...
Διώξεις και λεηλασίες στο Κιρκούκ καταγγέλλουν οι Κούρδοι
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Νέο χαμηλό 5ετίας για τις διεθνείς τιμές πετρελαίου
Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου σημείωσαν χθες νέο χαμηλό πενταετίας καθώς η Σαουδική Αραβία μειώνει τιμές και οι διεθνείς αγορές πλημμυρίζουν πια...
Νέο χαμηλό 5ετίας για τις διεθνείς τιμές πετρελαίου
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Ροχανί: Πλήγμα για την ανάπτυξη του Ιράν οι κυρώσεις των ΗΠΑ
Μέτρα ενίσχυσης των χαμηλότερων οικονομικών στρωμάτων εξήγγειλε ο πρόεδρος του Ιράν, Χασάν Ροχανί, κατά την παρουσίαση του προϋπολογισμού της χώρας,...
Ροχανί: Πλήγμα για την ανάπτυξη του Ιράν οι κυρώσεις των ΗΠΑ