Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Το ευρώ αντί να ενώσει χώρισε την Ευρώπη»

«Αυτή η οικονομική τρέλα των ευρωπαϊκών πολιτικών λιτότητας δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ άπειρον. Πόσο περισσότερος πόνος χρειάζεται για να αποκατασταθεί η λογική στην Ευρώπη» αναφέρει ο Τζόζεφ Στίγκλιτς

REUTERS

«Το ευρώ αντί να ενώσει χώρισε την Ευρώπη»

  • A-
  • A+

Η οικονομική τρέλα της Ευρώπης δεν μπορεί να συνεχιστεί, προειδοποιεί στο τελευταίο του άρθρο στο «Project Syndicate» ο νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς και καλεί κυβερνήσεις και κέντρα αποφάσεων της Ε.Ε. να προβούν σε αναστροφή των πολιτικών λιτότητας και μεταρρύθμιση της λειτουργικής δομής της ευρωζώνης.

Ο πρώην οικονομολόγος του ΔΝΤ και καθηγητής του Πανεπιστημίου Κολούμπια τονίζει ότι πέντε και πλέον χρόνια από το ξέσπασμα της παγκόσμιας κρίσης η ευρωπαϊκή οικονομία όχι μόνο δεν καταφέρνει να καλύψει το χαμένο έδαφος, όπως οι ΗΠΑ, αλλά αντίθετα χειροτερεύει. «Η χαμένη πενταετία εξελίσσεται με γοργούς ρυθμούς σε χαμένη δεκαετία» προειδοποιεί, υπογραμμίζοντας ότι πίσω από τις κρύες στατιστικές καταστρέφονται ζωές, εξανεμίζονται όνειρα, οικογένειες καταρρέουν (ή ούτε καν σχηματίζονται). Κι όλα αυτά, παρ’ ότι «η Ε.Ε. διαθέτει πολύ ταλαντούχους και πολύ μορφωμένους ανθρώπους, παρ' ότι οι χώρες της έχουν ισχυρά νομικά πλαίσια και εύρυθμες κοινωνίες, παρ’ ότι πριν από την κρίση οι περισσότερες από τις οικονομίες της λειτουργούσαν καλά, με υψηλή παραγωγικότητα και ρυθμούς ανάπτυξης από τους υψηλότερους στον κόσμο».

Ο Στίγκλιτς υποστηρίζει ότι τα προβλήματα της σημερινής Ευρώπης οφείλονται στην άνευ προηγουμένου λήψη κακών οικονομικών αποφάσεων που ξεκινούν από τη δημιουργία του ευρώ. Το τελευταίο, αν και στόχευε να ενώσει την Ευρώπη, στο τέλος τη χώρισε. Οσο μάλιστα απουσιάζει η πολιτική βούληση για τη δημιουργία θεσμών που θα επιτρέψουν στο κοινό νόμισμα να λειτουργήσει, η ζημιά αυτή δείχνει ανεπανόρθωτη.

Λάθος προσκόλληση

Το σημερινό χάος προέρχεται εν μέρει, όμως, και από την προσκόλληση στην -εδώ και αρκετά χρόνια αναξιόπιστη- πίστη στην εύρυθμη λειτουργία των αγορών, χωρίς ατέλειες στην πληροφόρηση και τον ανταγωνισμό. Η υπερβολική αυτοπεποίθηση των Ευρωπαίων αξιωματούχων συντελεί προς αυτήν την κατεύθυνση .

Και αυτό συμβαίνει όχι επειδή οι χώρες της Ε.Ε. απέτυχαν στην εφαρμογή των συνταγογραφημένων πολιτικών που τους επιβλήθηκαν αλλά επειδή τα μοντέλα πάνω στα οποία στηρίχτηκαν αυτές οι πολιτικές ήταν πάρα πολύ ελαττωματικά.

Στην Ελλάδα τα μέτρα που στόχευαν στη μείωση του χρέους οδήγησαν σε μεγαλύτερο βάρος από αυτό που κουβαλούσε η χώρα πριν από το 2010. Η αναλογία χρέους/ΑΕΠ αυξήθηκε και αυτό οφειλόταν στις οδυνηρές επιπτώσεις που επέφερε στην παραγωγή η δημοσιονομική λιτότητα.

Και ενώ το ΔΝΤ τουλάχιστον παραδέχεται αυτές τις αποτυχίες, οι ηγέτες της Ευρώπης συνεχίζουν να πιστεύουν ότι οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις οφείλουν να είναι η βασική τους προτεραιότητα. Παρακάμπτουν βέβαια ότι τα προβλήματα στα οποία επικεντρώνουν τις μεταρρυθμίσεις που προτάσσουν υπήρχαν και πριν από την κρίση και ότι αυτό δεν εμπόδιζε την ανάπτυξη της οικονομίας.

Σύμφωνα με τον Στίγκλιτς, αυτό που η Ευρώπη χρειάζεται πολύ περισσότερο από τις μεταρρυθμίσεις στις χώρες-μέλη της είναι η μεταρρύθμιση της ίδιας της δομής της και βέβαια η αναστροφή των πολιτικών λιτότητας, οι οποίες -όπως γράφει- απέτυχαν επανειλημμένα να οδηγήσουν σε αναθέρμανση της οικονομικής ανάπτυξης.

Ενα δυνατό σημείο της Ε.Ε.

Ο Στίγκλιτς σημειώνει ακόμη πως ένα από τα δυνατά σημεία της Ε.Ε. είναι η ζωτικότητα των δημοκρατιών της. Ομως το ευρώ αφαίρεσε από τους πολίτες -ειδικά στις χώρες της κρίσης- οποιοδήποτε λόγο για την οικονομική τους τύχη. Οι ψηφοφόροι επανειλημμένα προειδοποίησαν τους κρατούντες για τη δυσαρέσκειά τους όσον αφορά την κατεύθυνση της οικονομίας, όμως η απάντηση που έπαιρναν από τις νέες κυβερνήσεις ήταν συνέχιση της ίδιας πορείας που είχε υποδειχτεί από Βρυξέλλες, Φρανκφούρτη και Βερολίνο.

«Για πόσο καιρό όμως μπορεί να συνεχιστεί αυτό; Πώς θα αντιδράσουν οι ψηφοφόροι; Σε όλη την Ευρώπη είδαμε την ανησυχητική αύξηση των ακραίων εθνικιστικών κομμάτων, ενώ η Ελλάδα τώρα αποτελεί ακόμη ένα τεστ για την Ευρώπη. Η μείωση του ελληνικού ΑΕΠ από το 2010 είναι πολύ χειρότερη από εκείνη που αντιμετώπισε η Αμερική στη διάρκεια της Μεγάλης Υφεσης τη δεκαετία του 1930. Η ανεργία των νέων είναι πάνω από 50%. Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά απέτυχε και τώρα, λόγω της αδυναμίας του Κοινοβουλίου να επιλέξει νέο Πρόεδρο, θα διεξαχθούν πρόωρες γενικές εκλογές... Αν ο αριστερός ΣΥΡΙΖΑ κερδίσει αλλά δεν πάρει την εξουσία, βασική αιτία θα είναι ο φόβος για το πώς θα απαντήσει η Ε.Ε. Ο φόβος δεν είναι το ευγενέστερο των συναισθημάτων και δεν θα αποτελέσει την αφορμή για το είδος της εθνικής συναίνεσης που χρειάζεται η Ελλάδα, ώστε να προχωρήσει εμπρός» σημειώνει.

Το θέμα όμως δεν είναι η Ελλάδα αλλά η Ευρώπη.

«Αν δεν αλλάξει τους τρόπους της, αν δεν μεταρρυθμίσει την ευρωζώνη, αν δεν σταματήσει τη λιτότητα, η λαϊκή αντίδραση θα είναι αναπόφευκτη. Η Ελλάδα μπορεί να παραμείνει στην πορεία αυτή τη φορά. Αλλά αυτή η οικονομική τρέλα δεν μπορεί να συνεχιστεί επ' άπειρον. Η δημοκρατία δεν θα το επιτρέψει. Πόσο περισσότερος πόνος χρειάζεται ακόμη προκειμένου να αποκατασταθεί η λογική στην Ευρώπη;».

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
ΔΝΤ: Μη βιώσιμο το ελληνικό χρέος
Το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο, ομολόγησε χθες το ΔΝΤ, ζητώντας την ελάφρυνσή του σε μια έκθεση που αποτελεί κόλαφο για την περίσσια υποκρισία που επέδειξαν στις διαπραγματεύσεις με την ελληνική κυβέρνηση...
ΔΝΤ: Μη βιώσιμο το ελληνικό χρέος
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Αποχωρεί ο κύριος «εσωτερική υποτίμηση»
Ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ Ολιβιέ Μπλανσάρ, που εφάρμοσε -και μάλιστα με λάθος τρόπο- στην Ελλάδα την ξεχασμένη εδώ και δεκαετίες άγρια οικονομική πολιτική των περικοπών και οδήγησε τη χώρα μας σε μια...
Αποχωρεί ο κύριος «εσωτερική υποτίμηση»
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Απειλή τα γερμανικά πλεονάσματα
Οι εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δόθηκαν στη δημοσιότητα την προηγούμενη Τρίτη επιβεβαιώθηκαν. Το πλεόνασμα του γερμανικού ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών είναι πια εκτός ελέγχου.
Απειλή τα γερμανικά πλεονάσματα
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
«Γερμανία-Γαλλία απαιτούν από την Ελλάδα μέτρα που οι ίδιες δεν εφάρμοσαν ποτέ»
Παρ’ ότι ποικίλλουν, οι μέθοδοι μέσω των οποίων διάφορες χώρες κατάφεραν στο παρελθόν να βγουν από τη δίνη του υψηλού δημόσιου χρέους συνοψίζονται βασικά σε δύο, υποστηρίζει ο γνωστός Γάλλος οικονομολόγος,...
«Γερμανία-Γαλλία απαιτούν από την Ελλάδα μέτρα που οι ίδιες δεν εφάρμοσαν ποτέ»
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Βραβεία υποκρισίας και κυνισμού
Ο Πικετί απονέμει βραβείο κυνισμού στον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος από τότε που αποκαλύφθηκε το σκάνδαλο Luxleaks εξηγεί ήρεμα στην κατάπληκτη Ευρώπη ότι δεν είχε άλλη αναπτυξιακή επιλογή (από το να κάνει τη...
Βραβεία υποκρισίας και κυνισμού
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Αλλαγές στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης;
Για έγγραφο της νέας προέδρου της Κομισιόν, στο οποίο προτείνονται «ορθολογικές» αλλαγές στους όρους που αφορούν το δημόσιο χρέος των πιο ευάλωτων κρατών-μελών, μιλά δημοσίευμα των Financial Times.
Αλλαγές στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας