• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    8°C 6.1°C / 9.6°C
    0 BF
    58%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    5°C 2.0°C / 7.5°C
    1 BF
    62%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 6.0°C / 8.4°C
    2 BF
    59%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    -2°C -2.1°C / -2.1°C
    0 BF
    86%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    5°C 4.9°C / 4.9°C
    0 BF
    75%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 1.3°C / 6.5°C
    0 BF
    53%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    1°C 1.3°C / 1.4°C
    0 BF
    55%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 5.6°C / 7.9°C
    1 BF
    57%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 7.8°C / 11.0°C
    3 BF
    72%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    8°C 4.9°C / 7.9°C
    3 BF
    46%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 8.1°C / 11.8°C
    2 BF
    46%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 7.9°C
    3 BF
    59%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    0 BF
    100%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    1°C 1.0°C / 3.5°C
    1 BF
    75%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 3.5°C / 5.1°C
    1 BF
    55%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 5.8°C / 8.8°C
    2 BF
    41%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 6.3°C / 9.2°C
    1 BF
    68%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 2.3°C / 4.9°C
    2 BF
    70%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    3°C 2.1°C / 7.6°C
    2 BF
    77%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 1.8°C / 1.8°C
    1 BF
    51%
AP Photo/Mark Lennihan
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το χρέος ανεβάζει... δέκατα

  • A-
  • A+
Ο διπλασιασμός των επιτοκίων σε έναν μήνα, ο συνωστισμός «ελεφάντων» και «μυρμηγκιών» στην αγορά χρέους και οι παράδοξες ελληνικές απαντήσεις στη συζήτηση για τον μονόδρομο της ελάφρυνσής του.

Το θέμα της διαχείρισης του δημόσιου και ιδιωτικού χρέους, που εκτινάχθηκαν ομοιόμορφα αλλά για τους αντίστροφους λόγους στη διάρκεια της πανδημίας, και το ενδεχόμενο μερικής διαγραφής τους, έχει μπει στο τραπέζι της ευρωζώνης, και όχι μόνο. Κι αυτό ανεξάρτητα από τις ρητορικές μέχρι σήμερα αρνήσεις που διατυπώνουν οι περισσότεροι από τους πολιτικούς «επιτελείς» της αγοράς χρέους: από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ μέχρι τον υπουργό Οικονομικών Χ. Σταϊκούρα και τον διοικητή της ΤτΕ Γ. Στουρνάρα.

Ο νέος παράγοντας που συνηγορεί υπέρ της συζήτησης για την αναδιάρθρωση του δημόσιου και ιδιωτικού χρέους δεν είναι πια μόνο οι 100 κορυφαίοι οικονομολόγοι -και όχι αποκλειστικά κεϊνσιανοί- που διατύπωσαν πριν από τρεις εβδομάδες τη σχετική έκκληση προς την ΕΚΤ, αλλά οι ίδιες οι αγορές ομολόγων.

Από την αρχή του χρόνου έχει ξεκινήσει μια συστηματική αποχώρηση των επενδυτικών κεφαλαίων από την αγορά κρατικών ομολόγων, που την προηγούμενη χρονιά, παρά την πανδημία και την παγκόσμια ύφεση τα έδωσαν όλα αγοράζοντας με ζήλο κρατικούς τίτλους, οδηγώντας τις αποδόσεις τους κοντά στο μηδέν ή και κάτω από αυτό. Ετσι, πριμοδότησαν θεαματικά την πτώση του κόστους δανεισμού των χωρών και τη μεγάλη αύξηση του χρέους τους.

Από την αρχή του έτους και ιδιαίτερα στη διάρκεια του Φεβρουαρίου η εικόνα αντιστράφηκε ριζικά, με αποτέλεσμα τον διπλασιασμό των αποδόσεων των δεκαετών ομολόγων για τις ΗΠΑ και την ευρωζώνη. Για παράδειγμα, το ελληνικό πενταετές ομόλογο, από τους κρατικούς τίτλους που είχαν γίνει αγαπημένοι των «γερακιών» της αγοράς χρέους, από τη σχεδόν μηδενική απόδοση του Δεκεμβρίου (0,015%), εκτοξεύτηκε στο υπερδεκαπλάσιο (0,19% την Παρασκευή).

«Eλέφαντες» και «μυρμήγκια»

Αυτό σημαίνει μια αύξηση του κόστους δανεισμού διεθνώς, και μάλιστα την ώρα που περίπου ταυτόχρονα οι «ελέφαντες» και τα «μυρμήγκια» της παγκόσμιας οικονομίας βγαίνουν στις αγορές με θηριώδη προγράμματα έκδοσης νέων κρατικών ομολόγων: οι ΗΠΑ για να χρηματοδοτήσουν το αντιπανδημικό πρόγραμμα του 1,9 τρισ. δολαρίων, η Ε.Ε. για να «γεμίσει» το Ταμείο Ανάκαμψης των 750 δισ. ευρώ, η Γερμανία για να αντλήσει 280 δισ. ευρώ και η Ελλάδα ως χαρακτηριστική εκπρόσωπος των «μυρμηγκιών» για τουλάχιστον 12 δισ. ευρώ, σύμφωνα με όσα προγραμμάτιζε ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) τον Δεκέμβριο.

Για την Ελλάδα ειδικά, που έκανε πετυχημένη «πρεμιέρα» στις αγορές του 2021 στις 26/1, αντλώντας 3,5 δισ. από τα 29 δισ. που προσφέρθηκαν για το τελευταίο δεκαετές με επιτόκιο μόλις 0,8%, η εξέλιξη, εφόσον διατηρηθεί η τάση αύξησης των αποδόσεων, σημαίνει ριζική αναθεώρηση του προγράμματος δανεισμού των 12-14 δισ. Πρώτα, γιατί το κόστος δανεισμού έχει ήδη διπλασιαστεί (1,2% από το χαμηλό 0,6% του Ιανουαρίου για τα δεκαετή ομόλογα). Και δεύτερο, γιατί όλες οι παραδοχές στις οποίες βασιζόταν ο σχεδιασμός του ΟΔΔΗΧ και του οικονομικού επιτελείου για την αναχρηματοδότηση του ελληνικού χρέους έχουν ανατραπεί: ούτε η αύξηση του ΑΕΠ κατά 4,8% φέτος είναι πλέον εφικτή (μόλις την Παρασκευή το ΚΕΠΕ προέβλεψε ύφεση 3,5% το πρώτο εξάμηνο) ούτε βέβαια το μέσο πραγματικό επιτόκιο του (βραχυπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου) χρέους θα είναι φέτος μόλις 1,4%, όπως προέβλεπε τον Δεκέμβριο ο ΟΔΔΗΧ.

Τι ακριβώς τροφοδοτεί την αλλαγή στάσης των επενδυτικών κεφαλαίων στην παγκόσμια αγορά χρέους δεν είναι απόλυτα σαφές. Με δεδομένο ότι στο επίκεντρο των μαζικών πωλήσεων βρέθηκαν τα αμερικανικά ομόλογα, ορισμένοι αναλυτές συνδέουν την αύξηση των αποδόσεών τους με τον φόβο αναζωπύρωσης του πληθωρισμού (από το delfation = αποπληθωρισμός, στο reflation = ανα-πληθωρισμός, κατά την οικονομική αργκό), στον οποίο αναφέρθηκε τις προηγούμενες μέρες ο πρώην υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Λάρι Σάμερς. Αν για τις ΗΠΑ κάτι τέτοιο ακούγεται πιθανό, για την ευρωζώνη, όπου ο πληθωρισμός ήταν τον Ιανουάριο 0,9%, και πολύ περισσότερο για την Ελλάδα, «πρωταθλήτρια» στον αποπληθωρισμό με -2,4%, αυτό ακούγεται ως ανέκδοτο.

Σε κάθε περίπτωση, αν τα κερδοσκοπικά κεφάλαια συνεχίσουν την πίεση στις αγορές κρατικού χρέους, η ευρωζώνη και ιδιαίτερα οι πιο ευάλωτες χώρες θα βρεθούν αντιμέτωπες με απρόβλεπτη αύξηση του κόστους δανεισμού και μια λιγότερο θετική αξιολόγηση της βιωσιμότητας του χρέους τους. Κι αν αυτό απειλεί χώρες με χρέος κάτω του 100% του ΑΕΠ, τι μπορεί να σημαίνει για την Ελλάδα με το χρέος της κοντά στο 210% του ΑΕΠ;

Από αυτή την άποψη είναι το λιγότερο παράδοξο οι κορυφαίοι αρμόδιοι, ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας και ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, να σπεύδουν να αποκλείσουν το ενδεχόμενο ελάφρυνσης του κρατικού χρέους, ενώ για το ιδιωτικό χρέος ο μεν πρώτος παραπέμπει γενικώς στα κυβερνητικά μέτρα στήριξης, ο δε δεύτερος τάσσεται ανοιχτά υπέρ του «θανάτου» των μη βιώσιμων επιχειρήσεων (χαρακτηριστικές οι απαντήσεις τους στη σχετική έρευνα της «Καθημερινής» χθες).

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Αντεγκλήσεις για την ανάπτυξη
Εντονο προβληματισμό έχουν προκαλέσει στο οικονομικό επιτελείο τα στοιχεία για την εξέλιξη της ανάπτυξης στο δεύτερο εξάμηνο, και ιδιαίτερα για τη σημαντική επιβράδυνση στο τελευταίο τρίμηνο.
Αντεγκλήσεις για την ανάπτυξη
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Τα «πήλινα πόδια» της προσδοκώμενης ανάπτυξης
Η έκθεση του «Εθνικού Συμβουλίου Παραγωγικότητας» συμμερίζεται μεν την εκτίμηση για αύξηση ΑΕΠ περίπου 5% το 2022, αλλά καταδεικνύει και πόσο εύθραυστη είναι λόγω της εξάρτησης από τον τουρισμό και το Ταμείο...
Τα «πήλινα πόδια» της προσδοκώμενης ανάπτυξης
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Ψηλότερο όριο χρέους, με σκληρή προσαρμογή
Ο ESM προτείνει αναπροσαρμογή του ορίου για τις χώρες της ευρωζώνης στο 100% του ΑΕΠ, αλλά ταυτόχρονα ζητά να μην πειραχτεί ο κανόνας ετήσιας μείωσης κατά 1/20 για τις χώρες πάνω από το όριο, με ό,τι αυτό...
Ψηλότερο όριο χρέους, με σκληρή προσαρμογή
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Στα 2,3 δισ. ευρώ τα χρέη του Δημοσίου
Φρέναρε μέσα στην πανδημική κρίση το κυβερνητικό σχέδιο για εξπρές εκκαθαρίσεις χρεών από το Δημόσιο προς τους προμηθευτές του, με αποτέλεσμα τα κρατικά φέσια να διογκωθούν πάνω από τα 2 δισ. ευρώ μαζί με τις...
Στα 2,3 δισ. ευρώ τα χρέη του Δημοσίου
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Αποστάσεις ασφαλείας για την ανάπτυξη από Κομισιόν
Η 11η έκθεση ενισχυμένης εποπτείας αποφεύγει να υιοθετήσει τον αναθεωρημένο στόχο της κυβέρνησης για αύξηση του ΑΕΠ 5,9% φέτος, αλλά αναγνωρίζει την επιτάχυνση, κυρίως χάρη στον τουρισμό ● Αστερίσκοι για...
Αποστάσεις ασφαλείας για την ανάπτυξη από Κομισιόν

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας