Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.1°C / 18.0°C
    1 BF
    39%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 14.0°C / 16.7°C
    2 BF
    72%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 10.6°C / 16.1°C
    3 BF
    82%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 8.9°C / 12.0°C
    1 BF
    62%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    2 BF
    67%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.4°C / 15.6°C
    0 BF
    52%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    2 BF
    43%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 10.6°C / 16.1°C
    3 BF
    82%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 16.7°C / 19.4°C
    5 BF
    63%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    3 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 19.0°C
    2 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.4°C / 18.0°C
    3 BF
    45%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    2 BF
    77%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.1°C / 17.0°C
    2 BF
    42%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.7°C / 18.3°C
    3 BF
    27%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.8°C / 19.0°C
    4 BF
    52%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.0°C / 17.0°C
    2 BF
    36%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 8.9°C / 14.0°C
    1 BF
    72%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.4°C / 15.6°C
    2 BF
    65%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    2 BF
    43%
Η θανατογόνος χρήση της σεξουαλικής απελευθέρωσης
EUROKINISSI / ΒΑΪΟΣ ΧΑΣΙΑΛΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η θανατογόνος χρήση της σεξουαλικής απελευθέρωσης

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Οταν τελειώσει ο αχός των βιασμών και των σεξουαλικών παρενοχλήσεων, έχει ελπίζω παραιτηθεί η Μενδώνη -διότι οι βιασμοί μπορεί να μην έχουν πολιτική ταυτότητα, αλλά έχουν πολιτική ευθύνη- και έχει πάρει τον δρόμο της η δικαστική διερεύνηση των σεξουαλικών εγκλημάτων, θα πρέπει να τεθεί το πραγματικό ερώτημα. Ποιο είναι το πολιτισμικό και ανθρωπολογικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο εδράζεται η απόλαυση του κακού, ο ερωτισμός του σκότους;

Λίγοι στην Ελλάδα γνωρίζουν ότι μετά τον Μάη του ’68, όπως αναφέρει ο Μ. Ονφρέ στο βιβλίο του για τον ντε Σαντ, ένας τεράστιος αριθμός διανοουμένων της φιλελεύθερης Δεξιάς και της Αριστεράς υπέγραψαν ένα κείμενο για τη νομιμοποίηση της παιδεραστίας, «θεωρώντας ότι το τέλος μιας ενοχοποιημένης σεξουαλικότητας νομιμοποιούσε μια σεξουαλικότητα χωρίς ηθική, όπως εκείνη που ο ενήλικας επιβάλλει στο παιδί που δεν έχει τη δυνατότητα να συναινέσει».

Οπως σωστά επισημαίνει ο Ονφρέ τα ιουδαιοχριστιανικά άμφια, η θεώρηση του σώματος ως αμαρτωλή ύπαρξη, ορθώς κατέρρευσαν με τον Μάη του ’68, αλλά μετά την απόρριψη του χριστιανικού ευνουχισμού δεν είχαμε μια αυθεντικά διυποκειμενική ελεύθερη σεξουαλικότητα, αλλά μια μηδενιστική χρήση της σάρκας, μια εγωιστική απόλαυση του άλλου. Αλλά και ο Εριχ Φρομ στην «Ανατομία της ανθρώπινης καταστροφικότητας» είχε επισημάνει ότι η Αριστερά μετά τον Μάη του ’68, με προεξάρχοντα τον Μαρκούζε, θεωρούσε ότι ο πολιτισμός είχε οικοδομηθεί πάνω στην καταστολή της λίμπιντο και αυτή πρέπει να αποδεσμευτεί, ακόμα κι αν είναι σαδική και μαζοχιστική.

Ολες οι επιθυμίες είναι αποδεκτές, η απόλαυση δεν έχει όρια, το μόνο όριό της είναι να προσφέρει στο εγωκεντρικό υποκείμενο απόλαυση. Κι όμως, αιώνες πριν ο Ηράκλειτος είχε επισημάνει «ανθρώποις γίνεσθαι οκόσα θέλουσιν, ουκ άμεινον», σε ελεύθερη μετάφραση, αν αφήσεις τους ανθρώπους να εκπληρώνουν ό,τι επιθυμούν αυτό θα είναι πάντα σε βάρος κάποιου άλλου. Θα πρόσθετα εγώ ότι το περίσσιο χαλάει το ίσιο, διότι η έλλειψη ορίων, η συρρίκνωση του ατόμου σε νάρκισσο, οδηγεί αναπόφευκτα στην ενόρμηση του θανάτου.

Η κουλτούρα του εγωισμού, των απολαύσεων χωρίς όρια, συνδέεται άμεσα με τη βούληση για δύναμη, την επιθυμία για εξουσία, γι’ αυτό η Χάνα Αρεντ στις «Πηγές του ολοκληρωτισμού» θα γράψει ότι δεν είναι τυχαίο ότι όλοι οι φασίστες συγγραφείς της μεταπολεμικής περιόδου διάβαζαν τον Ντε Σαντ. Από αυτόν αντλούσαν το επιχείρημα της απελευθερωτικής δύναμης του σαδισμού, η οποία είναι μια νόμιμη ανθρώπινη επιθυμία που η ελευθερία της ύπαρξης επιτάσσει, δηλαδή οι άνθρωποι πρέπει να έχουν το δικαίωμα να την ικανοποιούν, όπως όλες τις άλλες επιθυμίες.

Από τον Σαντ οι κάθε λογής βιαστές αντλούν νομιμοποίηση της θανατηφόρας ατομικιστικής ιδεολογίας τους και της επιθυμίας ισχύος, που σχεδόν πάντα συνοδεύεται από σκληρότητα και υποταγή. Η σκληρότητα, έλεγε ο Σαντ, είναι μια ανθρώπινη ενέργεια που δεν αλλοίωσε ο πολιτισμός, είναι αρετή και όχι βίτσιο. Αν η Αριστερά αφελώς (;) προσχώρησε στην κουλτούρα του δικαιωματισμού -ό,τι επιθυμεί το άτομο είναι αναφαίρετο δικαίωμά του να το πραγματοποιήσει διότι είναι ένδειξη της αποτίναξης των δεσμών της απολυταρχίας- ο φιλελευθερισμός που εκθειάζει τον ανταγωνισμό, τον εγωισμό, την απληστία ως αρετή, διότι είναι προϋπόθεση για να δημιουργηθούν πλούτος, κέρδη, οικονομική ανάπτυξη, έχει εγγεγραμμένη στο DNA του την κουλτούρα του ατομικισμού με όλα τα συνεπακόλουθά της.

Αλλά, για να είμαστε δίκαιοι. Το υποκείμενο από την εποχή της ανάδυσης του homo sapiens ζει για τον εγωιστικό του εαυτό, αυτήν την πλευρά εκπροσωπεί ο φιλελευθερισμός, που περιέχει τον θάνατο του άλλου όταν κυριαρχεί το εγώ και ο ανταγωνισμός ή μετατρέπει τον άλλον (και τον εαυτό του) σε εμπόρευμα, που η αγορά ρυθμίζει την τιμή του ανάλογα με τη ζήτηση και την προσφορά. Πρόκειται για την ατομικιστική ιδεολογία της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. Ταυτόχρονα όμως το υποκείμενο εμπεριέχει την αγάπη του άλλου, την ενσυναίσθηση, τη φιλία, τη συνεργασία, όταν κυριαρχεί ο αλτρουισμός. Το επίδικο που παραμένει προς το παρόν άλυτο δεν είναι άλλο από το πώς θα δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις μιας αλτρουιστικής κοινωνίας.

 * καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

[email protected]

ΑΠΟΨΕΙΣ
Σεξουαλικές κακοποιήσεις, ανισότητα φύλων και το ξύπνημα της κοινωνίας των θυμάτων
Οι μεθοδεύσεις εκφοβισμού και στέρησης θεμελιωδών δικαιωμάτων ποικίλλουν. Επιβάλλονται με απαγόρευση ελευθεριών: εξόδου, προσωπικών επιλογών, αποστέρησης έκφρασης ιδίως στη δημόσια σφαίρα. «Αυτή είναι η...
Σεξουαλικές κακοποιήσεις, ανισότητα φύλων και το ξύπνημα της κοινωνίας των θυμάτων
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Δεν ήθελα να γεράσω ξέροντας ότι δεν τόλμησα»
Ο σκηνοθέτης Δημήτρης Καραντζάς από την πρώτη στιγμή που άρχισαν οι επώνυμες καταγγελίες συναδέλφων του στάθηκε δυναμικά στο πλευρό τους. Σήμερα καλεί όλους τους συναδέλφους του να πάρουν θέση για τη βία και...
«Δεν ήθελα να γεράσω ξέροντας ότι δεν τόλμησα»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Όταν οι θύτες λουφάζουν
Άνθρωποι που προβαίνουν σε τέτοιες πράξεις ενδιαφέρονται για τον δικό τους φόβο και ποτέ για τον φόβο που προκαλούν στους άλλους.
Όταν οι θύτες λουφάζουν
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Σοφία ήταν και για μένα κινητήριος δύναμη
Η εξομολόγησή μας δεν είναι θέαμα για κατανάλωση. Είναι καημός. Δεν είναι τίτλος για κίτρινες φυλλάδες. Είναι τραύμα που ζητάει επούλωση. Είναι κοινωνικό καρκίνωμα που χρήζει ίασης
Η Σοφία ήταν και για μένα κινητήριος δύναμη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η βία-θέαμα
Από το ρωμαϊκό Κολοσσαίο ώς τα ρινγκ της εποχής μας, η βία ως θέαμα συναρπάζει. Να το μεγάλο πρόβλημα με δυο λόγια: Η βία παράγει βία, ώς εδώ γνωστό, αλλά και το θέαμα της βίας παράγει βία
Η βία-θέαμα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας