• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 14.6°C / 17.9°C
    1 BF
    64%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 13.7°C / 17.5°C
    2 BF
    65%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    17°C 15.4°C / 19.0°C
    2 BF
    63%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.7°C / 14.9°C
    1 BF
    77%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    2 BF
    67%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.6°C / 16.9°C
    2 BF
    73%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    11°C 9.6°C / 11.8°C
    2 BF
    71%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 16.2°C / 19.6°C
    1 BF
    76%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.2°C / 19.8°C
    4 BF
    72%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 15.9°C / 17.9°C
    4 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 18.1°C / 19.6°C
    4 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 16.6°C
    3 BF
    60%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    19°C 16.9°C / 18.9°C
    0 BF
    77%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 14.5°C
    2 BF
    82%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 14.5°C / 14.5°C
    2 BF
    87%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 19.8°C / 20.8°C
    4 BF
    62%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 14.4°C / 18.1°C
    0 BF
    70%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 12.7°C / 15.5°C
    1 BF
    77%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.4°C / 17.6°C
    1 BF
    66%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 10.8°C
    1 BF
    65%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πορτοκαλί συναγερμός

  • A-
  • A+

Πενήντα χρόνια πριν, το 1971, ο Αμερικανός σκηνοθέτης Στάνλεϊ Κιούμπρικ παρουσίασε την ταινία «Το κουρδιστό πορτοκάλι» («A clockwork orange»), βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Αντονι Μπέρτζες του 1962. Το βιβλίο συμπεριλήφθηκε στον κατάλογο των 100 σημαντικότερων αγγλόφωνων μυθιστορημάτων του 20ού αιώνα του περιοδικού Time και ο Κιούμπρικ το ακολούθησε με πιστότητα, σε σημείο που κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων οι ηθοποιοί αντί για το σενάριο συμβουλεύονταν το βιβλίο για τις ατάκες τους.

Πρόκειται για μια σπουδή της αναίτιας και ανεξέλεγκτης βίας σε μια όχι και πολύ μακρινή δυστοπική κοινωνία. Η βία προέρχεται από συμμορίες νεαρών, όπως αυτή της οποίας «ηγείται» ο πρωταγωνιστής της ταινίας Αλεξ. Τα μέλη της περιπλανώνται και «διασκεδάζουν» επιδιδόμενα σε βιαιότητες, βανδαλισμούς, κλοπές, βιασμούς χωρίς κάποια εμφανή αιτία και χωρίς καμία απολύτως ενοχή, σαν η ωμή και απροσχημάτιστη βία να αποτελεί το ίδιο συστατικό και της ατομικής και συλλογικής τους ταυτότητας.

Αλλά υπάρχει και η βία του κράτους και του σωφρονιστικού συστήματος.Οταν ο Αλεξ συλλαμβάνεται, διαλέγει ν’ ακολουθήσει ένα «φιλόδοξο» σωφρονιστικό πρόγραμμα αποστροφής της βίας. Κάθε τόσο, στην πλοκή του βιβλίου, ο Αλεξ απευθύνεται προς τον αναγνώστη με την επίκληση «ω, αδέλφια», αδιάψευστο σημάδι της μοναξιάς που βιώνει και της ανάγκης να συνδεθεί με συνανθρώπους τους οποίους θα νιώθει σαν αδελφούς.

Εως ότου αντιλαμβάνεται ότι ουσιαστικά αποτελεί το πειραματόζωο ενός «επιστημονικοφανούς» εγχειρήματος, που τελικό στόχο έχει τον έλεγχο της σκέψης και τον περιορισμό της ελευθερίας. Πλέον όμως είναι αργά: βρίσκεται καθηλωμένος σε ένα κρεβάτι, σε ένα απολύτως ελεγχόμενο περιβάλλον και καταναλώνει τη «μασημένη» τροφή (βιολογική και πνευματική) που του παρέχει ο κρατικός υπάλληλος. Ο βίαιος νεαρός, πνευματικά λοβοτομημένος πλέον, χωρίς μνήμη, κρίση, δυνατότητα αντίστασης και αυτοδιάθεσης, έχει πια σωφρονιστεί.

Ομως, πόσο αναίτιες είναι οι βιαιοπραγίες των νεαρών της συμμορίας του Αλεξ; Και κυρίως, πού εδράζεται αυτή η αντικοινωνική συμπεριφορά; Φρόντισαν το κράτος, η κοινωνία και η πολιτεία να τους παρέχουν ομαλές συνθήκες για τη μόρφωση και την πνευματική τους εξέλιξη; Στάθηκαν αρωγοί στις δημιουργικές αναζητήσεις των νέων; Τους συμπαραστάθηκαν στις υπαρξιακές τους αγωνίες; Τους παρείχαν βήμα να εκφράσουν όλα όσα προσπαθούσαν να αρθρώσουν; Ή τέθηκαν απέναντί τους απορριπτικά και ευνουχιστικά, θεωρώντας τους εκ προοιμίου απόβλητους, ως κακοποιά στοιχεία που μόνο με μια βίαιη τροποποίηση του χαρακτήρα τους θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν;

Η βία αναπαράγεται και αλίμονο στην κοινωνία που απέναντι στις όποιες εκδηλώσεις μιας πάντα ανήσυχης νεολαίας το μόνο που έχει να αντιτάξει είναι ο βίαιος και αντιπαιδαγωγικός σωφρονισμός. Τότε, του πορτοκαλί συναγερμού έπεται ο κόκκινος.

* (Ph.D.)2, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Πρόωρος θάνατος
Ο συγγραφέας κατονομάζει ως δολοφόνους του πατέρα του αυτούς που τον οδήγησαν σε έναν αναπόφευκτο θάνατο, μέσω μιας κατάστασης παρόμοιας με αυτή που περιέγραψε ο Αγγλος σκηνοθέτης Κεν Λόουτς στην ταινία «Εγώ ο...
Πρόωρος θάνατος
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Εικόνα σου είμαι κοινωνία
Νεανική βία. Που όταν φτάνει να παίρνει ακραίες μορφές μάς τρομάζει γιατί ανακαλύπτουμε, με έκπληξη υποτίθεται, ότι οι άγγελοί μας, οι νέοι και οι νέες μας, έγιναν δαίμονες. Η ακροδεξιά βία είναι μακράν η...
Εικόνα σου είμαι κοινωνία
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Δικάμερο
Κάτι ανάλογο συνέβη με τον «Ντάλτον» του θεσσαλικού κάμπου. Οι σκηνές που παρουσιάστηκαν ως αυθόρμητες λήψεις είναι αποτέλεσμα μιας άστοχης σκηνοθεσίας ενός κακογραμμένου σεναρίου, η εκτέλεση του οποίου...
Δικάμερο
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
«Γράφουν» στο δέρμα
Το 1982 κυκλοφόρησε στο Ηνωμένο Βασίλειο το κόμικς «When the wind blows» του Ρέιμοντ Μπριγκς. Το κόμικς μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο με τον ίδιο τίτλο υπό μορφή κινουμένων σχεδίων από τον Τζίμι Μουρακάμι το...
«Γράφουν» στο δέρμα
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μεσούσης της νύχτας
Η πρόσφατη, «εν τω μέσω της νυκτός» σπουδή να «γίνουν τα δέοντα» ώστε τελικά να μη βραβευθεί ο διασώστης προσφύγων Ιάσων Αποστολόπουλος, έρχεται, μαζί με όλα τα παρακάτω, να μας υπενθυμίσει τη διαρκή και...
Μεσούσης της νύχτας
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ποιες είναι αυτές οι γυναίκες;
Ποιες είναι οι γυναίκες αυτής της μικρής πόλης που φαίνονται τόσο ευτυχισμένες με τις δουλειές του σπιτιού, έχοντας εγκαταλείψει όλες τις προηγούμενες δραστηριότητές τους – καλλιτεχνικές, κοινωνικές,...
Ποιες είναι αυτές οι γυναίκες;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας