Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Για την Άννα Κοκκίνου: ο αδιάκοπος μόχθος που τώρα μένει άστεγος
EUROKINISSI

Για την Άννα Κοκκίνου: ο αδιάκοπος μόχθος που τώρα μένει άστεγος

  • A-
  • A+

Πριν από λίγες ώρες, έγινε γνωστό ότι η ηθοποιός Άννα Κοκκίνου θα πρέπει να εγκαταλείψει οριστικά το κτήριο που στεγάζει εδώ και χρόνια τον θεατρικό της βίο. Θα πρέπει να αποχαιρετήσει, φεύγοντας σαν κυνηγημένη, το απτό έργο, τις υλικές και άυλες μνήμες μιας ολόκληρης ζωής.

Η εξέλιξη αυτή, έστω και αν ήταν αναμενόμενη, δεν μπορεί παρά να προκαλέσει αισθήματα λύπης και οργής σε όλους όσοι παρακολουθούν και υποστηρίζουν την δουλειά της Άννας Κοκκίνου όλα αυτά τα χρόνια της παρουσίας της στο ελληνικό θέατρο. 

Σε ένα σκοτεινό στενό, κάτω από τους πρόποδες της Ακρόπολης, δυο βήματα από το αρχαίο θέατρο του Διονύσου του Ελευθερέως, βρίσκεται, ακόμη ζωντανό, το θέατρο Σφενδόνη. Ένα θέατρο που δημιουργήθηκε από την ίδια με το αίμα της ψυχής, την επιμέλεια και αγρύπνια του πνεύματος καθώς και τον μόχθο του κορμιού της. Βρήκε κάποτε μιαν αποθήκη δίχως στέγη, για να στεγάσει το όνειρό της.

Με προσωπικό αγώνα και με την συνδρομή εκείνων που αντιλαμβάνονταν το όραμά της, κατάφερε να ηχήσει δυνατή και ειλικρινής ανάμεσα στις βουβές πέτρες η φωνή του θεάτρου. Μοναχική και σπάνια, πορεύτηκε και πορεύεται, μελετώντας, ανακαλύπτοντας, δρώντας και σώζοντας από τη λήθη ό, τι ακριβό αξίζει να σωθεί. Μορφές, λόγια, ιδιώματα μακρινά, λέξεις και κόσμοι χαμένοι του παρελθόντος και κάτι ευαισθησίες και σκέψεις αταίριαστες για την εποχή μας ξαναβρήκαν φωνή μέσα από την φωνή της. Δεν την φόβισε η δυσκολία του μεγάλου, η απόσταση που πρέπει να διανυθεί για να αγγίξει το απόμακρο και υψηλό, προτού μας το χαρίσει απλόχερα. 

Πάνω στη σκηνή του θεάτρου Σφενδόνη είδαμε τις μακρινές μορφές από το έργο του Βιζυηνού να γίνονται οικείες. Να κατεβαίνουν από τα σκονισμένα ράφια των βιβλιοθηκών και να αποκτούν σάρκα και οστά. Να ανασταίνονται στο σώμα τής Άννας Κοκκίνου. Ήταν, ακόμη, οι καημοί και τα αθυρόστομα τραγούδια της πελώριας Πουπέ που αντήχησαν απροσδόκητα στον ίδιο χώρο. Αυτή οχυρωμένη πίσω από βυσσινάδες, γλυκά και ραφτικά έντυνε τις άψυχες κούκλες και έγδυνε πρώτα την ψυχή της κι ύστερα τις δικές μας, προετοιμασμένων και απροετοίμαστων.

Ζώντας σ’ ένα βίαιο και περίεργο κόσμο μάς φάνηκαν κάπως αταίριαστα τα πάθη της Σοφίας Τρικούπη, να πενθεί ολοσώματη τον νεκρό παπαγάλο της. Συμπονέσαμε μαζί της, κατανοήσαμε τη μοναξιά της και δεχτήκαμε με συγκατάβαση τούτη την παράδοξη λατρεία της. Μια άλλη φορά, εγκαταλείψαμε την αίθουσα του θεάτρου συγκλονισμένοι, ακούγοντας ακόμη μέσα μας τα λόγια από την «Ιστορία» του Θουκυδίδη, να μας προειδοποιούν ότι τα πάθη και τα λάθη των ανθρώπων δεν γερνάνε ποτέ μέσα στους αιώνες. Ότι είμαστε έτοιμοι να τα ξανακάνουμε.

Όλα αυτά τα σπαράγματα, πια, από εικόνες και λόγια έρχονται και μας βρίσκουν ξανά και ξανά, σε ανύποπτες στιγμές, για να μας θυμίζουν ότι υπάρχει, ακόμη, η ελπίδα για έναν λίγο διαφορετικό κόσμο, όπου, πρώτα απ’ όλα, θα είμαστε εμείς διαφορετικοί, θα είμαστε εμείς, που περνώντας μέσα από τους δρόμους τού παρελθόντος, επιστρέψαμε όχι τσακισμένοι, αλλά καινούργιοι και ζωντανοί. 

Όμως, η ζωή εκεί έξω προχωρεί με το κεφάλι ψηλά, χωρίς να σκοντάφτει σε μνήμες και στα μάγια του θεάτρου. Απαιτεί χωρίς τέλος. Οι νόμοι της αγοράς δεν είναι μαλακοί σαν αμυγδαλωτά πασπαλισμένα με ζάχαρη· είναι σκληροί σαν το αμετάκλητο χαρτί μιας έξωσης. Δεν καταλαβαίνουν από την προσφορά της αληθινής τέχνης και ζητούν να τους αδειάσουν τη γωνιά, για να προϋπαντήσουν το επιδιωκόμενο κέρδος. 

Είναι μια φωνή αντίστασης η Άννα Κοκκίνου, μακριά από τις δημόσιες σχέσεις και τις φωνασκίες της εποχής μας. Μακριά από  την ανάγκη να αρπάξει την οποιαδήποτε επικαιρότητα, την οποιαδήποτε δίψα των σημερινών ανθρώπων για την ανεύρεση  μιας εθνικής ή προσωπικής ταυτότητας, για να την κάνει ίδιον όφελος. Όσοι την έχουν δει να παίζει, ξέρουν τον μεγάλο αγώνα που αγωνίζεται πάνω στο σανίδι.

Το επίσημο κράτος θα όφειλε να παραστέκεται με λόγους και μ’ έργα σε μια τέτοια καλλιτέχνιδα και να της εξασφαλίσει τις συνθήκες, για να μπορεί να συνεχίσει να μοχθεί απερίσπαστη και ασφαλής. Πόσα θα μάθαιναν οι μαθητές και οι σπουδαστές της χώρας μας, εάν είχαν την δυνατότητα να επισκεφθούν το θέατρό της και να δουν τις παραστάσεις της!

Σήμερα μένει η Άννα Κοκκίνου άστεγη. Ας ελπίσουμε ότι θα βρει την δύναμη, για να συνεχίσει, έστω και λαβωμένη, τον αγώνα της. Οι άνθρωποι που την ένιωσαν, περιμένουν να ξαναενωθούν μαζί της, έστω για όσο κρατάει μια παράσταση.

Εκείνες οι αλλοτινές τσουκνίδες που κάποτε κίνησε να μετατρέψει σε ρόδα, σήμερα τρυπάνε αχάριστα τα δοτικά της χέρια. Το αρχαίο βουβό θέατρο του Διονύσου δεν θα συγγενεύει πια τις νύχτες με το δικό της ζωντανό θέατρο. Προς το παρόν...

Αμβούργο, 10. Ιουνίου 2020,
*Κλασικός φιλόλογος/μεταπτυχιακός φοιτητής της Κλασικής Φιλολογίας, Universität Hamburg/Humboldt-Universität zu Berlin. 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Επαναπροσεγγίζοντας τον «συγγραφέα»
Αναφέραμε ήδη πως μετά το 2004 η τάση στην ελληνική σκηνή για ένα θέατρο όπου το κείμενο ή ο συγγραφέας αποκτούσαν περιφερειακή λειτουργία υπήρξε σχετικά έντονη.
Επαναπροσεγγίζοντας τον «συγγραφέα»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σύγχρονη, εναλλακτική σκηνή
Φωτεινά παραδείγματα η ερευνητική ματιά του Λευτέρη Βογιατζή στη «Νέα Σκηνή», η underground μεταμοντέρνα προσέγγιση του Γιάννη Κακλέα στον «Τεχνοχώρο» και η παράτολμη πρωτοπορία του Γιάννη Χουβαρδά στο...
Σύγχρονη, εναλλακτική σκηνή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σπίτι του οι σκηνές των θεάτρων και τα πλατό του σινεμά
Γιατί για τον Κώστα Βουτσά, όπως και για τους περισσότερους της γενιάς του, πρώτα απ’ όλα ήταν η δουλειά του, γι’ αυτό με το πάθος και την αγάπη που την έκαναν την έφταναν στο επίπεδο της τέχνης. Δεν ξεκινούσε...
Σπίτι του οι σκηνές των θεάτρων και τα πλατό του σινεμά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θεατρικά
Τώρα που μπήκε το 2020, μπορούμε να κάνουμε μια αποτίμηση των θεατρικών πραγμάτων. Οσα χρόνια βρίσκομαι σε αυτή τη δουλειά (και είναι πολλά!) ακούω για την κρίση που «μαστίζει τα θέατρα».
Θεατρικά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι κλειστές πόρτες του Σαρτρ
Στην κλειστοφοβική αστική κόλαση του Σαρτρ, περισσότερο από τους πρωταγωνιστές και τις ιστορίες τους μιλάνε οι ιδέες του Σαρτρ.
Οι κλειστές πόρτες του Σαρτρ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κάτω απ' τα αστέρια
Είναι πολλά τα καλοκαίρια που έχουν περάσει και ποτέ δεν στερεύει η επιθυμία των θεατρίνων για εξορμήσεις στα θέατρα της πρωτεύουσας και της περιφέρειας. Η ιδιαιτερότητα της θεατρικής παράστασης κάτω απ' τα...
Κάτω απ' τα αστέρια

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας