Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τι είναι είδηση
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τι είναι είδηση

  • A-
  • A+

Τον παλιό καιρό της ευμάρειας κυκλοφορούσε στα δημοσιογραφικά γραφεία ένας αφορισμός: «είδηση δεν είναι ότι ένας σκύλος δάγκωσε άνθρωπο, είδηση είναι ότι ένας άνθρωπος δάγκωσε σκύλο». Σύμφωνα με το σκεπτικό αυτού του (αφ)ορισμού, είδηση είναι ό,τι έχει τη χροιά του παράδοξου, του ασυνήθιστου, έστω κι αν δεν έχει καμιά ευρύτερη κοινωνική επίπτωση ή σημασία. Αντίθετα, δεν είναι είδηση ό,τι προκαλεί πόνο. Τουλάχιστον όχι από μόνο του.

Αυτή η αντίληψη δεν έχει στην πραγματικότητα να κάνει με το τι είναι αντικειμενικά είδηση αλλά με το εμπόριο των ειδήσεων. Δεν έχει να κάνει δηλαδή με το ποιο γεγονός έχει βαθύτερη και ουσιαστικότερη σημασία για το κοινωνικό σύνολο, αλλά με το ποιο γεγονός ή συμβάν μπορεί να εξάψει, έστω στιγμιαία, την περιέργεια ενός μεγάλου αριθμού ανθρώπων.

Ο θάνατος, λ.χ., δεν είναι υποχρεωτικά είδηση. Ούτε καν οι μαζικοί θάνατοι. Οταν για πρώτη φορά στην παγκόσμια ιστορία, το 1991, το κοινό μπορούσε να βλέπει «ζωντανά» έναν πόλεμο, τον Πόλεμο του Κόλπου, μέσω του CNN, αυτό που ενδιέφερε ήταν ότι οι πύραυλοι Σκουντ περνούσαν εκτυφλωτικοί πάνω από το κεφάλι της πολεμικής ανταποκρίτριας Κριστιάν Αμανπούρ, όχι πόσους και ποιους ακριβώς σκότωναν αυτοί οι πύραυλοι, ούτε για ποιους βαθύτερους λόγους.

Το βλέπουμε και σήμερα με τον κορονοϊό. Οι θάνατοι είναι απλώς αριθμοί. Κι ας κρύβουν πολλοί ανάμεσά τους τεράστια δράματα. Βέβαια, όσο κι αν ο κάθε θάνατος χωριστά είναι τραύμα, έχουμε όλοι αποδεχθεί την ανθρώπινη μοίρα και θεωρούμε το ανείπωτο, φυσιολογικό. Ακόμη περισσότερο, περιέργως, αν πρόκειται για μαζικά θύματα της ίδιας αιτίας – λ.χ. πολέμου ή επιδημίας. «Θάνατος με τσ’ πολλοί, θάνατος δε λοέται», λένε σε κάποια μέρη της Θεσσαλίας.

Και πάλι όμως: σήμερα ζούμε την πλήρη αντιστροφή. Μια είδηση που άλλοτε θα περνούσε στα ψιλά, μια επίθεση με βιτριόλι για λόγους αντιζηλίας, επιλέγεται να γίνει υπερθέαμα. Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε: κάθε υποπερίπτωση μπορεί να γίνει υπερθέαμα, είναι θέμα επιλογής. Αυτό ακριβώς κάνει η λογοτεχνία όταν επιλέγει μέσα από τις εκατομμύρια ζωές που έζησαν σε μια ταραγμένη εποχή, ένα συγκεκριμένο ατομικό πεπρωμένο. Ενώ όμως η λογοτεχνία το κάνει αυτό κατά κανόνα για να προσωποποιήσει το ευρύτερο και να αφυπνίσει συνειδήσεις, η επιλογή της υποπερίπτωσης ως είδησης (και μάλιστα για τους λάθος λόγους) κάνει το ανάποδο. Προσωποποιεί και μεγεθύνει το μηδαμινό, ενώ τις συνειδήσεις τις αποκοιμίζει.

Οι κοινωνίες στο μέλλον, αν θέλουν να παραμείνουν κοινωνίες, θα πρέπει να θυμηθούν μεταξύ άλλων ότι το δάγκωμα ενός ανθρώπου από σκύλο έχει σημασία. Πολύ περισσότερο μάλιστα (με όλο τον σεβασμό προς τους σκύλους) που ολοένα περισσότεροι σκύλοι δαγκώνουν ανθρώπους. Και που ολοένα περισσότερο γίνεται δύσκολο να διακρίνεις ποιος είναι ο σκύλος και ποιος ο άνθρωπος…

* δημοσιογράφος

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η δυστοπική κατάσταση των ΜΜΕ στην Ελλάδα πλήττει συνταγματικά δικαιώματα
Η χώρα μας «ορμπανοποιείται» με ταχείς ρυθμούς. Η απαγόρευση των διαδηλώσεων, ήρθε ως συνέχεια μιας μακράς πορείας χειραγώγησης της πληροφόρησης.
Η δυστοπική κατάσταση των ΜΜΕ στην Ελλάδα πλήττει συνταγματικά δικαιώματα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Fake ειδήσεις, fake χωριά Ποτέμκιν
Στην πολιτική, αλλά και στην οικονομία, όταν λέμε για ένα χωριό Ποτέμκιν εννοούμε μια πραγματική ή συμβολική κατασκευή, που έχει μοναδικό στόχο να δημιουργήσει στους κατοίκους μιας χώρας, όπου τα πράγματα...
Fake ειδήσεις, fake χωριά Ποτέμκιν
ΑΝΩ ΚΑΤΩ
Οφείλεις να είσαι
Αλήθειες και ψέματα. Ο κόσμος όμως ξέρει και έχει προαποφασίσει: Οι δημοσιογράφοι (όλοι) χρηματίζονται. Κι ας έχει φτάσει η ανεργία εκεί που έχει φτάσει.
Οφείλεις να είσαι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η (ανταλλακτική) αξία της σιωπής
Ο Τζούλιαν Ασάνζ είναι αυτό που λένε «Ο ελέφαντας στο δωμάτιο». Δηλαδή, το καναρίνι βαθιά στο ορυχείο, που το κελάηδημά του προηγείται του θανάτου του. Η πορεία του Ασάνζ και ο προβλεπόμενος θάνατός του, εάν...
Η (ανταλλακτική) αξία της σιωπής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για τον έλεγχο (και την κυριαρχία) της αφήγησης
Το πρόβλημα με τον έλεγχο και την κυριαρχία της αφήγησης εστιάζεται στο ότι η προηγούμενη αφήγηση χρειάζεται να «πιαστεί» από κάπου, ενώ στην επόμενη φάση και συγκυρία αυτό το «κάπου» δεν υφίσταται.
Για τον έλεγχο (και την κυριαρχία) της αφήγησης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας