Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αυτο-οργάνωση ή θάνατος για τους φτωχούς ιθαγενείς

Θρήνος στην κηδεία του φύλαρχου Μεσίας Κοκάμα, άοκνου μαχητή για τα δικαιώματα των ιθαγενών που καταπατά το κράτος και τα οικονομικά συμφέροντα, ο οποίος λύγισε από τον κορονοϊό 

AP Photo / Edmar Barros
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αυτο-οργάνωση ή θάνατος για τους φτωχούς ιθαγενείς

  • A-
  • A+
Η κυβέρνηση Μπολσονάρο άφησε τους πιο ευάλωτους και αδύναμους πολίτες στην τύχη τους, εκείνοι αρνήθηκαν να αφανιστούν και απαντούν συλλογικά •Η ιστορία της νοσοκόμας Βάντα Ορτέγκα ντος Σάντος του Πάρκου των Φυλών στην πάμφτωχη πόλη Μανάους.

«Ο θάνατος του φύλαρχου Μεσίας Κοκάμα ήταν πολύ οδυνηρός για εμάς: ήταν ένας ηγέτης με τεράστιο κουράγιο, που πρόσφερε τόσα... Ηρθε αντιμέτωπος με το κράτος, τις μεγάλες επιχειρήσεις που επιβουλεύονται τα εδάφη μας και το ναρκεμπόριο που πάντα μας απειλούσε. Και τώρα έφυγε από τον κορονοϊό μόνος του». Η Βάντα Ορτέγκα ντος Σάντος, ιθαγενής βιτότο και νοσηλεύτρια, αποχαιρέτησε έναν από τους ηγέτες της κοινότητάς της, του Πάρκου των Φυλών: ένας οικισμός απογόνων 35 ιθαγενικών λαών, που σήμερα φιλοξενεί κάπου 700 οικογένειες.

Ηταν στις αρχές της πανδημίας και ο θάνατός του ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για την 32χρονη Βάντα.

«Γενοκτονία ιθαγενών»

Οι ιθαγενείς μοιράζονται τον πόνο τους ακόμα και μέσα από τις μάσκες, τις οποίες έχουν υφάνει μόνες τους -με το μήνυμα «ΟΙ ΖΩΕΣ ΤΩΝ ΙΘΑΓΕΝΩΝ ΜΕΤΡΑΝΕ»-και έχουν διανείμει στην κοινότητα δωρεάν

AP Photo / Edmar Barros

Ενώ ο κορονοϊός σαρώνει την Πολιτεία Αμαζόνας και ο δήμαρχος της πρωτεύουσας Μανάους, Αρτούρ Βιρτζίλιο Νιέτο, καταγγέλλει πως η στάση της κυβέρνησης συνιστά μια νέα «γενοκτονία των ιθαγενών», η 32χρονη νοσηλεύτρια, που δουλεύει με καρκινοπαθείς σε νοσοκομείο της πόλης, αρνήθηκε να δεχτεί πως η μοίρα των ιθαγενών είναι προδιαγεγραμμένη από τον ρατσισμό και τις διακρίσεις ακόμη και σε πανδημίες σαν κι αυτήν.

Εκτοτε διαθέτει τον ελεύθερο χρόνο της προσφέροντας εθελοντικά βασική πρωτοβάθμια περίθαλψη στην κοινότητά της. Φορώντας προστατευτική στολή, γάντια και μάσκα που γράφει «Οι ζωές των ιθαγενών μετρούν» πηγαίνει από σπίτι σε σπίτι ώστε να εντοπίσει πιθανά κρούσματα του Covid-19 και παρακολουθεί τα συμπτώματα μέσα από ομάδα που δημιούργησε στο WhatsApp. Κάποιες φορές χρειάζεται να οργανώσει ακόμη και τη μεταφορά ασθενών γιατί συχνά τα ασθενοφόρα αρνούνται να παραλάβουν ιθαγενείς με σοβαρά συμπτώματα, με τη δικαιολογία ότι δεν υπάρχει κοντά ένα δημόσιο Κέντρο Υγείας να τους υποδεχτεί.

Τους δίνει αναλγητικά και βασικά φάρμακα που χρειάζονται, αλλά και τους ενημερώνει για τα μέτρα προστασίας που μπορούν να υιοθετήσουν για να περιορίσουν τη μεταδοτικότητά του. Εστησε ακόμη στο σπίτι της μητέρας της ένα πρόχειρο ραφείο όπου μαζί με άλλες γυναίκες της κοινότητας ράβουν μάσκες που διανέμουν δωρεάν.

Το Πάρκο των Φυλών είναι ιερός ιθαγενικός τόπος μέσα στην πυκνοκατοικημένη Μανάους, την πόλη που έχει γίνει ένα από τα βασικά επίκεντρα της πανδημίας στη Βραζιλία. Αλλά είναι και ένας τόπος ανέχειας καθώς τα περισσότερα σπίτια δεν έχουν τρεχούμενο νερό, αποχέτευση, ακόμη και ηλεκτρισμό, πόσο μάλλον πρόσβαση σε δομές υγείας. «Με την άφιξη του κορονοϊού ζούμε πολύ δύσκολες ημέρες. Αλλά και πριν, η πείνα τιμωρούσε αυτήν την κοινότητα που ζει κατά κύριο λόγο από τη χειροτεχνία», λέει η Βάντα εξηγώντας πως «ώρες μετά το διάταγμα για την κοινωνική αποστασιοποίηση δεν είχαμε τι να φάμε αφού δεν μπορούσαμε να βγούμε να πουλήσουμε τις χειροτεχνίες μας». Γι' αυτό κι ανάμεσα στα άλλα έκανε μια καμπάνια για να συγκεντρωθούν τρόφιμα και βασικά είδη ατομικής υγιεινής για τον πληθυσμό.

Η εθελοντική δουλειά της είναι μια συνεχής υπόμνηση της αδιαφορίας του κράτους για τις εκατοντάδες κοινότητες ιθαγενών, ιδίως αυτές που ζουν στις περιφέρειες των μεγάλων πόλεων και οι οποίες έμειναν χωρίς καμιά προστασία. Η Υπηρεσία Ιθαγενικής Υγείας της χώρας (Sesai) προορίζει τους πόρους της για τους ιθαγενείς που ζουν στους καταυλισμούς και σε απομακρυσμένους οικισμούς κι όχι για όσους βρίσκονται σε αστικά κέντρα όπως το Μανάους.

«Οι άνθρωποί μας πεθαίνουν εδώ από αυτήν την αρρώστια και δεν αναγνωρίζονται ως ιθαγενείς από κανέναν φορέα. Οταν ανέφερα το πρώτο σοβαρό κρούσμα στα Επείγοντα αρνήθηκαν να ασχοληθούν λέγοντας πως είναι ευθύνη της Sesai. Τους εξήγησα ότι επειδή ζούμε στην αστική περίμετρο, η Sesai δεν μας θεωρεί αρμοδιότητά της. Ούτε κι άλλες υπηρεσίες υγείας μάς αναλαμβάνουν. Γι' αυτό προσφέρθηκα να βοηθήσω όσους είχαν συμπτώματα του ιού στην κοινότητα. Στην αρχή με κάλεσαν ένας – δύο κι έπειτα ήταν 30 και 40 και όλο και αυξάνουν», έλεγε σε συνέντευξή της στο Ρόιτερ.

«Μαγειρεμένα» νούμερα

Εως την 1η Ιουνίου περισσότεροι από 1.800 ιθαγενείς είχαν προσβληθεί από τον ιό και τουλάχιστον 178 είχαν πεθάνει, σύμφωνα με τη Δομή Ιθαγενικών Λαών της Βραζιλίας (ΑΡΙΒ). Αριθμοί που είναι πολύ μεγαλύτεροι από τις επίσημες στατιστικές των 1.312 κρουσμάτων και των 51 νεκρών ανάμεσα στις φυλές, γιατί όπως καταγγέλλει η ΑΡΙΒ η ομοσπονδιακή κυβέρνηση «επιλέγει ποιους νομίζει ότι είναι ιθαγενείς και ποιους όχι» και δεν καταγράφει εκείνους που ζουν σε αστικά κέντρα, όπως η κοινότητα που φροντίζει η Βάντα. Οσο για τα ποσοστά θνησιμότητας, σύμφωνα με την οργάνωση είναι διπλάσια στους ιθαγενείς απ' ό,τι στον γενικό πληθυσμό.

Μια πραγματική τραγωδία εν εξελίξει, όπως λέει. Γι' αυτό και όταν ο υπουργός Υγείας της Βραζιλίας εμφανίστηκε στο Μανάους, στα τέλη Μαΐου, ο «φύλακας άγγελος των ιθαγενών», όπως τη φωνάζουν, τον υποδέχτηκε διαμαρτυρόμενη μπροστά στο βασικό νοσοκομείο της πόλης, απαιτώντας αξιοπρεπή ιατρική περίθαλψη για τους ιθαγενείς. Εκείνη την ημέρα η Βάντα Ορτέγκα ντος Σάντος με τη μάσκα που γράφει «Οι ζωές των ιθαγενών μετρούν», έγινε είδηση στις οθόνες της χώρας. Η επιμονή και η αντοχή της ανάγκασαν τον επικεφαλής της Sesai όχι απλώς να τη συναντήσει αλλά και να συμφωνήσει να σταλεί ασθενοφόρο στην κοινότητα και να υποδέχονται εφεξής τους ιθαγενείς με σοβαρά συμπτώματα σε ένα από τα μεγάλα ιατρικά κέντρα της πόλης.
 

 

ΕΔΩ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ
Θα καταδικαστεί ο Μπολσονάρο για τη διαχείριση της πανδημίας;
Με μια μαζικότατη προσφυγή προς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης, συνδικάτα, οργανώσεις και Βραζιλιάνοι πολίτες ζητούν να τιμωρηθεί ο ακροδεξιός πρόεδρός τους για τις βαρύτατες ευθύνες του στο πλήγμα...
Θα καταδικαστεί ο Μπολσονάρο για τη διαχείριση της πανδημίας;
ΕΔΩ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ
Προστατεύει τους «δικούς του», αφήνει χιλιάδες να πεθαίνουν
Προτεραιότητα του Ζαΐρ Μπολσονάρο αποτελεί η προστασία των παιδιών του από τα σκάνδαλα και όχι η λήψη μέτρων για τον κορονοϊό που έχει προκαλέσει το θάνατο σε 182.000 συμπατριώτες του.
Προστατεύει τους «δικούς του», αφήνει χιλιάδες να πεθαίνουν
ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Κατεπείγουσα έκκληση για ενίσχυση των γυναικών που πλήττονται από την πανδημία
Το Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για τον Πληθυσμό έκανε έκκληση για συγκέντρωση 818 εκατομμυρίων δολαρίων, ώστε να μπορέσει να συνδράμει 54 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια σε 68 χώρες το 2021.
Κατεπείγουσα έκκληση για ενίσχυση των γυναικών που πλήττονται από την πανδημία
ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Ελλειμμα γυναικών στην αγορά εργασίας επί πανδημίας
H εργασιακή ζωή μετά τον κορονοϊό μπορεί να είναι πολύ διαφορετική, με αισθητή την απουσία γυναικών στους τόπους δουλειάς, προειδοποίησε με μια δραματική έκκληση για λήψη άμεσων μέτρων η εκτελεστική...
Ελλειμμα γυναικών στην αγορά εργασίας επί πανδημίας
ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Οι επιταγές που «καίνε» τη σύζυγο Μπολσονάρο
Βαθιά μπλεγμένο με το γαϊτανάκι της διαφθοράς βρίσκεται το προεδρικό ζεύγος της Μπραζίλια, ύστερα από την αποκάλυψη πως η Μισέλε, νεαρή σύζυγος του Ζαΐρ, λάμβανε επιταγές από τον φυλακισμένο παραστρατιωτικό...
Οι επιταγές που «καίνε» τη σύζυγο Μπολσονάρο
ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Φασίστες Βραζιλιάνοι εμπόδιζαν άμβλωση σε βιασμένη 10χρονη!
Μετά από παρέμβαση της Δικαιοσύνης μπόρεσε να υποβληθεί σε άμβλωση μία 10χρονη θύμα βιασμού στη Βραζιλία, καθώς φανατικοί θρήσκοι και φασίστες τη διαπόμπευσαν για την απόφασή της.
Φασίστες Βραζιλιάνοι εμπόδιζαν άμβλωση σε βιασμένη 10χρονη!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας