Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μια ελεύθερη, δυνατή γυναίκα, που έσπασε όλες τις συμβάσεις
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μια ελεύθερη, δυνατή γυναίκα, που έσπασε όλες τις συμβάσεις

  • A-
  • A+

Αμαλία Μεγαπάνου 1929-2020

Κατάφερε με τη ζωή της να ξεπεράσει, να αχρηστεύσει όλα τα κλισέ που την κυνηγούσαν. Και, να, που τώρα με τον θάνατό της, κινδυνεύει να την ξανακλείσουμε πάλι σε όλα – από τον θαυμασμό μας και την αγάπη μας αυτή τη φορά. Δικαιολογημένοι. Γιατί, πώς να μιλήσεις για την Αμαλία Μεγαπάνου, που έφυγε από τη ζωή στα 91 της χρόνια, χωρίς να αναγκαστείς να καταφύγεις σε εύκολες, αλλά με αντίκρισμα, τελικά, λέξεις, όπως καλλονή, κυρία, ελεύθερη, σεμνή, αφοσιωμένη στα μεγάλα και ουσιαστικά;

Ηταν όντως η Αμαλία Μεγαπάνου μια μεγαλοαστή καλλονή, που παντρεύτηκε και χώρισε τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, αλλά κι έναν ακόμα σημαντικό άνδρα, τον μαιευτήρα Επαμεινώνδα Μεγαπάνο, για να αφοσιωθεί σταδιακά, αθόρυβα και σεμνά, σε αυτά που λαχταρούσε η καρδιά της. Το διάβασμα, το γράψιμο, τα βιβλία.

Αφησε να σκονίζονται τις τουαλέτες του Ζαν Ντεσέ, που μέχρι και την Τζάκι Κένεντι έκαναν κάποτε να φαίνεται μπροστά της θαμπή και ασήμαντη, και μπήκε σε έναν οίκο ανοχής να μιλήσει με ιερόδουλες, για να τους δώσει πρόσωπο και φωνή σκανδαλίζοντας ίσως την τάξη της με ένα βιβλίο, που έκανε δίκαια μεγάλη αίσθηση («Διάλογος με την Αννα»,1988). Εγκατέλειψε τον γοητευτικό Σερραίο πολιτικό και τις τελετουργίες της κοσμικής ζωής και του προσκήνιου για να γράψει βιβλία για παιδιά, για ιστορία, για κεντήματα.

Υπήρξε σύζυγος του Κωνσταντίνου Καραμανλή για 20 χρόνια

Και δεν μίλησε ποτέ για τη ζωή της δίπλα σε έναν εθνάρχη. Είχε μια άλλη, εντελώς δική της, χωρίς ετεροκαθορισμούς. Γιατί από μικρή προετοιμαζόταν για άλλα, όχι «γυναικεία», αλλά ανθρώπινα, τη μελέτη, την έρευνα, την τέχνη.

Ετσι, ο θάνατός της, μπορεί να μην τη γλίτωσε από αναφορές σε ρούχα, νυφικά, συζυγικούς καυγάδες με οξύθυμους πολιτικούς άνδρες και διάφορα τέτοια χορταστικά – ποιος δεν χαζεύει από χθες τις φωτογραφίες της με τους Κένεντι και τους αστικούς μύθους για τους καβγάδες της με τον Καραμανλή; Τη βύθισε, όμως, για μια ακόμα φορά στην ζεστή αγκαλιά των αναγνωστών της, που δεν την ξέχασαν ποτέ.

Γεννήθηκε το 1929 στην Αθήνα, κόρη του Αναστάσιου Κανελλόπουλου, αδελφού του πολιτικού και φιλοσόφου Παναγιώτη Κανελλόπουλου. Το 1951 παντρεύτηκε τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, μεγαλύτερό της κατά είκοσι δύο χρόνια, ανερχόμενο τότε πολιτικό άνδρα, που λίγο αργότερα έγινε πρωθυπουργός. Εμεινε μαζί του μέχρι το 1972, αφού τον ακολούθησε και στην εξορία του στο Παρίσι.

Το διαζύγιο δεν συνοδεύτηκε από σκάνδαλο, ήταν και οι δυο κλειστοί και μετρημένοι άνθρωποι. Και μόνο ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, που δεν ξαναπαντρεύτηκε ποτέ, είχε αναφερθεί στη σχέση τους, μιλώντας στον φίλο και στενό του συνεργάτη Τάκη Λαμπρία (για το βιβλίο του «Στη σκιά ενός μεγάλου»). «Η Αμαλία ήταν τόσο όμορφη όσο και αξιοπρεπής. Είχε δυνατό χαρακτήρα, κάπως αυταρχικό. Ισως, μάλιστα, το ναυάγιο του γάμου μας να οφείλεται στο ότι είχαμε τον ίδιο χαρακτήρα. Τα ενδιαφέροντά της ήταν περισσότερο πολιτιστικά παρά πολιτικά [...]. Το βέβαιο είναι ότι ο χωρισμός μου με λύπησε, αν και η ευθύνη γι’ αυτόν ήταν περισσότερο δική μου».

Αμέσως μετά το διαζύγιό τους, το 1973, η Αμαλία έγινε Μεγαπάνου, παντρεύτηκε τον Επ. Μεγαπάνο, το όνομα του οποίου χρησιμοποίησε στο συγγραφικό έργο της, ακόμα κι όταν χώρισαν.

Τα βιβλία της ήταν πολλά, μερικά από αυτά απαιτητικά, όπως το «Πρόσωπα και άλλα κύρια ονόματα (Μυθολογικά, ιστορικά έως τον 1ο μ.Χ. αιώνα)». Αλλα αξιαγάπητα παιδικά («Η ξύπνια χελώνα», «Το Φιρφιρί, οι Φιρφιρογέννητοι και η μεγάλη κωπηλασία», «Εμείς και το κουτάβι», «Σιμώνη» κ.ά.). Και άλλα πολύτιμα, όπως τα «Σχέδια από ελληνικά κεντήματα» (Οδηγός για το Μουσείο Μπενάκη). Και, φυσικά, λάμπει ανάμεσά τους ο «Διάλογος με την Αννα», για τον οποίο είχε πει σε συνέντευξή της στο «Βήμα»: «Είχα αγανακτήσει. Το έκανα γιατί η αστή Ελληνίδα δεν γνώριζε τίποτε για ένα πρόσωπο, το οποίο ο σύμπας κόσμος ήξερε πολύ καλά και μόνον εκείνη αγνοούσε».

Την Αμαλία Μεγαπάνου αποχαιρέτησε με συγκίνηση ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, που την είχε γνωρίσει μικρός στο Παρίσι, στη διάρκεια της δικτατορίας, τονίζοντας πως «διέτρεξε με ευθύνη και σεμνότητα τη ζωή της, μιλώντας λίγο και πράττοντας πολλά».


 

 

ART - ΝΕΑ
Πέθανε ο συγγραφέας Κυριάκος Ντελόπουλος
Σε ηλικία 87 ετών έφυγε από τη ζωή ο πεζογράφος, μεταφραστής και βιβλιοθηκονόμος, Κυριάκος Ντελόπουλος, ο οποίος αφιέρωσε μεγάλο μέρος του συγγραφικού και ερευνητικού του έργου στη θεωρία της Βιβλιοθηκονομίας...
Πέθανε ο συγγραφέας Κυριάκος Ντελόπουλος
ART - ΝΕΑ
«Αποδείξτε ότι δεν θα εφαρμόσετε την πολιτική των ισχυρών του χρήματος»
Γράμμα στον Εμανουέλ Μακρόν στέλνει η Ανί Ερνό, με όλη τη ριζοσπαστικότητα της φωνής μιας συγγραφέως, που μαζί με τον στοχασμό πάνω στις πιο προσωπικές και δύσκολες ανθρώπινες στιγμές (τον θάνατο, τη μνήμη,...
«Αποδείξτε ότι δεν θα εφαρμόσετε την πολιτική των ισχυρών του χρήματος»
ART - ΝΕΑ
Η πολιτιστική περιήγηση του Μάικλ Μπίλινγκτον στην Αθήνα
Ο διακεκριμένος Βρετανός διανοούμενος, συγγραφέας και κριτικός θεάτρου είδε τέσσερις παραστάσεις και μία πρόβα στην Αθήνα, ενώ παράλληλα επισκέφθηκε το Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος, το Μουσείο...
Η πολιτιστική περιήγηση του Μάικλ Μπίλινγκτον στην Αθήνα
ART - ΝΕΑ
Πέθανε η σπουδαία συγγραφέας Άλκη Ζέη
Η αγαπημένη συγγραφέας μικρών και μεγάλων έφυγε σε ηλικία 97 ετών. Έζησε μια μυθιστορηματική ζωή. Μια ζωή συνυφασμένη με τη νεότερη ελληνική ιστορία.
Πέθανε η σπουδαία συγγραφέας Άλκη Ζέη
ART - ΝΕΑ
Αντίο σε έναν γενναίο άνθρωπο
Ο Σάμης Γαβριηλίδης -Σαμίκος για τους φίλους του- ήταν κατ' αρχάς μια ισχυρή πολιτική προσωπικότητα. Αριστερός αλλά όχι ενταγμένος, τον ενδιέφερε πάντα να μαθαίνει, να αφουγκράζεται την κοινωνία. Οχι εξ...
Αντίο σε έναν γενναίο άνθρωπο
ART - ΝΕΑ
«Μιχαήλ: Οι άγγελοι έχουν φτερά»
Tο βιβλίο του Παναγιώτη Πασχαλάκη με τίτλο «Μιχαήλ: Οι άγγελοι έχουν φτερά» θα παρουσιαστεί στον Ιανό. «Μπορεί ποτέ το φως να συνυπάρχει με το σκοτάδι; Στη φύση σίγουρα όχι. Στην ψυχή μου όμως ναι» σημειώνει ο...
«Μιχαήλ: Οι άγγελοι έχουν φτερά»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας