Ο κορονοϊός αυξάνει τους εκτοπισμένους Κεντρική Αμερική

Η 42χρονη Μαριάνα ζούσε στις κοινότητες «γαριφούντα», των απογόνων των Αφρικανών σκλάβων στην Ονδούρας. Έως την ημέρα που ο αρχηγός της τοπικής συμμορίας έβαλε στο μάτι το σπίτι της -θεωρώντας το σε στρατηγική θέση για την διανομή ναρκωτικών- και την έφηβη κόρη της. «Αρνήθηκα να υποκύψω. Την πρώτη φορά με περιγέλασαν, τη δεύτερη με απείλησαν, την τρίτη κόντεψαν να μας σκοτώσουν. Δεν αντέχουν να σηκώνει ανάστημα μια γυναίκα μαύρη και φτωχή σαν κι εμένα. Αποπειράθηκαν να απαγάγουν την  κόρη. Πυροβόλησαν έναν από τους γιους μου και τον τραυμάτισαν στα πόδια. Αναγκαστήκαμε να εγκαταλείψουμε το σπίτι μας και να εκτοπιστούμε σε έναν άγνωστο τόπο».

Έτσι περιέγραφε την περιπέτειά της στην Υπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (ACNUR), σύμφωνα με έκθεση της οποίας οι εξαναγκαστικοί εκτοπισμοί στην Κεντρική Αμερική, λόγω της βίας των συμμοριών, και ιδίως στην Ονδούρας, τη Γουατεμάλα και το Ελ Σαλβαδόρ, εντάθηκαν με τις καραντίνες και τα περιοριστικά μέτρα κυκλοφορίας λόγω της πανδημίας του κορονοϊού. 

Όπως δημοσιοποίησε η διεθνής οργάνωση έως το 2019 η βία είχε αναγκάσει κάπου 720.000 άτομα της περιοχής να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, από τους οποίους το 50% κατέληξε σε εσωτερικό εκτοπισμό, ενώ οι μισοί από αυτούς, κάπου 247.000 βρίσκονται στην Ονδούρα. Το ποσοστό όσων εγκαταλείπουν τις εστίες τους στην Κεντρική Αμερική αυξάνει με ρυθμό 13% το χρόνο κι όπως επισημαίνεται στην έκθεση:

«Φέτος, σε μια συγκυρία που επιβάλλονται καραντίνες και lockdown, οι εγκληματικές οργανώσεις εκμεταλλεύονται τον υποχρεωτικό εγκλεισμό για να ενισχύσουν τον έλεγχό τους στις κοινότητες». Δεκάδες μαρτυρίες ακτιβιστών και εκτοπισμένων που συνέλεξε η οργάνωση κατέδειξαν πως οι πολίτες έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με τη βία των συμμοριών, τις απειλές, τους εκβιασμούς, την εξαναγκαστική στρατολόγηση στις εγκληματικές ομάδες, τη βία των ναρκωτικών, τη σεξουαλική και έμφυλη βία, τις εξαφανίσεις και τις δολοφονίες όσων δεν υπακούν στις εντολές των συμμοριτών. Δεινά που έρχονται να προστεθούν στη γενικευμένα φτώχεια.

Σε δε μικρές χώρες όπως η Ονδούρα, όπου η δύναμη των συμμοριών επεκτείνεται, πολλοί εκτοπισμένοι συνεχίζουν να διώκονται ακόμη και στους νέους τόπους όπου καταφεύγουν. «Οι περιορισμοί στην κυκλοφορία που έχουν επιβληθεί λόγω της πανδημίας, δυσχεραίνουν τους πολίτες να έχουν βοήθεια και όσοι αναγκάζονται να φύγουν για να σωθούν αντιμετωπίζουν ακόμη μεγαλύτερες δυσκολίες», τονίζει η ACNUR προειδοποιώντας πως η σταδιακή άρση των περιορισμών στην Κεντρική Αμερική θα έχει ως συνέπεια νέες μαζικές μετακινήσεις ανθρώπων.