Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το «ελληνικόν» του ποιητή και το... Ελληνικό
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το «ελληνικόν» του ποιητή και το... Ελληνικό

  • A-
  • A+

Στο εξαιρετικό δοκίμιο του Δημήτρη Ορφανίδη «Ο 21ος αιώνας του Κ.Π. Καβάφη», που κυκλοφόρησε πέρυσι από τις επίλεκτες εκδόσεις «Το Ροδακιό» και με υπότιτλο «Μια Discipline De Vie» (Μια πειθαρχία ζωής, αλλά και με δεύτερη εκδοχή της Discipline που σημαίνει στην πανεπιστημιακή ορολογία το είδος του διδασκόμενου μαθήματος), ο ποιητής και πρόεδρος του νεοσύστατου ΚΕΛΔ (Κύκλος Ελλήνων Λογοτεχνών Δικαστών) μας αναπτύσσει, μέσα από τις δώδεκα ενότητες του βιβλίου, μια νέα προσέγγιση, απόλυτα τεκμηριωμένη, της καβαφικής εν τω συνόλω της ποίησης του μεγάλου Αλεξανδρινού.

«Για να είμαστε αξιοπρεπείς», γράφει (σελ. 125), «ως άτομα, ως λαός, ως έθνος, χρειαζόμαστε ανάλογη ηγεσία. Ο Καβάφης προσδιορίζει τις ιδιότητες οι οποίες συνθέτουν την αξιοπρέπεια της ηγεσίας. Δεν είναι ότι μας καλεί σε ενότητα μόνο. […]Μας συστήνει ενότητα προτού ξεσπάσει η κρίση. Μας συστήνει σχεδιασμό για την επίτευξη των στόχων μας. Μας αποτρέπει από άκαιρες κινήσεις. Μας ωθεί στον ρεαλισμό, όχι για να παραιτηθούμε από τα δίκαιά μας, αλλά για να τα επιτύχουμε. […]Δεν είναι κατά των αγώνων. Αλλά μας επισημαίνει πως χρειάζονται προετοιμασία […] Στο έργο του Καβάφη υπάρχει η περηφάνια μέσω του επαίνου του ελληνικού πνεύματος. Είναι το θεμέλιο για να μας δείξει –γιατί ξεσυνηθίσαμε– ποια θέση μάς αξίζει. […]Ο ελληνικός πολιτισμός είναι άξιος θαυμασμού ως ιστορικό και πνευματικό φαινόμενο, αλλά χωρίς πολιτική ισχύ οι Ελληνες είναι υποχρεωμένοι να ακολουθούν. Χρειάζεται λοιπόν μια δίκαιη, σοφή και γενναία ηγεσία. Δίκαιη για να εξασφαλίσει εσωτερική δικαιοσύνη, να εξαφανίσει την ευνοιοκρατία, να φροντίσει για καλές συνθήκες εργασίας με αξιοπρεπείς μισθούς. Σοφή για να ανεβάσει το πολιτιστικό επίπεδο του λαού, να έχει πατριωτικούς στόχους, οργάνωση και σχεδιασμό για την επίτευξή τους. Γενναία για τους οργισμένους καιρούς».

Ο Καβάφης επιμένει στο «ελληνικόν» (με το «ν» προπαντός στο τέλος ). Το δοκίμιο, ωστόσο, του Δημήτρη Ορφανίδη έχει άλλες έντεκα ενότητες που φέρνουν μια καινούργια προσέγγιση στο σύνολο του καβαφικού έργου. Και γι’ αυτό αξίζει να διαβαστεί, γιατί, όπως παραπέμπει κι ο τίτλος του, αφορά κυρίως τον 21ο αιώνα. Οπου στο Ελληνικό (χωρίς το «ν») σύντομα φοβάμαι ότι θα δούμε έναν ουρανοξύστη-καζίνο.

11.5. 2020

Βασίλης Βασιλικός


 

ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ρε κουφάλες, δεν τα ελέγχετε όλα!
Είναι Απρίλιος του 2010. Δύο χρόνια μετά το «κραχ» της ισλανδικής οικονομίας, εκρήγνυται το ηφαίστειο Αϊγιαφγαϊλαγέκουλ. Η Ευρώπη παραλύει για μία εβδομάδα. Το ηφαιστειακό νέφος σκεπάζει τον ουρανό της.
Ρε κουφάλες, δεν τα ελέγχετε όλα!
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Θερβάντες, Κορτάσαρ και Χάινριχ Μπελ
Φτάνουμε στην τελική ευθεία για την ανακοίνωση των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης 2019 (για την παραγωγή του 2018) αφού το υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε τις βραχείες λίστες.
Θερβάντες, Κορτάσαρ και Χάινριχ Μπελ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Η εξηγητική και πολιτική σημασία της Ανθρωπολογίας
Πώς να αλλάξουμε την πορεία της ανθρώπινης κοινωνίας, έτσι τιτλοφορούν οι Graeber και Wengrow ένα κοινό τους άρθρο, με την προσθήκη ως υπότιτλο: Τουλάχιστον το κομμάτι της που έχει ήδη συμβεί.
Η εξηγητική και πολιτική σημασία της Ανθρωπολογίας
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Οι τέσσερις μάσκες
Στις 16 Ιουλίου του 1918, ρακένδυτος και με μόνη συντροφιά μια ταμπακιέρα με καπνό, ο παππούς μου ο Αντωνάκης, μικροκαμωμένος αλλά γενναίος, επιστρέφει με μια ολιγοήμερη άδεια στο Κολυμπάρι Χανίων.
Οι τέσσερις μάσκες
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
H επικαιρότητα φιλτράρεται στα κείμενά μου
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες. Σήμερα ο Τρ. Κωτόπουλος απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας.
H επικαιρότητα φιλτράρεται στα κείμενά μου
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ηλίας Παπαμόσχος: «Η γλώσσα είναι σαν το ποτάμι που φτιάχνει την κοίτη του»
Ο βραβευμένος Καστοριανός διηγηματογράφος περνάει τις μέρες της καραντίνας στην αγαπημένη του πατρίδα. Η νέα συλλογή διηγημάτων του «Η μνήμη του ξύλου» πρόλαβε και βγήκε στα βιβλιοπωλεία.
Ηλίας Παπαμόσχος: «Η γλώσσα είναι σαν το ποτάμι που φτιάχνει την κοίτη του»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας